قحم

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ق-ح-م2 sîga, 6 mücavir kök, 2 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.نورمعمُقْتَحِمٌقحمرحبفوجاقْتَحَمَعقب

KökSîga 2Ayet 2Sure 2Mücavir 6

▶ Ağı aç (3B)

قحم

ق - ح - م

KÖK
  • 2 geçiş
  • 2 ayet
  • 2 sîga
  • 13 sözlük

Zayıf ve ince at demektir. İnce tahtalara Türkçede kahma denmektedir. İttiham etmek, zayıflamak demektir. Şişmanlığın zor yürümesin ve yukarıya çıkmasına mukabil zayıfların kolay yürümesi.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Zayıf ve ince at demektir. İnce tahtalara Türkçede kahma denmektedir. İttiham etmek, zayıflamak demektir. Şişmanlığın zor yürümesin ve yukarıya çıkmasına mukabil zayıfların kolay yürümesi.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.598 harf
باب الحاء والقاف والميم معهما ق ح م، ق م ح، ح م ق، م ح ق مستعملات قحم: قَحَمَ الرجُلُ يَقْحَم قُحوماً في الشِعْر، ويقال في الكلام العام: اقتَحَمَ وهو رَمْيُه بنفسَه في نَهْر أو وَهْدةٍ أو في أمْرٍ من غير رَوِيّة. ويقال: قَحَمَ قُحُوماً: إذا كَبِرَ. قال زائدة: قَحَمَ وأقحَمَ تجاوَزَ، واقتَحَم هو. والقَحْم: الشّيْخ الخَرِف، والقَحْمةُ: الشَّيْخةُ، قال الراجز: إنّي وإنْ قالوا كبير قَحْمُ عندي
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR910 harf
شيخٌ قَحْمٌ، أي هِمٌّ مثل قَحْلٍ. وقَحَمَ في الأمر قُحوماً: رمى نفسه فيه من غير رويّة. والقُحْمَةُ بالضم: المهْلكةُ. وقُحَمُ الطريق: مصاعبه. وللخصومة قُحَمٌ، أي أنها تَقْحَمُ صاحبها على ما يريده. والقُحْمَةُ: السنة الشديدة. يقال: أصابت الأعراب القُحْمَةُ، إذا أصابهم قحطٌ فدخلوا بلاد الريف. ويقال أيضاً: أُقْحِمَ أهل البادية، على ما لم يسمّ فاعله، إذا أجدبوا فدخلوا الريف. وأقْحَمَ فرسَه النهرَ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR11.777 harf
باب الحاء والقاف والميم حمق ، قحم ، قمح ، محق : مستعملة . قحم : قال الليث : قَحَمَ الرّجلُ يَقْحَمُ قُحُوماً . وفي الكلام العامِّ : اقْتَحَم وهو رَمْيُه بنفسه في نَهرٍ أو وهْدَة أو في أمر من غير دُرْبَة . وقال الله جلّ وعزّ : ( ? لنَّجْدَينِ فَلاَ ? قتَحَمَ ) ( البَلَد : 11 ) ثم فسر اقْتِحَامَها فقال : ( فَكَّ رَقَبة أو أَطْعَمَ ) . وقرىء : ( ? لْعَقَبَةُ فَكُّ رَقَبَةٍ أَوْ إِطْعَامٌ فِى يَوْمٍ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR2.436 harf
(باب القاف والحاء وما يثلثهما) (قحد) القاف والحاء والدال كلمةٌ واحدة هي القَحَدَة: أصلُ السَّنام، والجمع قِحادٌ. وناقة مِقْحادٌ: ضخمة السَّنام. (قحر) القاف والحاء والراء كلمةٌ واحدة، وهي القَحْر، يقال إنَّه الفحلُ المُسِنُّ على بقيّةٍ فيه وجَلَد. وقد يقال للرَّجُل. والقُحارِيَةُ مثل القَحْر.وامرأة قَحْرةٌ: مُسِنَّة. (قحز) القاف والحاء والزاء أصلٌ واحدٌ يدلُّ على قَلَقٍ أو إقلاقٍ وإزعاج. من ذلك
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR268 harf
- الاقتحام: توسط شدة مخيفة. قال تعالى: ﴿فلا اقتحم العقبة﴾ [البلد/11]، ﴿هذا فوج مقتحم﴾ [ص/59]، وقحم الفرس فارسه: توغل به ما يخاف عليه، وقحم فلان نفسه في كذا من غير روية، والمقاحيم: الذين يقتحمون في الأمر، قال الشاعر: *مقاحيم في الأمر الذي يتجنب* (لم أجده) ويروى: يتهيب.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.099 harf
