غسل
غ - س - ل
KÖK- 4 geçiş
- 4 ayet
- 4 sîga
- 12 sözlük
Kur'an'daki karşılığı: Su bitkisi
Notlarım
Sözlükler(12)
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR832 harfباب الغين والسين واللام معهما
غ س ل، س غ ل، س ل غ، غ ل س، ل غ س مستعملات غسل: الغُسْلُ معروف، والغُسْل: الماء.
والغِسْلُ: الخطمي.
وغسْلِينٌ "فعلينٌ" من "غَسَلْتُ" ، يقال: إنه الحار الشديد.
والغَسُولُ من الحمض نحو الرَّمْثِ.
والمِغْسَلُ: الذي لا يكاد يلقح من كثرة ضرابه.
سغل: السِّغِلُ: الدقيق القوائم، الصَّغير الجُثَّةِ، وقيل: الدقيق الصلب.
سلغ: سَلَغَتِ الشاة والبقرة إذا خرج نابُها، فهي سالِغٌ.
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR837 harfغَسَلْتُ الشيء غَسْلاً بالفتح، والاسم الغُسْلُ بالضم يقال غُسْلٌ وغُسُلٌ. والغِسل بالكسر: ما يُغْسَلُ به الرأس من خِطْميِّ وغيره. وأنشد ابن الأعرابي:
فيا ليلَ إنَّ الغِسْلَ ما دمتِ أيِّماًعَلَيَّ حرامٌ ما يَمَسُّني الغِسْلُ
أي لا أجامع غيرها فأحتاج إلى الغِسْلِ طمعاً في تزوجها. قال الأخفش: ومنه الغِسْلَيْنَ، وهو ما انْغَسَلَ من لحوم أهل النار ودمائهم، وزيد فيه الياء والنون كما زيد في
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR3.487 harfغ س ل
غسل ، غلس ، سلغ ، سغل ، لغس : مستعملة .
غسل : قال الليث : الغُسْلُ : تمامُ غَسْلِ الجلد كله والمصدر : الغَسْلُ والغِسْل : الخِطميُّ ، والغَسُولُ : كلُّ شيءٍ غسَلْتَ به رأساً أو ثوباً أو غيره ، والغِسْلةُ آسٌ يُطَرَّى بأفاويه الطِّيبِ يمتشط به .
ورأى النبيُّ ( صلى الله عليه وسلم ) حنظلةَ بن أبي عامر الأنصاري يوم أُحد وقد اسْتُشهد والملائكةُ تُغَسِّلُهُ فسمِّيَ غسِيلَ الملائكة ، وأولاده
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR1.758 harf(باب الغين والسين وما يثلثهما)
(غسل) الغين والسين واللام أصلٌ صحيح يدلُّ على تطهيرِ الشّيء وتنقِيَته. يقال: غَسَلتُ الشَّيءَ غَسْلاً. والغُسْل الاسم. والغَسُول: ما يُغْسَل به الرَّأس من خِطْميٍّ أو غيره. قال:
عليَّ حرامٌ لا يَمَسُّنِيَ الغِسْلُ(1) *** فيا لَيْلَ إنَّ الغِسْلَ ما دُمْتِ أيِّماً
ويقال: فحلٌ غُسَلَة، إذا كثُر ضِرابُه ولم يُلْقِح. والغِسْلينُ المذكور في كتاب الله تعالى، يقال
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR407 harf- غسلت الشيء غسلا: أسلت عليه الماء فأزلت درنه، والغسل الاسم، والغسل: ما يغسل به. قال تعالى: ﴿فاغسلوا وجوهكم وأيديكم...﴾ الآية [المائدة/6]، والاغتسال: غسل البدن، قال: ﴿حتى تغتسلوا﴾ [النساء/43]، والمغتسل: الموضع الذي يغتسل منه، والماء الذي يغتسل به، قال: ﴿وهذا مغتسل بارد وشراب﴾ [ص/42]. والغسلين: غسالة أبدان الكفار في النار (أخرجه ابن جرير عن ابن عباس 29/65). قال تعالى: ﴿ولا طعام إلا من غسلين﴾
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR828 harfغ س ل
ما أطيب غسلها وغسلتها وهو ما تغسل به رأسها من آس مطرّى بأفاويه الطيب أو خطميّ أو غير ذلك وما وجدت غسولاً أي ماءً أغتسل به وبنوا هذه المدينة بغسالات أيديهم أي بمكاسبهم وخرج النساء إلى مغاسلهن: حيث يغسلن الثياب وتستر في مغتسلك ومتغسّلك.
ومن المجاز: تلطخ بعار لن يغسل عنه أبداً ولا يغسل عنك ما صنعت إلا أن تفعل كذا.
وما غسّلوا رءوسهم من يوم الجمل: ما فرغوا منه وما تخلّصوا.
