كنز

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ك-ن-ز7 sîga, 78 mücavir kök, 7 ayet, 6 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.حبررهبالْكُنُوزِقارونيَكْنِزُونَكنزجبهكَنْزٌكويكَنْزَهُمَاجدرعصبضيق

KökSîga 7Ayet 7Sure 6Mücavir 78

▶ Ağı aç (3B)

كنز

ك - ن - ز

KÖK
  • 9 geçiş
  • 7 ayet
  • 7 sîga
  • 11 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Servet

Notlarım

Sözlükler(11)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.133 harf
الكاف والزاي والنون معهما ك ن ز، ن ك ز، ز ك ن، ز ن ك، ن ز ك مستعملات كنز: يقال: كَنزَ الإنسان مالاً يكْنِزُه. والكَنْزُ: اسم للمال الذي يكنِزُه، ولما يحرز به المال. وكَنَزْتُ البر في الجراب فاكتنز. وشددت كَنْزَ القربة، أي: ملأتها جداً،عن أبي الدقيش. ورجل مُكْتَنِزُ اللحم، وكنيزُ اللحم، ولا يكاد يقال الكناز إلا للناقة. ويعنى به المكتنزة اللحم. والكَنيز: التمر الذي يُكْتَنَزُ للشتاء في قواصر
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR318 harf
الكَنْزُ: المال المدفون. وقد كَنَزْتُهُ أكْنُزُهُ. وفي الحديث: "كلُّ مالٍ لا تؤدَّى زكاتُه فهو كَنْزٌ". واكْتَنَزَ الشيءُ: اجتمع وامتلأ. وقد كَنَزْتُ التمر. وهذا زمنُ الكَنازِ. قال ابن السكيت: لم يُسمع إلا بالفتح. وقال بعضهم: هو مثل الجَدادِ والجِدادِ، والصَرامِ والصِرامِ. وناقةٌ كِنازٌ بالكسر، أي مُكْتَنِزَةُ اللحم.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR4.006 harf
ك ز ن كنز ، نزك ، نكز ، زنك ، زكن : ( مستعملة ) . كنز : قال الليث : يقال : كنَزَ الإنسانُ مالاً يَكنِزُه ، والكَنْز : اسمٌ للمال إِذا أُحْرِز في وِعَاءٍ . يقال : كنَزْتُ البُرَّ في الجرابِ فاكتنَز . قال : وقال أبو الدُّقَيْشِ : شدَدْت كنْزَ القربة إِذا ملأتَها ، ورجلٌ مُكْتنِزُ اللحمِ . وكَنيزُ اللحمِ ، والكَنِيزُ : التمرُ يُكتنَزُ للشتاء في قواصِرَ وأوعيةٍ ، والفعلُ : الاكتِناز ، وقد كنزْته
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR4.735 harf
(باب الكاف والنون وما يثلثهما) (كنه) الكاف والنون والهاء كلمةٌ واحدة تدلُّ على غايةِ الشَّيء ونهايةِ وقتِه. يقال: بلغْتُ كُنْهَ هذا الأمرِ، أي غايتَه وحِينَه الذي هُوَ له. (كنو) الكاف والنون والحرف المعتل يدلُّ على توريةٍ عن اسمٍ بغيره. يقال: كنيت عن كذا. إذا تكلَّمت بغيره مما يُستَدَلُّ به عليه. وكَنَوْتُ أيضاً. ومِمَّا يوضِّح هذا قول القائل: وإنِّي لأكنو عن قَذُورَ بغيرِها *** وأُعرِبُ
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR380 harf
ك ن ز كنز المال ومال مكنوز وله مكنز ومكانز وهو البيته الذي يكنز فيه‏.‏ وكنز التمر في الوعاء‏.‏ وهذا زمن الكناز‏.‏ وكنزت الحب في الجراب فاكتنز فيه وكنزت الجراب فاكتنز إذا ملأته جداً‏.‏ وإنه لكنيز اللحم مكتنزه‏:‏ صلبه‏.‏ وناقة كناز اللحم‏.‏ ومن المجاز‏:‏ معه كنز من كنوز العلم وقال زهير‏:‏ عظيمين في عليا معدٍّ وغيرها ومن يستبح كنزاً من المجد يعظم وهذا كتاب مكتنز بالفوائد‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR3.140 harf
