مقت

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: م-ق-ت4 sîga, 31 mücavir kök, 5 ayet, 4 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.لَمَقْتُجبروَمَقْتًانكحكفرمقتكبرندوعندمَقْتًامَقْتِكُمْفعلطبعفحشخسر

KökSîga 4Ayet 5Sure 4Mücavir 31

▶ Ağı aç (3B)

مقت

م - ق - ت

KÖK
  • 6 geçiş
  • 5 ayet
  • 4 sîga
  • 12 sözlük

Mikat (tı) ile sicim demektir. Bir şeyi sımsıkı bağlamak anlamında fiil olmuştur. (Te ile) mekt yıkmak manasında iken kızdırmak veya kızmak anlamlarına gelmiştir. Kızgınlık demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Mikat (tı) ile sicim demektir. Bir şeyi sımsıkı bağlamak anlamında fiil olmuştur. (Te ile) mekt yıkmak manasında iken kızdırmak veya kızmak anlamlarına gelmiştir. Kızgınlık demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR523 harf
القاف والتاء والميم معهما ق ت م، م ق ت يستعملان فقط قتم: الأَقْتَم الذي يعلوه سواد ليس بشديد كسواد ظهر البازي، والقُتْمَةُ مصدر كالقَتَم، وقَتِمَ يقتم قتماً. والقَتَمُ: ريح ذات غبار، كريهة. والقَتَمةُ: رائحة كريهة ضد الخمطة التي تستحب، والقَتَمةُ تُكرَهُ. وقَتَمَ الغبار يقتم قتوماً أي ضرب إلى سواد، واسمه القَتامُ، وقال رؤبة: وقاتِمُ الأعماقِ خاوي المخترقْ يريد سواد أطراف المفازة. مقت: المَقْتُ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR106 harf
مَقَتَهُ مَقْتاً: أبغضه، فهو مَقيتٌ وممقوتٌ. ونِكاح المَقْتِ كان في الجاهلية: أن يتزوَّج الرجل امرأة أبيه.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR1.585 harf
ق ت م قتم ، مقت : ( مستعملة ) . قتم : قال الليث : الأقتم : الذي يعلوه سوادٌ ليس بالشَّديد ، ولكنه كسوادِ ظهرٍ البازي . وأنشد : كما انقضَّ بازٍ أقتم اللون كاسرُه والمصدر المُقْتمة والقَتَم : ريحٌ ذات غُبار كريهة . قال : والقَتمة : رائحة كريهة ، وهي ضدُّ الخمطة ، والخَمطة تُسْتَحبّ ، والقَتَمة تُكره . قلت : أرَى الذي أراده ابن المظفَّر القَنَمة بالنون ، يقال : قَنِم السقاء يَقْنم : إذا أَرْوَح .
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR2.639 harf
(باب الميم والقاف وما يثلثهما) (مقل) الميم والقاف واللام ثلاثُ كلماتٍ غيرِ مُنقاسة. قالوا: مُقْلة العَين. وهي ناظِرُها. ومَقَلْتُه: نظرتُ إليه. والكلمة الأُخْرى المَقْلة: الحصاة تُلقِيها في الماء تعرِف قَدْرَه. قال: قَذَفُوا سَيِّدَهُمْ في ورطةٍ *** قذْفَكَ المَقْلةَ وَسْطَ المُعْتَرَكْ([1])ويقال: هي الحصاة التي يُقْسَم عليها الماءُ في المَفَاوز. ومَقَلهُ في الماء: غَوَّصَه فيه. وتماقَلا:
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR251 harf
