سجن

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-ج-ن9 sîga, 85 mücavir kök, 12 ayet, 3 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.وحدعصرالسِّجْنَصبوسِجِّينٍيُسْجَنَسجنلَيَسْجُنُنَّهُخمررأسخبزالسِّجْنِبديقدد

KökSîga 9Ayet 12Sure 3Mücavir 85

▶ Ağı aç (3B)

سجن

س - ج - ن

KÖK
  • 12 geçiş
  • 12 ayet
  • 9 sîga
  • 13 sözlük

Dibi çepeçevre kazılmış hurma ağacı demektir. Ormanlarda mevcut olan meyve ağaçları toplumun malıdır. Kim isterse ondan yararlanır. Ancak ağacın dibi kazılır, budanır ve bakımı yapılırsa kişinin mülkü haline dönüşür. Bu ağaçlara siccin denir. Sonra “sicl” hapishane anlamında kullanılmıştır. Sicil, “le” harfi ile kayıtların tutulduğu yazılı evraka denmiştir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Dibi çepeçevre kazılmış hurma ağacı demektir. Ormanlarda mevcut olan meyve ağaçları toplumun malıdır. Kim isterse ondan yararlanır. Ancak ağacın dibi kazılır, budanır ve bakımı yapılırsa kişinin mülkü haline dönüşür. Bu ağaçlara siccin denir. Sonra “sicl” hapishane anlamında kullanılmıştır. Sicil, “le” harfi ile kayıtların tutulduğu yazılı evraka denmiştir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.345 harf
باب الجيم والسّين والنّون معهاما ن س ج، ج ن س، ن ج س، س ج ن، س ن ج مستعملات نسج: وحِرفةُ اللنَّسّاجِ النَّساجةُ. والريحُّ تَنسِجُ الدار إذا نَسَجَتِ المَورَ والجَولَ على رسومِها، والرِّيحُ تَنسِجُ التُّراب والماء أي تضرب مَتنَه فانتسَجَت له طرائق كالحُبكِ، والشاعر يَنسجُ الشِّعر، والكذاب يَنسِجُ "الزُّورَ. والمِنسَجُ: الخَشَبُ والأداة تُمَدُّ عليها الثَّوب للنَّسجِ، والمَنسِجُ لغةٌ فيه.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR194 harf
السِجْنُ: الحبسُ. والسَجْنُ بالفتح المصدر. وقد سَجَنَهُ يَسْجُنُهُ: أي حبَسَه. وضَربٌ سِجِّينٌ، أي شديدٌ. قال ابن مُقْبِل: ورَجْلَةً يضربون الهامَ عن عُرُضٍضَرْباً تَواصَتْ به الأبطالُ سِجِّينا
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR4.915 harf
ج س ن جنس ، نجس ، نسج ، سجن ، سنج . جنس : ( ثعلب عن ابن الأعرابي ) : الجَنَسُ : جمود الماء . وقال الليث : الجِنْسُ : كل ضَرْبٍ من الشيء ومن الناس والطير ، ومن حُدُودِ النحو والعروض والأشياء : جُمْلَةٌ ، والجميعُ : الأجناسُ . ويقال : هذا يُجَانِسُ هذا أي يشاكله ، وفلان يُجَانِسُ البهائم ، ولا يُجَانِسُ الناس إذا لم يكن له تمييز ولا عقلٌ . والإبل : جِنْسٌ من البهائم العُجْمِ ، فإذا واليت سِناً من
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.783 harf
(باب السين والتاء وما يثلثهما) (ستر) السين والتاء والراء كلمةٌ تدلُّ على الغِطاءِ. تقول: سترت الشيء ستراً. والسُّتْرَة: ما استترت به، كائناً ما كان. وكذلك السِّتَار([1]). فأمَّا الإستار، وقولهم إستار الكعبة، فالأغلبُ أنه من السِّتْر، وكأنَّه أراد به ما تُستَر به الكعبة من لباسٍ. إلاَّ أنَّ قوماً زعموا أنْ ليس ذلك من اللِّباس، وإنما هو من العَدَد. قالوا: والعرب تسمِّي الأربعة الإستار([2])،
Maddenin bağlantısı