الكَنْزُ: اسم للمال إِذا أُحرز في وعاء ولما يحرز فيه، وقيل: الكَنْزُ المال المدفون، وجمعه كُنُوزٌ، كَنَزَهُ يَكْنِزُه كَنْزاً واكْتَنَزَهُ. ويقال: كَنَزْتُ البُرَّ في الجِرابِ فاكْتَنَزَ. وفي الحديث: أُعْطِيتُ الكَنْزَيْنِ: الأَحمرَ والأَبيضَ؛ قال شمر: قال العلاء بن عمرو الباهِلِيُّ الكَنْزُ الفِضَّة في قوله: كأَنَّ الهِبْرِقِيَّ غَدا عليها بماءِ الكَنْزِ أَلْبَسَه قَراها قال: وتسمي العربُ كلَّ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR136 harf
* ك ن ز * الكنز المال المدفون وقد * كَنَزَهُ * من باب ضرب وفي الحديث ﴿كل مال لا تؤدى زكاته فهو كنز﴾ و * اكْتَنَزَ * الشيء اجتمع وامتلأ
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.149 harf
الكنز: المال المدفون تحت الأرض، هذا هو الأصل، ثم تجوز فيه فقيل: إذا أخرج منه الواجب عليه لم يبق كنزا ولو كان مكنوزا، ومنه الحديث: كل مال لا تؤدى زكاته فهو كنز . والجمع كنوز. وقد كنزه يكنزه، من حد ضرب، هذا هو المشهور فيه، ومثله في التهذيب والمحكم واللسان وتهذيب ابن القطاع والأساس، وحكى شيخنا في مضارعه: يكنز، بالضم من حد نصر. في الحديث: أعطيت الكنزين من الأحمر والأبيض ، أي الذهب والفضة. وفي قول
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR6.054 harf
كَنَزَ المَالَ 1 كَنَزَ المَالَ ذ , aor. كَنِزَ , (T, S, M, Mgh, Msb, K, &c.,) and, accord. to MF, كَنُزَ also, but the former is that which commonly obtains, (TA,) inf. n. كَنْزٌ, (Mgh, Msb,) He buried the property, or treasure, (S, K, TA,) in the earth: (TA:) he collected the property together, (Mgh, Msb,) and treasured it, hoarded it, laid it up, reposited it, stowed it, or stored it, in
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.032 harf
كَنَزَ كَنَزَ I ( n. ac. كَنْز 1 ), a. Buried; stowed away; hoarded, treasured, reposited. b. ( n. ac. كَنْز 1 , كَنَاْز 22 , كِنَاْز 23 ) [ acc. & Fī ], Stowed, packed in. c. ( n. ac. كَنْز 1 ), Filled; crammed. d. Stuck into the ground ( spear ). اِكْتَنَزَ اِكْتَنَزَ VIII , a. Was firm ( flesh ). b. Was crammed, full. c. see I (a) . كَنْز كَنْز 1 , ( pl. كُنُوْز 27 ), a.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR11.799 harf
كنز كَنَزَ - يَكْنِزُ - كَنْز - كُنُوْز كَنَزَ - يَكْنِزُ + كائن + شيئاً: يخزن ويخبئ ما غلى ثمنه من الذهب والفضة والمال في مكان آمن ولا ينفق منه كَنْز: اسم فعل " كَنَزَ - يَكْنِزُ ": وهو كذلك بمعنى مفعول: ما يُخزن ويُخبأ مما غلى ثمنه من الذهب والفضة والمال في مكان آمن ولا ينفق منه كُنُوْز : جمع " كَنْز " واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " حفظ
Tamamını oku

