نطف

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ن-ط-ف3 sîga, 65 mücavir kök, 12 ayet, 11 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.مشجقررطفلالنُّطْفَةَنطفخلقتربمضغمنيأنس

KökSîga 3Ayet 12Sure 11Mücavir 65

▶ Ağı aç (3B)

نطف

ن - ط - ف

KÖK
  • 12 geçiş
  • 12 ayet
  • 3 sîga
  • 13 sözlük

Duvarda aşağı doğru akan sıvı damlasıdır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Duvarda aşağı doğru akan sıvı damlasıdır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.867 harf
باب الطاء والنون والفاء معهما ط ن ف، ط ف ن، ف ط ن، ن ط ف، ن ف ط مستعملات طغن الطَّفانِيَةُ: نعتُ سوءٍ في الرَّجُل والمرأة. طنف: الطَّنفُ: نفسُ التُّهمة. ورَجُلٌ مُطنَّفٌ، أي: مُتَّهمٌ. طَنَّفْته: اتَّهَمْته. ويُطَنَّفُ فلانٌ بهذه السَّرِقة، وإنّه لَطَنِفٌ يهذا الأَمر، أي: مُتَّهَمٌ. فطن: رَجُلٌ فَطِنٌ بَيِّنُ الفِطُنةِ والفَطَنِ. وقد فَطَنَ لهذا الشَّيْء يَفْطُنُ فِطْنةً فهو فاطن. وأمّا
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR583 harf
النُطْفَةُ: الماء الصافي، قلَّ أو كثُر. والجمع النِطافُ. والنُطْفَةُ: ماء الرجل، والجمع نُطَفٌ. والناطِفُ: القُبَّيْطى. ونَطَفانُ الماء: سَيَلانه. وقد نَطَفَ يَنْطُفُ ويَنْطِفُ. وليلةٌ نَطوفُ: تُمْطِرُ إلى الصباح. والنَطَفَةُ، بالتحريك: القُرْطُ؛ والجمع نُطَفٌ. وتَنَطَّفَتِ المرأةُ، أي تَقَرَّطَتْ. ووصيفةٌ مُنَطَّفَةٌ، أي مقرَّطةٌ. والنَطَفُ أيضاً: التلطَّخُ بالعيب، يقال: هم أهلُ الرِيَبِ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR5.123 harf
ط ن ف طنف ، طفن ، نطف ، نفط ، فطن : مستعملات . طنف : ابن شميل : يقال : طنّف فلان للظِّنّة ، أي : قارف لها ، يقال : طنَّف للأمر فاعلوه . وقال الليث : الطَّنفُ : نفس التهمة ، يقال : رجل مُطنَّف ، أي : مُتهم . وطنّفته ، أي : اتهمته . وفلانٌ يطنّف بهذه السرقة . وإنه لطَنفٌ بهذا الأمر ، أي مُتهم . أبو عُبيد عن الأصمعي : الطُّنُفُ : ( السيور ) وأنشد قول الأفوه الأودي : كأن أطرافها لما اجتَلى الطَّنفُ
Maddenin bağlantısı

