نتق

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ن-ت-ق1 sîga, 10 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.أخذفوقظنننَتَقْنَانتقوقعأتيظللذكرقويوقي

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 10

▶ Ağı aç (3B)

نتق

ن - ت - ق

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 10 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Çekip uzattık

Notlarım

Sözlükler(10)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.222 harf
القاف والتاء والنون معهما ق ت ن، ت ق ن، ق ن ت، ن ت ق مستعملات قتن: القَتينُ: القليل اللحم والطعم، والقَتينُ: القُرادُ. وامرأة قَتينٌ: قليلة الدم واللحم. ومسك قاتِنٌ أي يابس لا ندوة فيه وقد قَتَنَ قُتُوناً. والاقتِنانُ: الانتصاب في قول الأعشى: والرحل تفتن اقتِنانَ الأعصم تقن: التِّقْنُ: رسابة الماء في الربيع، وهو الذي يجيء به الماء من الخثورة. وتَقَّنُوا أرضهم أي أرسلوا فيها الماء الخائر لتجود.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR411 harf
النَتْقُ: الزَعزعةُ والنَفْضُ. وقد نَتَقْتُهُ أنْتُقُهُ بالضم نَتْقاً. وقال أبو عبيدة في قوله تعالى: "وإذ نَتَقْنا الجَبَلَ"، أي زعزعناه. وفرسٌ ناتقٌ، إذا كان ينفُض راكبه. ونَتَقْتُ الغَرْب من البئر، أي جذبتُه. والبعير إذا تزعزع حِمله نَتَقَ حبالَه، وذلك جذبه إياها فتسترخي. ونَتَقْتُ الجلد، أي سلختُه. ونَتَقَتِ المرأةُ، أي كثر ولدها فهي ناتِقٌ ومِنْتاقٌ. وناقةٌ ناتقٌ، إذا أسرعت الحملَ. وزندٌ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR5.093 harf
ق ت ن قتن ، قنت ، تقن ، نتق ، نقت : ( مستعملة ) . قتن : قال الليث : القتين : القليل اللّحم والطُّعم . وروي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال في امرأة : ( إنّها وضيئة قَتين ) . قال أبو عبيد : قال الأصمعيّ : القتين هي القليلة الطعم ، يقال : منه امرأة تقين بيِّنة القَتانة والقَتَن . قال أبو زيد : وكذلك الرجل ، وقد قَتَن قَتانة . وقال الشماخ في ناقته : وقد عَرِقَتْ مغابنها وجادت بدِرَّتها قِرَى
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR4.155 harf
(باب النون والتاء وما يثلثهما) (نتج) النون والتاء والجيم كلمةٌ واحدة، هي النّتاج([1]). ونُتِجت النّاقةُ؛ ونَتَجها أهلُها. وفرسٌ نَتُوجٌ: استبانَ نتاجُها. (نتح) النون والتاء والحاء. نَتَحَ العَرَقُ: رشَح. ومنَاتح العَرَق: مخارجه. ونَتَح النِّحْيُ: رشَح أيضاً. (نتخ) النون والتاء والخاء كلمةٌ تدلُّ على استخراج الشَّيء من الشيء. ونتخ الشَّوكَةَ مِنَ الرِّجل بالمِنْتاخ، أي المنقاش. ونَتَخ البازِي
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR443 harf