(باب السين والتاء وما يثلثهما) (ستر) السين والتاء والراء كلمةٌ تدلُّ على الغِطاءِ. تقول: سترت الشيء ستراً. والسُّتْرَة: ما استترت به، كائناً ما كان. وكذلك السِّتَار([1]). فأمَّا الإستار، وقولهم إستار الكعبة، فالأغلبُ أنه من السِّتْر، وكأنَّه أراد به ما تُستَر به الكعبة من لباسٍ. إلاَّ أنَّ قوماً زعموا أنْ ليس ذلك من اللِّباس، وإنما هو من العَدَد. قالوا: والعرب تسمِّي الأربعة الإستار([2])، ويحتجُّون بقول الأخطل: لعمرك إنَّني وابنَيْ جُعَيْلٍ *** وأُمَّهُمَا لَإِسْتَارٌ لئيمُ([3])ويقول جرير: قُرِنَ الفرزدقُ والبَعيثُ وأمُّه *** وأبُو الفرزدق قُبِّحَ الإستارُ([4])قالوا: فأستار الكعبة: جُدرانها وجوانبها، وهي أربعة، وهذا شيءٌ قد قيل، والله أعلم بصحته. (ستن) السين والتاء والنون ليس بأصل يتفرَّع، لأنَّه نبت، ويقال لـه الأسْتَنُ. وفيه يقول النابغة: تَنِفرُ مِن أَسْتَنٍ سُودٍ أسافلُهُ *** مثل الإماءِ اللّواتي تَحمِل الحُزَما([5])(سجح) السين والجيم والحاء أصل منقاس، يدلُّ على استقامةٍ وحسن. والسُّجُح: الشّيء المستقيم. ويقال: "مَلَكْتَ فأَسْجِحْ"، أي أَحْسِن العَفْو. ووجهٌ أَسْجَحُ، أي مستقيم الصُّورة. قال ذو الرمَّة: * ووجهٌ كمرآةِ الغريبة أسجحُ([6]) * وهذا كلُّه من قولهم: تنَحَّ عن سُجُْح الطَّريقِ([7])، أي عن جادّته ومستقيمه. (سجد) السين والجيم والدال أصلٌ واحدٌ مطّرد يدلّ على تطامُن وذلّ. يقال سجد، إذا تطَامَنَ. وكلُّ ما ذلَّ فقد سجد. قال أبو عمرو: أسْجَدَ الرَّجُل، إذا طأطأَ رأسَهُ وانحنى. قال حُميد: فُضُولَ أزِمّتِها أسْجَدَتْ *** سُجودَ النَّصارى لأربابِها([8])وقال أبو عبيدة مثلَه، وقال: أنشدَني أعرابيٌّ أسديّ: * وقُلنَ له أَسْجِدْ لليلَى فأسْجَدَا([9]) * يعني البعيرَ إذا طأطأَ رأسه. وأما قولهم: أسجَدَ إِسجاداً، إذا أدام النَّظر، فهذا صحيحٌ، إلاَّ أن القياسَ يقتضي ذلك في خَفض، ولا يكون *النّظرَ الشّاخصَ ولا الشزْر. يدلُّ على ذلك قولُهُ: أَغَرَّكِ مِنِّي أنَّ دَلَّكِ عندنا *** وإِسجادَ عينيكِ الصَّيُودَينِ رابحُ([10])ودراهم الإسجاد: درَاهمُ كانت عليها صورٌ، فيها صورُ ملوكهم، وكانوا إذا رأوها سَجَدُوا لها. وهذا في الفُرس. وهو الذي يقول فيه الأسود: مِنْ خَمرِ ذِي نُطَفٍ أغَنَّ مُنَطّقٍ *** وافَى بها لِدراهم الإِسجادِ([11])(سجر) السين والجيم والراء أصولٌ ثلاثة: المَلء، والمخالطة، والإيقاد. فأمّا الملء، فمنه البحر المسجور، أي المملوء. ويقال للموضع الذي يأتي عليه السّيلُ فيملؤه: ساجر. قال الشّمّاخ: * كُلَّ حِسْيٍ وسَاجِرِ([12]) * ومن هذا الباب، الشَّعر المنْسجِرُ، وهو الذي يَفِرُ([13])حتى يَسترسلَ من كثرته. قال: * إذا