كند

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ك-ن-د1 sîga, 2 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.كندأنسلَكَنُودٌربب

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 2

▶ Ağı aç (3B)

كند

ك - ن - د

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 12 sözlük

Anud sürüden ayrılan ve tek başına otlayan hayvandır. “Kenud” “anud”dan dönüşmüştür. İcmaa karşı görüşünde direnen kimse demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Anud sürüden ayrılan ve tek başına otlayan hayvandır. “Kenud” “anud”dan dönüşmüştür. İcmaa karşı görüşünde direnen kimse demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.225 harf
الكاف والدال والنون معهما ك د ن، ك ن د، د ك ن، ن ك د مستعملات كدن: الكَوْدَنُ والكَوْدَنيّ أيضاً: البغل والفيل، قال: خليلي عوجا من صدور الكوادِن إلى قصعة فيها عيون الضياون شبه الثريدة الزريقاء بعيون السنانير لما فيها من الزيت. والكِدْيَوْنُ: دقاق التراب على وجه الأرض ودقاق السرجين يجلى به الدروع ونحوها. ويقال: يخلط به الزيت فيسمى كديون. قال الضرير: الكديون: دردي الزيت. وكَدِنَت مشافر الإبل
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR134 harf
كَنَدَ كُنوداً، أي كَفَرَ النِعمة، فهو كَنودٌ. وامرأةٌ كَنودٌ أيضاً، وكُنُدٌ مثله. وأرضٌ كَنودٌ: لا تُنبِتُ شيئاً. وكَنَدَهُ، أي قطعه.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR4.131 harf
ك د ن كدن ، كند ، نكد ، دكن ، دنك : مستعملة : دنك : أما دنك فلم أجد فيه غير الدَّوْنَك ، وهو موضع ذكره ابن مقبل : يَكادَانِ بين الدَّوْنَكَيْنِ وأَلْوَةٍ وذاتِ القَتَادِ السُّمْرِ ينسلخان وقال الحطيئة : أَدَارَ سُلَيْمَى بالدَّوَانِكِ فالعُرف كدن : ( أبو عبيد عن أبي عمرو ) : الكُدُونُ : التي تُوَطِّىُء به المرأَةُ لِنفسها في الهوْدَجِ . قال الأحمر : هي الثيابُ التي تكونُ على الخُدورِ ، وَاحِدها :
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR4.735 harf
(باب الكاف والنون وما يثلثهما) (كنه) الكاف والنون والهاء كلمةٌ واحدة تدلُّ على غايةِ الشَّيء ونهايةِ وقتِه. يقال: بلغْتُ كُنْهَ هذا الأمرِ، أي غايتَه وحِينَه الذي هُوَ له. (كنو) الكاف والنون والحرف المعتل يدلُّ على توريةٍ عن اسمٍ بغيره. يقال: كنيت عن كذا. إذا تكلَّمت بغيره مما يُستَدَلُّ به عليه. وكَنَوْتُ أيضاً. ومِمَّا يوضِّح هذا قول القائل: وإنِّي لأكنو عن قَذُورَ بغيرِها *** وأُعرِبُ
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR238 harf
ك ن د رجل كنودٌ وامرأة كنود وكندٌ‏.‏ وكند النعمة‏:‏ كفرها ومنه‏:‏ كندة‏:‏ لأنه كند أباه ففارقه وتقول‏:‏ فلان إن سألته نكد وإن أعطيته كند‏.‏ ووقع البازي على كندرته وهو مجثم مهيأ له من خشب أو غيره‏.‏ ومن المجاز‏:‏ أرض‏:‏ كنود لا تنبت‏.‏
Maddenin bağlantısı

ك ن د رجل كنودٌ وامرأة كنود وكندٌ‏.‏ وكند النعمة‏:‏ كفرها ومنه‏:‏ كندة‏:‏ لأنه كند أباه ففارقه وتقول‏:‏ فلان إن سألته نكد وإن أعطيته كند‏.‏ ووقع البازي على كندرته وهو مجثم مهيأ له من خشب أو غيره‏.‏ ومن المجاز‏:‏ أرض‏:‏ كنود لا تنبت‏.‏

