صعق

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ص-ع-ق9 sîga, 74 mücavir kök, 10 ayet, 8 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.جلومحلالصَّوَاعِقِصَاعِقَةًصعقصَعِقًارعدنظرصَاعِقَةُعتويُصْعَقُونَأخذموسىالصَّاعِقَةُسبح

KökSîga 9Ayet 10Sure 8Mücavir 74

▶ Ağı aç (3B)

صعق

ص - ع - ق

KÖK
  • 11 geçiş
  • 10 ayet
  • 9 sîga
  • 13 sözlük

Yıldırım demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Yıldırım demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.667 harf
باب العين و القاف والصاد )ع ق ص، ق ع ص، ق ص ع، ص ع ق، ص ق ع مستعملات( عقص: العَقْصُ: الِتَواءٌ في قَرْنِ الشَّاةِ والتَّيْسِ، ويُسْتْعَملُ في كُلِّ ذي قَرنٍ، يقال: شاة عقصاءُ أي مُلْتَويَةُ القَرْنِ. وهو أيضاً دُخُول الثَّنايا في الفمِ. والنَّعْتُ أعْقَصُ وعَقْصاءُ. ويُجْمعُ على عُقْص. والعَقْصُ أخذُك خُصْلَةُ من شعْر فَتَلْوِيها ثم تعْقِدُها حتّى يبْقى فيها الِتواءٌ. ثُمَّ تُرسِلُها، فكُلُّ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR310 harf
أبو زيد: الصاعِقَةُ: نارٌ تسقُط من السماء في رعدٍ شديدٍ. يقال: صَعَقَتْهُم السماءُ، إذا ألقت عليهم الصاعقَةَ. والصاعِقَةُ أيضاً: صَسحة العذاب. ويقال صَعِقَ الرجل صَعْقَةً وتَصْعاقاً، أي غُشِيَ عليه، وأَصْعَقَهُ غيره. وقوله تعالى: "فصَعِقَ مَنْ في السموات ومَنْ في الأرض"، أي مات. وحمارٌ صَعِقَ الصوت، أي شديده.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR9.605 harf
باب العين والقاف مع الصاد عقص ، صقع ، صعق ، قصع ، قعص : مستعملة . عقص : روي عن عمر بن الخطّاب أنه قال : ( من لبّد أو عَقَص فعليه الحلق ) يعني من المحرِمينَ بالحج أو العمرة . قال أبو عبيد : العَقْص : ضربٌ من الضَّفْر ، وهو أن يُلوَى الشَّعَر على الرأس ، ولهذا يقال : للمرأة عِقْصة وجمعها عِقَصٌ وعِقاص . وقال امرؤ القيس يصف شعر امرأة : غدائره مستشزِراتٌ إلى العُلاَ تَضِلُّ العِقاصُ في مثنَّى ومرسَلِ
Maddenin bağlantısı