ط ن ف طنف ، طفن ، نطف ، نفط ، فطن : مستعملات . طنف : ابن شميل : يقال : طنّف فلان للظِّنّة ، أي : قارف لها ، يقال : طنَّف للأمر فاعلوه . وقال الليث : الطَّنفُ : نفس التهمة ، يقال : رجل مُطنَّف ، أي : مُتهم . وطنّفته ، أي : اتهمته . وفلانٌ يطنّف بهذه السرقة . وإنه لطَنفٌ بهذا الأمر ، أي مُتهم . أبو عُبيد عن الأصمعي : الطُّنُفُ : ( السيور ) وأنشد قول الأفوه الأودي : كأن أطرافها لما اجتَلى الطَّنفُ وقال الأصمعي : الطُّنفُ : شاخصٌ يخرج من الجبل فيتقدم كأنه جَناح . قلت : ومن هذا يقال : طنَّف فلانٌ جَدار جاره وجِدار داره : إذا فوقه شجراً أو شوكاً يَصفُ تسلّقه لمجاوزة أطراف العيدان المشوِّكة رأسه . قال ابن الأعرابي : يقال للجناح يُشْرع فوق باب الدار . طنف أيضاً ، شبّه بطنف الجبل . وقال أبو ذُؤيب يصف خَلِيّة عَسَل في طُنف الجبل : فما ضَرَبٌ بيضاءُ يأوي مليكُها إلى طُنُف أعيَا بِراقٍ ونازلِ أبو عُبيد عن الأصمعي : الطَّنَف والطُّنُف جميعاً : السَّقيفة تُشرَع فوق باب الدار ، وهي الكُنّة وجمعها الكنَّات . طفن : ثعلب عن ابن الأعرابي قال : الطَّفْنُ : الحبس ، يقال : خَلِّ عن ذلك المَطْفُون . قال : والطَّفَانينُ : الحَبْسُ والتَّخَلُّف . وقال المُفَضَّل : الطَّفْنُ : الموتُ ، يقال : طَفَن إذا مات ، وأنشد : ألْقى رُحَى الزَّوْر عليه فطَحَنْ قَذْفاً وفَرثاً تحتَه حتى طَفَنَ اللّيث : الطَّفَانِيَةُ : نَعتُ سوء في الرجل والمرأة . نفط : أبو عبيد عن أبي الجراح والكسائي : نزب الظبي نزيباً ، ونفطَ يَنْفِظُ نفيطاً : إذا صوّت . أبو عبيد من أمثالهم : ما لَه عافِطة ولا نافِطة ، فالعاطفة : من دُبُرها ، والنافطة : من أنفها . ابن السكيت عن الأصمعي : ما له عافطة ولا نافطة ، فالعافطة : الضائنة ، والنافطة : الماعزة . قال : وقال غيره من الأعراب : العافطة : الماعزة إذا عَطِسَت . وقال الليث عن أبي الدُّقيش : العافطةُ : النعجةُ ، والنّافطةُ : العنز . وقال غيره : العافطةُ : الأمَة ، والنافطة : الشاة . ثعلب عن ابن الأعرابي : العَفْطُ : الحُصَاص للشاة والنّفْطُ : عُطاسُها . أبو عُبيد عن أبي زيد : إذا كان بين الجلد واللحم ماءٌ قيل : نَفِطت تَنْفَط نَفَطاً ونَفِيطاً . وقال أبو عمرو : رَغْوَةٌ نافِطةٌ : ذاتُ نَفّاطاتٍ ، وأنشد : وحَلَبٌ فيه رُغاً نَوافِطُ وقال الليث : النَّفْطَةُ : بَثْرةٌ تخرج في اليَدِ من العمل ملأى ماء . قال : والنَّفْط والنِّفْط لغتان : حلابة جبل في قعر بئر توقد به النار . والنَّفاطات : ضَرْبٌ من السُّرَج يُستصبَح بها . قال : والنّفاطات : أدَوَاتٌ تعمل من النحاس يُرمى فيها بالنّفط والنار . والنّفاطةُ أيضاً : الموضع الذي يُستخرج منه النفط . فطن : قال الليث : يقال : رجل فَطِنٌ بيِّنُ الفِطنة والفَطَن وقد فَطَن لهذا يَفْطُن فِطنةً ، فهو فاطنٌ له . فأما الفَطِنُ فذُو فِطْنة للأشياء ، ولا يمتنع كلُّ فعلٍ من النُّعوت من أن يقال : قد فَعُل وفَطُن ، أي : صار فَطِناً إلاّ القليل . قال : وفطّنْتُه لهذا الأمر تفطِيناً . وقال اللحياني : رجلٌ فَطِن وفَطُن وفَطُون