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR839 harf
كَنَدَ يَكْنُدُ كُنوداً: كَفَرَ النِّعْمَة؛ ورجل كنَّادٌ وكَنُودٌ. وقوله تعالى: إِن الإِنسان لِرَبِّه لَكَنُود؛ قيل: هو الجَحُود وهو أَحسن، وقيل: هو الذي يأْكُل وحْدَه ويمْنَعُ رِفْدَه ويَضْرِب عَبْده. قال ابن سيده: ولا أَعرف له في اللغة أَصلاً ولا يسوغ أَيضاً مع قوله لربه. وقال الكلبي: لَكَنود، لَكَفور بالنعمة؛ وقال الحسن: لَوَّام لربه يَعُدُّ المصيباتِ ويَنْسى النِّعَم؛ وقال الزجاج: لكنود،
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR74 harf
* ك ن د * * كَنَدَ * كفر النعمة وبابه دخل فهو * كَنُودٌ * وامرأة كنود أيضا
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR3.046 harf
الكنود، بالضم: كفران النعمة مصدر كندها يكندها، كدخل، كما في الأساس، وضبطه في البصائر بالكسر، من حد ضرب، وتقول: فلان إن سألته نكد، وإن أعطيته كند، وإنه لكنود وكناد. قال الله تعالى في كتابه العزيز إن الإنسان لربه لكنود هو بالفتح، أي لجحود، قال ابن منظور: وهو أحسن، وقال الكلبي: معناه الكفور بالنعمة كالكناد، وقال الزجاج، لكنود، معناه: لكفور، يعني بذلك، الكافر، وقال الحسن: هو اللوام لربه تعالى تعد
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR1.740 harf
كَنَدَ 1 كَنَدَ ذ , (S, &c.), aor. كَنُدَ , (A, MS,) or كَنِدَ , (ElBasلïr,) or كَنَدَ نِعْمَةً, (TA,) inf. n. كُنُودٌ, (S. K, &c.) He was ungrateful; he disacknowledged a benefit. (S, A, K.) ― -b2- اِنْ سَأَلْتَهُ نَكَدَ وَاِنْ أَعْطَيْتَهُ كَنَدَ If thou ask of him, he refuseth; and if thou give him. he is ungrateful. (A.) ― -b3- كَنَدَ أَبَاهُ النِّعْمَة (K) He disacknowleged his father's
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR885 harf
كَنَدَ كَنَدَ I , U ( n. ac. كُنُوْد 27 ), a. Was ungrateful, thankless. b. ( n. ac. كَنْد 1 ), Cut, severed. كِنْدَة كِنْدَة 2t , a. Portion of a mountain. كُنُد كُنُد 10 , a. Ungrateful, thankless, unthankful. كَنُوْد كَنُوْد 26 , a. see 10 . b. Rebellious; impious. c. Unnatural. d. Barren, unfruitful, unproductive ( soil ). كُنُوْد كُنُوْد 27 , a. Ingratitude,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR6.847 harf
كند كَنَدَ - يَكْنُدُ - كَنُود كَنَد - يَكْنُد + كائن + لكائن: يعامل الآخر بلؤم: ينكر ولا يعترف بإحسانه وفضله: يقابل إحسانه بقطيعة أو إساءة ونكران وجحود كَنُود: اسم فاعل مبالغة على وزن " فََعول " من " كَنَدَ - يَكْنُدُ " واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " عدم التعرف على معلومة وعدم قبول صوابها، وذلك لجهل أو نسيان أو هوى أو غرض" وهي: جَحَدَ -
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler2 mücavir (3 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. أنس

    1 ortak ayet · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir

  2. ربب

    1 ortak ayet · Ribve, tümsek demektir

Geçtiği ayetler(1)