باب العين والقاف مع الصاد عقص ، صقع ، صعق ، قصع ، قعص : مستعملة . عقص : روي عن عمر بن الخطّاب أنه قال : ( من لبّد أو عَقَص فعليه الحلق ) يعني من المحرِمينَ بالحج أو العمرة . قال أبو عبيد : العَقْص : ضربٌ من الضَّفْر ، وهو أن يُلوَى الشَّعَر على الرأس ، ولهذا يقال : للمرأة عِقْصة وجمعها عِقَصٌ وعِقاص . وقال امرؤ القيس يصف شعر امرأة : غدائره مستشزِراتٌ إلى العُلاَ تَضِلُّ العِقاصُ في مثنَّى ومرسَلِ وصفها بكثرة الشعر والتفافِه . وقال الليث : العَقْص : أن تأخذ المرأة كل خُصْلة من شعرها فتلويَها ثم تَعقِدَها حتّى يبقى فيها التواءٌ ثمَّ تُرسلها ؛ وكلُّ خُصلة عقيصة . قال : والمرأة ربّما اتّخذَتْ عقيصةً من شعر غيرها . وقال شمر : سمعتُ ابن الأعرابي يقول : العِقاص : المَدَارِي في قول امرىء القيس . قال : العَقْص والضَّفر ثلاث قُوًى ، وقُوَّتان . قال : والرجل يجعل شعره عقيصتين وضفيرتين فيرُخيهما من جانبيه . ثعلبٌ عن ابن الأعرابي : العِقاص ، والرَّبَض ، والحوِيّة ، والحاوية واحد ، وهي الدُّوَّارة التي في بطن الشاة . أبو عبيد عن أبي زيد : العَقْصاء من المِعْزى : التي قد التوَى قرناها على أذنيها من خلفها . والقَصماء : المكسورة القرن الخارج . والعَضْباء : المكسورة القرن الداخل ، وهو المُشاش . والنَّصْباء : المنتصبة القرنين . وقال أبو عبيد : العَقِص من الرجال : الضيِّق البخيل . وقال أبو عمرو : العَقِص من الرَّمل كالعَقِد . وقال الأصمعيّ : المِعقَص : السهم ينكسر نصله فيبقى سِنْخُه في السهم ، فيُخرج ويُضرب حتى يُطَوَّل ويردّ إلى موضعه فلا يسدّ مسدّهُ ؛ لأنه دُقِّق وطُوِّل . قال الأصمعي : ولم يدر الناس ما مَعاقص فقالوا مَشاقص ، للنصال التي ليست بعريضة . وأنشد للأعشى : ولو كنتُم نبْلاً لكنتم معاقصا ورواه غيره : ( مشاقصا ) قال : وعقص أمره ، إذا لواه فلبَّسَه . ثعلب عن ابن الأعرابي قال : المِعقاص من الجواري : السيِّئة الخُلُق . قال : والمِعقاص هي النِّهاية في سوء الخلق . قال : والمِعقاص : الشاة المعوّجة القرن . وفي ( النوادر ) : يقال أخذْتُه معاقصة ومقاعصة ، أي مُعازَّةً ومُغالبة . قعص : روي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنّه قال : ( مَن خَرج في سبيلِ الله فقُتِل قَعْصاً فقد استوجب المآب ) . قلت : أراد ( صلى الله عليه وسلم ) أنه استوجب حُسن المآب ، وهو قول الله جلّ وعزَّ : ( ذَالِكَ وَإِنَّ لَهُ عِندَنَا لَزُلْفَى وَحُسْنَ ) ( ص : 25 ) ، فاختصر الكلام . قال أبو عبيد : القَعْص : أن يُضرب الرجلُ بالسِّلاح أو بغيره فيموت مكانَه قبلَ أن يَرِيمَه . وقد أقعصَه الضاربُ إقعاصاً . وكذلك الصَّيد . وفي حديث آخر جاء في أشراط السّاعة قال : ( ومُوتانٌ يكون في الناس كقُعاص الغنم ) ، قال أبو عبيد : القُعاص : داءٌ يأخُذ الغنم لا يُلبِثها إلى أن تموت . قال : ومنه أُخذ الإقعاص في الصيد ، يُرمى فيموت مكانَه . ثعلب عن ابن الأعرابيّ قال : المِقعاص : الشاة التي بها القُعاص ، وهو داءٌ قاتل . وقال بعض الأعراب : انقعص وانقعف وانغرفَ ، إذا مات . وأخذت المال منه قَعصاً ، وقعصتُه إياه ، إذا اعتززته . الليث : شاةٌ قَعوص : تضرب حالبَها وتمنع دِرَّتها . وما كانت قعوصاً ولقد قَعِصتْ قَعَصاً . قصع : في حديث روي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنَّه ( خطب على ناقة وهي تَقصَع بجِرّتها ) قال أبو عبيد : القَصْع : ضمُّك الشيء على الشيء حتّى تقتله أو تهشمه . قال : ومنه قَصْع القملة . وإنّما قيل للصبيّ إذا كان بطيء الشباب قَصِيع يريدون أنّه مردّد الخلق بعضه إلى بعضٍ فليس يَطُول . قال : وقَصْع الجِرَّة : شدّة المضْغ وضمّ بعض الأسنان إلى بعض . وأخبرني المنذريُّ عن ثعلبٍ عن ابن الأعرابيّ قال : قُصَعة اليربوع وقاصعاؤه : أن يحفر حُفيرةً ثم يسدُّ بابَها بترابها . وقال الفرزدَق يهجو جريراً : وإذا أخذتُ بقاصعائك لم تَجِدْ أحداً يُعِينُك غيرَ من يتقصَّعُ يقول : أنت في ضعفك إذا قصدتُ لك كبني يربوع لا يُعينك إلا ضعيفٌ مثلك . وإنّما شبههم بهذا لأنّه عنى جريراً ، وهو من بني يربوع . وقال أبو الهيثم : القاصعاء والقُصَعة : فم حُجر اليربوع أوّلَ ما يبتدىء في حَفره . قال : ومأخذه من القَصْع ، وهو ضمُّ الشيء إلى الشيء . أبو عبيد : قَصَع العطشانُ غُلَّته بالماء ، إذا سكّنها . ومنه قول ذي الرمة يصف الوحش : فانصاعت الحُقْبُ لم تقصَعْ جرائرَها وقد نَشَحْنَ فلا ريٌّ ولاهِيمُ وقال أبو سعيدٍ الضَّرير : قَصْع الناقةِ الجرَّةَ : استقامة خروجها من الجوف إلى الشِّدق غير منقطعةٍ ولا نَزْرة ، ومتابعةُ بعضها بعضاً . وإنّما تفعل الناقةُ ذلك إذا كانت مطمئنّةً ساكنة لا تسير ، فإذا خافت شيئاً قطعت الجِرّة . قال : وأصل هذا من تقصيع اليربوع ، وهو إخراجُه ترابَ جحره وقاصعائه . فجعلَ هذه الجرَّةَ إذا دَسَعتْ بها الناقة بمنزلة التُّراب الذي يُخرجه اليربوع من قاصعائه . وقال أبو زيد : قصعت الناقةُ بجِرتها قَصْعاً ، وهو المضغ ، وهو بعد الدّسْع . والدسْع : أن تنزع الجِرّة من كَرشها ، ثم القَصْع بعد ذلك ، والمضْغ ، والإفاضة . وقال ابن شميل : قصّع الزرعُ تقصيعاً ، إذا خرجَ من الأرض قال : وإذا صار له شُعَبٌ قيل : قد شعّبَ . وقال غيره : قصَّع أوّلُ القوم من نَقْب الجبل ، إذا طلعوا . وسيفٌ مِقْصَعٌ ومِقصَلٌ : قطّاع . وقال أبو سعيد : القَصِيع : الرَّحَى . ويقال تقصَّع الدُّمّل بالصَّديد ، إذا امتلأ منه . وقَصَّع مثلُه . ويقال قصعتُه قصعاً وقمعتُه قمعاً بمعنى واحدٍ . وقصَّع الرجل في بيته ، إذا لزمه ولم يبرحه . وقال ابن الرُّقيات : إنِّي لأُخلي لها الفراشَ إذا قَصَّع في حِضْنِ عِرْسِه الفَرِقُ وجمع القَصْعة قِصاع . صعق : قال الله جلّ وعزّ : ( يُشْرِكُونَ وَنُفِخَ فِى الصُّورِ فَصَعِقَ مَن فِى السَّمَاوَاتِ وَمَن فِى الاَرْضِ إِلاَّ مَن شَآءَ اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ ) ( الزُّمَر : 68 ) فسَّروه الموتَ ها هنا . وقوله جلّ وعزّ : ( وَخَرَّ موسَى صَعِقًا ) ( الأعرَاف : 143 ) معناه مَغْشِيّاً عليه . ونصب ) صَعِقًا ) ( الأعرَاف : 143 ) على الحال ، وقيل إنّه خرَّ ميتاً . وقوله : ( فَلَمَّآ أَفَاقَ ) ( الأعرَاف : 143 ) دليلٌ على الغَشْي ؛ لأنّه يقال للذي غُشِي عليه والذي يذهب عقله : قد أفاق . وقال الله في الذين ماتوا : ( ثُمَّ بَعَثْنَاكُم مِّن بَعْدِ مَوْتِكُمْ ) ( البَقَرَة : 56 ) . والصَّاعقة والصَّعْقة : الصَّيحة يُغْشى منها على من يسمعها أو يموت . قال الله جلّ وعزّ : ( وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيبُ بِهَا مَن يَشَآءُ ) ( الرّعد : 13 ) يعني أصواتَ الرعد . ويقال لها الصَّواقع أيضاً ، ومنه قولُ الأخطل : كأنّما كانوا غراباً واقعا فطار لمّا أبصَر الصواقعا وقال رؤبة : إذَا تتلاَّهنّ صلصالُ الصَّعَقْ أراد الصَّعْق فثقّله ، وهو شدّة نهيقه وصوته . وقال جلّ وعزّ : ( فذرهم حتى يلاقوا يومهم الذي فيه يَصعقون ) وقرئت ( يُصْعَقُونَ ) ( الطور : 45 ) : أي فذرْهم إلى يوم القيامة حين يُنفَخ في الصور فيصعق الخلقُ ، أي يموتون . وقال الليث : الصَّعق : مثل الغَشْي يأخذ الإنسانَ من الحرّ وغيره . ويقال أصعقته الصيحةُ : قتلتْه . وأنشد الفرّاء : أُحادَ ومَثْنَى أصعقتها صواهلُه أي قتلها صَوتُه . ويقال للبرق والرعد إذا قتلا إنساناً : أصابته صاعقة . وقال لبيد يرثي أخاه : فجّعنِي الرعدُ والصَّواعق بال فارس يوم الكريهة النَّجُدِ وقيل : أراد بالصواعق صوت الرعد ، يدلّ على ذلك قوله جلّ وعزّ : ( يَجْعَلُونَ أَصْابِعَهُمْ فِى ( صلى الله عليه وسلم ) 1764 ءَاذَانِهِم مِّنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِ ) ( البَقَرَة : 19 ) فلا يسدُّون آذانهم إلاّ من شدّة صوت الرعد . ويقال صَعِق وصُعِق . فمن قال صَعِق قال : فهو صَعِقٌ ، ومن قال صُعِق قال : فهو مصعوق . وقرىء : ( يَصعَقون ) و ( يُصعَقون ) ، يقال صعقتْه الصاعقةُ وأصعَقته . صقع : أبو عبيد : صُقِعت الأرض ، إذا أصابها الصقيع . شِمر عن ابن الأعرابي : صُقِعت الأرض وأُصقِعْنا ، وأرض صَقِعةٌ ومصقوعة . وكذلك ضُرِبت الأرضُ وأُضرِبْنا ، وجُلِدت وأُجلِدَ الناسُ . وقد ضُرِبَ البقل ، وجُلِدَ ، وصُقِعَ . وقال ابن بُزرج : يقال أصقع الصقيعُ الشجرَ ، فالشجر صَقِعٌ ومُصْقَع . وأصبحت الأرضُ صَقِعةً وضَرِبة . ويقال أضْربَ الضريبُ النباتَ ، فالنباتُ ضريبٌ ومُضرَبٌ . أبو عبيد عن أبي زيد : صَقِعت الرّكيةُ تَصقَع صَقَعاً ، إذا انهارت . وقال أبو عبيد : الصِّقاع : خِرقة تكون على رأس المرأة توقِّي بها الخِمَار من الدُّهن . وقال غيره : الصِّقاع : صِقاع الخباء ، وهو أن يؤخذَ حَبلٌ فيمدَّ على أعلاه ويوتَّر ويشدّ طرفاه إلى وتدين رُزَّا في الأرض من ناحيتي الخباء ، وذلك إذا اشتدَّت الريحُ فخافوا تقويضَها الأخبية . وسمِعتُ العرب تقول : اصقعوا بيتكم فقد عَصَفت الريح . فيَصعقونه بالحبل كما وصفته . والصَّقيع : صوت الدِّيك . وقد صقَع يصقَع إذا صاحَ . قلت : والصِّقاع : حديدة تكون في موضع الحَكَمة من اللجام . وقال ربيعة بن مقروم الضبِّيُّ : وخصمٍ يركب العَوصَاء طاطٍ على المُثْلى غُناماه القِذاعُ طَموحِ الرّأس كنتُ له لجاماً يُخَيِّسُه ، له منه صِقاعُ وقال أبو عبيد : يقال للخِرقة التي يشدُّ بها أنف الناقة إذا ظُئرت على ولد غيرها : الغِمامة ، وللذي يُشَدُّ به عيناها : الصِّقاع . وأَنشد : إذا رأسٌ رأيتُ به طِماحاً شددت له الغمائم والصِّقاعا ويقال : ما أدري أين صَقَع وبَقَع ، أي ما أدري أين ذهَب ؛ قلّما يُتكلَّم به إلاّ بحرف نفي . وقال أبو زيد : الصَّقَعيّ : الحُوار الذي يُنتَج في الصَّقيع ، وهو من خير النتاج . وأنشد بيت الراعي : خَراخر تُحسِب الصَّقعيَّ حتّى يظلُّ يقُرُّه الراعي سِجالا قال : الخراخر : الغزيرات اللَّبن ، الواحد خِرخِرٌ . يعني أنَّ اللبَن يكثُر حتى يأخذه الراعي فيصبّه في سقائه سِجالاً سِجالاً . قال : والإحساب : الإكفاء . وقال أبو نصر : الصَّقعيّ : أوّل النتاج ، وذلك حين تَصقَع الشمسُ فيه رؤوسَ البَهْم صَقْعاً . قال : وبعضُ العرب يسمِّيه الشمسيَّ والقيظِيَّ ، ثم الصَّفَريُّ بعد الصَّقعيّ . وأنشد بيتَ الراعي : وقال أبو حاتم : سمعت طائفيّاً يقول لزُنبور عندهم : الصَّقيع . والصُّقْع : الناحية ، والجميع الأصقاع . وقد صَقَع فلانٌ نحو صُقْع كذا وكذا ، أي قَصَده . ثعلبٌ عن ابن الأعرابيّ : ما أدري أين صَقَع وبَقَع . والصَّقِع : الغائب البعيد الذي لا يُدرى أين هو . قال : ويقال صَهٍ صاقعُ إذا سمِع رجلاً يكذب قال : اسكتْ ، قد ضَلَلتَ عن الحقّ . قال : والصَّاقع : الذي يَصقع في كلّ النواحي . ويقال صقعتُه بكَيَ ، إذا وسمتَه على رأسه أو وجهه . وصُقِع الرجلُ آمَّةً ، إذا شُجَّ آمَّة . وظليمٌ أصقعُ : قد ابيضَّ رأسُه . وعُقَابٌ أصقع والجميع صُقْع ، إذا كان في رؤوسها بياض . وقال ذو الرمّة : من الزُّرق أو صُقْع كأنَّ رؤوسها من القَهْزِ والقُوهيّ بيضُ المقانعِ ثعلبٌ عن ابن الأعرابي : الصَّوقعة من البرقُع : رأسه . قال : ويقال لكفِّ عين البرقُع الضَّرس ، ولخيطه الشَّبامان . ويقال صَوقعَ الثريدةَ ، إذا سطَحها . قال : وصومعَها وصعنَبَها إذا طوّلها . أبو زيد : يقال ما يُدرَى أين صَقَع فلانٌ ، أي ما يُدرى أين توجَّه . وأنشد : فللَّه صُعلوكٌ تشدَّد همُّه عليه وفي الأرض العريضة مَصقَعُ يقول : متوجَّه . وقال الليث : الأصقَع من الفرس : ناصيتُه البيضاء . وقال غيره : الأصقع طائر ، وهو الصُّفاريّة ، قاله قطرب . وقال أبو حاتم : الصَّقْعاء : دُخَّلة كدراء اللون صغيرة ، ورأسها أصفر ، قصيرةُ الزمِكَّى . قال أبو الوازع : الصُّقعة : بياضٌ في وسط رأس الشاة السوداء ؛ وموقعُها من الرأس الصَّوقعة .

