شهق

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ش-ه-ق2 sîga, 6 mücavir kök, 2 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.سمعنوروَشَهِيقٌشهقزفرشَهِيقًافورلقي

KökSîga 2Ayet 2Sure 2Mücavir 6

▶ Ağı aç (3B)

شهق

ش - ه - ق

KÖK
  • 2 geçiş
  • 2 ayet
  • 2 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Hıçkırık

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR233 harf
باب الهاء والقاف والشين معهما ش ه ق مستعمل فقط شهق: الشّهيقُ ضدُّ الزّفيرِ، فالشهيق ردُّ النَّفَس، والزّفيرُ إخراجُهُ. شَهَقَ يَشْهَقُ ويَشْهِقُ شهيقا- لغتان- وجَبَلٌ شاهقٌ: مُمْتَنِعٌ طُولاً، ويُجمَعُ: شواهِقَ، وهو يَشهقُ شُهوقاً.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR414 harf
شَهِقَ يَشْهَقُ، أي ارتفع. والشاهِقُ: الجبلُ المرتفعُ. وفلان ذو شاهِقٍ، إذا كان يشتدُّ غضبه. وشَهيقُ الحمار: آخرُ صوتِه. وزفيرُه: أوله. وقد شَهَقَ يَشْهَقُ ويَشْهِقُ شَهْقاً. ويقال: الشَهيقُ: رَدُّ النَفَسِ. والزفيرُ: إخراجُه. والشَهْقَةُ كالصيحة. يقال: شَهِقَ فلانٌ شَهْقَةً فمات. والتَشْهاقُ: الشَهيقُ. قال: بضَرْبٍ يُزيلُ الهامَ عن سَكَناتِـهِ وطَعْنٍ كتَشْهاقِ العِفَا هَمَّ بالنَهَقْ ويقال:
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR1.565 harf
ه ق ش شهق شهق : مستعمل قال الليث : الشهيق : ضِدُّ الزفير ، فالشهيق : رَدُّ النفس ، والزفير : إخراج النّفَس . قال : ويقول : شهَق يشهَق ويشهِق شهيقاً . وبعضهم يقول : شُهُوقاً . أبو عبيد عن أبي زيد : شهَق يشهَق ويشهِق ، كما قال الليث . وقال اللَّهُ جلّ وعزّ في صفة أهل النار ) لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌ وَشَهِيقٌ ) ( هُود : 106 ) . وقال أبو إسحاق الزّجّاج : الزَّفير والشهيق : من أصوات المكْرُوبِين ، قال
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR4.321 harf
(باب الشين والهاء وما يثلثهما) (شهو) الشين والهاء والحرف المعتل كلمة واحدة، وهي الشّهوة. يقال: رجلٌ شَهْوانُ، وشيءٌ شَهِيّ. (شهب) الشين والهاء والباء أصلٌ واحدٌ يدلُّ على بياض في شيءٍ من سواد، لا تكون الشُّهبةُ خالصةً بياضاً. ومن ذلك الشُّهبة في الفرَس، هو بياضٌ يخالطُهُ سَواد. ويقال كَتِيبةٌ شَهباء، إِذا كانت عِليتُها بياضَ الحديد، ويقال لليوم ذي البرد والصُّرَّاد([1]): أشهبُ، والليلة الشّهباءُ.
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR210 harf
- الشهيق: طول الزفير، وهو رد النفس، والزفير: مدة. قال تعالى: ﴿لهم فيها زفير وشهيق﴾ [هود/106]، ﴿سمعوا لها تغيظا وزفيرا﴾ [الفرقان/12]، وقال تعالى: ﴿سمعوا لها شهيقا﴾ [الملك/7]، وأصله من جبل شاهق. أي: متناهي الطول.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR347 harf
ش ه ق له زفير وشهيق‏:‏ إخراج نفس ورده‏.‏ وجبل شاهق‏:‏ ممتنع طولاً‏.‏ ومن المجاز‏:‏ فحل ذو شاهق وصاهل إذا هاج فسمع له صوت خارج من جوفه‏.‏ وإن فلاناً لذو شاهق وصاهل إذا اشتدّ غضبه‏.‏ وشهقت عيني عليه إذا أعجبك فأدمت النظر إليه‏.‏ قال مزاحم‏:‏ إذا شهقت عيني عليه عزوته لغير أبيه لست أبرح راقيا أي أقول‏:‏ هو هجين لأكسر الناظر إليه حتى لا يعان‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.891 harf
