معي

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: م-ع-ي1 sîga, 23 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.قطعموهخمرخلدمعيأسنشربأَمْعَاءَهُمْعسلسقيلذذنهرحممطعم

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 23

▶ Ağı aç (3B)

معي

م - ع - ي

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 6 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Onların ince bağırsakları

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: معى

Notlarım

Sözlükler(6)

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR431 harf
Madde başı: معىالمِعى: واحد الأمعاءِ. وفي الحديث: "المؤمن يأكل في مِعى واحد، والكافر في سبعة أمْعاء". وهو مثلٌ، لأنَّ المؤمن لا يأكل إلا من الحلال ويتوقَّى الحرامَ والشبهة، والكافر لا يبالي ما أكل ومن أين أكل وكيف أكل. والمِعى أيضاً: المِذْنَبُ من مذانب الأرض. أبو عبيد: إذا أرطب النخلُ كلُّه فذلك المَعْوُ. قال: وقياسه أن تكون الواحدةُ مَعْوَةً، ولم أسمعه. قال: وقال اليزيديّ: يقال منه أمْعَتِ النخلة.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR183 harf
م ع ي ‏"‏ هم مثل المعى والكرش ‏"‏ إذا كانوا مخصبين‏.‏ قال‏:‏ لست كقوم أصلحوا أمرهم فأصبحوا مثل المعى والكرش وجرى الماء في أمعاء الوادي‏:‏ في مذانبه‏.‏ قال‏:‏ تحبو إلى أصلابه أمعاؤه
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR5.162 harf
ابن سيده : الـمَعَى و الـمِعَى من أَعْفاج البطن مذكر قال : وروى التأْنيث فيه من لا يوثق به والجمع الأَمعاءُ : وقول القطامي : كأَنَّ نُسُوعَ رَحْلي حين ضمَّتْ حَوالِبَ غُرَّزاً ومِعًى جِياعاأقام الواحد مقام الجمع كما قال تعالى : ﴿نُخْرِجكم طِفْلاً﴾ قال الأَزهري عن الفراء : و المِعَى أَكثر الكلام على تذكيره يقال : هذا مِعًى وثلاثة أَمعاء وربما ذهبوا به إِلى التأْنيث كأَنه واحد دلَّ على الجمع
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR218 harf
* م ع ي * * المِعَى * واحد * الأَمْعَاءِ * وفي الحديث ﴿المؤمن يأكل في مِعَى واحد والكافر يأكل في سبعة أمعاء﴾ وهو مثل لأن المؤمن لا يأكل إلا من الحلال ويتوقى الحرام والشبهة والكافر لا يبالي ما أكل ومن أين أكل وكيف أكل
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR3.578 harf
: ( ي ( *!المَعْيُ ، بالفَتْح ، و ) *!المِعَى ، ( كإلَى : من أَعْفاجِ البَطْنِ ) ؛ ) الأولى عن ابنِ سِيدَه ؛ واقْتَصَرَ الجَوْهرِي وغيرُهُ على الأخيرَةِ ، وبه جاءَ الحديثُ : ( المُؤْمِنُ يَأْكُلُ في مِعًى واحِدٍ ) ؛ وأَنْشَدَ القالِي لحميدِ بنِ ثَوْرٍ : خَفِيف المِعَى إلا مصيراً يبلّه دمُ الجوفِ أو سؤرٌ من الحوضِ نافعُوهو مُذَكَّرٌ ( وقد يُؤَنَّثُ ) . ) قالَ الفرَّاءُ : أَكْثَرُ الكَلامِ على
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR715 harf
Madde başı: معىمِعًى مِعًى ذ A narrow, depressed place (See طَأْطَاءٌ.) ― -b2- بَنَاتٌ مِعًى The بَعْر. (T in art. بنى.) ― -b3- المِعَى المُسْتَقِيمُ The rectum. الأَمْعَاءُ الأَمْعَاءُ ذ i. q. الأَقْصَابُ; (AO: see voce قِتْبٌ;) the guts; i. e. bowels, or intestines, into which the food passes from the stomach: الحَشَا is the name of all the places of the food; and in the belly are the أَعْفَاج and the
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler23 mücavir (31 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. أسن