- المقت: البغض الشديد لمن تراه تعاطى القبيح. يقال: مقت مقاتة فهو مقيت، ومقته فهو مقيت وممقوت. قال تعالى: ﴿إنه كان فاحشة ومقتا وساء سبيلا﴾ [النساء/22] وكان يسمى تزوج الرجل امرأة أبيه نكاح المقت، وأما المقيت فمفعل من القوت، وقد تقدم (راجع: مادة (قوت) ).
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR248 harf
م ق ت مقته مقتاً وهو بغض عن أمر قبيح‏.‏ ومنه قيل لنكاح الرجل رابّته‏:‏ نكاح المقت ‏"‏ إنه كان فاحشة ومقتاً ‏"‏ ومقت إلى الناس مقاتة نحو‏:‏ بغض بغاضة وهو ممقوت ومقيت وتمقت إليه‏:‏ نقيض تحبّب إليه‏.‏ وماقته‏.‏ وتماقتوا ومقّته إليّ‏:‏ قبّح فعله‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.439 harf
المَقِيتُ: الحافِظُ. الأَزهري: المُقِيتُ، الميم فيه مضمومة وليست بأَصلية، وهو في المعتلات. ابن سيده: المَقْتُ أَشَدُّ الإِبْغاضِ. مَقُتَ مَقاتَةً، ومَقَتَه مَقْتاً: أَبْغضه، فهو مَمْقُوتٌ ومَقِيتٌ، ومَقَّتَه؛ قال: ومن يُكْثِرِ التَّسْآلَ، يا حُرُّ، لا يَزَلْ يُمَقَّتُ في عَينِ الصَّدِيقِ، ويَصْفَحُ وما أَمْقَتَه عندي وأَمْقَتَني له. قال سيبويه هو على معنيين: إِذا قلت ما أَمْقَتَه عندي، فإِنما
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR132 harf
* م ق ت * * مَقَتَهُ * أبغضه من باب نصر فهو * مَقِيتٌ * و * مَمْقُوتٌ * ونكاح * المَقْتِ * كان في الجاهلية أن يتزوج الرجل امرأة أبيه
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR1.601 harf
مقته مقتا ، مقت إلى الناس، ككرم، مقانة ، هكذا في المصباح، والأفعال، والأساس، وصريح كلام المصنف أن مقاتة مصدر مقت، كنصر، وليس كذلك. وفي المحكم: المقت: أشد الإبغاض مقت مقاتة، ومقته مقتا أبغضه، كمقته تمقيتا، فهو مقيت ، فعيل بمعنى فاعل، ككريم وممقوت ، قال: ومن يكثر التسآل ياحر لـم يزل يمقت في عين الصديق ويصفح وفي الأساس: مقته مقتا، وهو بغض عن أمر قبيح.
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR2.197 harf
مَقَتَهُ 1 مَقَتَهُ ذ , (aor. مَقُتَ , Msb,) inf. n. مَقْتٌ (and, accord. to the K, مَقَاتَةٌ; but this is the inf. n. of مَقُتَ, q. v.; TA) He hated him: (S, K:) as also ↓ مقّته, (K,) inf. n. تَمْقِيتٌ; (TA;) [but this has, probably, an intensive signification;] or he hated him on account of a foul action that he had committed: (Lth:) or he hated him with the most violent hatred, (Zj, M,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR771 harf
مَقَتَ مَقَتَ U ( n. ac. مَقْت 1 ), a. Hated, detested, abhorred. مَقُتَ مَقُتَ U ( n. ac. مَقَاْتَة 22t ,) a. [ Ila ], Was hateful, odious to. مَقَّتَ مَقَّتَ II , مَاْقَتَ III , a. see I . تَمَقَّتَ تَمَقَّتَ V a. [ Ila ], Showed hatred to. تَمَاْقَتَ تَمَاْقَتَ VI , a. Hated each other. مَقْت مَقْت 1 , a. Hatred, hate, abhorrence. مَقْتِيّ مَقْتِيّ 1yi , a. One who has married
Tamamını oku