ق ح م ركب قحمةً من القحم وهي عظام الأمور التي لا يركبها كل أحد‏.‏ ووقعوا في القحمة وهي السنة الشديدة‏.‏ وركب قحمة الطريق‏:‏ ما صعب منها على سالكه وللخصومة قحمٌ‏.‏ واقتحم عقبه أو وهدة أو نهراً‏:‏ رمى بنفسه فيها على شدّة ومشقّة وأقحم دابته النهر‏.‏ وقال عمرو بن العاص لعبد الرحمن بن خالدب بن الوليد‏:‏ أقحم يا ابن سيف الله‏.‏ وقحّم الفرس راكبه تقحيماً‏:‏ رمى به على وجهه‏.‏ وتقحمت به الناقة‏:‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR7.147 harf
القَحْم: الكبير المُسنّ، وقيل: القَحْم فوق المسنّ مثل القَحْر؛ قال رؤبة: رأَينَ قَحْماً شابَ واقْلَحَمّا، طالَ عليه الدَّهْرُ فاسْلَهَمّا والأُنثى قَحْمة، وزعم يعقوب أن ميمها بدل من باء قَحْبٍ. والقَحومُ: كالقَحْم. والقَحْمة: المسنة من الغنم وغيرها كالقَحْبة، والاسم القَحامة والقُحومة، وهي من المصادر التي ليست لها أَفعال. قال أبو عمرو: القَحْم الكبير من الإبل ولو شبه به الرجل كان جائزاً؛
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR240 harf
* ق ح م * * قَحَمَ * في الأمر رمى بنفسه فيه من غير روية وبابه خضع و * أقْحَمَ * رسه النهر * فانْقَحَمَ * أي أدخله فدخل وفي الحديث ﴿أقحم يا بن سيف الله﴾ و * أقْتَحَمَ * الفرس النهر دخله و * تَقْحيمُ * النفس في الشيء إدخالها فيه من غير روية
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR9.780 harf
| | ( قَحَمَ ) الرَّجلُ ( في الأمْرِ ، كَنَصَرَ ) | يَقْحُمُ ( قُحُومًا : رَمَى بِنَفْسِهِ فِيه فَجْأَةً بِلاَ | رَوِيَّةٍ ) ، وهو مَجازٌ ، وقيل : رَمَى نَفسَهُ في نَهر أو في وَهْدَةٍ ، وقيل : إنّما جاءَ قَحَمَ في | الشِّعْر وَحْدَهُ . | | ( وقَحَّمَه تَقْحِيمًا ) : أَدْخَلَه في الأمرِ من | غَيْرِ رَوِيَّةٍ ، وفي حَدِيثِ عائِشَة : أَقْبَلَتْ | زَيْنَبُ تَقَحَّمُ لها ؛ أَيْ : تَتَعَرَّضُ
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR925 harf
١ 1 قحم نَفْسَهُ فِى الأُمُورِ ذ and فيها ↓ تقحمّ and ↓ اقتحم He entered into affairs without consideration. (A.) تَقَحَّمَ 5 تَقَحَّمَ ذ He experienced dearth, drought, or sterility. See an ex. voce تَبِعَةٌ. ― -b2- تَقَحَّمَ فِى الأَمْرِ بِلاَ رَوِيَّةٍ [He plunged, or rushed, into the affair without consideration]. (K, * TA in art. علط.) See 1. ― -b3- تَقَحَّمَ: see تَدَلَّثَ. اـِقْتَحَمَ
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.181 harf
قَحَمَ قَحَمَ U ( n. ac. قُحُوْم 27 ) a. [ Fī ], Rushed blindly, headlong into. b. A ( n. ac. قَحْم 1 ), Plunged into ( desert ). c. [ Ila ], Approached, neared. قَحَّمَ قَحَّمَ II a. [ acc. & Fī ], Caused to rush, plunge into. b. Threw off ( rider: horse ). أَقْحَمَ أَقْحَمَ IV , a. see II (a) . b. Spurred into. c. [ pass. ], Emigrated, fled. تَقَحَّمَ تَقَحَّمَ V , a. Dashed,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR17.418 harf
قحم قَحَمَ - يَقْحَمُ - اقْتَحَمَ - يَقْتَحِمُ - مُقْتَحِم قَحَمَ - يَقْحَمُ + كائن + شيئاً: دفع شيئاً أو كائناً من خلال فتحة ضيقة إلى داخل مكان أو شيء اقْتَحَمَ - يَقْتَحِمُ: على وزن" افتعل " من " قَحَمَ - يَقْحَمُ ": يقوم بفعل " قَحَمَ - يَقْحَمُ " بشكل ذاتي: يقحم نفسه بنفسه: يُدخِل نفسه بنفسه من خلال فتحة ضيقة إلى داخل شيء مُقْتَحِم: اسم
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler6 mücavir (10 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. رحب

    1 ortak ayet · Rab (Ayn) taşmakta olan dolu kap demektir

  2. فوج

    1 ortak ayet · Fevc Deve sürüsü su başına getirildiklerinde birden su…

  3. صلي

    1 ortak ayet · Ona yaslanırlar

  4. عقب

    1 ortak ayet · Örümcektir, “a’kibe” yumru, “ka’b” da topuk demektir

  5. مع

    1 ortak ayet · Beraber

  6. نور

    1 ortak ayet · Ateş demektir

Geçtiği ayetler(2)

  1. فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ

    AtıldıAma o, sarp yokuşu aşmaya girişemedi.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökقحم
YapıÜçlü (sülâsî)
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerولج, دخل, هجم, ركب
Zıt Kökنكص
Çekirdek Özet 1Bir engeli, tehlikeyi veya zorluğu hesaba katmadan, kendini doğrudan ve sakınmasızca o şeyin içine atma, yararak dalma
Çekirdek Özet 2İnsanın nefsin bencil dirençlerini aşarak zorlu ahlaki sorumluluklara atılması veya inkârcıların topluca azaba sürüklenip dalması
Çekirdek Özet 3Bir eşiği aşmanın tereddütle değil, bütün sonuçları göze alan köklü ve ani bir eylemsel fedakârlıkla gerçekleşmesi
Kritik Hata RiskiKökü sıradan bir «girmek» veya «geçmek» eylemine indirgeyerek, fiilin içerdiği tehlikeyi göze alma, sarp engeli zorla yarma ve sakınmasız dalış unsurunu yok saymak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قحSertlik, kuruluk, kabuk bağlama ve dış etkilere karşı dirençli bir katılık sergileme; قحط, قحف, قحل köklerinde olduğu gibi sert ve şiddetli şartlarla yüzleşmeمÇekirdeğin sertlik ve zorluk anlamına kuşatıcı bir dalış, kendini bütünüyle zorluğun içine fırlatma ve bir engele göğüs gererek içine girme boyutu eklenmiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırAşılması gereken çetin bir sınırı, dar bir geçidi veya yüksek bir eşiği temsil eder
حÇit, duvar; çevirme, koruma, ayırmaGirişi engelleyen, koruma veya set oluşturan sarp bir bariyeri simgeler
مSu; akış, çokluk, derinlikBir ortama bütünüyle dalmayı, içine gömülmeyi ve kuşatıcı bir akışla kaplanmayı anlatır
قحمSarp bir sınırı ve çiti yararak bütünüyle içine dalmaKarşıdaki dik engeli ve bariyeri (çit/duvar) zorlayıp geçerek kendini sakınmasızca o derinliğin içine fırlatma hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir atlının veya devenin tehlikeli bir uçuruma, nehre, derin bir çukura ya da sarp bir tepeye kendini sakınmasızca atması; atın binicisini üzerinden fırlatıp zor bir yere atması; kuraklık yılının bedevileri yerleşik alanlara göçe zorlayıp sokması
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye ve erken dönem recez şairlerinin şiirlerinde yaşlanıp gücünü kaybetmiş fakat tecrübesiyle zorluklara atılan deve veya insan için kullanılan ifade: إنّي وإنْ قالوا كَبيرٌ قَحْمُ / عِندي حُداءٌ زَجَلٌ ونَهْمُ
Erken Arapça kullanımAmr b. el-Âs’ın zorlu ve tehlikeli bir askeri harekât anında Abdurrahman b. Hâlid b. Velîd’e söylediği rivayet edilen cesaretlendirme sözü: أقحم يا ابن سيف الله (Dal/Atıl ey Allah’ın kılıcının oğlu)