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR4.673 harf
(باب الصاد والعين وما يثلثهما) (صعف) الصاد والعين والفاء ليس بشيء. على أنهم يقولون الصَّعَْف: شرابٌ([1]). (صعق) الصاد والعين والقاف أصلٌ واحدٌ *يدلُّ على صَلْقَةٍ وشِدَّة صَوت. من ذلك الصَّعْق، وهو الصَّوت الشَّديد. يقال حِمارٌ صَعِقُ الصَّوتِ، إِذا كان شديدَه. ومنه الصَّاعقة، وهي الوقع الشّديدُ من الرَّعْدِ. ويقال إنَّ الصُّعاق الصَّوت الشديد. ومنه قولهم: صَعِق، إِذا ماتَ، كأنَّه أصابته صاعقةٌ.
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR563 harf
- الصاعة والصاقعة يتقاربان، وهما الهدة الكبيرة، إلا أن الصقع يقال في الأجسام الأرضية، والصعق في الأجسام العلوية. قال بعض أهل اللغة: الصاعقة على ثلاثة أوجه: - 1 - الموت، كقوله: ﴿فصعق من في السموات ومن في الأرض﴾ [الزمر /68]، وقوله: ﴿فأخذتهم الصاعقة﴾ [النساء/153]. - 2 - والعذاب، كقوله: ﴿أنذرتكم صاعقة مثل صاعقة عاد وثمود﴾ [فصلت /13]. - 3 - والنار، كقوله: ﴿أنذرتكم الصواعق فيصيب بها من يشاء﴾
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR228 harf
ص ع ق صعقتهم السماء وأصعقتهم‏:‏ أصابتهم بصاعقة وهي نار لا تمر بشيء إلا أحرقته مع وقع شديد‏.‏ وصعق الرعد فهو صاعق‏.‏ وسمعت صعاق الرعد وهو صوته إذا اشتد‏.‏ وصعق الرجل وصعق إذا غشي عليه من هدّة أو صوت شديد يسمعه وصعق إذا مات‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.398 harf
صَعِقَ الإِنسان صَعْقاً وصَعَقاً، فهو صَعِقٌ: غُشِيَ عليه وذهب عقله من صوت يسمعه كالهَدَّة الشديدة. وصَعِقَ صَعقَاً وصَعْقاً وصَعْقةً وتَصْعاقاً، فهو صَعِقٌ: ماتَ، قال مقاتل في قول أَصابته صاعِقةٌ: الصاعِقةُ الموت، وقال آخرون: كلُّ عذاب مُهْلِك، وفيها ثلاث لغات: صاعِقة وصَعْقة وصاقِعة؛ وقيل: الصاعِقةُ العذاب، والصَّعْقة الغَشْية، والصَّعْقُ مثل الغشي يأْخذ الإِنسان من الحرِّ وغيره، ومثلُ الصاعِقة
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR278 harf
* ص ع ق * * الصَّاعِقةُ * نار تسقط من السماء في رعد شديد يقال * صَعَقَتْهُم * السماء من باب قطع إذا ألقت عليهم الصاعقة و * الصَّاعِقةُ * أيضا صيحة العذاب و * صَعِقَ * الرجل بالكسر * صَعْقَةً * غشي عليه و * تَصْعَاقا * أيضا وقوله تعالى ﴿فصعق من في السماوات ومن في الأرض﴾ أي مات
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.635 harf
الصاعقة: الموت قاله مقاتل وقتادة في تفسير قوله: أصابته صاعقة وقال أبو إسحاق في قوله تعالى: )فأخذتكم الصاعقة وأنتم تنظرون( أي: ما يصعقون منه، أي: يموتون. وفي هذه الآية ذكر البعث بعد موت وقع في الدنيا. وقال آخرون: كل عذاب مهلك وفي ثلاث لغات: صاعقة، وصعقة، وصاقعة. وقيل: الصاعقة: صيحة العذاب. وقيل: هو الصوت الشديد من الرعدة يسقط معها قطعة نار، ويقال: إنها المخراق الذي بيد الملك سائق السحاب، ولا يأتي
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR4.309 harf
صَعَقَتْهُمُ السَّمَآءُ 1 صَعَقَتْهُمُ السَّمَآءُ ذ , (S, O, K,) aor. صَعَقَ , (K,) inf. n. صَاعِقَةٌ, (O, K,) The sky smote them with what is termed صَاعِقَة [i. e. a thunderbolt]. (S, O, K.) [And صَقَعَتْهُم signifies the same.] ― -b2- صَعِقَ is quasi-pass. of the verb in the phrase above; (Z, TA in art. سرف;) signifying He was smitten by a صَاعِقَة; (TA in art. صقع;) as also صَقِعَ; (K and TA
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR549 harf
صَعَقَ صَعَقَ A ( n. ac. صَاْعِقَة 21t ), a. Struck ( thunderbolt ); struck with lightning. صَعِقَ صَعِقَ A ( n. ac. صَعَق 4 ), a. Roared, crashed ( thunder ). b. ( n. ac. صَعْق 1 , صَعْقَة 1t , صَعَق 4 , تَصْعَاْق 62 ) [& pass. ], Swooned, fainted; was stunned. أَصْعَقَ أَصْعَقَ IV , a. Made to faint; stunned. صَعْقَة صَعْقَة 1t , a. see 21t . صَعَق صَعَق 4 , a. Noise, uproar. b.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR14.698 harf
صعق صَعِقَ - يَصْعَقُ - صَعِق - صَعِقاً صَعِقَ - يَصْعَقُ + الكائن: (ضد أفاق): يَفْقِدُ الوعيَ بشكل مفاجئ: يصاب بشيء يؤدي إلى فقد الوعي والغيبوبة بسبب الألم، أو شلل القدرات العصبية، مثل شرارة أو شحنة كهربائية متولدة من الظروف الجوية أو صوت نفخ الصور، أو بضوء رهيب أو ما شابه صَعِق: على وزن " فـَعـِل" اسم فاعل مبالغة بمعنى مفعول من " صَعِقَ -
Tamamını oku