Sîgalar(4)

Mücavir kökler31 mücavir (46 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. كبر

    3 ortak ayet · Yaşlı adamdır

  2. عند

    3 ortak ayet · “Anid“ yulara gelmeyen devedir

  3. سلف

    1 ortak ayet · Boynun üst tarafıdır

  4. طبع

    1 ortak ayet · Ağaç, taş gibi şeylerin üzrini çentmek için kullanılan taş…

  5. جبر

    1 ortak ayet · Kırıkların tutturulması için konan tahta parçasına denir

  6. نكح

    1 ortak ayet · Nikah

  7. فحش

    1 ortak ayet · Fahşa (ha) “Üns” oku atan yayın insan tarafı; “vahş” ise…

  8. جدل

    1 ortak ayet · Cedle havan tokmağı demektir

  9. سلط

    1 ortak ayet · Salata, doğranmış sebze demektir

  10. ندو

    1 ortak ayet · Nedve halkın toplandığı yerdir

  11. نسو

    1 ortak ayet · Kadınlar

  12. خسر

    1 ortak ayet · Husrin : “Hasre" harap olmuş yer demektir

Geçtiği ayetler(5)

  1. … كُفْرُهُ وَلَا يَزِيدُ الْكَافِرِينَ كُفْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِلَّا مَقْتًا وَلَا يَزِيدُ الْكَافِرِينَ كُفْرُهُمْ إِلَّا خَسَارًا

    NefretO’dur; sizi, yeryüzünde halifeler kılmış olan. Kim, küfrederse; küfrü kendi aleyhinedir. Kafirlerin küfrü Rabbları katında ancak gazabı artırır. Kafirlerin küfrü onlara hüsrandan başka bir şeyi artırmaz.

  2. الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ الَّذِينَ آمَنُوا كَذَلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ

    NefretOnlar ki; kendilerine gelmiş bir huccet bulunmaksızın Allah’ın ayetleri üzerinde tartışırlar. Bu, Allah katında da, iman edenlerin yanında da öfkeyi arttırır. Ve böylece Allah; büyüklük taslayan her zorbanın kalbini mühürler.

  3. كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ

    NefretYapmayacağınızı söylemeniz; Allah katında büyük bir gazaba sebep olur.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökمقت
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerبغض, شنأ, كره
Zıt Kökحبب
Çekirdek Özet 1Çirkin, yüz kızartıcı veya hak edilmeyen bir fiilden ötürü duyulan en şiddetli nefret ve tiksinti
Çekirdek Özet 2İlahi buyruğa aykırı ahlaki sapmalara, amelsiz iddialara ve hakikati inkâra yönelen kesin ilahi öfke ve kınama
Çekirdek Özet 3Varoluşsal ve ahlaki tutarsızlığın ontolojik değersizleşme ve ilahi gazap doğurması
Kritik Hata RiskiKökün salt öznel ve duygusal bir kızgınlık veya düşmanlık sanılarak ahlaki-hukuki çirkinlik gerekçesinin göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
مقTadın bozulması, acılaşma, mide bulantısı veya sert çekmeyle dışarı atma hissi veren fiziksel sertlik ve rahatsızlık hâli; مقر (acılık, ekşilik), مقس (mide bulantısı, tiksinti), مقط (sertçe yere vurma ve sımsıkı bağlama) köklerinde bu duyusal ve fiziksel rahatsızlık açıkça görülür.تÇekirdekteki fiziksel bulantı, acılık ve itme hissini ahlaki ve eylemsel bir çirkinliğe yönelterek son derece sert, sabitlenmiş ve geri dönülmez bir ahlaki tiksinti ve nefrete dönüştürmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مSu; akış, çokluk, derinlikKişinin iç dünyasında yoğunlaşan, kaynayan ve taşan içsel tepkiyi ve duygu birikimini temsil eder.
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırTepkinin odaklanmasını, katı bir sınır çekilerek çirkinliğin hedefe konmasını ve kesin ayrışmayı simgeler.
تİşaret, çarpı; im, sınır, antlaşma, sonAhlaki sınırın aşılmasını, nihai bir damgalamayı ve geri dönüşü olmayan bir dışlanma imini gösterir.
مقتİçsel kabarma ve yoğunlaşmanın bir sınıra odaklanarak hedefteki çirkinliği nihai olarak dışlaması ve kınamasıKötü bir fiilin doğurduğu şiddetli nefretin, faile dönük kesin bir ahlaki hüküm ve damgalama şeklinde dışa vurulması hareketini oluşturur.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamMidede kabaran ekşime ve tiksintiye benzer şekilde, açık bir çirkinlik ve fenalık işleyen kimseye karşı duyulan ve bedensel geri itimle birleşen şiddetli nefret ve uzaklaşma tavrı.
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye Arapları babanın vefatı sonrası üvey anne ile evlenme âdetine son derece çirkin ve aşağılık gördükleri için nikâh-ı mekt adını vermişler ve bu fiili işleyeni toplumdan dışlamışlardır.
Erken Arapça kullanımİnsanın yüzsüzce sürekli istemesinin dost gözünde nefret ve değersizlik üretmesini tasvir eden erken dönem beytinde geçer: ومن يكثر التسآل يا حر لا يزل / يمقت في عين الصديق ويصفح

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, el-Mufradāt.