وفَطونة وفَطين . قال : ويقال : فَطِنْتُ له وبه وإليه فِطْنَةً وفَطانةً وفِطانة ؛ ويقال : ليس له فُطْنٌ ، أي : فِطْنَة . نطف : أبو زيد : النَّطْفُ : الرّجُل المُريب . سلمة عن الفراء : النَّطْف والوَحْرُ : العَيْب . ثعلب عن ابن الأعرابي : مرَّ بنا قومٌ نَطِفون وَحِرُون نجسون كفّار . الليث : النّطْفُ : التَّلَطُّخ بالعَيب ، وقال الكميت : فدع ما ليس منك ولسْتَ منه هما رِدْفَين من نَطَف قريبُ قال : ( ردفين ) على أنهما اجتمعا عليه مترادفين فنصَبهما على الحال . وفلان يُنطف بسوء أي يلطخ . وفلان يُنْطف بفجور ، أي : يُقذف به . قال : والنَّطْف : عَقْرُ الجُرح ، يقال : أنطَف الجرح . أبو عُبيد عن الأصمعي قال : البَعِيرُ : النَّطْفُ : الذي قد أشرفَتْ دَبَرتُه على الجَوْف ، يقال : نَطف نَطفاً ، وكذلك الذي أشرفت شَجّته على الدماغ . أبو عُبيد عن أبي عمرو قال : النَّطَفُ : الفُرْطة ، الواحدة نَطفة . وقال الليث : النُّطف : اللؤلؤ ، الواحدة نَطفة ، وهي الصافية اللّون . قال : وقال بعضهم : يقال للواحدة نُطفة وجمعها نطف ، شُبّهت بقطرة الماء . ووَصِيفة مُنَطَّفة ، أي : مُقَرَّطة بتُومَتَى قُرْط . وليلة نطوف : تمطر حتى الصَّباح . وقال العجاج : كأنّ ذا فَدّامةٍ مُنطَفَّا وقال الأعشى : يَسْعى بها ذو زجاجات له نُطَفٌ مُقلَّص أسفلَ السِّربال مُعْتَمِل أبو عُبيد عن أبي زيد : يقال في القِربة نُطفةٌ من ماء مثلُ الجُرْعة . قال : ولا فعل للنُّطفة . قلت : والعرب تقول للمويهة القليلة : نُطفة ، وللماء الكثير نُطفة . ورأيت أعرابيّاً شَرب من رَكِيّة يقال لها : شَفِيّة ، وكانت غزيرةَ الماء فقال : والله إنها لنطفة باردة . وقال ذو الرُّمة فجعل الخمر نُطفةً : تَقطع ماءِ المُزْن في نُطفِ الخمرِ وسَمّى الله جلّ وعزّ المَنِيَّ نطفةً فقال : ( سُدًى أَلَمْ يَكُ نُطْفَةً مِّن مَّنِىٍّ ) ( القيامة : 37 ) . وروي عن النبيّ ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( لا يزالُ الإسلام يزيد وأهلُه حتّى يسيرَ الراكب بين النُّطفتيْن لا يخشى إلا جوراً ) . أراد بالنطفتين : بحرَ المَشْرِق وبحرَ المغرب ؛ فأمّا بحر المشرق فإنه ينقطع عند نواحي البصرة ، وأما بحر المغرب فمنقطعه عند القُلْزم . وقال بعضهم : أراد بالنطفتين ماءَ الفُرات وماء البحر الذي يلي جُدّة وما والاها ؛ فكأنه ( صلى الله عليه وسلم ) أراد أن الرجل يسير في أرض العرب بين ماء الفرات وماء البحر لا يخاف في طريقه غير الضلال والجَوْر عن الطريق . وقال أبو زيد : نَطف فلان يَنطف نَطفاً : إذا بَشِم . والنّطفُ : القَطز ، يقال : نَطف الماءُ يَنْطفُ نَطفاً ونَطفاناً : إذا قَطر ، ومن هذا قيل للقُبَيْط ناطف ؛ لأنه يَنْطف قبل استضرابه ، أي : يَقطر قبل خُثورته ، وجعل الجَعْدِيُّ الخمر ناطفاً فقال : وبات فريق ينضحُون كأنما سُقُوا ناطفاً من أذرِعاتٍ مُفَلْفَلاَ وفي الحديث : قَطَعنا إليهم النُّطفة ، أي : البحر وماه . وقال الليث : التَّنطُّف : التعَزُّز . وقال ابن الأعرابي : مَرَّ بنا قومٌ نَطِفون نَضِفُون صقارون ، أي : نجسون كفار .