Sîgalar(7)

Mücavir kökler78 mücavir (99 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. جبه

    1 ortak ayet · Alın demektir

  2. كوي

    1 ortak ayet · Hemen dağlanır

  3. نوأ

    1 ortak ayet · Taşıması zor olur

  4. جدر

    1 ortak ayet · Cidar duvar demektir

  5. قارون

    1 ortak ayet · Kârûn

  6. حمي

    1 ortak ayet · Pişiren

  7. عصب

    1 ortak ayet · Birbirini destekleyen grup

  8. حبر

    1 ortak ayet · Hubr mürekkep demektir

  9. أكل

    2 ortak ayet · Ekel pas demektir

  10. فضض

    1 ortak ayet · Fidde, (dat) Gümüş demektir

  11. رهب

    1 ortak ayet · Cübbe demektir

  12. ضيق

    1 ortak ayet · Dar geçit, boğaz demektir

Geçtiği ayetler(7)

  1. … وَضَائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ جَاءَ مَعَهُ مَلَكٌ إِنَّمَا أَنْتَ نَذِيرٌ وَاللَّهُ …

    ServetBelki de sen; ona bir hazine indirilmeli veya yakında bir melek gelmeli değil miydi? demelerinden ötürü sana vahyolunanların bir kısmını terkedecek olursun. Sen, ancak bir uyarıcısın. Ve Allah; her şeye Vekil’dir.

  2. … الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ كَنْزٌ لَهُمَا وَكَانَ أَبُوهُمَا صَالِحًا فَأَرَادَ رَبُّكَ أَنْ يَبْلُغَا …

    ServetDuvar ise; o şehirdeki iki yetim erkek çocuğa aitti. Altında da onlara ait bir define vardı. Babaları iyi bir kimseydi. Rabbın; onların erginlik çağına ulaşmasını ve Rabbından bir rahmet olarak deefinelerini çıkar malarını istedi. Ben, bunları kendiliğimden yapmadım. İşte dayanamadığın şeylerin tevili budur.

  3. أَوْ يُلْقَى إِلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ تَكُونُ لَهُ جَنَّةٌ يَأْكُلُ مِنْهَا وَقَالَ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُورًا

    ServetYahut kendisine bir hazine verilmeli veya besleneceği bir bahçe olmalı değil miydi? O zalimler dediler ki: Siz, büyülenmiş bir adamdan başkasına tabi olmuyorsunuz.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökكنز
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerجمع, دخر, حرز
Zıt Kökنفق
Çekirdek Özet 1Bir şeyi bir kaba, yere veya bünyeye sıkıştırarak, yoğunlaştırarak ve istifleyerek hapsetmek
Çekirdek Özet 2Mal ve değeri dolaşımdan çekip atıl bırakarak biriktirmek ve gizlemek
Çekirdek Özet 3Dolaşım ve infak aksının tıkanması neticesinde iktisadi ve ahlaki fesadın doğması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca yer altına gömülü defineye veya meşru tasarrufa indirgeyerek kamusal dolaşımdan çekilen her türlü servet tekelleşmesini gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
كنBir nesneyi veya varlığı dış etkilerden korumak üzere örtmek, saklamak, içine alıp barındırmak; bu anlam كنن kökünde gizleme ve sığınak edinmede, كنس kökünde yuvasına çekilmede ve كند kökünde nimeti örterek nankörlük etmede görülürزÇekirdeğin sağladığı örtme ve saklama anlamına sıkıştırma, yoğunlaştırma, sertleştirme ve katı bir hacim oluşturacak şekilde bastırma nüansı eklenmiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
كAvuç içi; kavrama, eğme, kaplamaMaddi veya soyut bir nesneyi kavrayıp el altında tutma, kuşatma ve mülkiyet altına alma iradesini başlatır
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkKavranan nesnenin hacimsel olarak artmasını, üst üste binerek kesintisiz bir birikim ve akış oluşturmasını simgeler
زKesici alet; kesme, ayırma, biçmeBiriken nesneyi çevresinden kesin bir sınırla koparma, dışarıyla irtibatını kesme, içeriye hapsetme ve sıkıştırma hareketini tamamlar
كنزAvuçla kavranıp biriktirilen şeyin dış dünyadan kesilip hapsedilmesiDeğerin veya nesnenin toplanıp katlanarak çoğaltılması ve ardından dış dolaşımdan bütünüyle tecrit edilerek katı bir kütle halinde muhafaza edilmesi hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamHurmanın küp veya torbaya hava almayacak şekilde basılarak sıkıştırılması; etin kemik üzerinde dolgunlaşıp sıkılaşması; devenin etli, sıkı ve diri yapıda olması
Cahiliye şiiri kullanımıZüheyr bin Ebî Sülmâ mülkiyet ve şeref birikimini bu kökle överek mecdin yağmalanamayan bir hazine gibi istiflenişini beyitinde zikreder: عظيمين في عليا معد وغيرها / ومن يستبح كنزا من المجد يعظم
Erken Arapça kullanımİbnü's-Sikkît hurmanın kaplara basılma vaktini anlatmak üzere meftuh okunan el-kenâz kalıbını kaydeder; ayrıca Lisanü'l-Arab'da geçen erken dönem dizesinde gümüş ve kıymetli maden birikimi su berraklığıyla teşbih edilir: كأن الهبرقي غدا عليها / بماء الكنز ألبسه قراها