ن ت ق نتق البعير الرحل‏:‏ زعزعه‏.‏ ونتقت الزبد‏:‏ أخرجته بالمخض‏.‏ ونتق الله الجبل رفعه مزعزعاً ومن المجاز‏:‏ امرأة ناتق‏.‏ نفضت بطنها أي أكثرت أولادها‏.‏ قال‏:‏ أبى لهم أن يعرفوا الضيم أنهم بنو ناتقٍ كانت كثيراً عيالها وزند ناتق‏:‏ وارٍ‏.‏ وقال‏:‏ أخذتها وهي بطان نتق فأصبحت وهي خماص خفق شبّهت بالحوامل في بطنتها وبدانتها‏.‏ وقال‏:‏ وفي ناتقٍ أجلت لدى حومة الوغى وولّت على الأدبار فرسان
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.732 harf
النَّتْقُ: الزعزعة والهز والجَذْب والنَّفْض. ونَتَقَ الشيءَ يَنْتِقُه ويَنْتُقُه، بالضم، نَتْقاً: جذبه واقتلعه. وفي التنزيل: وإذ نَتعقْنا الجبل فوقهم؛ أي زَعْزَعْناه ورفعناه، وجاء في الخبر: أَنه اقْتُلع من مكانه؛ وقال الشاعر: قد جَرَّبوا أَخلاقَنا الجَلائِلا، ونَتَقُوا أَحلامنا الأَثاقلا، فلم يَرَ الناسُ لنا مُعادِلا وقال الفراء في ذلك: رفع الجبل على عسكرهم فرسخاً في فرسخ، ونَتَقْنا: رفعنا. وفرس
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR112 harf
* ن ت ق * * النَّتْقُ * الزَّعْزعة والنقض وقد * نَتَفَهُ * من باب نصر وقوله تعالى ﴿وإذ نتفنا الجبل﴾ أي زعزعناه
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.968 harf
نتقه ينتقه، وينتقه، نتقا: زعزعه وهزه، ومنه قوله تعالى: )وإذ نتقنا الجبل فوقهم( قال أبو عبيد: أي زعزعناه فاستخرجناه من مكانه. وجاء في الخبر أنه اقتلع من مكانه. وقال الفراء: أي رفعناه على عسكرهم فرسخا في فرسخ، وأظل عليهم، فقال لهم سيدنا موسى عليه وعلى نبينا السلام: إما أن تقبلوا التوراة وإما أن يسقط عليكم. ونتق السقاء والجراب، وغيرهما من الأوعية نتقا: إذا نفضه ليقتلع منه زبدته، وقيل: حتى يستخرج ما
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR810 harf
نَتَقَ نَتَقَ U ( n. ac. نَتْق 1 ), a. Shook. b. Drew up. c. Stripped off. d. Struck fire. e. Conceived quickly; had many children ( woman ). f. ( n. ac. نُتُوْق 27 ), Was fat. g. Spoke. h. [ coll. ], Vomited. نَتَّقَ نَتَّقَ II a. [ coll. ], Made to vomit, sickened. أَنْتَقَ أَنْتَقَ IV , a. Shook ( sack ). b. Lashed the tail. c. Shaded; carried a parasol. d. Fasted. e.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR9.682 harf
نتق نَتَقَ - يَنْتِقُ (نَتَقَ - يَنْتُقُ) نَتَقَ - يَنْتِقُ (نَتَقَ - يَنْتُقُ) + كائن + شيئاً: يزعزعه من مكانه ثم يقلعه ويجذبه ويرفعه عالياً تهيئة ليرمي به واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الحمل بالرفع للأعلى و الركوب والاستقرار بالعالي"، وهي: رَفَعَ - يَرْفَعُ، نَتَقَ - يَنْتِقُ (نَتَقَ - يَنْتُقُ)، حَمَلَ - يَحْمِلُ، عَتَلَ - يَعْتِلُ،
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler10 mücavir (16 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. وقع