  1. إِنَّ الْإِنْسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ

    NankörGerçekten insan; Rabbına karşı çok nankördür.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökكند
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerكفر, جحد, عند
Zıt Kökشكر
Çekirdek Özet 1İpi veya bağı kesip koparmak, ürün vermeyip bereketi kesmek
Çekirdek Özet 2İnsanın Rabbine karşı iyilik bağını kesmesi, nimetleri unutup yalnızca musibetleri sayması
Çekirdek Özet 3Nimeti içe kapatıp akışını ve şükrünü durduran nankörlük ve toplumsal dayanışmayı kesen cimrilik hali
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca teorik veya zihinsel bir inkâr sayıp nimeti tek başına tüketme, bağı koparma ve paylaşıma kapatma boyutunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
كنİçe çekme, örtme, saklama, depolama ve dışa kapatma (örneğin hazineyi gizleyip yığmak كنز, yuvasına çekilip gizlenmek كنس, örtüp korumak ve gizlemek كنن)دد harfinin getirdiği sert sınır ve kesinti hareketiyle, içe kapanma eylemi dış dünya ve kaynakla olan bağı fiilen koparma, nimeti kendi içine hapsedip akışını ve teşekkürünü kesme anlamına daralmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
كAvuç içi; kavrama, eğme, kaplamaElde tutulanı avuç içine alıp kavrama, dışarıya karşı kapatma ve kendine saklama eğilimi
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkNimetin, bağın veya can damarının süregelen akışı ve ardışıklığı
دKapı; giriş, geçiş, hareket, sınırAkışı kesen nihai engel, geçişi kapatan kesin sınır ve irtibatı koparan kapı
كندAvuç içindeki nimeti/bağı sert bir engelle kesip dışa kapatmakSüregelen iyilik ve nimet akışını (ن) kavrayıp kendine mal ederek (ك) sert bir duvar veya kapıyla dışa karşı kesip koparma (د) hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİpi kesip koparmak (كَنَدَ الحَبْلَ: ipi kesti); su veya ürün vermeyen, bereketi kesilmiş çorak arazi (أَرْضٌ كَنُودٌ: hiçbir şey bitirmeyen çorak toprak).
Cahiliye şiiri kullanımıel-A‘şâ kasidesinde dostluk bağlarını kuran ve kesen kimseyi tanımlarken şöyle der: أَمِيطِي تُمِيطي بصُلْبِ الفُؤادِ / وَصُولِ حِبالٍ وكنَّادِها (Gönlü metin, dostluk bağlarını kimi zaman birleştiren kimi zaman da kesip koparan kimseden uzak dur). Nimr b. Tevleb ise sevgi ve bağlılığı kesen kadını nitelerken şu ifadeyi kullanır: كَنُودٌ لا تَمُنُّ ولا تُفادِي (Gönül bağını kesip atan, ne lütufta bulunan ne de fidye kabul eden kadın).
Erken Arapça kullanımGüney Arabistan kökenli Kindî (Kinde) kabilesinin atasına babasından ayrılıp dayılarına katıldığı ve baba ocağıyla bağını kestiği için «كَنَدْتَ» (bağını kopardın) denilmiş ve bu adla anılmıştır; ayrıca erken dönem bedevi kullanımında «tek başına yiyen, kölesini döven ve ikramı engelleyen» bencil karakter için kullanılmıştır.

