قدو

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ق-د-و2 sîga, 16 mücavir kök, 2 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ذكرقبلأجروجدمُقْتَدُونَرسلقدوترفسألاقْتَدِهْأثرنذرقولعلمأبوهدي

KökSîga 2Ayet 2Sure 2Mücavir 16

▶ Ağı aç (3B)

قدو

ق - د - و

KÖK
  • 2 geçiş
  • 2 ayet
  • 2 sîga
  • 7 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Örnek al

Notlarım

Sözlükler(7)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.972 harf
القاف والدال و"وايء" معهما ق د و، ق د ي، ق د أ، ق ي د، ق و د، د ق ي، و ق د، و د ق مستعملات قدو: قدي: القَدوُ: الأصل الذي انشعب منه الاقتداء، وبعض يكسر فيقول: قِدْوة أي به يُقْتَدَى، قال الكميت: والجود من راحتـيك قِـدوتـهُ وكان حذواً في الشعر والخطب ومر فلان يتقدى بفرسه أي يلزم به سنن السيرة. وتَقَدَّيتُ على دابتي، ويجوز في الشعر: تَقْدو به دابته. وقِدَى رمح أي قَدْر رمح، مقصور، وقَيْدَ رمح،
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR7.743 harf
(باب القاف والدال وما يثلثهما) (قدر) القاف والدال والراء أصلٌ صحيح يدلُّ على مَبْلَغ الشَّيء وكُنهه ونهايته. فالقدر: مبلغُ كلِّ شيء. يقال: قَدْرُه كذا، أي مبلغُه. وكذلك القَدَر. وقَدَرتُ الشّيءَ أَقْدِرُه وأَقْدُرُه من التقدير، وقدَّرته أُقَدِّره. والقَدْر: قضاء الله تعالى الأشياءَ على مبالغها ونهاياتها التي أرادَها لها، وهو القَدَرُ أيضاً. قال في القَدَر: خَلِّ الطَّريقَ لمن يبنِي المَنَارَ به
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR665 harf
ق د و لي بك قدوة واقتداء‏.‏ وأنت لي قدوة‏.‏ ويقال‏:‏ لا تقتد بمن ليس بالقدوة‏.‏ ونعم المقتدى به أنت‏.‏ وأتتنا قادية من الناس وهي أول جماعة تطرأ عليك‏.‏ وتقدّت بي دابتي‏:‏ لزمت بي السّنن وقيل‏:‏ أعنقت بي‏.‏ ومرّ يتقدّى به فرسه‏.‏ قال ابن قيس‏:‏ تقدّت بي الشهباء نحو ابن جعفر سواء عليها ليلها ونهارها وبيني وبينه قداً الرمح‏.‏ وقال‏:‏ ولكن إقدامي إذا الخيل أحجمت وضرب إذا ما الموت كان قدا
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.461 harf
: ( و *!القُدْوَةُ ، مُثَلَّثَةً ، و ) *!القِدَةُ ، ( كعِدَةٍ : ما تَسَنَّنْتَ به ، *!واقْتَدَيْتَ به ) . ( قالَ الجَوْهرِي : *!القُدْوَةُ : الأُسْوَةُ . يقالُ : فلانٌ *!قُدْوَةٌ *!يُقْتَدَى به . ويُضَمُّ فيُقالُ : لي بك *!قِدْوَةٌ *!وقِدْوَةٌ *!وقِدَةٌ ، كما يقالُ : حِظْوةٌ وحُظْوَةٌ وحِظَةٌ ، ومِثْلُه في التَّهذيبِ ، وقد اقْتَصَرُوا على الكَسْرِ والضمِّ . وفي المِصْباح : الضمُّ أَكْثَر مِن
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR337 harf
قُدْوَةٌ قُدْوَةٌ ذ and قِدْوَةٌ (S, Msb, K,) and قَدْوَةٌ (K,) A pattern; an exemplar; an example; an object of imitation; one who is, or is to be, imitated. (S, Msb, K, TA.) See اـِسْوَةٌ. قِدْيَهٌ قِدْيَهٌ ذ : see فِدْيَهٌ. قَادِيَةٌ قَادِيَةٌ ذ The first that come to one, or come upon one, of a company of men. (TA in art. طحم.)
Maddenin bağlantısı

قُدْوَةٌ قُدْوَةٌ ذ and قِدْوَةٌ (S, Msb, K,) and قَدْوَةٌ (K,) A pattern; an exemplar; an example; an object of imitation; one who is, or is to be, imitated. (S, Msb, K, TA.) See اـِسْوَةٌ.