ما انثَنَى شَعْرُها المنْسجِرْ([14]) * وأمَّا المخالَطة فالسّجير: الصاحب والخليط، وهو خلاف الشَّجير. ومنه عينٌ سَجْراءُ، إذا خالط بياضَها حمرة. وأمَّا الإيقاد فقولهم : سجرت التّنُّور، إذا أوقدتَه، والسَّجُور: ما يُسجَرُ به التّنُّور. قال: ويوم كتَنُّور الإماءِ سَجَرْنَهُ *** وألَقْيَنَ فيه الجَزْلَ حَتَّى تأجَّمَا([15])ويقال للسَّجُور السجار([16]). ومما يقارب هذا استَجَرَت([17])الإِبل على نَجَائِها، إذا جدّت، كأنَّها تتَّقد في سيرها اتّقاداً. ومنه سَجَرَت النّاقةُ، إذا حَنَّتْ حنيناً شديداً. (سجع) السين والجيم والعين أصلٌ يدلُّ على صوت متوازن. من ذلك السَّجع في الكلام، وهو أن يُؤتَى به وله فواصلُ كقوافِي الشِّعر، كقولهم: "مَنْ قَلَّ ذَلّ، ومن أَمِِرَ فَلّ"، وكقولهم: "لا ماءَكِ أَبقيْتِ، ولا دَرَنَكِ أنْقَيْت". ويقال سجَعت الحمامةُ، إذا هَدَرَتْ. (سجف) السين والجيم والفاء أصلٌ واحد، وهو إسبال شيءٍ ساتر. يقال أسجفت السِّتر: أرسلتُهُ. والسَّجْف والسِّجف([18]): سِتر الحَجَلة. ويقال أسجَفَ اللّيلُ، مثل أسدَفَ. (سجل) السين والجيم واللام أصلٌ واحدٌ يدلُّ على انصبابِ شيءٍ بعد امتلائِهِ. من ذلك السَّجْل، وهو الدَّلو العظيمة. ويقال سَجَلت الماءَ فانسجَلَ، وذلك إذا صَبْبَته. ويقال للضَّرْع الممتلئ سَجْل([19]). والمساجلة: المفاخرة، والأصل في الدِّلاء، إذا تساجَلَ الرجلان، وذلك تنازعُهما، يريد كلُّ واحدٍ منهما غلبةَ صاحبه. ومن ذلك الشّيء المُسْجَل، وهو المبذول لكلِّ أحد، كأنَّه قد صُبَّ صبّاً. قال محمّد بن علي في قوله تعالى: ﴿هل جَزَاءُ الإحْسَانِ إلاَّ الإحْسَانُ﴾ [الرحمن 60]: هي مُسْجَلَة للبَرِّ والفاجر. وقال الشاعر في المُسْجَل: * وأصَبَحَ معروفي لقومِيَ مُسْجَلا * فأما السِّجِلّ فمن السَّجْل والمساجلة، وذلك أنَّه كتَابٌ يجمَع كتباً ومعانيَ. وفيه أيضاً كالمساجلة، لأنّه عن منازعةٍ ومُداعاة. ومن ذلك قولهم: الحرب سِجَالٌ، أي مباراةٌ مرَّة كذا ومرةً كذا. وفي كتاب الخليل: السَّجْل: ملء الدلو. وأما السِّجِّيل فمن السِّجِلّ، وقد يحتمل أن يكون مشتقاً من بعض ما ذكرناه. وقالوا: السِّجِّيل: الشديد. (سجم) السين والجيم والميم أصلٌ واحدٌ، وهو صبُّ الشّيء من الماء والدَّمعِ. يقال سَجَمَت العينُ دَمعَها. وعينٌ سَجوم، ودمعٌ مسجوم. ويقال أرض مسجومة: ممطورة. (سجن) السين والجيم والنون أصلٌ واحد، وهو الحَبْس. يقال سجنته سَجناً. والسِّجن: المكان يُسجَن فيه الإنسان. قال الله جلَّ ثناؤه في قصّة يوسف عليه السلام: ﴿قالَ رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدْعُونَنِي إِلَيْهِ﴾ [يوسف 33]. فيقرأ فتحاً على المصدر، وكسراً على