وكلام
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR7.530 harfغَسَلَ الشيء يَغْسِلُه غَسْلاً وغُسْلاً، وقيل: الغَسْلُ المصدر من غَسَلْت، والغُسْل، بالضم، الاسم من الاغتسال، يقال: غُسْل وغُسُل؛ قال الكميت يصف حمار وحش:
تحت الأَلاءة في نوعين من غُسُلٍ،
باتا عليه بِتَسْحالٍ وتَقْطارِ
يقول: يسيل عليه ما على الشجرة من الماء ومرة من المطر. والغُسْل: تمام غَسل الجسد كله، وشيء مَغْسول وغَسِيل، والجمع غَسْلى وغُسَلاء، كما قالوا قَتْلى وقُتَلاء، والأُنثى بغير هاء،
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR688 harf* غ س ل * * غَسَل * الشيء من باب ضرب والاسم * الغُسُل * بضم السين وسكونها و * الغِسْلُ * بالكسر ما يُغسل به الرأس من خِطمى وغيره قال الأخفش ومنه * الغِسْلِين * وهو ما * انْغَسَلَ * من لحوم أهل النار ودمائهم وزيد فيه الياء والنون و * اغْتَسَلَ * بالماء و * الغَسُولُ * الماء الذي يُغتسل به وكذا * المُغْتَسَلُ * ومنه قوله تعالى ﴿هذا مُغتسل بارد وشراب﴾ والمُغتسل أيضا الذي يُغتسل فيه و * المَغْسَلُ
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR7.174 harfغسله يغسله غسلا بالفتح ويضم، أو بالفتح مصدر من غسلت، وبالضم اسم من الاغتسال، قال شيخنا: فهو خلاف الوضوء، وقيل: العكس، بالضم مصدر وبالفتح اسم، وقيل غير ذلك مما نقله الحافظان: ابن حجر والعيني في شرحيهما على البخاري، فهو غسيل ومغسول، ج: غسلى وغسلاء، كقتلى وقتلاء، وهي غسيل بغير هاء، قال اللحياني: وميت غسيل وغسيلة أيضا، وقال الجوهري: ملحفة غسيل، وربما قالوا غسيلة، يذهب بها إلى مذهب النعوت نحو النطيحة،
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR14.221 harfغَسَلَهُ
1 غَسَلَهُ ذ , (S, MA, O, Msb, K,) aor. غَسِلَ , (Msb, K,) inf. n. غَسْلٌ, (S, MA, Mgh, O, Msb, K,) and غُسْلٌ is the subst, (S, Msb,) or a subst. (Mgh, K, TA) from الاِغْتِسَالُ, (Mgh, TA,) or, as some say. the latter is the inf. n. and the former is the subst., (MF, TA,) He washed it; with water (بِالمَآءِ): (MA:) غَسْلُ الشّىْءِ signifies the removing of dirt, or filth, and the like
غَسَلَهُ 1 غَسَلَهُ ذ , (S, MA, O, Msb, K,) aor. غَسِلَ , (Msb, K,) inf. n. غَسْلٌ, (S, MA, Mgh, O, Msb, K,) and غُسْلٌ is the subst, (S, Msb,) or a subst. (Mgh, K, TA) from الاِغْتِسَالُ, (Mgh, TA,) or, as some say. the latter is the inf. n. and the former is the subst., (MF, TA,) He washed it; with water (بِالمَآءِ): (MA:) غَسْلُ الشّىْءِ signifies the removing of dirt, or filth, and the like thereof, from the thing, by making water to run over it. (Mgh.) You say, غَسَلَ الجِلْدَ كُلَّهُ [He washed the skin, all of it], and المَيِّتَ [the dead body]: and ↓ غسّل has the like, but an intensive, meaning. (Msb.) See also 10. ― -b2- وَاغْسِلْنِى بِمَآءِ الثَّلْجِ وَالبَرَدِ [lit. And wash Thou me with the water of snow and of hail], in a trad. relating to [forms of] prayer, means (assumed tropical:) and cleanse Thou me from sins. (TA.) And one says, غَسَلَ اللّٰهُ حَوْبَتَكَ i. e. (assumed tropical:) May God cleanse thee from thy sin. (TA.) ― -b3- مَا غَسَلُوا رُؤُوسَهُمْ مِنْ يَوْمِ الجَمَلِ [lit. They did not wash their heads &c., as one does in cleansing himself from impurity,] means مَا فَرَغُوا and مَا تَخَلَّصُوا [i. e., app., (assumed tropical:) they did not become free from the consequences of the Day of the Camel (the famous engagement between the forces of 'Alee and those of ءïsheh)]. (TA.) ― -b4- And one says of a horse, غُسِلَ, like عُنِىَ, meaning He sweated; [or became suffused with sweat;] (Sh, O, K;) as also ↓ اِغْتَسَلَ (K.) [See an ex. of the former in a verse cited in art. عدو, conj. 3.] ― -b5- غَسَلَ المَرْأَةَ signifies (tropical:) He compressed the woman (جَامَعَهَا); (Az, Mgh, O, TA;) like عَسَلَهَا, with ع; (Az, Mgh, TA;) much or little; (TA;) and ↓ غَسَّلَهَا signifies the same: (Mgh, O, TA:) or both signify he did so much. (K.) It is said in a trad., (Mgh, O, TA,) respecting [preparation for the prayers of] Friday, (Mgh,) مَنْ غَسَلَ وَاغْتَسَلَ, as some relate it, or, as others relate it, واغتسل ↓ من غَسَّلَ; the latter of which is said to mean Whose compresses his wife [before his going to the mosque]; (Mgh, O;) and El-Kutabee says that most hold this to be the meaning; i. e., lest he should see in his way anything that might divert his heart [from devotion]; (Mgh;) [and then washes himself;] and Az held غَسَلَ, without teshdeed to be correct (Mgh, O) in this sense: (Mgh:) or the meaning accord. to the reading of غسّل is, whose performs the [ablution termed] وُضُوءْ fully, washing every member [of those that are to be washed] three times, (Mgh, O,) and then washes himself for the [prayers of] Friday; (Mgh;) and accord. to IAmb, it means whose washes himself after الجِمَاع and then washes himself for the [prayers of] Friday; (O:) accord. to the K, ↓ التَّغْسِيلَ signifies the exceeding the ordinary bounds in washing the members: (TA:) he who explains as meaning the causing a woman to become under the obligation of performing a total ablution, بِأَنْ وَطِئَهَا, says what is improbable, and departs from the authorities respecting it. (Mgh.) ― -b6- One say, also, غَسَلَ الفَحْلُ النَّاقَةَ, meaning (tropical:) The stallion covered the she-camel much. (K, TA.) [See also 4.] ― -b7- And غَسَلَ, aor. غَسِلَ . (K, TA,) inf. n. غَسْلٌ, (TA,) (tropical:) He beat, and caused to suffer pain, (K, TA,) بِالسَّوْطِ [with the whip]. (TA.)