الشَّهِيقُ: أَقِبحُ الأصوات، شَهِقَ وشَهَقَ يَشْهَقُ ويَشْهِقُ شَهِيقاً وشُهاقاً، وبعضهم يقول شُهوقاً: ردَّد البكاء في صدره. الجوهري: شهق يشهق ارتفع. وشَهِيقُ الحمار: آخر صوته، وزفيره أوَّله، وقيل: شَهِيقُ الحمار نَهيقه. ويقال: الشَّهِيق ردُّ النفَس والزَّفِيرُ إخراجه. الليث: الشَّهِيقُ ضد الزفير، والزفير إخراج النفس؛ قال الله عز وجل في صفة أهل النار: لهم فيها زَفِيرٌ وشَهِيق؛ قال الزجاج:
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR249 harf
* ش ه ق * * الشَّاهِقُ * الجبل المرتفع و * شَهِيقُ * الحمار آخر صوته وزفيره أوله وقد * شَهَقَ * بالفتح يشهق بالفتح والكسر * شَهِيقاً * فيهما وقيل * الشَّهِيقُ * رد النفس والزفير إخراجه و * الشَّهْقَةُ * كالصيحة يقال * شَهَقَ * فلان * شَهْقَةً * فمات
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.037 harf
شهق، كمنع وضرب وسمع شهيقا، وشهوقا، وشهاقا بالضم فيهما وتشهاقا بالفتح: إذا تردد البكاء في صدره كما في العباب، وفي اللسان: ردد البكاء في صدره. ومن المجاز: شهقت عين الناظر عليه: إذا أصابته بعين، وفي الأساس: أعجبه فأدام النظر إليه وهو مجاز، وأنشد الأصمعي لمزاحم العقيلي: إذا شهقت عين عليه عزوته لغير أبيه أو نسيت تراقـيا كما في العباب، وفي اللسان أو تسنيت راقيا، أخبر
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR2.986 harf
شَهَقَ 1 شَهَقَ ذ , aor. شَهَقَ , (S, Msb,) inf. n. شُهُوقٌ, (Msb,) [said of a mountain, and of a building, &c., (see شَاهِقٌ,)] It rose high; or became high, or elevated, or lofty. (S, Msb.) ― -b2- شَهَقَ, aor. شَهَقَ and شَهِقَ , inf. n. شَهِيقٌ [and تَشْهَاقٌ], said of an ass, [He uttered the ending of his braying, or the final sounds thereof;] (S;) [for] شَهِيقٌ signifies the ending, or final
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR402 harf
شَهَقَ شَهَقَ A , I ( n. ac. شُهَاْق 24 , شَهِيْق 25 , شُهُوْق 27 , تَشْهَاْق 62 ), a. Had a rattling in the throat; sobbed; hiccoughed. b. ( n. ac. شَهِيْق 25 , تَشْهَاْق 62 ), Brayed ( ass ). c. A ( n. ac. شُهُوْق 27 ), Was high, lofty. شَهِقَ شَهِقَ A ( n. ac. شُهَاْق 24 , شَهِيْق 25 , شُهُوْق 27 , تَشْهَاْق 62 ), a. see supra (a) . شَهْقَة شَهْقَة 1t ( a. ???) bray. (???)
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR6.487 harf
شهق شَهَقَ - يَشْهَقُ (شَهِقَ - يَشْهَقُ) - شَهِيْق شَهَقَ - يَشْهَقُ (شَهِقَ - يَشْهَقُ) + الكائن: ضد: " زفر": يشفط ويُدخِل الهواء محدثاً صوت الشهيق: يُدْخِل الهواء من مدخل ضيق محدثاً صوتاً شَهِيْق: ضد زفير: على وزن " فـَعيل ": اسم فاعل مبالغة بمعنى مفعول من " شَهَقَ - يَشْهَقُ ": دخول الهواء من مدخل ضيق محدثاً الصوت المعروف واللفظ ينتمي
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler6 mücavir (12 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. زفر