    1 ortak ayet · Katı kaptır

  2. ظلل

    1 ortak ayet · Gölge demektir

  3. جبل

    1 ortak ayet · Dağ anlamındadır

  4. قوي

    1 ortak ayet · Kuvvet

  5. فوق

    1 ortak ayet · Üst

  6. ظنن

    1 ortak ayet · Suyu belirsiz, suyun olup olmadığı kuyu demektir

  7. وقي

    1 ortak ayet · Takva kelimesindeki ilk te harfi vavdan dönüşmüştür, vav…

  8. أخذ

    1 ortak ayet · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…

  9. ذكر

    1 ortak ayet · Zikr : Yay görevi gören ağaç dal parçasıdır

  10. أتي

    1 ortak ayet · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır

Geçtiği ayetler(1)

  1. وَإِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّهُ ظُلَّةٌ وَظَنُّوا أَنَّهُ وَاقِعٌ بِهِمْ خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ وَاذْكُرُوا مَا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

    Çekip uzattıkHani, Biz dağı üzerlerine gölgelik gibi kaldırmıştık da, onlar tepelerine düşecek sanmışlardı. Size verdiğimizi kuvvetle tutun. Ve onda olanı düşünün ki; sakınasınız.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökنتق
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerرفع, قلع, جذب
Zıt Kökثبت
Çekirdek Özet 1Bir şeyi yerinden sarsıp kopararak, çekip yukarıya veya öne doğru fırlatırcasına kaldırmak
Çekirdek Özet 2Kökünden sökülüp tepede bir gölgelik gibi tutulan ve sarsıntıyla tehdit unsuru kılan azametli kudret eylemi
Çekirdek Özet 3Yerleşik ve durağan olanın kökensel bağını gevşetip iradeyi sarsıcı bir teyakkuz eşiğine getirme
Kritik Hata RiskiEylemi sıradan bir havaya kaldırma (رفع) gibi görmek; kökteki sarsarak koparma, kökünden sökme ve askıda tutma dehşetini yitirmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نتBir şeyi yerinden oynatma, çekip koparma, öne fırlatma veya yerinden sıyırma; nitekim نتش gizli olanı çekip çıkarma, نتف tüy veya kılı kökünden yolma, نتل ise öne doğru çekip çıkarma ve öne geçme anlamı taşır.قBoğazın derininden gelen sert ve patlamalı temas sesi köke dahil olarak yerinden oynatma hareketini ani, kütlesel bir koparışa, kökünden söküp havaya kaldırma ve sarsarak askıya alma kuvvetine dönüştürmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkGizli ve derindeki potansiyelin harekete geçerek bir yöne doğru akması, dipten gelen süreğen bir canlı devinim.
تişaret, çarpı; im, sınır, antlaşma, sonHareketin sınır çizgisine, kararlaştırılmış temas noktasına ve belirlenmiş hatta varması.
قufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırKütlesel bir ağırlığın toplanması, yukarı ufka veya sınır noktasına odaklanarak yükseltilmesi.
نتقfilizden sınıra yükselip zirvede toplanmaDerindeki veya zemindeki bir yapının bağlarının zorlanarak koparılması, sınırından sarsılıp yukarıda kütlesel olarak toplanıp tutulması hareketi.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamAğır su kovasını kuyudan tek bir hamleyle, silkeleyip sarsarak çekip çıkarmak; devenin yürürken üzerindeki yükü sarsıp bağlarını gevşetmesi; tulumu içindeki yağı ayırmak için şiddetle çalkalayıp dövmek.
Cahiliye şiiri kullanımıŞiddetli sarsma ve yükü gevşetme anlamında kullanılmıştır. er-Râcih el-Ukaylî veya erken recez şairleri tarafından dişi develerin semer bağlarını yürüyüş sarsıntısıyla germesi tasvir edilir: يَنْتُقْنَ أقتاد النسوع الأطط
Erken Arapça kullanımel-Accâc recezinde bineklerin üzerindekileri şiddetle sarsıp sarsalayarak yol almasını şöyle anlatır: يَنْتُقْنَ بالقَوْمِ من التَّزَعُّلِ / مَيْسُ عُمانَ ورِحالَ الإسْحِلِ