    1 ortak ayet · Sin diş demektir

  2. عسل

    1 ortak ayet · Bal

  3. لبن

    1 ortak ayet · Süt demektir

  4. لذذ

    1 ortak ayet · “Rezak” tatlı üzüm

  5. خمر

    1 ortak ayet · Hamr (hı) : Üzümden yapılan içki, şarap demektir

  6. صفو

    1 ortak ayet · Seçip ayırdı

  7. حمم

    1 ortak ayet · Hümem kömür demektir

  8. ثمر

    1 ortak ayet · Meyve demektir

  9. سقي

    1 ortak ayet · Sakiy: Kaba konmuş sudur

  10. شرب

    1 ortak ayet · İçecek

  11. قطع

    1 ortak ayet · Kesinlikle keseceğim

  12. طعم

    1 ortak ayet · Yiyecek demektir

Geçtiği ayetler(1)

Sîga sayfası: أَمْعَاءَهُمْ
  1. … هُوَ خَالِدٌ فِي النَّارِ وَسُقُوا مَاءً حَمِيمًا فَقَطَّعَ أَمْعَاءَهُمْ

    Onların ince bağırsaklarıMuttakilere vaadolunan cennetin misali: İçinde bozulmayan sudan ırmaklar, tadı değişmeyen sütten ırmaklar, içenlere zevk veren şaraptan ırmaklar ve süzme baldan ırmaklar vardır. Orada meyvelerin her çeşidi onlarındır. Ve Rabblarından mağfiret de vardır. Hiç bu; ateşte temelli kalan ve bağırsaklarını parça parça edecek kaynar su içirilen kimseler gibi midir?

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökمعي
YapıÜçlü
Özel DurumNâkıs (son harfi illetli)
Bağlamsal Yakın Köklerبطن, جوف, حشا
Zıt Kökظهر
Çekirdek Özet 1Bedenin veya arazinin içindeki kıvrımlı, akışkan ve besin ileten kanal, bağırsak
Çekirdek Özet 2İnsanın en derin iç organlarının ve biyolojik varoluşunun tahribi üzerinden azabın şiddetini bildirme
Çekirdek Özet 3İçsel beslenme ve hayatı sürdürme kanallarının parçalanması, varoluşsal çöküş
Kritik Hata Riskiİfadenin yalnızca anatomik bir detay sanılıp, varlığın özünü ve iç dokusunu çökerten metafizik ve hissi boyutunun göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
معBirliktelik, iç içelik, beraberlik ve toplanma hali; nitekim معز kökünde de birbirine sokulan, toplu hareket eden sert ve sık yapılı davarlar kastedilir.يBirlikte toplanma ve iç içe geçme hareketini uzayan, kıvrılan, içsel kanallar oluşturan esnek bir yapıya dönüştürmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مSu; akış, çokluk, derinlikSıvıların, besinlerin ve canlılık özünün aktığı içsel derinliği temsil eder.
عGöz; görme, bilme, kaynakAçıklık, kaynak ve içten dışa veya dıştan içe açılan menfez anlamı katar.
يEl ve kol; iş, yapma, uzanmaUzanma, tutma, esneme ve kanallar boyunca ilerleme işlevini gösterir.
معيSıvı ve akışkan özün içsel bir kanaldan uzanarak ilerlemesiVücudun veya vadinin derinliklerinde kıvrılarak uzanan ve akışı sağlayan iç kanal yapısını ifade eder.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamCanlının karnında yer alan, gıdanın geçtiği ve sindirildiği kıvrımlı iç organ, bağırsak; coğrafyada ise vadinin su sızdıran ve su toplayan kıvrımlı iç yarıkları ve kanalları (أمعاء الوادي).
Cahiliye şiiri kullanımıŞair el-Kutâmî bir beytinde devenin zayıflığını ve açlığını anlatırken semer kayışlarının karnı sıkıştırmasını şu lafızla tasvir eder: كأن نسوع رحلي حين ضمت / حوالب غرزا ومعى جياعا
Erken Arapça kullanımErken dönem bedevi deyimlerinde refah ve bolluk içinde yaşayan topluluklar için iç organların doygunluğunu mecazen anlatan şu ifade kullanılır: هم مثل المعى والكرش