قِدْيَهٌ قِدْيَهٌ ذ : see فِدْيَهٌ.

قَادِيَةٌ قَادِيَةٌ ذ The first that come to one, or come upon one, of a company of men. (TA in art. طحم.)

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR135 harf
قَدَا قَدَا U ( n. ac. قَدْو 1 , قَدَاْوَة 22t ), a. Was savoury ( food ). b. ( n. ac. قَدْو 1 ), Was near. c. Returned; arrived.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok23.907 harf
قدو قَدَا - يَقْدُو - اقْتَدَى - يَقْتَدِي - اقتده - مُقْتَدِي قَدَا - يَقْدُو + كائن + كائناً: تبعه ليتوجه بمسيره إلى هدف: يؤمه ويتبعه ويقفوه في اتجاهه ومسيره نحو هدف مراد اقْتَدَى - يَقْتَدِي + كائن + بكائن أو بشيء: على وزن " افتعل " من " قَدَا - يَقْدُو ": يقوم بفعل " قَدَا - يَقْدُو " بدافع وإرادة ذاتية: يجعل نفسه تتبع آخر: اختار لنفسه
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler16 mücavir (26 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. ترف

    1 ortak ayet · Telef yerlere dökülüp hedere olan meyveler demektir

  2. أثر

    1 ortak ayet · İnsan veya hayvan yürürken ayaklarının bıraktığı kalıntıya…

  3. قري

    1 ortak ayet · Kasaba

  4. قول

    2 ortak ayet · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  5. أجر

    1 ortak ayet · (EaCR) “Acur” tuğla demektir

  6. وجد

    1 ortak ayet · Su birikintisidir

  7. أبو

    1 ortak ayet · Bab kapı demektir

  8. أمم

    1 ortak ayet · Emam ön demektir

  9. نذر

    1 ortak ayet · Savaşta veya yürüyüşteki öncüdür

  10. سأل

    1 ortak ayet · “Sehl” ova demektir

  11. ذكر

    1 ortak ayet · Zikr : Yay görevi gören ağaç dal parçasıdır

  12. هدي

    1 ortak ayet · “Hediye”, insanların görüşmeden evvel görüşmek isteklerini…

Geçtiği ayetler(2)

  1. أُولَئِكَ الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ فَبِهُدَاهُمُ اقْتَدِهْ قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرَى لِلْعَالَمِينَ

    Örnek alİşte bunlar; Allah’ın hidayet ettikleridir. Öyleyse sen de onların hidayetine uy. De ki: Ben bunlara karşı sizden hiçbir ücret istemem. Bu, ancak alemler için bir öğüttür.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökقدو
YapıÜçlü (sülâsî)
Özel Durumİlletli (nakıs wāvî/yāî)
Bağlamsal Yakın Köklerاسوة, تبع, حذو
Zıt Kökخلف
Çekirdek Özet 1Bir şeyin ölçüsüne, hizasına ve izine tam uyarak dengeli bir hat tutturma; yürüyüşte yolu şaşırmadan öncüyü izleme
Çekirdek Özet 2Hidayet bulan peygamberlerin yoluna ve sünnetine bilinçli, ölçülü ve hakikate dayalı biçimde tabi olma
Çekirdek Özet 3Kör taklit ile ilkeli model alma arasındaki ayrım; meşruiyetini atalardan değil vahye dayalı örnekten alan normatif süreklilik
Kritik Hata Riskiİktidâ kavramını şuursuz ve mekanik atalar taklidiyle bir tutarak peygamberi hidayet rehberliğini geleneksel muhafazakârlığa indirgeme riski