    1 ortak ayet · Zefir ağaca konan destek demektir

  2. فور

    1 ortak ayet · Ve aniden patladı

  3. شقي

    1 ortak ayet · Mutsuz

  4. لقي

    1 ortak ayet · “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır

  5. سمع

    1 ortak ayet · İşiten

  6. نور

    1 ortak ayet · Ateş demektir

Geçtiği ayetler(2)

  1. إِذَا أُلْقُوا فِيهَا سَمِعُوا لَهَا شَهِيقًا وَهِيَ تَفُورُ

    HıçkırıkOraya atıldıklarında; onun kaynarken çıkardığı uğultuyu işitirler.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökشهق
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنهق, صرخ, صعد
Zıt Kökزفر
Çekirdek Özet 1Bir cismin aşırı derecede yükselmesi, sarp boy vermesi ve buna bağlı olarak nefesin tazyikle göğse geri çekilmesi
Çekirdek Özet 2Büyük bir azap ve dehşet anında nefesin hırıltıyla içeri çekilmesi; cehennemin kurbanını yutarken çıkardığı şiddetli emme ve uğultu sesi
Çekirdek Özet 3Yüksek basınç ve içe doğru tazyik dinamiği; taşkınlığın dışa patlaması öncesinde biriken içsel çekim kuvveti
Kritik Hata RiskiAnlamın yalnızca basit bir hıçkırık veya fiziksel solunum kusuru sayılarak cehennemin ve azap ehlinin derin vakum, yutucu tazyik ve ontolojik çöküş boyutunun gözden kaçırılması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
شهAçığa çıkma, kabarma, belirginleşme, iştah ve algıyla öne atılma anlamını kurar; شهب, شهد, شهر, شهو köklerinde de bu açığa çıkış, parlama ve yönelim esastır.قBoğazın gerisinden çıkan sert ve patlamalı bir sınır harfi olan kaf, çekirdeğin taşıdığı yükselme ve kabarma hareketine dik bir sınır, aşırı yükseklik boyutu ve sert bir içe hapsolma tazyiki eklemiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
شDiş; ısırma, parçalama, keskinlikGüçlü ve yırtıcı bir keskinliği, havanın veya sesin sürtünerek dar bir aralıktan geçişindeki şiddeti temsil eder.
هKollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ortaya çıkma, nefesİçeriden dışarıya yönelen canlı soluğu, göğsün kabarmasını ve belirgin bir haykırışla ortaya çıkan nefes hareketini gösterir.
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırİleri veya yukarı doğru yükselen hareketin tepe noktasına, sarp sınıra ve dar bir boğazda toplanarak tazyik kazanmasına işaret eder.
شهقKeskin nefesin sarp sınıra çekilmesiDaralan bir açıklıktan geçen soluğun göğsü kabartarak en üst sınıra kadar derin bir emiş gücüyle içeri çekilmesini ve dikine yükselen bir şiddet üretmesini ifade eder.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDağın veya yapının aşırı derecede yükselmesi, boyunun göğe doğru dik ve erişilmez olması (جبل شاهق); insanın ağlarken veya can çekişirken nefesini göğsüne doğru kesik kesik ve hırıltıyla geri çekmesi (رد النفس).
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi Müzâhim el-Ukaylî kökü gözün aşırı dikkat ve hayranlıkla bir şeye dikilip yükselmesi anlamında kullanmıştır: إذا شهقت عيني عليه عزوته لغير أبيه لست أبرح راقيا

Kaynak Lisânü’l-Arab, Asâsü’l-Belâga, Kitâbü’l-ʿAyn ve Mekâyîsü’l-Luğa.

Sami etimolojik katman

Arapça شهق kökü, merkezi Sami dillerinde özellikle sarp yükseklik, nefesin şiddetle geri çekilmesi ve boğazdan çıkan tiz-boğuk ses odağında yerelleşmiş morfo-semantik bir yapıya sahiptir. İbranicede nefes nefese kalma, soluma ve şiddetle nefes çekme anlamlarına gelen שָׁאַף (sha'aph) ve iniltiyle haykırmayı ifade eden köklerle semantik matris düzeyinde derin bir akrabalık gösterir. Ancak Arapçada kök, son seslemdeki sert kaf harfinin getirdiği dikleşme ve toplanma etkisiyle hem mekânsal bir doruk noktasını (جبل شاهق) hem de nefesin dışarı atılmayıp göğse geri hapsedilmesini (رد النفس) ifade eden özel bir fonetik çatallanma kazanmıştır. Süryanicede de soluma ve inleme köklerinde benzer ünsüz geçişleri görülmekle birlikte, شهق üçlüsünün dağ yüksekliği ile ciğerin derin soluklanması arasındaki kavramsal bağı kurması klasik Arapçanın özgün morfo-semantik gelişimine dayanır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönشهق kökünün çift kutuplu gelişimiFiziksel dikleşme ve yükseklik anlamı ile nefesin içe doğru dik ve sarp biçimde çekilmesi arasında doğrudan bir devinim sürekliliği kurulmuştur.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice שָׁאַף ve genel Sami nefes/hırıltı kökleriNefesin boğularak ve ses çıkararak göğse çekilmesi ortak Sami kök havuzunun solunum tasvirleriyle uyuşur.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik gırtlak-nefes izleriBoğaz ve göğüs seslerinin yansıma yoluyla yüksek basınca dönüşmesi ilksel Afro-Asyatik ses yansımalarıyla örtüşür.Muhtemel