Kaynak Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha, Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Arapça معي kökü, Sami dillerinde canlı anatomisinin iç organlarını, özellikle sindirim kanallarını ve bağırsakları ifade eden köklü bir Afro-Asyatik miras sözcüğüdür. İbranicede iç organlar, bağırsaklar ve karın boşluğunu belirten me'îm (מֵעִים), Süryanicede karın içi ve bağırsak anlamındaki me'yā (ܡܥܝܐ) ve Ge'ez (Eski Etiyopya) dilinde aynı anlamdaki ma'əy sözcükleri düzenli ses denklikleriyle örtüşen doğrudan soydaş biçimlerdir. Kökün ortak Sami çekirdeğinde canlının en iç, yumuşak, besleyici ve hassas organları bulunur; Arapçada bu anlam hem biyolojik organı hem de vadilerin su akıtan kıvrımlı yarıklarını kapsayacak şekilde korunmuştur.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Brockelmann.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönمعي / أمعاءKarın içindeki kıvrımlı bağırsaklar ve vadinin su taşıyan ince kıvrımlı kanalları.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice me'îm, Süryanice me'yāOrtak Proto-Sami kökenden gelen ve doğrudan bağırsakları/iç organları karşılayan soydaşlık.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik arka planEski Mısır ve Doğu Çad dillerinde iç organ ve karın boşluğunu bildiren bazı biçimlerle uzaktan benzerlik.Muhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
معيAnlamlıBağırsak, iç kanalBedenin sindirim kanalı ve vadinin su yolları.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
ميعAnlamlıErimek, akmakKatı cismin eriyip sıvılaşarak yayılması.Ortak akışkanlık ve yumuşaklık boyutu; Kur'an'da geçmez.
عميAnlamlıKör olmak, kapalı kalmakGörme yetisini yitirmek, idrakin örtülmesi.Kalb/harf değişimi, içe kapanma boyutu; Kur'an'da geçer.
عيمAnlamlıSüte susamakSüt arzulama ve sütsüzlükten kaynaklanan açlık/susuzluk.Kur'an'da geçmez.
يمعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilişte bir kök yer almaz.Mühmel kök.
يعمKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilişte bir kök yer almaz.Mühmel kök.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
معيMerkezCanlının iç organı, sindirim kanalıBedenin en derin, kıvrımlı ve besin işleyen hassas kanallarıdır.Çoğulu أمعاء olarak gelir.
بطنKomşuKarın, dış ve iç hacimBağırsakları ve diğer organları içine alan genel karın bölgesi ve iç taraf.Dıştan algılanan hacmi ve derinliği de kapsar.
جوفKomşuBoşluk, iç oyukVücudun veya bir nesnenin içindeki geniş boşluk.Kanal niteliğinden ziyade oyukluk vurgusu öndedir.
حشاKomşuKarın içi organların tamamıGöğüs ve karın boşluğunda yer alan tüm yumuşak iç organlar.Bağırsakla sınırlı kalmayan toplu iç dokudur.
ظهرZıtDış yüzey, sırt, görünür tarafİçsel derinliğin ve saklı kanalların tam aksine açıkta olan dış cephe.İç organ yapısının zıddı olan dış yüzey.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaمعيBağırsak, iç sindirim kanalıBedenin besin emilimini sağlayan kıvrımlı iç dokusu.Kesin
LatinceIntestinum, visceraBağırsak, iç organlarMaddi anatomiyi karşılar; vadinin kıvrımlı su yolu mecazını dışarıda bırakır.Kesin
İngilizceIntestines, bowels, entrailsBağırsaklar, derin iç organlarBiyolojik organı ve bazen en derin hissi merkezi anlatır.Kesin
AlmancaDarm, EingeweideBağırsak, iç organlarAnatomik sindirim yolunu ve bedensel iç kısımları ifade eder.Kesin
FransızcaIntestin, entraillesBağırsak, iç organlar, sakatatFiziksel bağırsak yapısını ve derin hissi merkezi kapsar.Kesin