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قدBir şeyi belirli bir sınır, mikyas ve kesit üzerinden tam olarak takdir etme, kesme, pay etme veya öne geçme; nitekim قدح (hacim ölçüsü ve oyma), قدد (parçalara ve şeritlere ayırma), قدر (ölçüp biçme, tayin etme), قدس (arıtıp sınırlandırma) ve قدم (öne geçme, öncelik) köklerinde bu ölçü ve öncülük ortak bir çekirdektirوİllet harfinin eklenmesiyle statik ölçü ve sınır anlamı, zamansal ve mekânsal bir hat üzerinde bir rotayı kesintisiz izleme, öncünün ölçüsüne göre hareket etme ve dinamik yöneliş manasına genişlemiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırBelirli bir ufuk çizgisine odaklanma, yönelme ve toplanma noktasını tespit etme hareketini başlatır
دKapı; giriş, geçiş, hareketBelirlenen sınıra doğru açılma, eşikten geçme ve yolu sürekli katetme imkânı sunar
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaÖndeki ölçü ve kılavuza kopmaz bir irtibatla bağlanma, rotaya eklemlenme ve hiza birliğini sağlar
قدوUfka odaklanıp eşikten geçerek öncü hatta kopmaz bağla tutunmaBir mihvere yönelip kapısından girerek onun rotasına ve ölçüsüne bütünüyle raptolma hareketini ifade eder

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBineğin belirlenen bir yolu ve doğru hattı hiç sapmadan, ölçülü adımlarla takip etmesi; bir yayın boyu veya okun menzili gibi somut uzunluk ve miktar ölçüsü (قِدَى رمح)
Cahiliye şiiri kullanımıŞair Kümeyt b. Zeyd el-Esedî cömertliğin ve faziletin kaynağını anlatırken kökü şöyle kullanır: والجود من راحتـيك قِـدوتـهُ / وكان حذواً في الشعر والخطب
Erken Arapça kullanımErken dönemde İbn Kays bir yürüyüş ve takip tasvirinde binitiyle hedefe doğru kararlı ilerleyişini şöyle anlatır: تقدّت بي الشهباء نحو ابن جعفر / سواء عليها ليلها ونهارها

Kaynak Lisânü’l-ʿArab, Kitâbü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Asâsü’l-Belâga.

Sami etimolojik katman

Arapça قدو kökü, merkezi Sami dillerinde ölçü, miktar, biçim verme ve öne geçme semantiğini taşıyan temel biliteral /qd/ matrisi ile yakından ilişkilidir. İbranicede k-d-m (קדם) kökü önde olma, önceleme ve doğu yönünü; q-d-d (קדד) kökü ise baş eğme ve bir hizada durma durumunu karşılar. Süryanicede q-d-m (ܩܕܡ) öncelik ve öncülük hattını belirtir. Arapça bu kök ailesinde /w/ uzantısı ile birlikte somut ölçü alma (mukatere/kıyas) anlamından, bir kimsenin ayak izine veya yürüyüş tarzına tamı tamına uyma (iktidâ) şeklindeki yönelimsel eyleme doğru semantik bir özelleşme geliştirmiştir. Dolayısıyla kök, sadece kronolojik bir önceliği değil, öncünün tayin ettiği mikyasa sadakatle eşlik etmeyi dile getirir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönقدو / قدي / قدر geçişkenliğiBir şeyin ölçüsüne denk gelme (قِدَى) ve rotayı düzgün takip etme (تقدّت به دابته) fiillerinden hareketle numune almaKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiBatı ve Kuzeybatı Sami /qd/ öncülük ve ölçü çekirdeğiİbranice qedem ve Süryanice qdām biçimlerinde görülen öncelik ve nizam anlamının Arapçada davranışsal modele dönüşmesiGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik yön ve hiza tasarımlarıVeri bulunamadıVeri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisânü’l-ʿArab, Gesenius Hebrew Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قدوAnlamlıÖrnek alma, hizaya girme, ölçüBirinin peşi sıra giderek onun tuttuğu yolu ve koyduğu ölçüyü benimsemeHedef kök; Kur'an'da geçer
قودAnlamlıÖnden çekme, sevk etme, kılavuzlukBineği veya topluluğu önden çekerek yönlendirme (kıyâdet)Hedef kökle zıt yönlü ilişki; Kur'an'da geçmez
دقوKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArap dilinde kullanılmaz; Kur'an'da geçmez
دوقAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıBelirgin sözlük anlamı tespit edilmediKlasik leksikonda mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez
وقدAnlamlıAteşin tutuşması, parlamasıIsı ve ışık yayarak alevlenme, yakıtın yanmasıAnlam bağı zayıf fonetik permutasyon; Kur'an'da geçer
ودقAnlamlıYağmurun damlaması, boşalmasıBuluttan su damlalarının peş peşe dökülmesiDüzenli iniş yönüyle uzak çağrışım; Kur'an'da geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قدوMerkezRehberlik, ölçülü takipBir modelin koyduğu ilkelere ve rotaya bilinçli şekilde uyarak onu mikyas almaKişinin değil ilkenin ve hidayetin takip edilmesidir
اسوةKomşuNumune, teselli, örnekBir şahsın bizzat varlığı ve ahlakıyla oluşturduğu somut ve güven verici duruşu örnek almaقدو yürüyüşe ve ilkesel hatta, اسوة ise şahsın bizzat model haline odaklanır
تبعKomşuTabi olma, ardınca gitmeÖndekinin izine basarak fiziki veya ameli yönden arkasından sürüklenmeتبع körü körüne de olabilir; قدو ise ölçü ve hidayet eksenli bir uyumdur
حذوKomşuBirebir kopyalama, tam denklikİki ayakkabı teki gibi bir şeyin diğerine bütünüyle denk getirilmesiحذو şekli ve mekanik örtüşmeyi, قدو ise hedefe yönelik ortak istikameti vurgular
خلفZıtArkada kalma, muhalefet, sapmaÖncünün çizdiği rotadan çıkma, geride kalarak ona zıt bir istikamet tutmaHizayı ve istikameti terk edip farklı bir yöne ayrılmayı belirtir