Sîgalar(9)

Mücavir kökler74 mücavir (101 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. رعد

    2 ortak ayet · Gürleyen bulut demektir

  2. نظر

    4 ortak ayet · Korkuluk demektir

  3. جهر

    2 ortak ayet · Kuru halde olan bir toprağın yağmur aldıktan sonra yeşerip…

  4. أخذ

    4 ortak ayet · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…

  5. محل

    1 ortak ayet · Komplo

  6. ثمود

    2 ortak ayet · Semûd

  7. موسى

    3 ortak ayet · Musa

  8. صبع

    1 ortak ayet · Onların parmakları

  9. صوب

    2 ortak ayet · Sağanak yağmur demektir

  10. دكك

    1 ortak ayet · Üstü düz tümsek (plato) demektir

  11. جلو

    1 ortak ayet · Belirdi

  12. سبح

    2 ortak ayet · Sebhe, omuzlara atılan, esen rüzgarda kanatlar gibi açılan…

Geçtiği ayetler(10)

Sîga sayfası: الصَّاعِقَةُ
  1. وَإِذْ قُلْتُمْ يَامُوسَى لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ

    YıldırımBir de, hani siz: Ey Musa, biz Allah’ı apaşikar görünceye kadar sana inanmayacağız, demiştiniz de, bakıp dururken sizi yıldırım çarpmıştı.