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR4.067 harf
(باب النون والطاء وما يثلثهما) (نطع) النون والطاء والعين أصلٌ يدلُّ على بَسطٍ في شيء ومَلاَسَة. منه النِّطْع، ويقال له النَّطْع([1])، وهو مبسوطٌ أملس. والنَِّطع([2]): ما ظهر من غار الفَمِ الأعلى. وهو كذلك. والتنطُّع في الكلام: التعمُّق، وهو قياسُه لأنَّه يتبسَّط فيه. ويُستعار فيقال: تنَطَّع الصانعُ في صنعته، أظهَرَ حِذْقَه. (نطف) النون والطاء والفاء أصلان* أحدهما جنسٌ من الحَلْي، والآخَر
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR420 harf
- النطفة: الماء الصافي، ويعبر بها عن ماء الرجل. قال تعالى: ﴿ثم جعلنا نطفة في قرار مكين﴾ [المؤمنون/13]، وقال: ﴿من نطفة أمشاج﴾ [الإنسان/2]، ﴿ألم يك نطفة من مني يمنى﴾ [القيامة/37] ويكنى عن اللؤلؤة بالنطفة، ومنه: صبي منطف: إذا كان في أذنه لؤلؤة، والنطف: اللؤلؤ. الواحدة: نطفة، وليلة نطوف: يجيء فيها المطر حتى الصباح، والناطف: السائل من المائعات، ومنه: الناطف المعروف، وفلان منطف المعروف، وفلان ينطف بسوء
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR633 harf
ن ط ف نطف الماء ينطف‏.‏ وأقبل وسفه ينطف دماً ومنه‏:‏ الناطف القبيّطى‏.‏ وسقاني نطفةً عذبة ونطفاً ونطافاً عذاباً وهي الماء الصافي قلّ أو كثر‏.‏ وعلى جبينه نطاف من العرق‏.‏ وما به نطف‏:‏ تلطّخٌ بالعيب والفساد‏.‏ ورجل نطف بيّن النّطف والنّظافة‏.‏ وتقول‏:‏ فلان لزمته النّطافة وبعدت منه النّظافة وأصله من نطف البعير إذا أصابته غدذة في بطنه تنطف‏.‏ وفن ينطّف بالفجور‏:‏ يقذف به‏.‏ وتنطّف من
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR5.375 harf
النطَفُ والوحَرُ: العَيْب. يقال: هم أَهل الرَّيْب والنطَف. ابن سيده: نطَفَه نَطْفاً ونطَّفه لطَّخه بعيب وقَذَفَه به. وقد نَطِف، بالكسر، نَطَفاً ونَطافةً ونُطوفة، فهو نطِف: عابَ وأَرابَ. ويقال: مرَّ بنا قوم نَطِفُون نَضِفون وحَرُون نَجِسُون كفَّار. والنطَف: التَّلَطُّخ بالعيب؛ قال الكميت: فَدَعْ ما ليس منك ولستَ منه، هما رِدْفَين من نَطَفٍ قَرِيبُ قال رِدْفين على أَنهما اجتمعا عليه مترادفين
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR188 harf
* ن ط ف * * النُّطْفَةُ * الماء الصافي قلَّ أو كثُر والجمع * نِطَافٌ * بالكسر و * النَّاطِفُ * القُبَّيْطِي و * نَطَفَانُ * الماء بفتح الطاء سيلانه وقد * نَطَفَ * يَنْطُفُ بضم الطاء وكسرها
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR5.725 harf
النطفة، بالضم: الماء الصافي قل أو كثر فمن القليل نطفة الإنسان، وقال أبو ذؤيب يصف عسلا. فشرجها من نطـفة رجـبـية سلاسلة من ماء لصب سلاسل أي: خلطها ومزجها بماء سماء أصابهم في رجب. وشرب أعرابي شربة من ركية يقال لها: شفية، فقال: والله إنها نطفة باردة عذبة. وقال الأزهري: والعرب تقول للمويهة القليلة: نطفة، وللماء الكثير: نطفة، وهو بالقليل أخص. أو قليل ماء يبقى في دلو،
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR205 harf
نَطَفٌ نَطَفٌ ذ Earrings: see a verse cited in art. سجد. نُطْفَةٌ نُطْفَةٌ ذ Sperma of a man (S, Msb, K) and of a woman. (Msb.) نَاطِفٌ نَاطِفٌ ذ A kind of sweetmeat; (Msb;) i. q. قُبَّيْطَى. (S, Msb.)
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.233 harf
نَطَفَ نَطَفَ I , U ( n. ac. نَطْف 1 , نِطَاْفَة 23t , نَطَفَاْن 36 , تَنْطَاْف 62 ), a. Trickled, dripped. b. Poured out. c. Accused of vice. d. [ coll. ], Snuffed ( candle ). e. [ coll. ], Flickered, flared ( candle ). نَطِفَ نَطِفَ A ( n. ac. نَطَف 4 , نَطَاْفَة 22t , نُطُوْفَة 27t ), a. Was sullied, polluted; was accused of vice. b. Was corrupt, spoilt. c. Had
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok19.906 harf
نطف نَطَفَ - يَنْطُفُ (نَطَفَ - يَنْطِفُ) - نُطْفَة نَطَفَ - يَنْطُفُ (نَطَفَ - يَنْطِفُ) + الشيء أو السائل: ينفصل ويخرج عن الأصل قطرة قطرة: يسقط ويتقطع قطرة قطرة نُطْفَة: اسم فعل بمعنى مفعول للتصغير من " نَطَفَ - يَنْطُفُ ": المقدار الصغير جداً من الشيء أو السائل والذي " يَنْطُفُ " منه: القطرة الصغيرة جداً: والنطفة اصطلاحاً في القرآن: جزء
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler65 mücavir (87 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. خلق