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أمعاء (çoğul)Bedenin en derin sindirim ve hayat kanallarıCehennem ehlinin içtiği kaynar suyun (hamîm) onların iç organlarını paramparça etmesi bağlamında; Muhammed 47:15.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret halleri ve cehennem azabının cismaniliğiAzabın sadece ruhi değil, en derin iç organları parçalayacak düzeyde cismani ve hissi bir gerçeklik olduğu vurgulanır.Biyolojik varlığın içten çöküşü.
FıkıhKurban ve hayvan kesimi (zebîha)Hayvanın boğazlanması ve iç organlarının temizliği, bağırsakların yenilebilirliği ve necis gıda maddelerinden arındırılması hükümleri.Sindirim kanalının anatomik ve necasete dair hükümleri.
TefsirHissi tasvir ve tehdit üslubuKaynar suyun iç organları koparması tasviri, dünya nimetlerini şuursuzca tüketenlerin ahiretteki varoluşsal parçalanışını anlatır.Cezanın amelin cinsinden olması ve içsel azap.
HadisMümin ile kâfirin dünyaya ve gıdaya bakışıMüminin tek bir bağırsakla (في معى واحد), kâfirin ise yedi bağırsakla (في سبعة أمعاء) yediğini bildiren nebevi teşbihte kök mecazi olarak yer alır.Kanaatkarlık ile doyumsuzluk arasındaki zihniyet farkı.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhiret adaleti ve cezaİçsel arınmanın veya çürümenin bedensel tezahürüVarlığın merkezindeki yıkımı göstermeDışarıdan sağlıklı görünen inkârcının iç yapısının hakikat karşısında erimesi.Kesin
İlmiBiyoloji ve anatomiSindirim ve emilim kanalıBesinlerin kana karışmasını sağlamaCanlının dış dünyadan aldığı maddeleri hayat enerjisine çeviren aracı yapı.Kesin
SiyasiToplumun derin iletişim ve ikmal kanallarıKurumlar arası görünmeyen iç hatlarSistemi besleyen kaynakları dolaşıma sokmaToplumun vitrini dışındaki görünmeyen bürokratik ve lojistik damarlar.Muhtemel
İktisadiDağıtım ve lojistik kanallarıMal ve hizmetlerin sirkülasyon şebekesiÜretim ile tüketim arasında emilimi sağlamaPiyasada kaynakların derinliklere ulaşmasını sağlayan kıvrımlı iç yollar.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAkışkanlar mekaniğinde kıvrımlı boru hattı ve emilim yüzeyiMaksimum yüzey alanı oluşturarak akışkanın içindeki enerjiyi ve maddeyi emen fraktal boru sistemleri.Güçlü
Beşeri bilimlerToplumsal içselleştirme ve özümseme mekanizmalarıBir bilginin veya değerin toplumun derin katmanlarına sızarak orada işlenmesi ve bünyeye katılması süreci.Muhtemel

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiSözcüğün Kur'an'daki tek kullanımını sadece kaba bir anatomik detay ve fiziki şiddet sahnesi olarak okumak.
Kur'an içi daha geniş anlamİnsanın en temel yaşamsal hazlarını ve doyumsuzluklarını temsil eden iç sistemin, ilahi adalet karşısında kendi kendini tüketen bir araca dönüşmesi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataCehennem azabının yalnızca dışsal bir yakılma sanılması; oysa azabın insanın bizzat tükettiği ve içselleştirdiği şeylerle özünden patlak verdiğinin fark edilememesi.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan biyolojisinin en mahrem ve gizli bölgelerini uhrevi adalet tasviriyle nasıl birleştirdiğini, cismani ve deruni ceza dengesini nasıl kurduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Cennet nimetleri ile cehennem içeceklerinin karşılaştırıldığı eskatolojik ayetlerde (özellikle Muhammed suresinde) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Ahiretteki cezanın yalnızca yüzeysel bir ten azabı olduğu yanılgısını düzeltir; varlığın iç yapısının ve sindirim/hayat merkezinin parçalanışını ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamCanlının karın bölgesinde yer alan, besinlerin geçişini ve emilimini sağlayan kıvrımlı iç kanal, bağırsak; arazide suyun aktığı gizli, ince vadi kolları.
  • Soyut anlamBir varlığın dışarıdan aldığı unsurları bünyesine katarak özümsemesini sağlayan en derin içsel mekanizma ve hayat taşıyıcı kanal.
  • Sistematik karşılıkSistemin beslenme ve iç lojistik ağının, sisteme yabancı veya tahrip edici bir unsurla karşılaştığında kendi içinden parçalanarak çöküşü.
  • LaTeX modeliF(T)=∫0Lσ(x)⋅δ(T−Tc) dx=0  ⟹  Ψ→∅
  • LaTeX açıklamasıModelde L iç kanal boyunca uzanan toplam bağırsak uzunluğunu, x kanal üzerindeki bir noktayı, σ(x) kanalın yapısal bütünlüğünü ve emilim kapasitesini temsil eder. δ(T−Tc) terimi, sisteme giren sıcaklığın kritik tahrip eşiği olan Tc değerine ulaşmasını ifade eden Dirac delta fonksiyonudur. Kritik eşik aşıldığında bütünlük sıfırlanmakta (F(T)=0), bu da canlının veya sistemin varoluşsal sürekliliğini temsil eden Ψ durumunun yok oluşa (∅) sürüklendiğini sembolize etmektedir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: م