  2. … أَكْبَرَ مِنْ ذَلِكَ فَقَالُوا أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ …

    YıldırımKitab ehli senin kendilerine gökten bir kitab indirmeni isterler. Musa’ dan da bundan daha büyüğünü istemişlerdi. Ve; bize Allah’ı apaçık göster, demişlerdi. Zulümlerinden dolayı onları yıldırım çarpmıştı. Kendilerine bunca açık ayetler ve deliller geldikten sonra da buzağıya taptılar. Nihayet Biz, bunu affettik ve Musa’ya apaçık bir hüccet verdik.

  3. فَعَتَوْا عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ وَهُمْ يَنْظُرُونَ

    YıldırımOnlar ise Rabblarının emrine başkaldırmışlardı, buyruğundan çıkmışlardı. Bunun üzerine kendilerini göz göre göre yıldırım çarpmıştı.

Sîga sayfası: الصَّوَاعِقَ
Sîga sayfası: الصَّوَاعِقِ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökصعق
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerصيح, رجف, قصف
Zıt Kökفيق
Çekirdek Özet 1Göksel veya harici çok şiddetli bir ses ve darbe ile sarsılma
Çekirdek Özet 2İlahi tecelli, ceza veya sûr sesiyle gelen ani bayılma, dehşet ve ölüm
Çekirdek Özet 3Varlığın taşıma eşiğini aşan yıkıcı bir tesirle bilincin veya hayatın ani kesintisi
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca fiziksel şimşek veya hava olayına indirgenerek ontolojik sarsıntı ve bilinç kaybı boyutunun göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
صعYükselme, zorlu bir yüzeye çıkma, şiddetli hareketle yukarı yönelme veya üstten gelen baskı ile sarsılma; nitekim صعد kökünde dikey yükselme, صعر kökünde ise boynun diklenip yukarı kalkması anlamı bulunurقBoğazın ve ses yolunun dip noktasından çıkan şiddetli ve patlamalı ق sesi, yukarıdan gelen veya yükselen harekete anilik, patlama, yıkıcı ses ve varlığı yere seren ani bir kesinti boyutu eklemiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
صOlta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırmaDışarıdan gelen, hedefi kaçınılmaz biçimde kıstıran ve merkezine alan yakalayıcı etkiyi temsil eder.
عGöz; görme, bilme, kaynakAlgı merkezini, bilinci, can damarını ve tesirin doğrudan yöneldiği can noktasını simgeler.
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırEnerjinin tek bir tepe noktasında toplanıp son sınırda patlamasını ve kesin bir sonlandırmayı gösterir.
صعقYakalayan baskının algı ve hayat kaynağına sınır noktasında aniden inerek varlığı çökertmesiGöksel veya harici yıkıcı bir kudretin doğrudan bilinci ve yaşamı hedef alarak varlığı anında yere sermesini ifade eder.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamGökyüzünden şimşek ve gök gürültüsüyle birlikte inip çarptığı yeri yakan veya şiddetli sesiyle canlıları sersemletip öldüren yakıcı darbe; yırtıcı ve yüksek ses çıkaran hayvanların sesi
Cahiliye şiiri kullanımıLebîd b. Rebîa, kardeşi Erbed'in yıldırım çarpması sonucu ölümünü anarken kökü yıldırım ve göksel çarpma anlamında kullanmıştır: فَجَعَني الرَّعْدُ والصَّواعِقُ بالـ / ـفارِس، يَوْمَ الكَريهةِ، النَّجِدِ
Erken Arapça kullanımErken dönem recez şairi Ru'be b. el-Accâc kökü eşeğin kulakları sağır eden anırması ve sesin şiddeti için kullanmıştır: صَعِقٌ ذِبَّانُه في غَيْطلِ

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Arapça صعق kökü, Sami dillerinde harici ve göksel bir gücün oluşturduğu şiddetli gürültü, ani darbe, yıldırım çarpması ve bunun neticesinde ortaya çıkan şok veya ölüm semantik alanıyla ilişkilidir. Kökün Arapçadaki birincil çekirdeği gökten inen yıkıcı ses ve ateştir. İbranicede doğrudan ses denkliği gösteren צעק kökü daha çok dehşet, ızdırap ve sarsıntı anında koparılan acı feryat ve çığlığı karşılar; benzer biçimde Aramice ve Süryanice ܙܥܩ kökünde de aniden haykırma, dehşetle bağırma anlamı ön plandadır. Arapçada ise bu kök, feryadın kendisinden ziyade feryadı doğuran harici yıkıcı darbeyi, gök gürültüsü ve yıldırımı, ardından gelen bayılma ve ölümü ifade edecek şekilde semantik yoğunlaşmaya uğramıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith ve Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönصعق kökünden türeyen türevlerGöksel gürültü ve yakıcı ateş anlamından insan ve hayvanların işitme eşiğini aşarak bayılmasına veya ölmesine doğru genişlemiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice צעק ve Süryanice ܙܥܩKuzeybatı Sami dillerindeki yüksek sesli feryat ve ani çığlık anlamı, Arapçada sesi doğuran göksel patlama ve sarsıcı yıkım ile semantik paralellik taşırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrudan düzenli ses denkliği taşıyan kök kanıtı kesinleştirilememiştirVeri bulunamadı