    9 ortak ayet · Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir

  2. ترب

    4 ortak ayet · Toprak demektir

  3. علق

    3 ortak ayet · Sülük demektir

  4. مضغ

    2 ortak ayet · Et parçası

  5. طفل

    2 ortak ayet · Yeni doğan çocuktur

  6. خصم

    2 ortak ayet · Hasim (hı,sad) : Çantanın kenarına bağlanan iki kulpdan…

  7. مني

    2 ortak ayet · Sıvı meni demektir

  8. مشج

    1 ortak ayet · İki renkten eğrilmiş ipliktir

  9. همد

    1 ortak ayet · Kuru

  10. عمر

    2 ortak ayet · “U’mare” katlı bina demektir

  11. قرر

    2 ortak ayet · Küçük derelerin toplanıp durgunlaştığı göldür

  12. أنس

    4 ortak ayet · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir

Geçtiği ayetler(12)

  1. خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ

    Embriyoİnsanı, bir damla sudan yarattı. Öyleyken o, nasıl da apaçık bir hasım kesilmiştir.

  2. قَالَ لَهُ صَاحِبُهُ وَهُوَ يُحَاوِرُهُ أَكَفَرْتَ بِالَّذِي خَلَقَكَ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ سَوَّاكَ رَجُلًا

    EmbriyoArkadaşı ona cevap vererek dedi ki: Seni topraktan, sonra bir damla sudan yaratıp sonunda da seni insan kılığına koyanı mı inkar ediyorsun?

  3. … مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُضْغَةٍ مُخَلَّقَةٍ وَغَيْرِ …

    EmbriyoEy insanlar; eğer dirilişten yana bir şüphede iseniz; gerçek şu ki: Size açıkça gösterelim diye Biz sizi; topraktan, sonra nutfeden, sonra pıhtılaşmış bir kandan, sonra da yaratılışı belli belirsiz bir çiğnem etten yarat tık. İstediğimizi belli bir süreye kadar rahimlerde tutarız. Sonra sizi bir çocuk olarak çıkarırız. Böylece yetişip erginlik çağına gelirsiniz. Kiminiz öldürülür, kiminiz de bilirken hiç bir şey bilmez olsun diye ömrünün en fena zamanına geri itilir. Yeryüzünü kupkuru olarak görürsün. Ama Biz, ona su indirdiğimiz zaman harekete geçer, kabarır ve her çeşit güzel bitkiden çift çift yetiştirir.

  4. وَاللَّهُ خَلَقَكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ جَعَلَكُمْ أَزْوَاجًا وَمَا تَحْمِلُ مِنْ أُنْثَى وَلَا …

    EmbriyoAllah, sizi topraktan yaratmıştır, sonra bir damla sudan sonra da sizleri çiftler olarak var etmiştir. Hiç bir dişi O’nun bilgisi olmadan hamile kalmaz ve doğum yapmaz. Bir ömürlünün çok yaşaması ve ömrünün azalması ancak kitabdadır. Muhakkak ki bu; Allah’ a pek kolaydır.

  5. أَوَلَمْ يَرَ الْإِنْسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ

    Embriyoİnsan; Bizim kendisini bir damla sudan yarattığımızı görmedi mi ki; şimdi apaçık bir düşmandır.

  6. هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا …

    EmbriyoSizi; topraktan, sonra bir nutfeden, sonra bir kan pıhtısından yaratan, sonra erginlik çağına ulaşmanız, sonra da yaşlanmanız için sizi bebek olarak dünyaya çıkaran O’dur. Kiminiz daha önce öldürülürsünüz. Kiminiz de adı konulmuş bir ecele erişirsiniz. Olur ki böylece aklınızı kullanırsınız.