Sami etimolojik katman

Arapça مقت kökü, ahlaki bir çirkinlik karşısında duyulan en şiddetli nefret, iğrenme ve aşağılama tutumunu ifade eden özgün bir anlamsal yoğunlaşmaya sahiptir. Sami dillerinde doğrudan مقت biçiminde düzenli ses denkliklerine sahip yaygın bir ortak kök tespiti sınırlıdır; kökün biliteral çekirdeği olan مق unsuru, bozulma, acılaşma, midede ekşime veya sarsılma gibi duyusal iticilik bildiren köklerle akrabadır. İbranice ve Süryanice gibi kuzeybatı Sami dillerinde tiksinme, bıkkınlık ve aşağılama bildiren köklerle semantik matris düzeyinde kesişimler bulunmakla birlikte, üç harfli formun birincil ahlaki-toplumsal bir ıstılaha dönüşmesi belirgin biçimde Arap dilinin iç gelişimine aittir.

Güven Güçlü

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, Payne Smith.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönÇirkinlik işleyen kimseye yönelen tiksintiKök, failin işlediği çirkin bir fiilden kaynaklanan aşırı öfke ve aşağılayıcı nefret anlamına yoğunlaşmıştır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiBiliteral çekirdek düzeyinde ortak duyusal tabanBozulma, acılık ve iticilik çağrıştıran çekirdek anlam diğer Sami dillerindeki tiksinme matrisleriyle uyuşur.Muhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında güvenilir ve doğrulanabilir bir soydaş kelime tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
مقتAnlamlıŞiddetli nefret ve tiksintiÇirkin bir fiil sebebiyle birinden son derece iğrenmek ve onu zelil görmekHedef köktür; Kur'an'da geçer.
متقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıTahdhīb al-Lugha mühmel kaydetmiştir; Kur'an'da geçmez.
قمتKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıTahdhīb al-Lugha mühmel kaydetmiştir; Kur'an'da geçmez.
قتمAnlamlıToz rengi, koyu duman ve karanlıkHavanın toz veya dumanla kararması, nesnelerin renginin siyaha çalmasıTahdhīb al-Lugha müsta'mel kaydetmiştir; Kur'an'da geçmez.
تمقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıTahdhīb al-Lugha mühmel kaydetmiştir; Kur'an'da geçmez.
تقمKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıTahdhīb al-Lugha mühmel kaydetmiştir; Kur'an'da geçmez.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
مقتMerkezÇirkin fiile dayalı şiddetli nefretNefretin mutlaka failin işlediği ahlaki ve hukuki bir çirkinlikten doğması ve onu aşağılamasıHak edilmiş ve son derece ağır bir iğrenme ve dışlanma durumu
بغضKomşuGenel nefret ve hoşnutsuzlukمقت kökünün aksine mutlaka fahiş bir çirkinlik gerektirmez; kalpteki genel iticiliktirSevginin zıddı olan her türlü soğukluk ve buğzetme hali
شنأKomşuDüşmanlık üreten kin ve buğuzHasmı hedef alan, öç alma veya haksızlık yapma eğilimi doğuran düşmanca nefretHakkaniyetten saptırma riski taşıyan kökleşmiş kin
كرهKomşuİsteksizlik ve hoşlanmamaFiilin veya durumun tabiata ya da akla ağır gelmesi; nefret kadar sert bir ahlaki kınama içermezZorlama veya baskı hissiyle birleşen hoşnutsuzluk
حببZıtSevgi ve kalbi yönelimVarlığa, iyiliğe ve güzele duyulan tam yakınlık, benimseme ve çekimDışlamanın ve tiksintinin karşıtı olan içsel muhabbet