Kaynak İbn Düreyd, el-Cemhere; Halîl b. Ahmed, Kitâbü’l-ʿAyn; İbn Manzûr, Lisânü’l-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde قحم kökü, Arapçada ses ve anlam bakımından oldukça özelleşmiş bir hareket dinamiğini temsil eder. Batı Sami ve Doğu Sami (Akadca) şubelerinde bu üçlü kök dizilişi Arapçadaki biçimiyle yaygın bir sözlüksel kök olarak tespit edilememektedir; kökün ilk iki ünsüzü olan قح katı, sert, kuru olma veya sert cisimlerin çarpışma sesini yansıtan onomatopeik bir Proto-Sami temel ile ilişkilidir. Arapçada kök, sonuna gelen nazal م ünsüzünün etkisiyle, sert bir nesneyle yüzleşmekten çıkıp «zorlu bir duruma körlemesine ya da sakınmasızca dalmak, bir engeli yararak içine girmek» şeklinde dinamik bir eylem karakteri kazanmıştır. Bazı klasik filologlar kelimenin yaşlılık bildiren قَحْم formunun, nefes darlığı ve öksürük bildiren قَحْب kökünden dönüşmüş olabileceğini ileri sürmüşlerse de kökün ana omurgası atılmak, dalmak ve güçlükleri yararak aşmaktır.

Güven Muhtemel

Kaynak Lane, Arabic-English Lexicon; David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönÇetin bir araziye, nehre veya kavgaya düşünmeksizin atılmaFiziksel olarak bir süvarinin ya da hayvanın zorlu bir vadiye atılması fiilinden, genel anlamda büyük ve sarp işlere pervasızca dalma anlamı türetilmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiProto-Sami ikili sertlik/kuruluk çekirdeğiİbrânîce veya Ârâmîcede doğrudan üçlü q-ḥ-m biçimi yerine, kuraklık ve sertlik bildiren köklerle dolaylı anlamsal örtüşmeler mevcutturMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrudan güvenilir bir soydaş tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

Kaynak İbn Fâris, Muʿcemü Maḳāyîsi’l-luġa; Lisânü’l-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قحمAnlamlıKendini zorluğa atmaBir işe veya zorlu bir yere pervasızca, cesaretle ya da sakınmasızca dalmakHedef kök; Kur'an'da geçer
قمحAnlamlıBaşını kaldırma, buğdayDevenin su içmeyip başını dikmesi; başı yukarı kaldıran nesne veya tahılKur'an'da geçer; fiziksel zorlama ve yönelme ilişkisi
حقمKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
حمقAnlamlıAkıl kıtlığı, basiretsizlikBir şeyin gereğini düşünmeden, ölçüsüzce ve akılsızca davranmakKur'an'da geçmez; düşünmeksizin atılma unsuruyla anlamsal temas taşır
مقحKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
محقAnlamlıEksiltme, silip yok etmeBir şeyin bereketini, varlığını ya da izini bütünüyle ortadan kaldırmakKur'an'da geçer; zıt kutupta bir tüketme ve silme hareketi