  7. مِنْ نُطْفَةٍ إِذَا تُمْنَى

    EmbriyoAtıldığında meniden.

  8. إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِيعًا بَصِيرًا

    EmbriyoDoğrusu Biz; insanı katışık bir damla sudan yaratmışızdır. Onu deneriz. Bu sebeple onu, işitici ve görücü yaptık.

  9. مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ

    EmbriyoMeniden yarattı onu da, takdir etti.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökنطف
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerمني, مشج, سلالة, ماء
Zıt Kökيبس
Çekirdek Özet 1Sızarak veya damlayarak toplanan berrak, saf su damlası
Çekirdek Özet 2İnsanın yaratılışının başlangıcı olan döllenmiş hücre ve hayat taşıyan damla
Çekirdek Özet 3Potansiyel taşıyan en küçük biyolojik birimden tam teşekküllü varlığa intikal
Kritik Hata RiskiNutfeyi salt erkek menisiyle sınırlayıp döllenmiş yumurta ve saf biyolojik damla hakikatini göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نطİleriye doğru fırlama, gerilip atılma veya uzanma hareketi (نطح tos vurma, boynuz atma; نطق sesi dışarı fırlatma, sözü dışa vurma)فKenardan sızma, açıklıktan damlama ve ayrılma anlamı katan ف harfinin eklenmesiyle fırlama hareketi, bir delikten veya kenardan süzülerek damla halinde dökülme ve berrak bir sıvı küresi oluşturma biçiminde özelleşmiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkHayatın kaynağını, süreklilik taşıyan akışkan canlılığı ve üreme potansiyelini temsil eder.
طsepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaSıvının küresel bir gerilimle toparlanmasını, damla biçimini alarak kuşatılmasını ifade eder.
فağız; söz, açıklık, kenarBir açıklıktan veya kenardan dışarıya doğru sızmayı, ayrılmayı ve damlamayı gösterir.
نطفCanlılık potansiyeli taşıyan akışkanın toparlanarak küresel bir damla halinde bir açıklıktan sızıp ayrılması hareketi.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kayadan, kaptan veya tulumdan sızan berrak ve saf su damlası; aynı zamanda saflığı ve parlaklığı sebebiyle inci tanesi veya kulaktaki küpe.
Cahiliye şiiri kullanımıKümeyt b. Zeyd'in beytinde leke ve töhmet bulaşması anlamında kullanılmıştır: فدع ما ليس منك ولست منه / هما ردفين من نطف قريب
Erken Arapça kullanımSabaha kadar ince ince damla damla yağan yağmurlu geceler için lisanü'l-Arab'da leyle-i natûf denmesi, yaranın sızması veya devenin karnındaki çıbanın su akıtması için kullanılması.