الموضع([20])، وأما قولُ ابنِ مُقْبل: * ضرباً تَوَاصَى به الأبطالُ سِجِّينا([21]) * فقيل إنَّهُ أراد سِجِّيلاً. أي شديداً. وقد مضى ذِكرُهُ. وإِنَّما أبدل اللام نوناً. والوجه في هذا أنَّهُ قياس الأوَّل من السَّجن، وهو الحبس؛ لأنَّه إذا كان ضرباً شديداً ثبت المضروب، كأنَّه قد حبسه. (سجو) السين والجيم والواو أصلٌ يدلُّ على سكونٍ وإطباق. يقال* سَجَا اللّيلُ، إذا ادلهمَّ وسكَن. وقال: يا حبَّذَا القَمراءُ واللَّيْلُ السَّاجْ *** وطُرقٌ مثلُ مُلاءِ النُّسَّاجْ([22])وطرف ساجٍ، أي ساكن. --------------ــــ ([1]) والستارة ، بالهاء أيضاً. ([2]) ذكر في اللسان والمعرب 42 أنه معرب "جهار" الفارسية، بمعنى أربعة. على أن اللفظ "استار" في الفارسية يظن أنَّه مأخوذ من اليونانية. انظر استينجاس 49. ([3]) ديوان الأخطل 297 واللسان (ستر) . وابنا جعيل، هما كعب وعمير. ([4]) كذا وردت الرواية في الأصل والمجمل والديوان 208. ورواية اللسان: إن الفرزدق والبعيث وأمه *** وأبا البعيث لشر ما إستار ([5]) ديوان النابغة 68 واللسان (ستن). ([6]) صدره كما في الديوان 88 واللسان (حشر): * لها أذنٌ حشرٌ وذِفْرَى أسيلة * ([7]) سجح الطريق، بالضم وبضمتين. ([8]) ذكر ابن بري أن صواب إنشاده: "لأحبارها". وقبله: فلما لوين على معصم *** وكف خضيب وأسوارها ([9]) الشطر في المجمل واللسان (سجد). ([10]) البيت لكثير عزة كما في اللسان (سجد). ([11]) البيت في اللسان (سجد). وقصيدة الأسود بن يعفر في المفضليات (2: 16-20). ([12]) البيت لم يرد في الديوان. وهو بتمامه كما في اللسان (سجر): وأحمى عليها ابنا يزيد بن مسهر *** ببطن المراض كل حسي وساجر ([13]) وفر يفر، كوعد يعد، ويقال أيضاً وفر يوفر من باب كرم، أي كثر. ([14]) وكذا روايته في المجمل. وفي اللسان (6: 9): "شعره المنسجر". لكن في اللسان (6: 10): * إذا ثنى فرعها المسجر *. بعد أن ذكر قبله:" المسجر: الشعر المسترسل". على أنه يقال المسجّر، بتشديد الجيم، والمنسجر، والمسوجر أيضاً. ([15]) البيت لعبيد بن أيوب العنبري، "كما في اللسان (أجم)". وتأجم، مثل تأجج، وزناً ومعنى. وبعده: رميت بنفسي في أجيج سمومه *** وبالعنس حتى جاش منسمها دما ([16]) لم أجد هذه الكلمة في غير المقاييس. ولا أدري ضبطها. ([17]) في اللسان والمجمل: "انسجرت". ([18]) في الأصل: "السجيف"، محرف. ([19]) وكذا في المجمل. وفي اللسان: "السجيل"، و"الأسجل". ([20]) قرأ بالفتح عثمان ومولاه طارق، وزيد بن علي، والزهري، وابن أبي إسحاق، وابن هرمز، ويعقوب. تفسير ابن حيان (5: 306). ([21]) في اللسان "تواصت به". وصدره: *ورجلة يضربون الهام عن عرض*. ([22]) الرجز لأحد الحارثيين، كما في اللسان (سجا).