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaمقتAhlaki çirkinlikten ötürü şiddetli nefretFiilin kötülüğünden kaynaklanan, aşağılayıcı ve ilahi gazabı içeren dışlama tutumuKesin
LatinceAbominatio, Odium vehemensİğrenme, nefretAhlaki ve dini normu çiğneyene karşı duyulan nefret; ancak ilahi gazap derinliği Arapçadaki kadar merkezde değildirGüçlü
İngilizceAbhorrence, Utter detestation, LoathingŞiddetli nefret, iğrenmeFahiş ve ahlaken çirkin bir şeye karşı duyulan derin tiksinti; mekt kelimesinin hak edilmişlik yönünü kısmen karşılarGüçlü
AlmancaAbscheu, VerabscheuungTiksinti, derin nefretAhlaki sınırların aşılmasına gösterilen sert içsel tepkiGüçlü
FransızcaAbomination, ExécrationLanetleme, tiksintiKutsalın veya ahlakın ihlali karşısında duyulan dışlayıcı ve kınayıcı nefretGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Ahlaki-hukuki haramın iğrençliğiCinsel ve ailevi sınırları yıkan fahiş günaha duyulan nefretCahiliye dönemi üvey anneyle evlenme yasağının gerekçesi bağlamında (Nisâ 4:22).
Amel-söz tutarsızlığına ilahi öfkeYapılmayacak şeylerin söylenmesine yönelik ilahi gazapMüminlerin söz ile eylem arasındaki tutarsızlığını kınayan uyarı bağlamında (Saff 61:3).
Hakikate karşı delilsiz mücadeleAllah'ın ayetleri hakkında haksız yere tartışmanın doğurduğu gazapMütekebbirlerin delilsiz tartışmalarının Allah ve müminler katındaki çirkinliği bağlamında (Mü'min 40:35).
Ahiretteki ontolojik pişmanlıkKafirlerin kendi nefislerine duydukları nefret ve ilahi öfkeİnkarcıların azabı gördüklerinde kendilerine duydukları öfke ile dünyadaki ilahi davete sırt çevirmelerinin doğurduğu ilahi öfkenin kıyaslanması bağlamında (Mü'min 40:10).
Küfürde ısrarın gazap artışıİnkarda derinleşmenin ilahi nefreti artırmasıİnkarcıların küfrünün Allah katında ancak şiddetli gazap ve ziyana yol açması bağlamında (Fâtır 35:39).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi sıfatlar ve gazap meselesiAllah'ın mekt sıfatının zatında bir duygu değişimi mi yoksa azap ve kınama iradesi mi olduğu tartışmasıİlahi adaletin ve kötülüğe verilen kesin karşılığın ifadesi olarak ilahi gazap
FıkıhNikâh engelleri ve haramlarNikâh-ı mekt uygulaması üzerinden mahremiyet ihlalleri ve batıl akitlerin hukuki hükümleriŞer'an ve fıtraten fahiş bulunan, kesinlikle menedilmiş ahlaki ve hukuki batıllık
TefsirAhlaki tutarlılık ve nifak alametleriSaff 61:3 tefsirinde amelsiz söz söylemenin münafıklık ve ahlaki yıkım üretmesiSöz ve eylem çelişkisinin ilahi dergahta doğurduğu en ağır manevi düşüş
HadisKulun Allah katındaki konumuAllah'ın bir kulu sevmesi veya ona buğzetmesi durumunda Cibril'e nidasını bildiren rivayetlerAmellerin ve niyetlerin Allah katında kabul veya mutlak reddedilme ölçütü