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça نطف kökü, Sami dillerinde sıvı akması, damlama, damıtılma ve süzülme semantik dairesine aittir. İbranicede n-ṭ-p (נטף) kökü "damlamak, damlatmak, süzülmek; koku damlası veya reçine" anlamını taşır. Aramice ve Süryanicede n-ṭ-p (ܢܛܦ) kökü benzer şekilde "damlamak, akmak, süzülerek dökülmek" manasındadır. Akadcada natāpu kökünde koparma veya çekme anlamları bulunsa da damlama ile ilgili fonetik denkler Batı Sami sahasında n-ṭ-p ile belirgindir. Kök, Sami dil ailesinde aslen berrak, akışkan ve süzülen sıvının küçük bir parçasını (damlayı) karşılar; Arapçada ise bu anlam korunarak hem mücevher saflığına (inci, küpe) hem de canlılığın ilk tohum damlasına (meni, zigot) aktarılmıştır.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönنطفSaf su damlası, damlama, inci, kulak küpesi ve mecazen leke bulaşmasıKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice נטף (n-ṭ-p), Süryanice ܢܛܦ (nṭap)Damlamak, akmak, damla halinde süzülmek, reçine veya koku damlasıKesin
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نطفAnlamlıDamlama, saf su damlası, tohum damlası, inciSıvının sızarak damla oluşturması; insanın yaratılış çekirdeğiHedef kök; Kur'an'da geçer
نفطAnlamlıKabarma, kabarcık çıkarma, sızan yanıcı yağDeride kabarcık oluşması veya yerden sıvının sızarak çıkmasıAkışkanın sızması ve toparlanması ile ortak çekirdek; Kur'an'da geçmez
طنفAnlamlıÇıkıntı yapmak, saçak, duvar kenarı, şüpheDuvarın üstündeki çıkıntı veya insanın üzerine düşen lekeDamlanın kenardan aşmasıyla biçimsel yakınlık; Kur'an'da geçmez
طفنAnlamlıKuşatmak, örtmek, çevrelemekBir nesneyi bütünüyle içine alma veya sarmaSıvının damla halinde toparlanmasıyla dolaylı bağ; Kur'an'da geçmez
فنطKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîbü'l-Luğa'da mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez
فطنAnlamlıZeka, incelikleri sezme, uyanıklıkBilginin zihne damla gibi süzülmesi ve inceliklerin fark edilmesiİnce sızma ve kavrayış ile anlamsal temas; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نطفMerkezSaf su damlası, tohum damlasıYaratılışın hücresel ve damla halindeki ilk formunu ifade eder.İnsanın ilk fiziki oluşum damlası
منيKomşuTakdir etme, fışkırtma, dökmeMeni fışkırıp atılan sıvının genelini gösterirken, nutfe onun içindeki saf ve özgül damladır.Fışkıran sıvının bütünü
مشجKomşuKarışma, katışma, harmanlanmaNutfe tekil damla formunu vurgularken, emşâc onun erkek ve dişi unsurlarla birleşmiş halini belirtir.Karışık döllenmiş sıvı
سلالةKomşuSüzülüp çıkarılma, özNutfe damla biçimini ve küreselliğini öne çıkarırken, sülâle bir bütünden çekilip alınan özü temsil eder.Süzülmüş öz
يبسZıtKuruluk, katılık, sıvısızlıkCanlılık ve akışkanlık taşıyan damlanın zıddı olarak nemin ve sıvının tamamen kaybolmasıdır.Hayati sıvının yokluğu

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaنطفSaf su damlası, embriyo çekirdeğiHem berrak fiziksel damlayı hem insanın ilk döllenmiş biyolojik halini karşılar.Kesin
Latincegutta, semen, zygoteDamla, tohum, döllenmiş hücreGutta fiziksel damla yönünü, zygote ise döllenmiş hücre yönünü karşılar; inci ve saflık boyutunu tek kelimede taşımaz.Güçlü
İngilizcedrop, zygote, blastocystDamla, zigot, embriyo kesesiBiyolojik döllenme ve damla yapısını verir; Kur'an'daki süzülmüşlük ve saflık çağrışımını dışarıda bırakır.Güçlü
AlmancaTropfen, Zygote, KeimblaseDamla, zigot, tohum hücresiFiziksel ve biyolojik karşılıkları sağlar; kökün leke bulaşması veya inci gibi yan anlamlarını kapsamaz.Güçlü
Fransızcagoutte, zygote, embryonDamla, zigot, embriyoFiziksel damla ile hücresel başlangıcı ayrı kelimelerle karşılar; tek terimde bütünlüğü vermez.Güçlü

Kaynak Oxford English Dictionary, Lewis & Short Latin Dictionary, Duden.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
نُطْفَةٍ (Yalın)İnsanın ilk yaratılış damlası / Biyolojik başlangıçİnsanın zayıf ve hakir bir damladan yaratıldığını hatırlatan tevazu ve kudret bağlamı (Nahl 16:4, Hac 22:5, Mü'minûn 23:13).
نُطْفَةٍ أَمْشَاجٍErkek ve kadın sıvılarının karışımı / Döllenmiş zigotİmtihan edilmek üzere işitme ve görme yetileriyle donatılan insanın ilk karışım hali (İnsân 76:2).
نُطْفَةٍ إِذَا تُمْنَىRahim yatağına atılan, fışkırtılan tohum damlasıErkeğin ve dişinin yaratılış kaynağı olarak rahme aktarılan damla (Necm 53:46, Kıyâme 75:37).
خَلَقَهُ مِنْ نُطْفَةٍ فَقَدَّرَهُBütün potansiyeli programlanmış ve ölçülendirilmiş damlaİnsanın yaratılış kaderinin, yapısının ve kabiliyetlerinin kodlandığı başlangıç anı (Abese 80:19).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamYaratılışın başlangıcı ve ba's (diriliş) deliliBir damla sudan insan yaratan ilahi kudretin, insanı öldükten sonra yeniden diriltmeye evleviyetle kadir olmasıTevhid, kudret ve ahiret ispatı
FıkıhCeninin gelişim evreleri, kürtaj ve diyetRahme yerleşen nutfenin hangi andan itibaren hukuki dokunulmazlık kazandığı ve tahliyesinin hükmüCanlılık potansiyelinin ve hukuki himayenin başlangıcı
Tefsirİnsanın yaratılış merhaleleri (etvâr)Ayetlerdeki nutfe, alaka ve mudğa safhalarının biyolojik ve lafzi sıralanışıYaratılış basamaklarının tasviri
HadisAnne karnındaki kırkar günlük gelişim takvimiİbn Mes'ud hadisinde geçen nutfe evresi ve kaderin, ecelin, rızkın yazılması süreciYaratılış süreci ve ilahi takdirin tespiti