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Arapça كند kökü, kök yapısı itibarıyla merkezî Sami dillerinde dar bir alanda korunmuş, özellikle Kuzey ve Güney Arapça sahasında «kesmek, ayırmak, bağları koparmak ve çoraklaşmak» ana semantik matrisi etrafında gelişmiştir. Doğu Sami (Akadca) ve Kuzeybatı Sami (İbranice, Aramice) kollarında doğrudan k-n-d üçlüsü olarak birincil bir fiil kökü biçiminde yaygın değildir; ancak «örtmek, gizlemek, içine toplamak» anlamındaki ortak Sami *k-n-n / *k-n-z çekirdeği ile bağı koparma ve sonlandırma ifade eden *d kök geni arasındaki birleşimden türemiş sekonder bir Arapça gelişme olarak değerlendirilir. Arapçada kök, nimeti verene karşı minnet bağını koparmayı ve verimsiz, taşlık, bitki bitirmeyen çorak toprağı nitelemekte özelleşerek ahlaki ve fiziksel bir yalıtılmışlığı ifade eder hale gelmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; Brown-Driver-Briggs; Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönكند (koparmak, nimeti kesmek)İpi kesmek ve çorak arazinin ürün vermemesi kök anlamından hareketle şükrü ve minnet bağını kesme anlamına evrilmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişki*k-n çekirdeği ile ilişkili türemeOrtak Sami içe saklama ve biriktirme tabanının Arapça bünyede kesme/ayırma yönünde daralmasıdırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında güvenilir ve doğrudan örtüşen bir Afro-Asyatik eşdeğer tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
كندAnlamlıKesmek, nimeti inkâr etmek, çorak olmakİpi kesmek, şükrü kesip nimeti nankörlükle karşılamak, çorak araziHedef kök; Kur'an'da geçer
كدنAnlamlıAğırlaşmak, kalınlaşmak, binek hayvanıAğır yürüyen katır ve yük hayvanı için kullanılır; kaba ve hantal yapıKur'an'da geçmez
نكدAnlamlıAzlık, güçlük, meşakkat, uğursuzlukSuyun veya malın güçlükle, az ve faydasız biçimde çıkması; verimsizlikKur'an'da geçer (نكدا)
ندكKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde kullanım dışı (mühmel) sayılmıştırKur'an'da geçmez
دكنAnlamlıKarartı, dükkân, yığmakTozla karışık koyu siyahımsı renk; malların yığıldığı yükselti ve dükkânKur'an'da geçmez
دنكAnlamlıZayıflık, kıtlık, alçaklıkAklın veya bedenin zayıflığı, geçim darlığı ve sefalet haliKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
كندMerkezNankörlük ve bağı koparmaİyilik akışını kesmek, nimeti tek başına tüketip şükrü ve paylaşımı dışa kapatmakNimetin bağını kesen ve musibetleri sayıp iyilikleri unutan bencil nankörlük
كفرKomşuÖrtme ve yok saymaGerçeğin veya nimetin üstünü örtüp hiç yokmuş gibi davranmakEn genel inkâr ve nankörlük köküdür; ontolojik ve zihinsel örtmeyi de içerir
جحدKomşuBilerek inkâr etmeKalben doğru olduğunu bildiği halde diliyle reddetmek ve teslim olmamakZihinsel bilginin aksine inatla yalanlama yönü baskındır
عندKomşuHaktan sapma ve inatAna yoldan, sürüden veya haktan bile bile ayrılarak karşı tarafta durmakBirlik ve hakikate karşı bireysel kibirle diretme boyutu öne çıkar
شكرZıtNimeti açığa vurma ve yaymaNimeti itiraf etmek, yaymak, gereğini yaparak bereketi dolaşıma sokmakكند kökünün kesip kapattığı nimet bağını şükür tam tersine besler ve çoğaltır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaكندKesmek, nimeti inkâr etmekİyilik bağını keserek nimeti verene karşı nankörlük etmek ve bencilce kapanmakKesin
Latinceingratus, infructuosusNankör, verimsiz/çorakingratus minnet bağını koparmayı, infructuosus ise çorak toprak gibi ürün vermemeyi karşılarGüçlü
İngilizceungrateful, barren, withholdingNankör, çorak, esirgeyenKökün hem minnetsizlik hem de nimeti başkasına kapatıp tek başına yeme nüansını kapsarGüçlü
Almancaundankbar, unproduktivNankör, verimsizTeşekkür etmeyip bağı koparma ve hiçbir hayır üretmeme durumunu verirGüçlü
Fransızcaingrat, stérileNankör, kısır/verimsizİyiliği inkâr eden kişi ve ürün vermeyen çorak zemin anlamlarını bir arada taşırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary; Wehr, Dictionary of Modern Written Arabic.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
كَنُودٌ (mübalağalı ism-i fâil)Nankör, Rabbine karşı bağını kesen, nimetleri unutup musibetleri sayanİnsanın yaratılışındaki nankörlük, mala aşırı düşkünlük ve fedakârlıktan kaçınma bağlamında tekil kullanım: Âdiyât 100:6