Kaynak Mekâyîsü’l-Luğa, Lisânü’l-Arab, HALOT.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
شهقAnlamlıYükselmek, nefesi içeri çekmekDağın aşırı yüksek olması; nefesin göğse hırıltıyla geri çekilmesi.Hedef köktür; Kur'an'da geçer.
شقهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir.
هشقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir.
هقشKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir.
قشهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir.
قهشKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
شهقMerkezNefesin içe çekilmesi ve dik yükselmeHavanın boğazdan göğse doğru şiddetle, inilti ve hırıltıyla geri emilmesidir.Fiziksel düzlemde dik dağ, fizyolojik düzlemde içe çekilen ızdıraplı soluk.
نهقKomşuBoğazdan çıkan çirkin sesEşeğin sesinin ilk ve kaba patlama evresidir; nefesin geri çekilmesinden ziyade dışa fırlayan anırmadır.Nefesin yönü ve sesin boğazdaki yırtıcılığı bakımından farklılaşır.
صرخKomşuFeryat ve yardım çağrısıÇaresizlik içinde dışarıya doğru atılan yüksek perdeli çığlıktır; içe çekilme içermez.Akustik enerjinin tamamen dışa saçılmasıdır.
صعدKomşuYukarı doğru tırmanmaMekânda derece derece yükselmeyi ifade eder; شهق kökündeki gibi dik ve sarp doruk veya ses tazyiki taşımaz.Fiziksel hareketin yönü ortak, şiddet ve mahiyeti farklıdır.
زفرZıtNefesin dışa salınmasıGöğüste sıkışan sıcak havanın ve kederin şiddetle dışarı üflenmesi ve iniltiyle boşaltılmasıdır.شهق nefesi geri çekmek iken زفر nefesi dışarı vermektir; birbirini tamamlayan zıt çifttir.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaشهقNefesi içeri çekmek, sarp yükselmekHem sarp dağı hem de hırıltıyla göğse nefes çekmeyi kuşatan kök anlamdır.Kesin
Latincesuspirare, aspirareDerin iç çekmek, nefesi içine çekmekİçe doğru derin soluk almayı karşılar; ancak dağın sarp dikliğini ve cehennemin yutucu uğultusunu dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizcegasp, shuddering intake of breath, soarNefesini tutarak içine çekmek, dikine yükselmekGasp kelimesi havanın ani ve çaresizce içeri emilmesini karşılar; soar ise kökün شاهق boyutunu verir; tek sözcük iki yönü birleştirmez.Güçlü
Almancaaufkeuchen, einatmen, aufragenHırıltıyla nefes çekmek, göğe yükselmekAufkeuchen ızdıraplı iç solumayı, aufragen ise yüksek dağ imgesini karşılar; iki farklı kökle ifade edilir.Güçlü
Fransızcasangloter, aspirer avec bruitHıçkırarak içine çekmek, gürültüyle solumakSolunumun sesli ve acılı yönünü yansıtır; mekânsal erişilmezlik boyutunu kapsamaz.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
شَهِيقٌ (İsim / Mastar)Azap ehlinin nefesini hırıltıyla içeri çekmesiCehennemdekilerin keder ve boğulma anında ciğerlerine tazyikle nefes çekmeleri, feryatlarının içe çöküş evresi; Hûd 11:106.
شَهِيقًا (İsim / Mastar)Cehennemin yutucu homurtusu ve derin emiş sesiAzgın ateşin içine atılanları yutarken bir canavar gibi derinden çıkardığı korkunç soluk ve uğultu; Mülk 67:7.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret halleri ve cehennem azabının mahiyetiCehennemin ontolojik bir şuur veya canlı bir varlık gibi ses çıkarması; azabın sadece yakma değil, dehşetli bir boğulma ve yutulma hissi üretmesi.Maddi ve manevi tükeniş, cehennemin nefes alan bir azap mekanizması olması.
FıkıhVeri bulunamadıVeri bulunamadıFıkhi bir hükme doğrudan medar olmamış, tasviri düzeyde kalmıştır.
TefsirHûd 11:106 ve Mülk 67:7 tefsirleriÂlimlerin zefîr ile şehîk arasındaki farkı insanın nefes alıp vermesi veya eşeğin anırmasının başı ve sonu ile açıklamaları; İbn Abbas ve Zeccâc nakilleri.Nefesin göğse geri çekilmesi, en tiz ve en çirkin inilti boyutu.