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça kök نتق, Kuzeybatı Sami dillerinde ve genel Sami gövdesinde doğrudan aynı harf dizilimiyle geniş bir kök ailesi oluşturmaktan ziyade, Güney Sami / Arap sahasında özelleşmiş morfo-fonetik bir yapı sergiler. Ancak kökün ilk iki konsonantı olan نت çekirdeği; İbranice נתק (n-t-q / nataq: koparmak, çekip ayırmak, bağları parçalamak), Süryanice ܢܬܩ (n-t-q: çekmek, çekip koparmak, kökünden sökmek) ve Akadca natāqu / matāqu varyantlarındaki ani çekme hareketleriyle doğrudan fonetik ve anlamsal eşleşme gösterir. İbranicede bağların ve iplerin zorlanarak koparılması (örneğin Şimşon'un ipleri koparması bağlamında) Arapçadaki devenin yük bağlarını sarsıp koparması (نتق البعير عرى حباله) kullanımıyla birebir semantik örtüşme taşır. Arapçada kök, bu çekip koparma ve sökme çekirdeğini dikey boyutta bir kütleyi yerinden kopararak sarsıntıyla havaya kaldırma ve kadın için çok doğurma (rahmin çocuğu dışarı fırlatması / dökmesi) yönünde genişletmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönنتق fiili; sarsmak, yerinden sökmek, kuyudan çekmekKuyudan kovayı çekme, tulumu çalkalayarak yağ çıkarma ve çok doğurma türevleriyle kökünden söküp fırlatma eylemini ifade eder.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice נתק (nataq), Süryanice ܢܬܩ (nətaq)İbranice ve Süryanicede bağları koparmak, yerinden çekip ayırmak anlamındadır; Arapçadaki bağları gevşetip sarsma anlamıyla tam kökteştir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik n-t kök ailesiÇekme, fırlatma ve koparma bildiren ikili kök refleksleriyle ilişkilenir; bağımsız dış aile ödünçlemesi bulunmamaktadır.Muhtemel

Kaynak Gesenius, HALOT, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نتقAnlamlıSarsıp koparmak, kaldırmakBir şeyi yerinden söküp sarsarak yukarı kaldırmak veya fırlatmak.Kur'an'da geçer; hedef kök.
نقتAnlamlıİncelemek, didiklemekBir şeyi derinlemesine araştırmak, kusurunu aramak üzere eşelemek.Kur'an'da geçmez; zayıf kullanım.
تنقAnlamlıZor beğenmek, zarifleşmekBir işte titizlik göstermek, seçiminde aşırı incelik aramak (تنوق / تنق).Kur'an'da geçmez.
تقنAnlamlıSağlamlaştırmak, ustalaşmakBir işi tam ve noksansız yapmak, yerli yerine oturtmak.Kur'an'da geçer; zıt yönde sağlam kılma.
قنتAnlamlıBoyun eğmek, itaatle durmakHuşu içinde, hareketsizce ve sürekli bir saygıyla emre amade olmak.Kur'an'da geçer; hareketsizlik ve teslimiyet.
قتنAnlamlıAz yemek, kurulukEti az olmak, bedence zayıf ve kuru olmak; kene.Kur'an'da geçmez.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نتقMerkezYerinden söküp sarsarak kaldırmaKütleyi zemininden koparıp tepede düşecekmiş gibi sarsarak tutma eylemidir.Hem sökme hem kaldırma hem de tehditkar bir sarsıntı içerir.
رفعKomşuYukarı kaldırmaBir şeyi aşağıdan yukarıya yükseltmektir; kökten sökme veya şiddetli sarsma şartı taşımaz.Basit veya yüce makama çıkarma anlamı baskındır.
قلعKomşuKökünden söküp çıkarmaBir şeyi bulunduğu zemindeki bağlarından ayırıp sökmektir; yukarıda askıda tutma anlamı içermez.Yalnızca koparış ve yerinden etme anına odaklanır.
جذبKomşuKendine doğru çekmeBir cismi bir doğrultuda asılarak çekmektir; düşeyde askıya alma ve sarsma unsuru zorunlu değildir.Çekme kuvvetinin yönelimi esastır.
ثبتZıtYerinde sabit kalmaBir şeyin zemininde oynamaksızın, sarsılmaksızın ve kopmaksızın çakılı durması.Kökten koparılmanın ve sarsılarak yükseltilmenin tam karşıtıdır.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaنتقYerinden söküp havaya kaldırmaBir kütleyi sarsarak kökünden koparıp düşecek gibi askıda tutmak.Kesin
Latinceconvellere, suspendereKökünden sarsıp koparmak, havada asılı tutmakconvellere kökten kopararak sarsmayı, suspendere ise yukarıda asılı tutmayı karşılar; iki eylemin tek fiilde birleşimi zayıftır.Güçlü
İngilizceto uproot and suspend, to shake overheadYerinden söküp tepede sarsarak tutmakHem kökten ayırmayı (uproot) hem de baş üzerinde sallantılı tutmayı ifade etmek için birden fazla fiil gerekir.Güçlü
Almancaemporheben und erschüttern, entwurzelnKökünden söküp yukarı kaldırmak ve sarsmakentwurzeln koparmayı, emporheben kaldırmayı verir; fiil kütlesel sarsıntıyı tam tek kelimede toplamaz.Güçlü
Fransızcaarracher et brandir, suspendreYerinden koparıp tepede sallayarak tutmakarracher yerinden sökmeyi, brandir veya suspendre ise havada tutarak tehdit unsuru yapmayı karşılar.Güçlü