ـ

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR965 harf
- السجن: الحبس في السجن، وقرئ: ﴿رب السجن أحب إلي﴾ [يوسف/33]، بفتح السين (وهي قراءة يعقوب، والباقون بكسر السين. الإتحاف 264) وكسرها. قال: ﴿ليسجننه حتى حين﴾ [يوسف/35]، ﴿ودخل معه السجن فتيان﴾ [يوسف/36]، والسجين: اسم لجهنم، بإزاء عليين، وزيد لفظه تنبيها على زيادة معناه، وقيل: هو اسم للأرض السابعة (أخرج ابن مرديوه عن عائشة عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: (سجين: الأرض السابعة السفلى). - وهو مروي عن
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR301 harf
س ج ن ‏"‏ السجن أحب إلي ‏"‏ وقريء السجن ورجل مسجون وقوم مسجنون وسجنوهم وتوعدهم السجان‏.‏ ومن المجاز‏:‏ سجن لسانه واسجن لسانك‏.‏ وفي الحديث ‏"‏ ليس شيء أحق بطلو سجن من لسان ‏"‏ وسجن الهم‏:‏ أضمره‏.‏ قال‏:‏ ولا تسجنن الهم إن لسجنه عنـاء وحمله المطي النواجيا وضرب سجين‏:‏ يثبت المضروب مكانه ويحبسه‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.200 harf
السِّجْنُ: الحَبْسُ. والسَّجْنُ، بالفتح: المصدر. سَجَنَه يَسْجُنُه سَجْناً أَي حبسه. وفي بعض القراءة: قال ربِّ السَّجْنُ أَحبّ إليّ. والسِّجْنُ: المَحْبِسُ. وفي بعض القراءة: قال رب السِّجْنُ أَحبّ إليّ، فمن كسر السين فهو المَحْبِس وهو اسم، ومن فتح السين فهو مصدر سَجَنه سَجْناً. وفي الحديث: ما شيءٌ أَحَقَّ بطُولِ سَجْنٍ من لسانٍ. والسَّجَّانُ: صاحبُ السِّجْنِ. ورجل سَجِينٌ: مَسْجُون، وكذلك الأُنثى
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR221 harf
* س ج ن * * السِّجْنُ * الحبس وقد * سَجَنَهُ * من باب نصر قلت يقال ليس شيء أحق بطول سجن من لسان نقله الفارابي و * سِجّينٌ * موضع فيه كتاب الفجار وقال بن عباس رضي الله تعالى عنهما هو دواوينهم قال أبو عبيدة هو فعيل من السجن
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR3.819 harf
: ( سَجَنَهُ ) يَسْجُنُه سَجْناً : ( حَبَسَهُ . ( و ) مِن المجازِ : سَجَنَ ( الهَمَّ ) يَسْجُنُه : إذا أَضْمَرَه و ( لم يَبُثَّهُ ) ؛ قالَ : ولا تَسْجُنَنَّ الهمَّ إنَّ لسَجْنِهعَناءً وحَمِّلْهُ المَهارى النَّواجِيا ( والسِّجْنُ ، بالكسْرِ : المَحْبِسُ ) ؛ ومنه قوْلُه تعالَى : ﴿ربِّ السِّجْنُ أَحبُّ إليّ﴾ ، وقُرِىءَ بفتْحِ السِّيْن ، وهو مَصْدرٌ . وفي الحدِيثِ : ( ما شيءٌ أَحَقَّ بطُولِ
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR3.497 harf
سَجَنَهُ 1 سَجَنَهُ ذ , (S, Msb, K,) aor. سَجُنَ , inf. n. سَجْنٌ, (S, Msb,) He imprisoned him. (S, Msb, K.) ― -b2- [Hence,] it is said in a trad., مَا شَىْءٌ أَحَقَّ بِطُولِ السَّجْنِ مِنْ لِسَانٍ (assumed tropical:) [There is not anything more deserving of long restraint than a tongue]. (L.) ― -b3- And سَجَنَ الهَمَّ (tropical:) He secreted anxiety; did not reveal it. (L, K.) A poet says, وَ
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR589 harf
سَجَنَ سَجَنَ U ( n. ac. سَجْن 1 ), a. Confined, imprisoned; kept secret, close, concealed; curbed, restrained. سَجَّنَ سَجَّنَ II , a. Split. b. Trenched, dug round; hoed round. سِجْن سِجْن 2 , ( pl. سُجُوْن 27 ), a. Prison, dungeon. سَاْجِن سَاْجِن 21 , ( pl. سَوَاْجِنُ 41 ), a. Mountain-torrent. سَجِيْن سَجِيْن 25 , ( pl. سَجْنَى 1ya , سُجَنَآءُ 43 ), a. Imprisoned; prisoner.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR10.341 harf
سجن سَجَنَ - يَسْجُنُ، سُجِنَ - يُسْجَنُ - سِجْن - مَسْجُوْن - مَسْجُوْنِيْن - سِجِّيْن سَجَنَ - يَسْجُنُ + كائن + كائناً: يضعه في مكان محصور فيقيد حريته ويمنعه من التحرك والانتقال خارجاً من هذا المكان سُجِنَ - يُسْجَنُ: مبني للمجهول من " سَجَنَ - يَسْجُنُ " سِجْن - السجن: اسم فعل " سَجَنَ - يَسْجُنُ ": وهو كذلك اسم مكان منه: المكان المحصور
Tamamını oku

Sîgalar(9)

Mücavir kökler85 mücavir (111 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. خمر

    2 ortak ayet · Hamr (hı) : Üzümden yapılan içki, şarap demektir

  2. رأس

    2 ortak ayet · Baş demektir

  3. فتي

    2 ortak ayet · Kepçe, kefe demektir

  4. خبز

    1 ortak ayet · Hubz ekmek demektir

  5. صبو

    1 ortak ayet · Çocuk gibi meylederim

  6. طير

    2 ortak ayet · “Tayr” kuş demektir

  7. بدي

    2 ortak ayet · Açığa çıkarırsınız

  8. وحد

    3 ortak ayet · وَحْدَهُ kelimesi aslında منفرداً anlamındadır ve marifeye…

  9. لفي

    1 ortak ayet · Bulduk

  10. نزغ

    1 ortak ayet · “Nez’ ”den dönüşmüştür

  11. عصر

    1 ortak ayet · “Yusr” sol kol; “u’sr”, yanın ayna dönüşmesi ile solak…

  12. قدد

    1 ortak ayet · Sırım demektir

Geçtiği ayetler(12)