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقدوÖlçü alarak izlemeBir rehberin hidayet çizgisine denk gelecek adımlarla yürümeKesin
LatinceImitatio, aemulatioTaklit, örnek alma, model arayışıImitatio biçimsel tekrarı da içerir; aemulatio ise fazileti yakalama gayesini yansıtırGüçlü
İngilizceEmulation, following a modelÖrnek alma, izinden gitmeMere imitation (taklit) kavramından farklı olarak üstün nitelikleri rehber edinmeyi karşılarGüçlü
AlmancaVorbildwirkung, NacheiferungBir modele uyma, örnek edinmeBir şahsın ortaya koyduğu normatif ölçüyü benimseyerek onun izinden gitme çabasıdırGüçlü
FransızcaÉmulation, prise de modèleModel edinme, örnek almaPasif ve mekanik bir kopyalamadan ziyade yapıcı bir takip ve izleme sürecini anlatırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Robert Dictionnaire.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
اقْتَدِهْ (Emir kipi)Peygamberlerin getirdiği ortak tevhid ve hidayet ilkelerini ölçü almaResulullah'a geçmiş peygamberlerin şahıslarına değil onların temsil ettiği hidayet çizgisine tabi olmasının emredildiği bağlam (En'âm 6:90)
مُقْتَدُونَ (İsm-i fâil çoğul)Ataların geleneğini ve batıl mirasını sorgulamaksızın körü körüne sürdürmeMüşriklerin hakikate direnmek için atalarının izini körü körüne bir mazeret olarak öne sürdükleri tekzib bağlamı (Zuhruf 43:23)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamPeygamberlik kurumu ve taklit/tahkik meselesiİtikatta taklidin geçersizliği ile peygambere ittibanın epistemolojik değeri arasındaki ayrımHidayete tabi olmanın aklı devreden çıkaran atalar taklidi değil, delile dayalı iktidâ olduğu tespiti
Fıkıhİmama uyma (iktidâ-i imâm) ve sünnete ittibaNamazda cemaatin imama tabi olmasının şartları ve amellerde sünnetin model alınışıEylemin şeklen ve vakit olarak öndekinin hareketine tam hiza ve intizam ile bağlanması
TefsirEn'âm 6:90 ve şeriatların sürekliliğiPeygamberimizin önceki nebilere hangi hususta iktidâ etmekle yükümlü kılındığıŞahısların getirdiği teferruata değil, hepsinde ortak olan hidayet ve tevhid özüne uyulması
HadisSünnetin bağlayıcılığı ve bid'at karşıtlığıSünnete iktidâ etmenin sınırları ile heva ve bid'at ehlinin ayrışmasıHz. Peygamber'in yolunu biricik istikamet (sünen) kabul edip oradan milim sapmama gayreti