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi rıza ve gazap dengesiMutlak dışlanmaTevhit ve taat sınırını aşan fahiş günahlara karşı nihai red ve ceza gerekçesiKulun Allah katındaki itibarını sıfırlayan ve ilahi laneti celbeden durumdur.Kesin
İlmiBilgi-eylem bütünlüğüEpistemik ve ahlaki sahtelikSöylenen sözün arkasında durulmamasının ilmi güvenilirliği yok etmesiTeori ile pratik arasındaki tutarsızlığın ilmi zeminde kınanmasıdır.Güçlü
SiyasiToplumsal meşruiyet ve liderlikKamusal güvenin çöküşüSöz verip yerine getirmeyen veya ahlaki yozlaşmaya batan otoritenin meşruiyetini yitirmesiYöneticinin halk ve hukuk nezdinde saygınlığını kaybedip nefretle anılmasıdır.Güçlü
İktisadiAkitler ve taahhüt ahlakıGüvenin ve piyasa intizamının imhasıYerine getirilmeyen ticari taahhütlerin ve haksız kazancın toplumsal tepki doğurmasıAldatıcı ve fahiş uygulamaların iktisadi ilişkileri tahrip etmesidir.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerElektrostatik itme kuvveti ve faz ayrışmasıAynı işaretli veya yapısı bozulmuş iki yükün birbirini en yüksek kuvvetle dışlaması gibi, sisteme aykırı yabancı unsurun sistem dışına fırlatılmasıGüçlü
Beşeri bilimlerToplumsal anomi ve tabu ihlali sonucu damgalamaToplumun ve ahlak nizamının temel kurallarını kasten ve pervasızca çiğneyen bireye uygulanan kolektif aforoz ve radikal meşruiyet kaybıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramın yalnızca sübjektif, psikolojik bir sevmeme, öfkelenme veya duygusal garez seviyesine indirgenmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamEylemin nesnel çirkinliğine, haddi aşmaya, söz-eylem çelişkisine ve varoluşsal nankörlüğe karşı hak edilmiş, ilahi ve toplumsal ahlak nizamını koruyan radikal bir yaptırım olması.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKur'an'daki ilahi mekt ifadelerinin keyfi bir öfke gibi algılanması ve özellikle ahlaki tutarlılık (söz-fiil uyumu) emrinin ontolojik ciddiyetinin kavranamaması.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Ahlaki çirkinlikler ve fıtrat ihlalleri karşısında ilahi gazabın keyfi değil, fiilin vahametiyle doğrudan orantılı bir adalet ilkesi olduğunu ortaya koyar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Aile ve mahremiyet sınırlarını belirleyen hüküm ayetlerinde, cihad ve sorumlulukta söz-eylem tutarlılığını emreden uyarılarda ve ahiretteki yüzleşme sahnelerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Müminlerin amelsiz kuru iddialarının önemsiz bir eksiklik olduğu yanılgısını yıkar; tutarsızlığın Allah katında en büyük nefret sebebi olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBozulmuş, kokuşmuş veya tabiatı tahrip eden bir çirkinlik karşısında bedensel tiksinti duyarak onu kesin bir şekilde dışlama hareketi.
  • Soyut anlamAhlaki, hukuki ve inançsal sınırların pervasızca ihlali sonucu failin hak ettiği en ağır ilahi kınama, dışlanma ve manevi değersizleşme.
  • Sistematik karşılıkİddia edilen ile gerçekleştirilen arasındaki negatif farkın ve fahiş sapmanın ilahi gazap fonksiyonunu maksimuma ulaştırması.
  • LaTeX modeliM(x)=∥P(x)−A(x)∥+C(x)ϵ+R(x)
  • LaTeX açıklamasıModelde M(x) hedeflenen özne veya eyleme yönelik mekt (şiddetli nefret ve gazap) düzeyini; P(x) verilen sözü, iddiayı veya teorik taahhüdü; A(x) fiilen sergilenen ameli; ∥P(x)−A(x)∥ ikisi arasındaki tutarsızlık ve çelişki miktarını; C(x) işlenen fiilin bizatihi fahiş ahlaki çirkinlik katsayısını; R(x) ilahi rıza ve hidayete yönelme potansiyelini; ϵ paydanın sıfır olmasını engelleyen koruyucu sınırı temsil eder. Taahhüt ile amel arasındaki yarık büyüdükçe veya fiilin çirkinliği arttıkça mekt değeri en üst düzeye ulaşır.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: م