2 غَسَّلَ see the preceding paragraph, in four places
اغسل 4 اغسل ذ [said of a stallion, and intrans.,] (assumed tropical:) He covered much, or often; syn. أَكْثَرَ الضِّرَابَ (Fr, O, K.) [See also 1, last explanation but one.]
انغسل 7 انغسل ذ said of a thing is quasi-pass. of غَسَلَهُ [i. e. it signifies It became washed, or washed off]. (O, TA.) [See غِسْلِينٌ.]
اغتسل 8 اغتسل ذ (S, O, Mgh, Msb, K) He washed [himself, i. e.] his whole person, (Mgh,) بِالمَآءِ [with water]. (S, Mgh, O, K.) And اغتسل لِلْجُمْعَةِ [He washed himself for the prayers of Friday]. (IAmb, O.) ― -b2- And اغتسل بِالطِّيبِ He daubed, or smeared, himself, or did so copiously, so as to cause a dripping, (تَضَمَّخَ, Lh, TA,) or he sprinkled himself, (تَنَضَّخَ, K,) with perfume. (Lh, K.) ― -b3- اغتسل said of a horse: see 1.
10 اـِسْتَغْسَلَ It is said in a trad., العَيْنُ حَقٌّ فَاـِذَا اسْتُغْسِلْتُمْ ↓ فَاغْسِلُوا [The evil eye is a truth; so when ye are asked to wash, wash ye]: i. e., when he who was smitten by the eye of any one demanded [the performance of what is here meant], he brought to the smiter therewith a bowl in which was water, and he [the latter] would put his hand into it, and rinse his mouth [with some of it], then spit it out into the bowl; then he would wash his face in it; then he would put in his left hand, and pour upon his right hand; then he would put in his right hand, and pour upon his left hand; [then he would put in his left hand (a clause omitted in my original),] and pour upon his right elbow; then he would put in his right hand, and pour upon his left elbow; then he would put in his left hand, and pour upon his right foot; then he would put in his right hand, and pour upon his left foot; then he would put in his left hand, and pour upon his right knee; then he would put in his right hand, and pour upon his left knee; then he would wash what is termed دَاخِلَةُ الاـِزَارِ [expl. in art. دخل]: and he would not put the bowl upon the ground: then he would pour that used water upon the head of the person smitten with the eye, from behind him, with one pouring; and he would be cured, with the permission of God. (TA.)
غَسْلٌ غَسْلٌ ذ inf. n. of غَسَلَهُ: (S, MA, Mgh, O, Msb, K:) or, accord. to some, this and ↓ غُسْلٌ have one and the same meaning; and the saying that this is the case is ascribed to Sb: (Msb:) or, as some say, the latter is the inf. n., and the former is the subst. (MF, TA.) See also the next paragraph.
غُسْلٌ غُسْلٌ ذ the subst. from غَسَلَهُ [i. e. a subst. signifying A washing]: (S, Msb:) or a subst. (IKoot, Mgh, Msb, K, TA) from الاغتسال, (IKoot, Mgh, Msb, TA,) and [as such] signifying a complete washing [of oneself, i. e.] of the whole person: (IKoot, T, Mgh, Msb, TA:) it is in consequence of جَنَابَة [q. v.], and of childbirth, and for [the prayers of] Friday, and is the washing of the dead; but in other cases, the word ↓ غَسْلٌ, with fet-h, is used: (Ham p. 30:) and one says ↓ غُسُلٌ as well as غُسْلٌ, (S, O,) the former being a dial. var. of the latter: (TA:) El-Kumeyt says, describing a wild ass, تَحْتَ الأَلَآءَةِ فِى نَوْعَيْنِ مِنْ غُسُلٍ بَاتَا عَلَيْهِ بِتَسْجَالٍ وَتَقْطَارِ [Beneath the (tree called) أَلَآءَة, in two sorts of washing that continued during the night upon him with much pouring and much dropping]; meaning that the water that was upon the tree poured upon him at one time; and at one time, that of the rain: (S, TA:) the pl. of غُسْلٌ is أَغْسَالٌ. (Msb.) See also غَسْلٌ. ― -b2- And see غَسُولٌ.