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİnsan tabiatı ve küfür psikolojisiİnsanın varoluşsal olarak hidayet ve vahiy terbiyesi olmadan nimete karşı sergilediği fıtri zaaf ve nankörlük tutumuNimeti inkâr etmenin itikadi küfürden ziyade ameli ve ahlaki nankörlük tabiatı olarak tahlili
FıkıhNafaka ve infak mükellefiyetiMalın şükrü olan zekât ve infakı terk edip tek başına biriktirmenin mali mesuliyetiToplumsal dayanışma bağını kesip refahı tekelleştirmenin kınanması
TefsirÂdiyât Suresi 6. ayetin tefsiriHasan-ı Basrî'nin «musibetleri sayıp nimetleri unutan», İbn Abbas'ın «tek başına yiyip kölesini döven ve yardımını esirgeyen» tanımlarıBencillik, nankörlük ve Allah ile olan manevi bağın kesilmesi boyutu
Hadisİnsan ahlakı ve nankörlük rivayetleriVerilen iyiliğe teşekkür etmeyip sıkıntı anında isyana yönelen karakter yapısının tasviriİnsanlara teşekkür etmeyenin Allah'a da şükretmeyeceği ilkesiyle birleşen ahlaki uyarı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKul-Rab irtibatıŞükürsüzlük ve irtibatı koparmaVarlık borcunu unutmaKulun yaratıcısından gelen sürekli ihsanı görmezden gelerek manevi bağı koparmasıdırKesin
İlmiEpistemolojik ahlakHakikati ketmetme ve verimsizlikBilgiyi üretimsiz kılmaEdinilen bilginin gereğini yapmayıp çorak toprak gibi meyvesiz ve topluma faydasız kalmasıdırGüçlü
SiyasiToplumsal sözleşme ve sadakatDayanışmayı bozma ve ayrılıkçılıkOrtak bağı terk etmeKinde kabilesinin kökeninde olduğu gibi kamusal birlikten bencilce ayrılıp toplumsal hukuku kesmektirGüçlü
İktisadiMülkiyet ve dolaşımServeti tekelleştirme (kenz zihniyeti)İktisadi akışı tıkamaMalı tek başına tüketip infaktan kaçınarak servetin dolaşımını ve toplumsal refahı kesintiye uğratmaktırKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAçık devrede akımın kesilmesi veya yalıtkan dirençSisteme enerji girdisi olduğu halde çıkış vermeyen, iletim hattını kesintiye uğratıp enerjiyi toprağa veya ısıya hapseden yalıtkan blokaj modeliGüçlü
Beşeri bilimlerSosyal anomi ve aşırı bireyci yabancılaşmaBireyin toplumdan ve ortak ahlaki değerlerden beslenmesine rağmen topluma hiçbir katkı sunmaması, sosyal sermaye bağlarını koparıp kendi içine kapanmasıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi yalnızca «nankör» veya «kâfir» diyerek soyut bir inançsızlık sıfatına indirgemek ve kelimenin taşıdığı somut eylemleri göz ardı etmek.
Kur'an içi daha geniş anlamÂdiyât Suresi bağlamında كند, yalnızca zihinsel bir inkâr değil; mala aşırı düşkünlükle (hubbu'l-hayr) birleşen, nimeti tek başına tüketip elindekini paylaşmayan, iyilik akışını kesen pratik bir hayat tarzıdır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetin muhatabını sadece klasik müşrikler sanarak modern dindarın veya bireyin içine düşebileceği nimet bencilliğini, musibet odaklı şikâyet psikolojisini ve infakı kesme tehlikesini teşhis edememek.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın zenginlik, güç ve bolluk karşısında sergilediği en köklü psikolojik zaaflardan biri olan «nimet akışını kesme ve şikâyet üretme» mekanizmasını tek bir kelimede teşhir ettiği için hayatidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnsanın nankör fıtratını, mala olan hırsını ve hesap günündeki çıplak sorumluluğunu konu edinen kısa Mekkî surelerde (özellikle Âdiyât Suresi) anahtar kavramdır.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Nankörlüğün sadece diliyle Allah'ı inkâr etmekten ibaret olduğu zannını düzeltir; asıl nankörlüğün nimeti başkalarından esirgemek, tek başına yemek ve şükür bağını fiilen koparmak olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir ipi veya bağı kesip ayırmak; üzerine düşen yağmura rağmen hiçbir bitki yetiştirmeyen çorak ve bereketsiz toprak olmak.
  • Soyut anlamNimeti verene karşı minnet ve kulluk bağını koparmak; üzerindeki binlerce nimeti unutup yalnızca karşılaştığı sıkıntıları sayarak sızlanmak.
  • Sistematik karşılıkSisteme kesintisiz kaynak aktarılmasına rağmen sistemin bu kaynağı içe hapsedip dışa hiçbir çıktı veya paylaşım sunmaması hali; açık devre arızası ve infak tıkanıklığı.
  • LaTeX modeliK=(ΔRΔS)⋅(1−OI)
  • LaTeX açıklamasıFormülde K insanın kenûd (nankörlük ve bağı kesme) derecesini; R bireyin hafızasında tuttuğu ve sürekli sayıp döktüğü musibet/şikâyet miktarını; S bireyin idrak edip andığı nimet miktarını temsil eder (ΔR/ΔS oranı Hasan-ı Basrî'nin belirttiği «musibetleri sayıp nimetleri unutma» meylini simgeler). İkinci çarpan olan (1−O/I) ise sisteme giren ilahi ve toplumsal nimet girdisi (I) ile bireyin dışa aktardığı şükür, infak ve fayda çıktısı (O) arasındaki orantısızlığı ifade eder; çıktı sıfıra yaklaştıkça nimeti tek başına tüketme ve bağları kesme katsayısı (K) en yüksek değerine ulaşır.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ك