HadisCehennemin nefes alması tasvirleriCehennemin kışın ve yazın aldığı iki nefesin şiddetini beyan eden rivayetlerdeki içe çekiş ve dışa salış olgusu.Kozmik bir hararet ve emme kuvveti.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniUhrevî ceza ve adaletİçe çöküş ve yutucu azapBoğulma ve tükeniş hissini somutlaştırmaKişinin dünyada hakka karşı kibri nasıl diklendiyse (شاهق), ahirette o kibrin nefessiz kalma ve içeri çekilerek boğulma azabına dönüşmesi.Güçlü
İlmiTermodinamik ve akışkanlarVakum ve emiş dalgasıNegatif basınçla kütleyi içeri çekmeYoğun ısının oluşturduğu hava boşluğunun dışarıdaki havayı ve nesneleri şiddetle merkezine doğru emmesi olgusu.Muhtemel
SiyasiTotaliter baskı mekanizmalarıToplumsal nefessizlikKamusal soluğu içeri tıkmaOtoriter yapıların fertlerin iradesini ve sözünü kendi içine hapsederek toplumu boğuk bir iniltiye mahkûm etmesi.Muhtemel
İktisadiKriz ve piyasa daralmasıLikidite ve sermaye emilimiKaynakların tek merkezde yutulmasıSpekülatif tekellerin piyasadaki tüm artı değeri bir girdap gibi kendi bünyesine çekerek reel üretimi nefessiz bırakması.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerNegatif basınç ve kara delik emişiBir sistemin dışarıya enerji fırlatmak yerine çevresindeki her şeyi içine doğru çeken, olay ufku sınırında dik bir çekim gradyanı oluşturan vakum hareketi.Güçlü
Beşeri bilimlerPanik atak ve anksiyete solunumuBireyin aşırı travma ve korku anında soluğu dışarı veremeyip ciğerlerine kramp halinde geri çekmesi, içe kilitlenen psikolojik çaresizlik.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimenin meallerde çoğunlukla yalnızca hafif bir «hıçkırık» olarak tercüme edilmesi ve sıradan bir diyafram kasılmasına indirgenmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün hem cehennemin devasa bir fırın ve canavar gibi kurbanlarını içeri çeken korkunç uğultulu emişini, hem de azap ehlinin nefes alamayarak göğsünü yırtarcasına içine hava çekme çabasını ifade etmesi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataCehennem tasvirinin dehşet ve azametinin kaybolması; Hûd 11:106 ve Mülk 67:7 ayetlerindeki kozmik ve fizyolojik boğulma tablosunun basit bir ağlama hıçkırığı sanılması.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Cehennem azabının yalnızca dışarıdan temas eden bir ateş değil, insanın bizzat solunumunu imkânsız kılan, nefesi göğse hapseden ve cehennemin kendisini de yutucu bir varlık kılan dinamik yapısını kavramak için anahtar niteliktedir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Ahiret tasvirlerinin, cehennem ehlinin bedensel ve ruhsal ızdıraplarının anlatıldığı tehdit ve inzar ayetlerinde belirleyicidir (Hûd 11:106, Mülk 67:7).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Azap ayetlerindeki ifadelerin edebi birer süsleme veya basit birer ses taklidi olduğu zannını yıkar; azabın insanın nefes alma mekanizması (şehîk) ile nefes verme mekanizması (zefîr) arasındaki temel biyolojik döngünün parçalanmasıyla kurulduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamDağın erişilmez bir diklikle yükselmesi ve soluğun yüksek bir iç tazyikle ciğerlere geri çekilmesi.
  • Soyut anlamAşırı gerilim, keder veya çekim kuvveti altında enerjinin dışarı boşalamayıp merkeze doğru şiddetle hapsolması.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin dışa enerji yayma evresinin (zefîr) karşıtı olarak, girdap oluşturan ve her şeyi yutmaya yönelen içsel negatif basınç evresi.
  • LaTeX modeliΔPin=−∇⋅V⃗⋅lim⁡t→t0dΦdt
  • LaTeX açıklamasıModelde ΔPin içe doğru oluşan negatif basınç tazyikini; −∇⋅V⃗ hava akımının veya kütlenin dışarı saçılmayıp bir noktaya doğru toplanmasını (yakınsak emiş / vakum hareketi); lim⁡t→t0dΦdt ise boğulma ve yutulma anındaki ani akı değişimini temsil eder. Formül, dışa yayılmanın aksine merkeze doğru çöken dik ve şiddetli çekim kuvvetini sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ش