Kaynak Lewis & Short, Oxford English Dictionary, Lane’s Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
نَتَقْنَا (mâzî / I. kalıp)Dağı yerinden söküp bir gölgelik gibi tepelerine kaldırma ve sarsmaİsrailoğullarından kesin söz (misak) alınırken Tur dağının yerinden koparılarak üzerlerine bir gölgelik (zulle) gibi kaldırılıp tutulması bağlamı (A'râf 7:171).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamCebir ve mükellefiyet (ikrah altında iman/ahid)Dağın tepelerine kaldırılmasının iradeyi yok edip etmediği, misakın icbar altında alınıp alınmadığı tartışması.İlahî kudretin tabiat nizamını sarsarak delili apaçık ve kaçınılmaz kılması.
Fıkıhİkrah (baskı ve zorlama) şartlarıKorkutma ve helak tehdidi altında verilen sözlerin ve akitlerin bağlayıcılığı için delil getirilmesi.Yaşamsal tehdit içeren fiilî baskı durumu.
TefsirA'râf Suresi 171. ayetin tefsiriFiilin رفع fiilinden farkı; dağın kökünden koparılıp gölge gibi durdurulması ve sarsılması keyfiyeti.Salt yükseltme değil, kökten sökülüp baş üstünde sarsılarak tutulması.
HadisEvlilik tavsiyesi ve neslin çoğalmasıKadınların doğurganlığı için kullanılan "antequ erhâmen" ifadesi bağlamında soyun sürekliliği.Rahmin çocukları ardı ardına dışarı çıkarması, çok doğurganlık.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhit ve misakın ciddiyetiOntolojik teyakkuzİradenin laçkalaşmasını sarsıcı bir kudret tecellisiyle önlemeDinin temeli olan sözleşme, yeryüzünün en sabit unsuru olan dağın bile sarsılabileceği hatırlatılarak perçinlenir.Kesin
İlmiJeolojik ve fiziksel dengelerTektonik yerinden oynama ve yerçekimsel kırılmaSabit zannedilen dağların ilahî iradeyle kökensel bağının koparılabilmesiMaddenin ve yer kabuğunun mutlak bir dokunulmazlığı olmadığını, parametrelerin aniden değişebileceğini gösterir.Güçlü
SiyasiOtorite ve ahde vefaCaydırıcı müeyyideToplumsal sözleşmeden caymayı engelleyen mutlak otorite tehdidiİtaatten sapan bir topluluğa otoritenin kudretini hissettirerek anayasal sınırlara dönmelerini sağlama mekanizmasıdır.Güçlü
İktisadiMülkiyet ve meta güveniRadikal temelsizleşmeServetin ve sabit kıymetlerin mutlak güvence olmadığını fark ettirmeİnsanın en çok güvendiği sabit zeminlerin sarsılması, sermayeye aşırı güveni ve azgınlığı törpüler.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKararsız denge ve kütlesel rezonansBir kütlenin taban desteğinden koparılarak potansiyel enerjisi maksimum düzeyde askıya alınması ve yerçekimi ivmesiyle düşme eşiğinde tutulması hali.Güçlü