Kaynak Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisānü'l-Arab, Dîvânu Züheyr bin Ebî Sülmâ.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde كنز kökü, hem fiziksel olarak bir kabın içine sıkıştırılarak saklanan şeyleri hem de kurumsal düzeyde hazine ve gizlenmiş servet depolarını ifade eden geniş bir yayılıma sahiptir. Arapça kök yapısında öncelikle hurmanın kabına bastırılması ve etin kemik üzerinde sıkışması gibi somut sıkıştırma ve katılaştırma fiili belirgindir. Doğu ve Batı Sami kollarında, özellikle Aramice ve Süryanice katmanında yer alan gazzā sözcüğü ile erken dönemde temas eden ve muhtemelen Eski Farsça ganj biçimiyle ortak Avrasya ticaret dili havzasında paylaşılan hazine mefhumu, Arapçada doğrudan k-n-z kökünün ses yapısına uyarlanmıştır. Kökün İbranice ve Süryanicedeki akraba türevleri, örtülü biriktirme ve muhafaza edilen kıymetli depo manasını taşır. Arapça bu kökü yalnızca soyut bir hazine ismi olarak bırakmamış; nesnenin kaba sığdırılması, sıkıştırılması ve dolaşım dışı bırakılması biçimindeki bedevi-ziraî eylem çekirdeğiyle birleştirerek kavramı ahlaki ve hukuki bir sorumluluk zeminine oturtmuştur.

Güven Güçlü

Kaynak Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBir nesneyi kaba basıp sıkıştırmak ve etin sıkılaşmasıZiraî ve bedevi hayatta hurmanın depolanması ve devenin etinin diri olması anlamından madenlerin gömülmesine geçmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice gazzā ve Aramice ginzā biçimleriyle anlamdaş hazine kavramıOrtak Mezopotamya ve Levant ticaret havzasında kıymetli maden deposunu adlandırmada örtüşen semantik gelişme mevcutturGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiEski Farsça ganj sözcüğü ile erken dönem temaslarıİpek Yolu ve Sasani idari terminolojisindeki kamu hazinesi ve depo manasının bölgesel dillerle karşılıklı etkileşimidirMuhtemel

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Fraenkel (Die aramäischen Fremdwörter im Arabischen), David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
كنزAnlamlıSıkıştırıp istiflemek, hazine yapmakHurmayı kaba basmak, eti sıkılaşmak, malı dolaşımdan çekip saklamakHedef kök; Kur'an'da geçer
كزنAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArapçada işlek kullanımı tespit edilmemiştir
نكزAnlamlıDürtmek, batırmak, suyun çekilmesiYılanın burnuyla vurması veya kuyudaki suyun dipte kuruyup tükenmesiHedef kökle zıtlaşan eksilme ve kuruma yönü taşır; Kur'an'da geçmez
نزكAnlamlıKısa mızrakla dürtmek, yaralamakHafif ve sivri kargıyla delmek; sözle birini incitip ayıplamakFiziksel bir cismi içeri sokma hareketinde birleşir; Kur'an'da geçmez
زكنAnlamlıSezmek, emin olmak, kavramakBir şeyi derinden bilmek, iç yüzünü teşhis etmek, zan ve ferasetle kavramakİçte saklı olanı çıkarma zihinsel hareketiyle akrabadır; Kur'an'da geçmez
زنكAnlamlıDaraltmak, sıkıştırmak, doldurmakKabı sonuna kadar doldurmak veya hayvanın yemini kısıp daraltmakHedef kökteki sıkıştırma ve sınırlama anlamıyla eşgüdümlüdür; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
كنزMerkezMalı sıkıştırıp saklamakMalı ve değeri kamusal akıştan tamamen keserek atıl biçimde bir yere hapsetmekİstifleme, gizleme ve dolaşımı engelleme unsurlarını bir arada taşır
جمعKomşuBir araya getirmekDağınık unsurları birleştirmeyi anlatır; saklama veya atıl bırakma zorunluluğu içermezNiyetten bağımsız olarak birleştirme eylemidir
دخرKomşuİlerisi için saklamakGelecekteki bir ihtiyaç veya kriz anı için bir kenara ihtiyat payı ayırmaktırMeşru tedbir kastı baskındır, kınanmış atıllık içermez
حرزKomşuKorumaya almakMalı telef olmaktan, hırsızlıktan korunaklı bir sığınağa koymaktırGüvenlik ve muhafaza amacı esastır
نفقZıtTüketmek, dolaşıma sokmakMalı kapalı alandan çıkarıp toplum yararına akıtmak, kanaldan geçirmektirDeğerin durağanlığını kırarak canlı ve akışkan kılma eylemidir