  1. يَاصَاحِبَيِ السِّجْنِ أَأَرْبَابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

    ZindanEy zindan arkadaşlarım; darmadağınık ve değişik Rabblar mı hayırlıdır, yoksa Vahid ve Kahhar olan Allah mı?

  2. يَاصَاحِبَيِ السِّجْنِ أَمَّا أَحَدُكُمَا فَيَسْقِي رَبَّهُ خَمْرًا وَأَمَّا الْآخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَأْسِهِ قُضِيَ الْأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيَانِ

    ZindanEy zindan arkadaşlarım; biriniz efendisine şarab içirecek, diğeri de asılacak, kuşlar onun başından yiyecektir. İşte sorduğunuz iş, böylece olup bitmiştir.

  3. وَقَالَ لِلَّذِي ظَنَّ أَنَّهُ نَاجٍ مِنْهُمَا اذْكُرْنِي عِنْدَ رَبِّكَ فَأَنْسَاهُ الشَّيْطَانُ ذِكْرَ رَبِّهِ فَلَبِثَ فِي السِّجْنِ بِضْعَ سِنِينَ

    ZindanO ikisinden kurtulacağını sandığı kimseye dedi ki: Efendinin yanında beni an. Fakat şeytan onu efendisine anmayı unutturdu. Bu yüzden daha nice yıl zindanda kaldı.

  4. … رَبِّي حَقًّا وَقَدْ أَحْسَنَ بِي إِذْ أَخْرَجَنِي مِنَ السِّجْنِ وَجَاءَ بِكُمْ مِنَ الْبَدْوِ مِنْ بَعْدِ أَنْ نَزَغَ …

    ZindanAna-babasını tahtın üzerine çıkarıp oturttu. Hepsi onun için secdeye kapandılar. Dedi ki: Babacığım; işte bu; vaktiyle gördüğüm rüyanın gerçekleşmesidir. Doğrusu Rabbım, onu gerçekleştirdi ve bana ihsan etti de; şeytan benimle kardeşlerimin arasını bozduktan sonra, beni zindandan çıkardı ve sizi çölden getirdi. Muhakkak ki Rabbım, dilediğine lütufkardır. Muhakkak ki O’dur O, Hakim, Alim.

Sîga sayfası: الْمَسْجُونِينَ
Sîga sayfası: لَيَسْجُنُنَّهُ
Sîga sayfası: لَيُسْجَنَنَّ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسجن
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerحبس, حصر, عتقل, قيد
Zıt Kökطلق
Çekirdek Özet 1Bir varlığı sınırlandırılmış dar bir alana kapatıp hareket serbestisinden alıkoymak
Çekirdek Özet 2İradeyi baskılayan fiziksel tecrit veya amellerin alçaltıcı ve geri dönüşsüz bir sicilde hapsedilmesi
Çekirdek Özet 3Adli, ahlaki veya ontolojik düzeyde sınırları ihlal edilen sistemin faili tecrit ederek kontrol altına alması
Kritik Hata Riskiسِجِّينٌ kelimesini yalnızca yer altı coğrafyası sanıp amellerin kuşatıcı kayıt ve tecrit boyutuyla bağını koparmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سجYayılmayı durdurarak örtme, sakinleştirme ve bir zemine bağlama hareketi (سجو, سجر, سجد)نÇekirdeğin kuşatma ve durdurma eylemine süreklilik, içe kapalılık ve kesin bir tahdit katarak varlığı tecrit altına almıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekHareketi engelleyen, batıcı veya tutucu bir dayanak işlevi görür
جDeve, değnek, taşımaYüklenme, ağırlık ve bir hedefe doğru yönelen kütlesel hareket
نFiliz, balık, süreklilikCanlılığın devamı, içe doğru derinleşen ve süreğenleşen durum
سجنSınırlandırıcı dayanağın ağırlık altına alarak süreklilikle tecrit etmesiBir canlının veya durumun tutucu bir sınır içine alınarak hareketinin sürekli biçimde durdurulması ve hapsedilmesi hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kimseyi veya nesneyi etrafı çevrili dar bir mekânda tutarak dışarı çıkmasına engel olmak, fiziksel tecrit ve hapsetmek
Cahiliye şiiri kullanımıİbn Mukbil bir beytinde düşmanı yere mıhlayan ve kaçmaktan alıkoyan şiddetli darbeyi bu kökten türeyen kelimeyle nitelemiştir: ضرباً تَوَاصَى به الأبطالُ سِجِّينا
Erken Arapça kullanımİnsanın içindeki kaygıyı dışa vurmayıp içinde tutması ve suskunluk hali hakkında şu beyit şahit gösterilmiştir: ولا تَسْجُنَنَّ الهَمَّ، إنَّ لسَجْنِه عَناءً، وحَمَّلْهُ المَهارى النَّواجِيا