Beşeri bilimlerVaroluşsal kriz ve radikal uyarıBireyin veya toplumun tüm alışılagelmiş zeminlerinin sarsılarak son karar anına zorlanması; konfor alanının kökten parçalanması.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece sıradan bir kaldırma işlemi olarak görmek ya da olayı tamamen soyut bir psikolojik korkutma algısına indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün, sabitliği temsil eden dağın (جبل) kökünden sökülerek yerçekimine meydan okurcasına bir bulut ve gölgelik gibi havada tutulmasını ve her an düşecekmiş hissi veren sarsıntısını içermesi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİsrailoğullarına yapılan uyarının ciddiyetinin kavranamaması; ilahî kudretin tabiat üzerindeki mutlak tasarrufunun ve misakın dehşetli ağırlığının gözden kaçırılması.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Çünkü Kur'an'da yalnızca bir defa (A'râf 7:171) geçmesine rağmen, Bakara suresinde رفعنا فوقكم الطور şeklinde ifade edilen olayın fiziksel ve sarsıcı niteliğini derinleştirerek dağın basitçe havaya kaldırılmadığını, kökünden sökülüp tepelerinde sarsılarak tutulduğunu açıklar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İsrailoğulları ile yapılan misakın anlatıldığı, dağın üzerlerine kaldırıldığı ve ahdin bağlayıcılığının vurgulandığı ayet gruplarında (Bakara 2:63, 2:93; Nisâ 4:154; A'râf 7:171) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tûr dağının kaldırılmasını sadece metaforik veya hafif bir yükseltme gibi anlayan yorumları tashih eder; ayetteki tasvirin fiziksel bir dehşet, kökten sökme ve sarsıntı boyutu içerdiğini ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamAğır bir kütleyi zemininden sarsarak koparmak, kökünden sökmek ve tepede askıda tutarak sallamak.
  • Soyut anlamBir bilinci yerleşik kayıtsızlığından söküp çıkararak varoluşsal bir tehdit ve teyakkuz eşiğinde karara mecbur bırakmak.
  • Sistematik karşılıkİlahî kanunun ve ahdin ciddiyetini hissettirmek üzere sabitlik yanılsamasını kökten parçalayan aşkın müdahale.
  • LaTeX modeliM(t)=(B0∖S)↑⋅[∇Φ×δ(z−h)]τ
  • LaTeX açıklamasıModelde B0, tabanda sabitlenmiş kütleyi ve yerleşik zemin bağlarını temsil eder. ∖S işlemi, bu kütlenin köklerinden ve bağlarından koparılmasını (sökülüşü) simgeler. ↑ operatörü kütlenin dikey doğrultuda yukarı fırlatılıp kaldırılmasını gösterir. ∇Φ, kütlenin üzerinde oluşturulan yerçekimsel potansiyel tehdidi ve baskıyı; δ(z−h) kütlenin zemin seviyesinden h yüksekliğinde (gölgelik gibi) tutulduğu uzamsal sınırı; τ indisi ise bu yüksekte tutulma anındaki sarsıntılı ve titreşimli kararsız denge durumunu sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ن