غِسْلٌ غِسْلٌ ذ A preparation for washing the head, consisting of خِطْمِىّ [or marsh-mallows] and other things (S, Mgh, O, Msb, K) of a similar kind, (Mgh, Msb, K,) [with water,] as [leaves of] the [species of lote-tree called] سِدْر, (Msb,) and طِين, (TA,) or طِينَةُ الرَّأْسِ, [meaning fullers' earth, which is often used in the bath and elsewhere instead of soap,] (Mgh,) and أُشْنَان [or potash]: (TA:) [and app. any wash for the head:] and ↓ غِسْلَةٌ signifies the same: (Mgh, K:) and also (this latter) leaves of the myrtle: and perfume; syn. طِيبٌ: and what a woman puts into her hair on the occasion of combing and dressing it: (K:) غِسْلَةٌ مُطَرَّاةٌ being myrtle [-leaves] rendered fragrant with aromatic perfumes, used in combing and dressing one's hair: one should not say غَسْلَةٌ. (S, O.) IAar cites the following verse (S, O) of 'Abd-Er-Rahmلn Ibn-Dلrah El-Ghatafلnee, (O,) فَيَا لَيْلَ اـِنَّ الغِسْلَ مَا دُمْتِ أَيِّمًا عَلَىَّ حَرَامٌ لَا يَمَسُّنِىَ الغِسْلُ [And, O Leylà, (لَيْلَ being a contraction of لَيْلَى, but in the O it is يا جُمْلُ O Juml,) verily the wash for the head, as long as thou remainest husbandless, shall be unlawful to me: the wash for the head shall not touch me]: i. e. I will not need the wash for the head by my جِمَاع of other than her: [he says thus] in eager desire of taking her in marriage. (S, O.) ― -b2- See also غَسُولٌ. -A2- And see also غُسَلَةٌ.
رَجُلٌ غَسِلٌ رَجُلٌ غَسِلٌ ذ (assumed tropical:) A man who compresses his wife much. (TA.) [See also غُسَلَةٌ.]
غُسَلٌ غُسَلٌ ذ : see غُسَلَةٌ.
غُسُلٌ غُسُلٌ ذ : see غُسْلٌ.
غَسْلَةٌ غَسْلَةٌ ذ [A single act of washing: pl. غَسَلَاتٌ]. ― -b2- [Hence,] one says, بَنَوْا هٰذِهِ المَدِينَةَ بِغَسَلَاتِ أَيْدِيهِمْ (assumed tropical:) [They built this city] by means of their earnings. (TA.)
غِسْلَةٌ غِسْلَةٌ ذ : see غَسُولٌ: ― -b2- and see also غِسْلٌ. ― -b3- عَلَى وَجْهِهِ غِسْلَةٌ means His face is beautiful, with no fat, or fatness, upon it. (TA.) ― -b4- أَبُو غِسْلَةَ is an appellation of The wolf: (O, K:) and so ابو عِسْلَةَ, with ع. (TA.)
غُسَلَةٌ غُسَلَةٌ ذ (S, Mgh, O, K) and ↓ غُسَلٌ and ↓ غَسِيلٌ and ↓ غِسِّيلٌ and ↓ مِغْسَلٌ (O, K) and ↓ غِسْلٌ, (K,) all, except the last, mentioned by Fr, (O, TA,) applied to a stallion [camel], (tropical:) That covers much: (Fr, Mgh, * O, K, TA:) or that does so much without impregnating: (Ks, S, K, TA:) and in like manner applied to a man. (K.) [See also غَسِلٌ.]
الغِسْلِينُ الغِسْلِينُ ذ : see الغُسَالَةُ. ― -b2- الغِسْلِينُ (in the Kur [lxix. 36], TA) What is washed off of the flesh and the blood of the inmates of the fire [of Hell]; (Akh, S, O;) [for] what comes forth from any wound, or sore, when it is washed, is termed غِسْلِين: (TA:) what is washed off from the bodies of the unbelievers, in the fire: (Msb:) or what flows from the skins of the inmates of the fire, (K, TA,) such as thick purulent matter &c.; thus expl. by Fr and Seer; (TA;) as though it were washed from them: (Sb, TA:) accord. to Mujلhid, a certain food of the inmates of the fire; and El-Kelbee says that it is what the fire has cooked, of their flesh, and has fallen off, and is eaten by them: (TA:) and, (K,) accord. to Ed-Dahhلk, (O, TA,) a species of trees in the fire; (O, K, TA;) and so he says of الضَّرِيعُ: (O, TA:) and, (K,) accord. to Lth, (O, TA,) what is intensely hot: (O, K, TA:) the ى and ن are augmentative. (S, O, Msb.)
غَسُولٌ غَسُولٌ ذ (S, O, K) and ↓ غَسُّولٌ (O, K) and ↓ غُسْلٌ (Mgh, K) and ↓ غِسْلٌ and ↓ غِسْلَةٌ (IAth, K) Water with which one washes himself; (S, Mgh, O, K;) as also ↓ مُغْتَسَلٌ, occurring [in this sense] in the Kur xxxviii. 41: (S:) or the words preceding this signify water little in quantity, with which one washes himself: (TA:) and خِطْمِىّ [or marsh-mallows], (K, TA,) and أُشْنَان [or potash (see also غَاسُولٌ)], and the like thereof, and certain of the [plants termed] حَمْض: (TA:) or غَسُولٌ signifies a thing [or substance] with which the hand is washed, such as أُشْنَان &c.: (Har p. 86:) or, accord. to the M, anything with which one washes a head or a garment and the like. (TA.) [See also the pl. غَسُولَاتٌ voce دَلُوكٌ.]