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahiy ve nübüvvet sürekliliğiNebevî modelHidayet çizgisini muhafazaBireyin ve toplumun keyfi arzulardan korunarak ilahi rızaya uygun hatta yürümesini sağlarKesin
İlmiMetodoloji ve paradigma takibiBilimsel model / ÖrneklemYanılma payını düşürmeDoğrulanmış kuramsal ilkelere sadakat gösterilerek yeni bilgilerin bu hizaya göre üretilmesiGüçlü
SiyasiYönetim ve meşruiyet normlarıAnayasal teamül / Adil önderlikİstikrarı sağlamaYönetilenlerin keyfi iradeye değil, adaleti tescillenmiş kurucu ilkelere tabi olmasıGüçlü
İktisadiStandartlaşma ve referans değerİktisadi mikyas / EmsalBelirsizliği ve aldatmayı önlemePiyasada muamelelerin ve ölçü birimlerinin standartlaştırılmış adil bir emsale göre yapılmasıMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKalibrasyon ve referans vektörü (calibration / benchmark vector)Bir ölçüm cihazının veya hareket dinamiğinin hatasız çalışabilmesi için önceden belirlenmiş mutlak doğru bir referans standardına göre ayarlanması ve bu vektörü sıfır sapmayla izlemesiGüçlü
Beşeri bilimlerNormatif rol model ve referans grubu teorisi (reference group theory)Bireyin ve toplumun davranışlarını, değerlerini ve hedeflerini rastgele değil, meşruiyeti onaylanmış bir modelin sunduğu kalıplara göre tanzim edip doğrulamasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİktidâyı modern anlamda zihinsiz, sorgulamasız bir kopyalama veya gerici bir gelenekçilik (muhafazakâr taklitçilik) olarak algılamak
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da iktidâ, şahısların beşeri zaaflarına değil bizzat hidayetin kendisine (فَبِهُدَاهُمُ اقْتَدِهْ) tabi olmaktır; dolayısıyla ölçülü, eleştirel ve ilkeli bir yönelişi ifade eder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAtaların batıl örfüne sarılmayı meşru gören müşrik mantığı (43:23) ile nebevî hidayete bilinçli bağlanışı (6:90) birbirine karıştırarak dinin dinamik ilkesel sürekliliğini durağan bir gelenek fetişizmine dönüştürmek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hakiki rehberlik ile kör taklit arasındaki ontolojik farkı nasıl vazettiğini gösterir. İktidânın nesnesi bir zümre veya atalar zihniyeti değil, peygamberlerin tebliğ ettiği nesnel hakikat ve hidayettir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberlerin ortak tevhid mücadelesinin anlatıldığı ve nübüvvet zincirinin tek bir hidayet pınarı olduğunu bildiren ayetler ile müşriklerin atalar geleneğini kutsadığı tekzib sahnelerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dinî bağlılığın geçmişi sorgusuz sualsiz kutsamak olduğu zannını yıkar. Geleneğin peşinden sürüklenmeyi açık bir sapma olarak mahkûm ederken, vahye dayalı evrensel hidayet ilkelerine uyumu yegâne doğru rehberlik sayar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir biniti veya adımları, belirlenmiş bir yol çizgisine ve menzile tam denk gelecek şekilde ölçülü ve doğru bir istikamette sürmek; ölçü ve mikyasa sadık kalmak.
  • Soyut anlamİlahi hidayetin ortaya koyduğu değerler manzumesini ve örnek ahlakı, hayatın her alanında nizam, ölçü ve istikamet rehberi edinerek bilinçli bir kararlılıkla tatbik etmek.
  • Sistematik karşılıkKör taklidin çürütüldüğü, doğrulanmış bir hidayet standardına bağlanarak inşa edilen ahlaki, akli ve ameli ölçü birliği sistemi.
  • LaTeX modeliV⃗t=λ⋅H⃗0buradaH⃗0=lim⁡ϵ→0∑i=1nh⃗i
  • LaTeX açıklamasıFormülde V⃗t, takipçinin zaman içindeki eylem ve yönelim vektörünü gösterir. H⃗0 sembolü, geçmiş bütün peygamberlerin (h⃗i) getirdiği hidayet ilkelerinin ortak bileşkesi olan mutlak kılavuz vektörünü temsil eder. λ katsayısı, takipçinin bu hidayet standardına uymadaki niyet ve hassasiyet derecesidir. Eşitlik, yönelimin rastgele bir şahsa değil, hata payı sıfıra yaklaşan (ϵ→0) nesnel hidayet vektörüne tabi kılınmasını matematiksel olarak modeller.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ق