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قحمMerkezTehlikeli/sarp bir eşiğe dalmakSakınmasızca, zorluk ve tehlikeyi göze alarak kendini bir durumun içine fırlatmakZorlu engeli yarma ve cüretkâr dalış
ولجKomşuBir şeyin içine nüfuz etmekولج dar veya gizli bir aralıktan yavaşça, süzülerek girmeyi ifade ederken قحم şiddetle ve engeli yararak girmektirSüzülerek girme nüansı
دخلKomşuGenel girişدخل engelsiz ya da engelli her türlü girmeyi anlatan genel fiildir; قحم ise mutlak surette çetin bir dirençle yüzleşmeyi gerektirirNötr giriş eylemi
هجمKomşuAnsızın baskın yapmakهجم karşıdakini gafil avlayıp üzerine çullanmayı anlatırken قحم failin doğrudan zorluğun/tehlikenin bizzat içine dalmasıdırBaskın ve hücum boyutu
ركبKomşuÜstüne binmek, üstlenmekركب bir vasıtaya veya tehlikeli bir işin üstüne çıkmayı anlatır; قحم ise kendini o işin içine fırlatıp gömülmeyi bildirirÜstüne çıkma ve yüklenme
نكصZıtGeri adım atmak, çekilmekZorluk veya tehlike karşısında ilerlemek yerine arkasını dönüp geri kaçmayı, vazgeçmeyi ifade ederGeriye çekilme ve tereddüt

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقحمKendini sarp bir zorluğun içine fırlatmaBir engeli göğüsleyerek, sakınmadan içine dalmakKesin
LatinceIngruo, irrumpoZorla içeri dalmak, hücum etmekİrrumpo engelleri kırarak içeri dalmayı iyi karşılar; ingruo ise şiddetle üstüne düşmeyi anlatırGüçlü
İngilizceTo plunge into, to breach, to stormBir şeye balıklama dalmak, yarmakTo plunge into tehlikeli bir duruma düşünmeden veya cesaretle dalmayı; breach bir engeli delip geçmeyi karşılarGüçlü
AlmancaVordringen, sich stürzen inZorla ilerlemek, içine atılmakSich stürzen in eylemi göze alarak dalmayı, vordringen ise zorlu engelleri aşarak içeriye sokulmayı verirGüçlü
FransızcaS'engouffrer, franchir de forceZorla içeri dalmak, gömülmekS'engouffrer bir boşluğa/tehlikeye kendini bırakmayı, franchir de force sarp bir eşiği zorla aşmayı anlatırGüçlü

Kaynak Lane, Arabic-English Lexicon; Oxford Latin Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
اقْتَحَمَSarp ahlaki sorumluluğu göze alıp zorluğu aşmakİnsanın bencil nefsi tutumları kırarak köle azat etmek ve açları doyurmak gibi fedakârlıklara atılması; Beled 90:11
مُقْتَحِمٌİnkârcı güruhun cehennem ateşine zorla ve topluca sürüklenip dalmasıAhirette inkâr liderlerinin ardından gelen kalabalıkların ateşin içine hesapsızca tıkılması bağlamı; Sâd 38:59