غَسِيلٌ غَسِيلٌ ذ i. q. ↓ مَغْسُولٌ [i. e. Washed]; (S, O, Msb, K;) applied to a thing, (S, O,) and to a dead body; (Lh, Msb, TA;) and the former is also applied as an epithet to a fem. n., as is also غَسِيلَةٌ; (S, O, K;) or this last is used after the manner of substs., like نَطِيحَةٌ and ذَبِيحَةٌ; not as is said in the S [and O] after the manner of epithets: (IB, TA:) the pl. of غَسِيلٌ is غَسْلِى and غُسَلَآءُ; (Lh, K, TA;) and the pl. of غَسِيلَةٌ [and app. of غَسِيلٌ used a fem. epithet] is غَسَالَى or غُسَالَى. (K accord. to different copies.) Han- dhaleh Ibn-er-Rلhib was called غَسِيلُ المَلَائِكَةِ [The washed of the angels], because he died a martyr on the day of Ohod, and the angels washed him, (S, O, Msb,) accord. to the Prophet, who said that he saw them washing him. (O.) ― -b2- See also غُسَلَةٌ. ― -b3- [It is now used as meaning Clothes, or the like, put together to be washed.]
الغُسَالَةُ الغُسَالَةُ ذ , (S, O, Msb,) or غُسَالَةُ الشَّىْءِ, (K,) That with which one has washed the thing: (S, O, Msb:) or the water with which the thing is washed. (K.) [Hence the latter often signifies The infusion of the thing; i. e. the liquid in which the thing has been steeped, and which is impregnated with its virtues.] ― -b2- Also, the latter, What is extracted from the thing by washing. (K.) ― -b3- And الغُسَالَةُ also signifies What is washed from the garment and the like; and so ↓ الغِسْلِينُ. (K.)
غَسْوِيلٌ غَسْوِيلٌ ذ A certain plant, growing in places that exude water and produce salt: (O, K:) said by IDrd to be a species of trees. (O.)
غَسَّالٌ غَسَّالٌ ذ [A washer of clothes, and also of the dead: fem. with ة]. (TA.) [See also غَاسِلٌ.]
غَسُّولٌ غَسُّولٌ ذ : see غَسُولٌ.
غِسِّيلٌ غِسِّيلٌ ذ : see غُسَلَةٌ.
غَاسِلٌ غَاسِلٌ ذ A washer of the dead. (Msb.) [See also غَسَّالٌ.] -A2- And A species of trees. (TA.)
غَاسُولٌ غَاسُولٌ ذ i. q. أُشْنَانٌ [i. e. Potash: and the plant from which it is prepared; kali, or glasswort; or mesembryanthemum nodiflorum (Forskهl, Flora ئgypt. Arab. pp. lxvii. and 98), a species of glasswort]. (TA.) [See also غَسُولٌ.]
مَغْسِلٌ مَغْسِلٌ ذ (S, O, Msb, K) and مَغْسَلٌ [which is anomalous] (S, O, K) and ↓ مُغْتَسَلٌ (K) A place in which the dead are washed: (S, O, Msb, K) pl. of the first (S, Msb) and second (S) مَغَاسِلُ: (S, Msb:) and one says also مَغْسَِلُ المَوْتَى. (S, O, Msb. *)
مِغْسَلٌ مِغْسَلٌ ذ A thing [i. e. vessel] in which (so in the M, in the K with which,) a thing is washed. (TA.) -A2- See also غُسَلَةٌ.
مَغْسُولٌ مَغْسُولٌ ذ : see غَسِيلٌ. ― -b2- Hence one says, كَلَامُهُ مَغْسُولٌ, meaning (assumed tropical:) His speech, or language, is devoid of nice, or subtile, expressions or allusions; as though it were washed from such; or deserving to be washed and obliterated: or it may mean (tropical:) trimmed, or pruned. (TA.)
مُغْتَسَلٌ مُغْتَسَلٌ ذ A place in which one washes himself: (O, Msb, TA: *) dim. ↓ مُغَيْسِلٌ: and pl. مَغَاسِيلُ [which, if correct, is anomalous]. (TA.) ― -b2- And it is said to signify also what is called in Pers. حوض مَسِين [or حَوْض مِسِين app. meaning A tank, or the like, of copper]. (Mgh.) ― -b3- See also مَغْسِلٌ. ― -b4- And see غَسُولٌ.
مُغَيْسِلٌ مُغَيْسِلٌ ذ : see the next preceding paragraph.
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.500 harfغَسَلَ
غَسَلَ I ( n. ac. غَسْل 1 , غُسْل 3 ),
a. Washed, cleansed, purified.
b. Whipped.
c. [ pass. ], Sweated ( horse ).
غَسَّلَ
غَسَّلَ II ,
a. see I (a) .
أَغْسَلَ
أَغْسَلَ IV ,
a. Covered ( stallion ).
تَغَسَّلَ
تَغَسَّلَ V
a. [ coll. ], see VIII (a) .
اِنْغَسَلَ
اِنْغَسَلَ VII ,
a. Pass. of I ( a ).