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaكنزMalı sıkıştırıp dolaşımdan çekmekDeğerin kapalı bir hacimde dondurulması ve sosyal faydasının sıfırlanmasıdırKesin
LatinceThesaurus, cumulareHazine, yığmakThesaurus saklanan zenginlik deposunu; cumulare ise yığarak biriktirmeyi verirGüçlü
İngilizceHoard, treasureİstiflemek, hazineHoard kelimesi kınanmış ve atıl biriktirmeyi, treasure ise kıymetli varlığı karşılarKesin
AlmancaHorten, Schatzİstifçilik yapmak, hazineHorten dolaşımı engelleyici bencil biriktirmeyi tam olarak yansıtırKesin
FransızcaThésauriser, trésorDeğeri atıl yığmak, hazineThésauriser iktisadi akıştan para çekme eylemini doğrudan ifade ederKesin

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré Dictionnaire de la langue française.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يَكْنِزُونَ / تَكْنِزُونَ / كَنَزْتُمْİktisadi ve ahlaki cürüm olarak kamu hakkını vermeyip serveti atıl tutmakAltın ve gümüşü biriktirip Allah yolunda harcamayanların uhrevi azapla tehdit edildiği bağlam; et-Tevbe 9:34, et-Tevbe 9:35
كَنْزٌ / كَنْزَهُمَاYetimlere ait, toprak altına korunmak üzere saklanmış meşru miras ve tasarrufHızır ile Mûsâ kıssasında iki yetim çocuğun duvar altındaki meşru hakkı; el-Kehf 18:82
كَنْزٌMüşriklerin peygamberlik ispatı için talep ettikleri gökten indirilecek somut servetPeygamberden olağanüstü zenginlik kanıtı istenen inkârcı polemik bağlamı; Hûd 11:12, el-Furkân 25:8
الْكُنُوزِ / وَكُنُوزٍFiravun ve Kârûn mülkiyetinde şımarıklığa, tahakküme ve helake yol açan devasa yığınaklarDespotik yönetimlerin ve azgın zenginlerin güç devşirdiği atıl servet depoları; eş-Şuarâ 26:58, el-Kasas 28:76

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamRızık, mülkiyet ve uhrevi mesuliyetServetin gerçek malikinin Allah olduğu ilkesi karşısında kenz yapan insanın şirke varan mülkiyet iddiasıMalı mutlak mülk edinip emanet bilincinden kopma hali
FıkıhZekât yükümlülüğü ve kenz tanımıZekâtı verilen malın kenz sayılıp sayılmayacağı veya zekâtı verilse dahi atıl tutulan paranın durumuZekâtı ödenmemiş ve dolaşımdan çekilmiş her türlü likidite ve servet
TefsirKarun kıssası ve Tevbe 34 tefsiriAyetteki kenz lafzının sadece altın ve gümüşe mi yoksa her türlü atıl sermayeye mi teşmil edileceğiToplumsal refahı tıkayan bencil servet istifçiliği
HadisKenzeyn ve cennet hazineleri rivayetleriKisra ve Kayser'in hazinelerinin infakı ile "lâ havle" zikrinin manevi bir hazine oluşuDünyevi atıl birikimin yerini manevi tükenmez değere bırakması