Kaynak Lisān al-ʿArab ve David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
صعقAnlamlıYıldırım çarpması, dehşetli ses, bayılma ve ani ölümGöksel veya harici şiddetli bir güçle yere serilme durumunu ifade ederHedef kök; Kur'an'da geçer
صقعAnlamlıBaşa vurmak, yüksek ses çıkarmak, don çalmasıEl ayasıyla başa şiddetle vurmak ve soğuğun bitkileri vurup kurutması demektirBenzer darbe ve yıkım anlamı taşır; Kur'an'da geçmez
عصقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıErken sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir; Kur'an'da geçmez
عقصAnlamlıBükmek, dolamak, boynuzun eğri olmasıSaçı örmek, büküp başın arkasında toplamak veya boynuzun geriye kıvrılmasıdırŞiddetten ziyade kıvrılma ve düğümleme yönü taşır; Kur'an'da geçmez
قصعAnlamlıBastırmak, küçültmek, kırmak, susuzluğu gidermekBir şeyi ezerek büyümesini engellemek veya su içerek harareti yatıştırmaktırTers yönde baskı ve tesiri kırma anlamı taşır; Kur'an'da geçmez
قعصAnlamlıAnında öldürmek, yere sermekDarbe ile bir canlıyı olduğu yerde derhal hareketsiz bırakıp öldürmektirAni ölüm ve devrilme bakımından hedef kökle ortak çekirdeklidir; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
صعقMerkezAni çarpma, bayılma, helakYıkıcı bir ses veya enerji darbesiyle bilincin aniden kapanması ve yere serilmeGök gürültüsü, ateş veya ilahi tecelli ile gelen şok edici devrilmedir
صيحKomşuYüksek ve yırtıcı sesYalnızca sesin kulak zarlarını yırtacak şiddette patlamasıdırSesin yakıcı ateş veya doğrudan elektrik darbesi unsuru zorunlu değildir
رجفKomşuSarsılma ve çalkalanmaAlttan ve zeminden gelen şiddetli titreşim ve sarsıntıdırÜstten gelen yakıcı yıldırım darbesinden ziyade mekanın sarsılmasıdır
قصفKomşuKırılma ve şiddetli gürültüFırtına ve rüzgarın şiddetle kırıp geçirmesi veya göğün gürlemesidirVarlığı bayıltıp yere sermekten çok parçalama ve kırma yönü baskındır
فيقZıtKendine gelme ve ayılmaBaygınlık, sarhoşluk veya şuursuzluk halinden bilinçli duruma geri dönmeYıkılıp kalmanın aksine algının yeniden toparlanıp ayağa kalkmasıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaصعقYıldırım çarpması, bayılmaHarici şiddetli bir ses veya ateşle bilincin kapanması veya ölümKesin
Latincefulgurare, attonitus, percutereYıldırım düşmesi, afallamış, yere sermekŞimşek çarpması ve dehşetle aklını yitirme hissini karşılar; metafizik tecelliyi tam içermezGüçlü
İngilizceto strike down, thunderbolt, stun, stupefyYıldırım çarpmak, sersemletmek, bayıltmakAni darbe ile devirme ve bilinci durdurma yönünü verir; ontolojik ölüm boyutunu tek kelimede toplamazGüçlü
Almancader Blitzschlag, betäuben, niederschlagenYıldırım çarpması, uyuşturmak, yere sermekElektriksel ve fiziksel darbe ile şok halini iyi aktarır; sûr üflemesindeki kozmik ölümü eksik bırakırGüçlü
Fransızcafoudroyer, assommer, commotionnerYıldırımla vurmak, yere sermek, sarsmakAnsızın ve öldürücü güçle yere indirmeyi açıklar; tecelli karşısındaki baygınlığı yan anlamla taşırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary ve Lane's Arabic-English Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الصَّاعِقَةُ / صَاعِقَةًGöksel ateş ve yıkıcı yıldırım azabıİsyankar toplulukların helakinde gökten inen ölümcül felaket bağlamı; Bakara 2:55, Nisâ 4:153, Fussilet 41:13, Zâriyât 51:44
الصَّوَاعِقَFiziksel gök gürültüsü ve yıldırımDoğal fırtına, yağmur ve dehşet veren tabiat olayları bağlamı; Bakara 2:19, Ra'd 13:13
صَعِقًاDehşetten kendinden geçme ve bayılmaDağın tecelliyle parçalanması karşısında Hz. Musa'nın bilincini yitirmesi bağlamı; A'râf 7:143
فَصَعِقَKozmik ölüm ve varlığın düşüşüSûr borusuna üflenmesiyle göklerde ve yerde bulunanların tümden ölmesi bağlamı; Zümer 39:68
يُصْعَقُونَHelak edilme ve dehşetle vurulmaİnkarcıların kıyamet günü azap darbesiyle yüz yüze gelip perişan olmaları bağlamı; Tûr 52:45