اِغْتَسَلَ
اِغْتَسَلَ VIII ,
a. Washed himself; bathed.
b. [ Bi ],
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR yok22.759 harfغسل
غَسَل - يَغْسِلُ - غِسْلِيْن - اغْتَسَلَ - يَغْتَسِل - مُغْتَسَل
غَسَلَ - يَغْسِلُ + كائن + شيئاً: يستعمل الماء لإزالة الشوائب والأوساخ عن جسمه أو عن شيء
غِسْلِيْن: على وزن " فـِعلين " اسم فعل بمعنى مفعول مبالغة من " غَسَل - يَغْسِلُ ": شيء مغسول بشدة: وهو اصطلاحاً نبات البحر أو ما يشبهه، وتأييد ذلك من أنَّ قوله تعالى:{ فليس له اليوم ها
Mücavir kökler45 mücavir (60 toplam)
- غوط
2 ortak ayet · Çukur
- لمس
2 ortak ayet · Birbirinize dokundunuz
- صعد
2 ortak ayet · Bayır, yokuş yer demektir
- يمم
2 ortak ayet · Büyük akarsu
- سفر
2 ortak ayet · “Sufur” süpürgedir
- مسح
2 ortak ayet · Mesih
- مرض
2 ortak ayet · “Bürde” gocuk demektir
- جنب
2 ortak ayet · Yan demektir
- طيب
2 ortak ayet · İyi
- نسو
2 ortak ayet · Kadınlar
- موه
2 ortak ayet · Su
- رجل
2 ortak ayet · Rical ayak demektir
Geçtiği ayetler(4)
… مَا تَقُولُونَ وَلَا جُنُبًا إِلَّا عَابِرِي سَبِيلٍ حَتَّى تَغْتَسِلُوا وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ …
YıkanırsınızEy iman edenler; sarhoşken, ne söylediğinizi bilinceye kadar, bir de cünübken -yolcu olmanız müstesnagusül yapmadıkça namaza yaklaşmayın. Eğer hasta veya yolculukta iseniz, yahut herhangi biriniz heladan gelirse veya kadınlara yaklaşıp da su bulamazsanız, temiz bir toprağa teyemmüm edin, yüzlerinize ve ellerinize sürün. Şüphesiz ki Allah; Afüvv ve Gafur olandır.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | غسل |
| Yapı | Üçlü (sülâsî) |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | طهر, نظف, مسح, محو |
| Zıt Kök | نجس |
| Çekirdek Özet 1 | Bir şeyin üzerinden kir, yabancı madde veya eseri su akıtarak tamamen giderme ve temizleme |
| Çekirdek Özet 2 | Hükmî ve maddî kirlilikten arınma, şifa bulma ve ceza bağlamında bedenden süzülen atık (ğıslîn) |
| Çekirdek Özet 3 | Bir yapıyı arızi kirlilikten kurtarmak için akışkan ve giderici bir unsurla bütünüyle tasfiye etme mekanizması |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca sıradan bir beden temizliğine indirgeyip hükmî arınma ve ontolojik tasfiye boyutunu göz ardı etmek |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| غس | Yoğunlaşma, çökme, örtülme ve akma yoluyla beliren ayrışma; غسق kökünde karanlığın yoğunlaşıp çökmesi veya yaranın irin akıtması anlamında görülür | ل | Temas, kuşatma ve iliştirme işlevi gören lâm harfiyle birlikte, yoğunlaşan veya kirlenen tabakanın üzerinden akıcı bir vasıtayla bütünüyle sıyrılıp temizlenmesi ve ayrılması anlamı kazanmıştır |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| غ | Göz imgesi (ikiz harf ع üzerinden türetme); yoğunlaşma, bulanıklık, örtülme ve derinlik hareketini temsil eder | Yıkanacak nesnenin üzerini örten, onu bulandıran veya kirlilik oluşturan tabakayı imler |
| س | Diken, destek imgesi; tutunma, yüzeye yapışma veya sürtünme direncini temsil eder | Yüzeye yapışmış veya tutunmuş olan yabancı maddenin varlığını ve giderilme gereğini gösterir |
| ل | Çoban değneği, bağlama imgesi; yöneltme, sevk etme, kuşatma ve intikal hareketini temsil eder | Suyu veya temizleyici unsuru yönlendirerek kirin yüzeyden çözülüp uzaklaştırılmasını sağlar |
| غسل | Örtücü ve tutunucu kir tabakasına yönlendirici ve çözücü bir akışla müdahale etme hareketi | Yüzeyi kaplayan kir veya arızayı su akıtarak bütünüyle temizleme ve asıl haline döndürme hareketini oluşturur |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir nesnenin veya bedenin üzerine su döküp akıtarak üzerindeki kir, toz veya yağı bütünüyle gidermek; saç yıkamakta kullanılan hatmî gibi temizleyici maddeler |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Şairin yemin veya matem sebebiyle saçına koku ve temizleyici sürmeyeceğini bildirdiği kullanımda geçer; bu bağlamda pakette yer alan beyitte temizleyici madde ve yıkama الغِسْل olarak zikredilmiştir |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem şiirinde yaban eşeğinin üzerine ağaç dallarından dökülen ve yağmurdan süzülen suların akması غُسُل lafzıyla tasvir edilmiştir; ayrıca savaş sonrası kılıçların veya bedenlerin kandan arındırılması mecazen bu kökle anlatılmıştır |
Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.