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha

Sami etimolojik katman

Arapça سجن kökü, Sami dillerinde kapalı tutma, sınırlama ve hapsetme alanıyla semantik örtüşme gösterir. Erken Batı ve Doğu Sami formlarında doğrudan aynı kök harfleriyle türetilen kelimeler nadir olmakla birlikte, Aramice ve Süryanicede tutuklama ve hapsetme işlevleri سجر veya سכר türevleriyle karşılanmaktadır. Arapçada سجن kökü, mekânsal kapatmayı (mahbes) ve bir varlığın iradi devinimini durdurmayı kesinleştiren bir gelişim izlemiştir. Kökün nûn harfiyle sonlanması, durumun geçici bir durdurmadan ziyade sürekli bir kayıt, tecrit ve içe kapanma halini aldığını gösterir. İbranice ve Süryanicedeki kapatma kökleriyle fonetik ve semantik akrabalık taşır.

Güven Güçlü

Kaynak Payne Smith, Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönس ج ن türevleriAsli anlamı hapsetmek olup dilde tecrit, susma ve gizleme anlamlarına genişlemiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice ve Aramice kapatma kökleriKapatma, barajlama ve engelleme ifade eden semitik köklerle semantik matris uyumu vardırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin bir dil aileleri arası aktarım tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سجنAnlamlıHapsetmek, tecrit etmekBir kimseyi veya şeyi hareketten alıkoyup daraltılmış bir alana kapatmakHedef kök
سنجAnlamlıİs veya duman lekesi bırakmakLambanın veya kandilin dumanıyla duvarı ve eşyayı lekeleyip rengini değiştirmekKur'an'da geçmez
جسنKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKullanım dışı
جنسAnlamlıTür, çeşit, soydaşlıkVarlıkların ortak nitelikler etrafında bir araya geldiği kategoriKur'an'da geçmez
نسجAnlamlıDokumak, örmekİplikleri birbirine katarak kumaş veya örtü meydana getirmekKur'an'da geçmez
نجسAnlamlıPislik, kirlilikMaddi ve manevi temizliğin zıddı olan kirli ve uzak durulması gereken durumKur'an'da geçer, ters sıralanış

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سجنMerkezKapatma ve tecritMekânsal veya ontolojik olarak dar bir sınıra kapatıp serbestiyi sıfırlamakİradeyi ve hareketi çevreleyen tecrit
حبسKomşuAlıkoymaBir şeyi gitmek istediği yönden veya amacından engellemekMekâna kapatma zorunluluğu olmaksızın durdurma
حصرKomşuKuşatma ve daraltmaEtrafını çevirerek hareket alanını kısıtlamakDıştan çevreleyerek sıkıştırma
قيدKomşuBağlamaBir organı veya nesneyi bir bağla sabitlemekMekândan ziyade doğrudan gövdeye uygulanan bağ
طلقZıtSalıvermeHer türlü engeli kaldırıp serbest bırakmakTecridin ve bağın son bulması

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسجنKapatmak, hapsetmekVarlığı daraltılmış bir mekânda tutup hareketten men etmekKesin
LatinceCarcer, incarcerareZindan, hapsetmekKurumsal ve mekânsal kapatmayı karşılar, soyut arşiv boyutunu dışarıda bırakırGüçlü
İngilizcePrison, imprison, confinementZindan, tecritFiziksel hapsi eksiksiz verir, sicil ve manevi darlık nüansı eksik kalırGüçlü
AlmancaGefängnis, einkerkernHapishane, hapsetmekMekânsal alıkoymayı tam karşılar, yazgusal daralma boyutunu içermezGüçlü
FransızcaPrison, emprisonnerCezaevi, kapatmakAdli ve mekânsal kapatma alanını karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
السِّجْنِ / الْمَسْجُونِينَAdli ve siyasi tecrit mekânıHüküm giyen veya baskı altına alınan kişilerin kapatıldığı zindan, Yûsuf 12:33, Şuarâ 26:29
سِجِّينٌAşağıların aşağısı ve kuşatıcı tecrit kaydıFacirlerin amellerinin ve akıbetlerinin kaydedildiği daraltıcı ve alçaltıcı yazgı, Mutaffifîn 83:7-8