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve emanet şuuruEmanete hıyanetİlahi mülkiyet bilincini felç etmeMalın asıl sahibinin Allah olduğu unutulup mutlak tasarruf kibri üretilirKesin
İlmiBilgi ahlakı ve epistemolojiBilginin ketmedilmesiBilgiyi tekelde tutup akışını durdurmaHakikatin kamudan gizlenerek kurumsal veya şahsi bir tahakküm aracına dönüştürülmesidirGüçlü
SiyasiOtorite ve güç dengesiOligarşik tahakkümİktidarın dar bir zümrede yoğunlaşmasıServet temerküzü, siyasal gücün tiranlaşmasına ve Karunlaşmaya zemin hazırlarKesin
İktisadiLikidite ve sermaye dolaşımıLikidite tuzağı ve tekelPiyasada kan dolaşımını durdurmaParanın üretim ve emek sahasından çekilerek atıl kalması krize ve yoksulluğa yol açarKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerPotansiyel enerjinin kapalı sistemde hapsedilip kinetiğe dönüşümünün engellenmesiBir termodinamik sistemde enerjinin gradyan oluşturacak şekilde bir noktada birikip entropi dengesini bozması ve iş yapamaz hale gelmesidirGüçlü
Beşeri bilimlerServet istifi ve aşırı sermaye birikimi (hoarding / capital accumulation)İktisat biliminde paranın mübadele aracı olmaktan çıkarılıp değer saklama hırsıyla dolaşımdan çekilmesi ve efektif talebi düşürmesidirKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca toprağa gömülü antik defineler veya altın sikkeler olarak anlamak; modern banka hesaplarındaki atıl fonları, gayrimenkul spekülasyonunu ve borsa manipülasyonu için bekletilen likiditeyi kapsam dışı görmek
Kur'an içi daha geniş anlamToplumsal hayatın canlılığını sağlayan her türlü sermaye ve değerin üretimden, paylaşımdan ve infaktan alıkonarak dar bir çevrede dondurulması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataZekâtı şeklen verilen ancak piyasadan ve yatırımdan çekilerek toplumu krize sürükleyen devasa tekelleşmelerin meşru zannedilmesi, Kur'an'ın iktisadi adalet modelinin işlevsiz kalması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın mülkiyet felsefesini, servetin adil bölüşümünü ve paranın bir tahakküm aracına dönüşmesini engelleyen ana damarı temsil ettiği için hayati öneme sahiptir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Zekât ve infak yükümlülüğünü emreden ayetlerde, Karun ve Firavun kıssalarında ve risaletin zenginlikle ölçülemeyeceğini bildiren mekanlarda belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Zenginliğin bireysel bir dokunulmazlık alanı sağladığı ve mülkün dilediğince atıl tutulabileceği yönündeki kapitalist ve feodal yanılgıyı ortadan kaldırır

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir nesneyi veya gıdayı hava almayacak, dağılmayacak ve bozulmayacak şekilde bir kabın içine bastırıp sıkıştırarak istiflemek.
  • Soyut anlamDeğeri ve serveti toplumsal fayda, üretim ve paylaşım kanallarından çekerek bencil bir emniyet duygusuyla kapalı bir hacme hapsetmek.
  • Sistematik karşılıkİktisadi ve ahlaki sistemde değer akışkanlığının kasıtlı olarak dondurulması; paranın ve imkânların kan damarlarından çekilip kangrene sebep olan bir pıhtıya dönüşmesi.
  • LaTeX modeliK=∮∂VF⋅dA=0  ⟹  dMdolas¸ımdt<0
  • LaTeX açıklamasıFormülde V biriktirilen hacmi, ∂V bu hacmi çevreleyen kapalı sınırı, F değer ve infak akısını temsil eder; kapalı yüzeyden dışarıya doğru akının sıfır olması sistemin dışa bütünüyle kapatıldığını gösterir. Bunun sonucu olarak dolaşımdaki toplam toplumsal para ve değer hacmi (Mdolas¸ım) zamanla (t) azalarak negatif türev verir ve iktisadi tıkanma meydana gelir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ك