Sami etimolojik katman
Arapça غسل kökü, Sami dil ailesinde su ile yıkama, arındırma ve kirleri akıtma semantik alanında müstakil bir gelişime sahiptir. Kökün İbranice ve Süryanicede birebir /g-s-l/ dizilimiyle doğrudan fonetik soydaşı yaygın olmayıp, bu dillerde yıkama eylemi daha çok /r-ḥ-ṣ/ (İbranice rāḥaṣ, Süryanice rḥaṣ) köküyle karşılanır; ancak Güney Sami (özellikle Güney Arapça ve Ge'ez/Etiyopya) katmanında akıtma, temizleme veya süzme anlam alanlarıyla fonetik yakınlıklar mevcuttur. Arapçada kök, suyun cisim üzerinde akıtılması (cereyânü'l-mâ') şartıyla diğer temizleme ve silme eylemlerinden kesin biçimde ayrışmış ve hem somut kirleri hem de hükmî kirliliği (hades) izale eden temel terim haline gelmiştir. Kökten türeyen ğıslîn kelimesi ise cehennemliklerin bedenlerinden yıkanıp süzülen cerahat ve akıntı anlamında özgün bir semantik genişleme göstermiştir.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith ve Lisān al-ʿArab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | غسل fiili ve türevleri | Suyun bir yüzey üzerinden akıtılarak kiri ve pası söküp atması; hem eylemi hem de yıkanılan suyu (el-gusûl) ve yıkanma yerini (el-muğtesel) ifade eden zengin morfolojik yapı | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney Sami kökleri ve genel Sami arınma kavram alanı | Kuzeybatı Sami dillerindeki doğrudan karşılıklar yerine Güney Sami havzasında akışkan temizlik ve tasfiye anlamlarıyla paralel semantik seyir | Muhtemel |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik havzada doğrulanmış doğrudan ödünçleme veya açık soydaşlık tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha ve David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| غسل | Anlamlı | Su akıtarak temizlemek | Bir şeyin üzerindeki kiri su akıtarak gidermek ve arındırmak | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| غلس | Anlamlı | Gecenin sonundaki karanlık | Gecenin sabaha bağlandığı son vakitteki karanlık ve bu vakitte yola çıkmak | Kur'an'da geçmez; örtülme ve yoğunlaşma çekirdeğiyle ilişkili |
| سغل | Anlamlı | Bedenin zayıf ve cılız olması | Bacakları ince, gövdesi küçük ve çelimsiz çocuk veya hayvan | Kur'an'da geçmez; eksilme ve zayıflama anlamı |
| سلغ | Anlamlı | Dişin çıkması, olgunlaşma | Koyun ve sığırın azı dişinin çıkıp yaşını doldurması; etin çiğ olması | Kur'an'da geçmez; kabuğundan veya sınırından sıyrılma |
| لغس | Anlamlı | Hilekârlık ve oburluk | Kurt için kullanılan sıfat; kurnaz, doymak bilmeyen ve habis tabiat | Kur'an'da geçmez |
| لسغ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir | Kur'an'da geçmez |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| غسل | Merkez | Su akıtarak temizleme | Suyun yüzey üzerinde akması şartıyla kiri ve eseri tamamen gidermek | Hem maddî hem hükmî kiri izale eden kapsamlı yıkama |
| طهر | Komşu | Genel arılık ve pâklık | Kirlilik halinin zıddı olan safiyet ve temizlik durumu | Kirliliğin yokluğunu ve arınmışlık niteliğini bildirir |
| نظف | Komşu | Görünür temizlik ve nezafet | Nesnelerin üzerindeki kirlilik ve lekenin görünür biçimde giderilmesi | Duyu organlarıyla algılanan estetik ve fiziksel temizlik |
| مسح | Komşu | Sıvazlama ve elle temas | Islak el veya aletle yüzeyi hafifçe silip geçmek | Su akıtma şartı bulunmaz, sadece ıslak temas yeterlidir |
| محو | Komşu | İzi büsbütün silip yok etme | Bir eserin veya yazının kazınarak veya silinerek ortadan kaldırılması | İz ve işaretin varlığına son verme odaklıdır |
| نجس | Zıt | Pislik, kirlilik ve mundarlık | Maddeten veya hükmen tiksinti veren ve uzak durulması gereken kirlilik | Arınmanın zıddı olan ve temizlenmeyi zorunlu kılan durum |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | غسل | Su akıtarak temizlemek | Yüzeydeki kiri suyun akışıyla çözüp uzaklaştırmak ve arındırmak | Kesin |
| Latince | lavare, abluere | Yıkamak, suyla temizlemek | 'Abluere' kelimesi üzerindeki kiri su akıtarak yıkamayı tam karşılar | Kesin |
| İngilizce | to wash, to cleanse, ablution | Yıkamak, suyla arındırmak | 'Wash' genel yıkamayı, 'ablution' ise ibadet amaçlı boy abdesti veya guslü karşılar | Kesin |
| Almanca | waschen, abwaschen, Waschung | Yıkamak, yıkayıp temizlemek | 'Abwaschen' yüzeydeki kiri akıtarak giderme nüansını içerir | Kesin |
| Fransızca | laver, purifier, ablution | Yıkamak, arındırmak | 'Laver' eylemi, 'ablution' dini boyuttaki yıkama ve guslü ifade eder | Kesin |
Kaynak Lewis & Short Latin Dictionary ve Oxford English Dictionary.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| فَاغْسِلُوا | Abdest uzuvlarını su akıtarak temizleme | Fıkhi ve mükellefiyet bağlamı; namaza hazırlıkta yüz ve kolların yıkanması (Mâide 5:6) |