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamRüyetullah ve kıyamet tasviriHz. Musa'nın tecelli karşısında bayılmasının keyfiyeti ve Sûr üflemesindeki صعق halinin mutlak yokluk mu yoksa bilinç kaybı veya ölüm mü olduğuBeşeri kapasitenin ilahi celal karşısındaki ontolojik yetersizliği
FıkıhAfet ve telef hükümleriYıldırım çarpması sonucu meydana gelen can ve mal kayıplarının semavi afet sayılıp tazmin sorumluluğunu düşürmesiİnsan iradesi dışındaki karşı konulamaz ilahi kudret tezahürü
TefsirHelak kavimleri ve kozmolojiÂd ve Semûd kavimlerini vuran azabın mahiyeti; bunun gökten inen ateş mi, kulak patlatan ses mi yoksa ikisinin birleşimi mi olduğuMaddi ve manevi sarsıntının aynı anda gerçekleştiği bileşik felaket
HadisPeygamberlerin mertebeleriHz. Peygamber'in kıyamet günü ilk dirildiğinde Hz. Musa'yı arşın direğine tutunmuş bulacağını ve onun Tur'daki bayılmaya karşılık mı muaf tutulduğunu anlatan rivayetlerİlahi hitap ve tecelli karşısındaki beşeri dayanıklılık sınırı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKul ile ilahi kudret ilişkisiVarlığın tecelli karşısındaki haddini bilmesiBeşeri sınırın tespitiİlahi azamet karşısında hiçbir yaratılmışın kendi gücüyle ayakta kalamayacağını gösterirKesin
İlmiDoğadaki yüksek voltaj ve ses dalgalarıKritik yük boşalması ve akustik şokSistemin eşik aşımıTaşıyıcı kapasitenin çok üzerinde bir enerji yüklenmesinin fiziksel yapıyı anında çökertmesidirGüçlü
SiyasiHükümranlık ve ilahi müdahaleTiranların ve zorbaların ani düşüşüZulmün meşruiyetini sıfırlamaKendini mutlak güç sanan mütekebbir odakların harici bir darbeyle ansızın tasfiye edilmesidirGüçlü
İktisadiBeklenmedik makroekonomik şoklarAnsızın vuran iflas ve piyasa çöküşüDengesiz sermayenin tasfiyesiÖngörülemeyen ani krizlerin piyasadaki tüm yapay değerleri bir anda yerle bir etmesidirMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDielektrik delinme ve rezonans kırılmasıBir yalıtkanın dayanamayacağı bir elektriksel gerilime maruz kalarak iletkenleşip patlaması veya aşırı ses dalgasının sistemi anında susturmasıKesin
Beşeri bilimlerTravmatik akut şok ve bilişsel felçİnsan zihninin veya toplumsal yapının işleme kapasitesini katbekat aşan ani bir facia karşısında tüm tepki ve karar mekanizmalarının bloke olmasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca sıradan bir meteorolojik hadise olan elektrik deşarjına (yıldırım) indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKök yalnızca havada çakan şimşeği değil; ilahi celalin doğrudan tecellisini, sûr sesinin evrensel sarsıntısını, zihnin kapanmasını ve varlığın topyekun yere serilmesini kuşatır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHz. Musa'nın Tur dağındaki bayılmasını sıradan bir korku veya sara nöbeti gibi algılama; helak ayetlerindeki kozmik müdahaleyi basit iklim olaylarına indirgeyerek ayetin ahlaki ve ontolojik uyarısını etkisiz kılma yanılgısı doğar

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın kudret, tecelli ve ceza dilini kavramada merkezidir; insanın ve evrenin kendi kendine yeten mutlak varlıklar olmadığını, harici tek bir darbe veya tecelli ile anında varlık zeminini kaybedebileceklerini bildirir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Geçmiş kavimlerin helak sahnelerinde, Hz. Musa'nın vahiy ve rüyet talebi kıssasında ve kıyametin kopuş anını tasvir eden eskatolojik ayetlerde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnsanın tabiat ve ilahi güç karşısındaki sahte güvenlik yanılsamasını yıkar; bilincin ve hayatın kesintisizliğini kendi gücünden menkul sanan rasyonalist kibri tek bir darbe ile yüzleştirir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamGökyüzünden şiddetli bir gürültü ve yakıcı bir ateşle inip çarptığı varlığı yakan, sersemleten ve yere seren darbe.
  • Soyut anlamBir sistemin veya bilincin, taşıma kapasitesinin çok üzerindeki harici bir etki veya tecelli karşısında dayanamayarak aniden çökmesi, işlevini yitirmesi ve hareketsiz kalması.
  • Sistematik karşılıkSistemin sınır koşullarının ani ve ezici bir potansiyel farkı ile aşılması neticesinde dengenin sıfırlanması ve varoluşsal kopuş.
  • LaTeX modeliE≥θ  ⟹  Ψ→Δt→00
  • LaTeX açıklamasıModelde E sisteme dışarıdan uygulanan enerji, tesir veya tecelli şiddetini; θ sistemin dayanabileceği maksimum tolerans ve taşıma eşiğini; Ψ canlının bilincini, hayatiyetini veya sistemin aktif durumunu temsil eder. Dış etkinin eşik değerini aşması (E≥θ), sıfıra yaklaşan bir zaman diliminde (Δt→0) varlığın durumunun derhal sıfıra çökmesiyle (Ψ→0) sonuçlanır; bu da kökün ani bayılma, helak ve yere serilme dinamiğini tam olarak karşılar.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ص