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret halleri ve facirlerin akıbetiسِجِّينٌ kavramının cehennemdeki bir tabaka mı yoksa amellerin saklandığı alt sicil mi olduğuAşağılık, darlık ve ebedi tecrit hali
FıkıhHapis cezası ve ta'zirBorçlunun veya suçlunun hürriyetinin kısıtlanmasının meşruiyeti ve had sınırlarıKişiyi tecrit ederek zararı önleme yöntemi
TefsirKıssa tahlili ve ahiret tasviriHz. Yûsuf'un zindanı günaha tercih etmesindeki ahlaki hürriyet ve zindanın baskı aracı olmasıMekânsal daralmaya karşı manevi genişlik
HadisDilin ve arzuların kontrolüDilin hapsedilmesi gerekliliği ve dünyanın mümin için zindan oluşuİradeyle sağlanan nefis terbiyesi ve sınır koyma

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhlak ve takvaNefsin ve dilin dizginlenmesiKoruyucu kısıtlamaİnsanın günaha giden yollarını iradi tecrit ile kapatmasıGüçlü
İlmiBilgi felsefesiZihnin dogmatik tecridiSınırlandırmaVeriyi dar bir kalıba hapsedip hakikate kapatma durumuMuhtemel
SiyasiOtorite ve cezaİktidarın baskı veya yargı aracıTecrit ve terbiyeRejimin muhalifleri etkisizleştirmek için başvurduğu kapatmaKesin
İktisadiMülkiyet ve dolaşımSermayenin bloke edilmesiPiyasadan çekmeKaynakların serbest dolaşımını engelleyerek dar bir alana hapsetmeMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerPotansiyel kuyu / Kapalı sistemBir parçacığın sınırları aşılamaz bir enerji bariyeri içine hapsedilerek hareket alanının sonlu bir uzaya kısıtlanmasıGüçlü
Beşeri bilimlerKurumsal tecrit ve panoptikonBireyin hareket serbestisini elinden alarak onu toplumdan ve sosyal ilişkilerden koparan gözetim ve kapatma yapısıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca suçluların konulduğu modern demir parmaklıklı koğuş olarak düşünmek
Kur'an içi daha geniş anlamHem zalim otoritenin haksız kapatma aracını hem de facirlerin bütün amellerini kuşatan geri dönülmez kozmik ve manevi tecridi içermesi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHz. Yûsuf'un zindan tercihini pasif bir boyun eğiş gibi görmek veya Mutaffifîn suresindeki سِجِّينٌ uyarısını soyut bir yer adı sayarak amellerin kaydedilip hapsedilmesi hakikatinden koparmak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Baskıcı iktidarların müminleri sindirme aracını açığa çıkarması ve amellerin kayıt altına alınışındaki kaçınılmaz daralmayı göstermesi bakımından temeldir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yûsuf kıssasındaki tecrit ve arınma sahnelerinde ve Mutaffifîn suresinde facirlerin yazgısını anlatan ayetlerde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hakiki hürriyetin mekânda değil ahlaki duruşta olduğunu göstererek fiziksel tecridin ruhsal hürriyete engel olamayacağını ispat eder

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir canlıyı sınırlandırılmış dar bir alana kapatıp dış dünya ile temasını kesmek.
  • Soyut anlamBir iradenin, bilginin veya amelin sınırları belirlenmiş geri dönüşsüz bir çerçevenin içine hapsedilmesi.
  • Sistematik karşılıkSistemin sınır ihlali yapan veya aykırı duran unsuru karantinaya alarak hareket sahasını sıfıra indirmesi.
  • LaTeX modeliS={x∈Ω∣∂Ω∩∅=∅,  ∇x=0}
  • LaTeX açıklamasıFormülde Ω sınırlı tecrit uzayını, ∂Ω bu uzayın aşılamaz sınır yüzeyini, x hapsedilen varlığı veya ameli, ∇x=0 ise tecrit altındaki varlığın hareket serbestisinin ve yayılma gradyanının sıfırlandığını temsil eder. Model, kökün kuşatıcı ve hareketi kısıtlayıcı fiziksel ve metafiziksel yapısını ifade eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س