| تَغْتَسِلُوا | Cünüplükten temizlenmek için bütün bedeni yıkama (gusül) | Hükmî kirlilikten kurtulma ve ibadete yaklaşma şartı (Nisâ 4:43) |
| مُغْتَسَلٌ | Yıkanılacak su ve yıkanma yeri | Şifa ve arınma bağlamı; Eyyûb peygambere bahşedilen serinletici ve iyileştirici kaynak (Sâd 38:42) |
| غِسْلِينٍ | Cehennem ehlinin bedenlerinden yıkanıp süzülen cerahat | Uhrevî ceza ve tasfiye atığı; inkârcıların tüketeceği iğrenç akıntı (Hâkka 69:36) |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Uhrevi azap ve bedensel tasfiye | Cehennem ehlinin azap çeşitleri ve 'ğıslîn' kavramının ontolojik niteliği | Günahın ve küfrün kirinden süzülen nihai rezillik ve bedensel atık |
| Fıkıh | Taharet, abdest, gusül ve cenaze | Gusül ile mesh arasındaki fark; suyun uzuv üzerinde akmasının (cereyân) farz oluşu | Sadece ıslatmanın yetmeyip suyun akıtılması ve bedenin tamamen arındırılması şartı |
| Tefsir | Ahkâm ve kıssa ayetlerinin izahı | Mâide 5:6'daki yıkama emirleri ve Sâd 38:42'deki şifa vasıtası muğtesel | Maddî kirin ötesinde manevi ve hükmî engellerin su ile bertaraf edilmesi |
| Hadis | Taharet, cuma guslü ve nezafet | Cuma ve bayram gusüllerinin hükmü; ölünün yıkanması (teğsîl) ve nezafet | İbadetlerin ifası için bedensel ve ruhsal hazır bulunuşluğun sağlanması |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | İbadete ehil hale gelme | Asli fıtrata ve temizliğe dönüş | İbadet engelini (hades) ortadan kaldırma | Bedenin yıkanması, kul ile Rabbi arasındaki münacata mani olan arızayı tasfiye eder | Kesin |
| İlmi | Yöntemsel arınma ve tenkit | Bilgiyi vehim ve tahrifattan ayıklama | Veriyi saflaştırma ve doğrulama | Zihne bulaşan önyargı ve yanılgıların eleştirel yöntemle yıkanıp temizlenmesi | Güçlü |
| Siyasi | Kamusal yönetim ve meşruiyet | Yozlaşma ve fesadın temizlenmesi | Kurumsal arınma ve şeffaflık | Yönetim mekanizmasında biriken haksızlık ve rüşvet kirinin tasfiye edilmesi | Güçlü |
| İktisadi | Mülkiyet ve servet dolaşımı | Gayrimeşru kazancın ayıklanması | Servetin kirden arındırılması | Zekât ve meşru tasarruflar yoluyla haram veya şüpheli unsurların maldan uzaklaştırılması | Güçlü |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kimyasal ve fiziksel yıkama / ekstraksiyon | Bir katı veya yüzey üzerindeki istenmeyen bileşenlerin çözücü bir sıvı akışıyla sökülerek ortamdan uzaklaştırılması süreci | Kesin |
| Beşeri bilimler | Hukuki ve ahlaki aklanma (rehabilitasyon) | Bireyin veya kurumun üzerine yapışan itham, leke ve kusurların usule uygun süreçlerle temizlenip itibarın iade edilmesi | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca banyoda yapılan fiziksel hijyen veya sabunla temizlenme işlemine indirgemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Suyun akışı yoluyla bedensel şifaya erme, hükmî engelleri (cünüplük) kaldırarak ilahi huzura kabul edilme ve cehennemde bedensel atık olarak tecelli eden kozmik tasfiye |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İbadetteki gusül ve abdestin sadece sıradan bir temizlik olduğu zannına kapılarak niyet, cereyan ve hükmî arınma boyutunu yok saymak |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın ibadet hayatındaki arınma mimarisini kuran temel eylemdir; su ile temasın sadece yüzeysel değil akıtıcı ve sökücü olması gerektiğini gösterir |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İbadete hazırlık ve fıkhi taharet ayetlerinde (Nisâ 4:43, Mâide 5:6), peygamber kıssalarında şifa bağlamında (Sâd 38:42) ve cehennem tasvirlerinde (Hâkka 69:36) |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Abdest ve gusülde mesh ile yıkamanın karıştırılmasını önler; suyun akıtılması şartının lafzi ve semantik zeminini ortaya koyar |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamBir yüzey veya beden üzerine su döküp akıtarak üzerindeki kir, toz ve yabancı unsurları tamamen temizlemek.
- Soyut anlamVarlığa veya zihne arız olan maddî, manevi ve hükmî engellerin arındırıcı bir vasıta yardımıyla sökülüp asıl safiyete kavuşturulması.
- Sistematik karşılıkBir sistemde biriken tortu ve kirliliklerin, dışarıdan uygulanan akışkan bir temizleyici aracılığıyla ayrıştırılması ve sistemin yeniden işler hale getirilmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde arızi kirlilikten önceki saf nesneyi, yüzeye yapışmış kiri, kirlenmiş karmaşık durumu temsil eder. suyun akışkan gücünü ve yıkama fonksiyonunu simgeler; bu fonksiyon kümesini ortamdan söküp atarak nesneyi yeniden saf haline döndürür.