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret halleri ve azap tasviriSâd 38:59 ayetindeki inkârcı zümrelerin ateşe giriş biçimi; onların iradî mi yoksa itilerek mi daldıklarıKorkunç bir akıbete topluca, birbirini ezerek sürüklenme
FıkıhTehlikeye atılma ve cihadda fedakârlıkSavaşta düşman saflarının arasına tek başına dalmanın (iktihâm) intihar sayılıp sayılmayacağıHayati tehlike bulunan bir hatta bilerek ve meşru gaye ile atılma
TefsirAkabe metaforu ve nefisle mücadeleBeled 90:11 ayetindeki akabenin sarp bir dağ geçidi mi yoksa ahlaki bir eşik mi olduğu tartışmasıNefse ağır gelen sosyal ve mâlî mükellefiyetleri cesaretle üstlenme
HadisŞüpheler ve günaha sürüklenme tasviriŞüpheli şeylerin etrafında dolaşan kişinin günaha dalmasını anlatan rivayetlerdeki iktihâm tasvirleriKişinin kendini felaketin veya haramın içine kontrolsüzce düşürmesi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhlaki tekâmül ve nefsani bariyerlerSarp yokuşu aşma iradesiDirenç kırmaDindarlık pasif bir koruma değil, nefsin mülkiyet ve cimrilik tutkularına karşı sarp engelleri göze alıp aşmaktırKesin
İlmiBilinmeyenin ve epistemik krizlerin aşılmasıParadigmaları zorlamaSınır ihlaliBilimsel sıçramalar, konfor alanından çıkıp aşılması imkânsız gibi görünen çetin problemlere cesaretle dalmakla gerçekleşirGüçlü
SiyasiToplumsal krizler ve liderlikKriz alanına müdahaleİnisiyatif almaToplumu felakete sürükleyen baskı veya kaos ortamlarında liderliğin tehlikeyi göğüsleyerek inisiyatif almasıdırGüçlü
İktisadiMülkiyet tekellerini kırma ve infakRisk ve mali fedakârlıkKaynak dolaşımıServetin atıl kalmasını önlemek için zor zamanlarda mülkiyeti yoksulla paylaşma riskini ve yükünü üstlenmektirGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAktivasyon enerjisi eşiği ve potansiyel bariyeri tünellemeBir kimyasal reaksiyonun başlaması veya bir parçacığın potansiyel engelini aşması için gereken yüksek kinetik atılım ve bariyeri delip geçme hareketiGüçlü
Beşeri bilimlerSosyal konfor alanını yıkan radikal karar almaBireyin veya grubun statükonun ürettiği risk bariyerini yok sayarak, sonuçlarını göze alıp dönüştürücü bir eyleme girişmesiGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca sıradan bir hücum, bir yere aniden dalmak veya fiziksel bir kapıdan girmek şeklinde daraltmak
Kur'an içi daha geniş anlamKök, insanın kendi bencil arzularına, mülkiyet hırsına ve korkularına rağmen; köle azadı ve yetimi doyurmak gibi ağır ahlaki eşikleri (akabe) zorlayarak geçmesini ifade eder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataBeled Suresi'ndeki akabe kavramı soyut bir dağ tasvirine hapsedilir ve ayetin asıl hedefi olan «nefsin cimrilik bariyerini yıkarak toplumsal adaleti tesis etme» yükümlülüğü ıskalanır

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın kurtuluş tasavvurunda dindarlığın yalnızca sözlü kabul veya pasif bir bekleyiş olmadığını, aksine sarp engellerle yüzleşip onları yararak eyleme geçmeyi gerektirdiğini gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnsanın sorumluluktan kaçış psikolojisini ve sosyal adaletin maliyetini ele alan Beled Suresi bağlamı ile inkârcıların toplu akıbetini anlatan Sâd Suresi bağlamında belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İmanın maliyetsiz bir konfor alanı olduğu algısını yıkar; kurtuluşun, nefsin cimrilik ve mülkiyet tutkularından oluşan sarp engeli (akabe) cesaretle ve fedakârlıkla aşmaktan geçtiğini ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir binek hayvanının veya insanın derin bir çukura, azgın bir nehre veya sarp bir yola kendini sakınmasızca atarak engeli yarması.
  • Soyut anlamTehlike ve zorluk barındıran kritik bir eşiği, tüm tereddütleri bir kenara bırakıp cesaretle ve sonuçlarını göze alarak aşma iradesi.
  • Sistematik karşılıkNefsin mülkiyet, bencillik ve korku duvarlarına karşı, ahlaki ve toplumsal kurtuluşu sağlamak adına yüksek dirençli eylem eşiklerine doğrudan atılmak.
  • LaTeX modeliEk≥Ub  ⟹  Δx>0
  • LaTeX açıklamasıModelde Ub aşılamaz gibi duran sarp engeli veya potansiyel bariyerini; Ek failin ortaya koyduğu atılım enerjisini ve fedakârlık iradesini temsil eder. Bu kinetik irade engelin potansiyel direncini aştığında (Ek≥Ub), korunaklı sınır yarılır ve durumun içine doğru zorlu bir yer değiştirme (Δx>0) gerçekleşir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ق