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniYaratıcı karşısında insanın konumuOntolojik tevazu kaynağıİnsanın kibrini kırmak ve acziyetini hatırlatmakBir damla sudan yaratıldığını bilen insan, Yaratıcısına karşı büyüklük taslayamaz.Kesin
İlmiEmbriyoloji ve genetik kodBiyolojik tohum ve zigotKarmaşık organizmanın tüm bilgisini küçücük bir damlada depolamakGenetik enformasyonun ve organik gelişimin başlangıç hücresini açıklar.Güçlü
Siyasiİnsan onuru ve hukuk önünde eşitlikEvrensel eşitlik zeminiSınıfsal, ırksal ve soy üstünlük iddialarını iptal etmekBütün insanların aynı nutfeden var edildiği gerçeği, aristokratik kast sistemlerini kökten reddeder.Güçlü
İktisadiFırsat adaleti ve temel insani haklarTemel hak süjesiZengin-fakir ayrımı olmaksızın her insanın varlık değerini tanımakİktisadi dağılımda ve yaşama hakkının korunmasında bireyin kökensel değerini esas alır.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerBaşlangıç koşulu (Initial condition) ve sıkıştırılmış enformasyon çekirdeğiKarmaşık dinamik bir sistemin (tüm insan biyolojisi) gelişim dinamiklerinin ve kodlarının tek bir küresel damlada/hücrede saklanması ve bu başlangıç durumuna göre açılması.Güçlü
Beşeri bilimlerToplumsal eşitliğin ontolojik sıfır noktasıToplumsal tabakalaşmaları, sınıfsal hiyerarşileri ve soy kibrini nötrleyen, herkesin eşit bir kırılganlık ve zayıflıktan başladığını gösteren ontolojik referans.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiNutfeyi yalnızca erkeğin üreme hücresi (sperm) ile sınırlamak veya onu pis/değersiz bir sıvı atık olarak görmek.
Kur'an içi daha geniş anlamNutfe, kök anlamındaki berraklık ve saflıkla uyumlu olarak hem süzülmüş damlayı hem de erkek ve dişi unsurların birleşmesiyle oluşan döllenmiş karışım damlasını (zigot) ve insanın kaderinin kodlandığı ilk hücresel hali kapsar.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataNutfe salt sperm olarak anlaşıldığında, Kur'an'ın "nutfe-i emşâc" (karışık nutfe) ifadesindeki iki taraflı biyolojik katkı ve döllenmiş hücre hakikati ıskalanır; Kur'an'ın embriyolojik derinliği dar ve tarihselci bir yanılgıya indirgenir.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın ontolojik sınırını, kibirlenme hakkının bulunmadığını, yaratılışın tesadüf eseri değil hassas bir ölçüyle (takdir) bir damladan başlatıldığını ve ölümden sonra dirilişin aklen zorunlu olduğunu ispatlayan temel kavramdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnsanın biyolojik yaratılış merhalelerini bildiren ayetlerde (Hac 22:5, Mü'minûn 23:13-14), ahireti ve dirilişi inkâr eden muhataba karşı getirilen aklî burhanlarda (Yâsîn 36:77, Kıyâme 75:37) ve ahlaki tevazu uyarılarında (Abese 80:19, İnsân 76:2).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnsanın kendi kendine yeten, soyu veya zenginliği sebebiyle üstün olan bir varlık olduğu yanılgısını yıkar; ayrıca üremede kadının rolünü dışlayan kadim cinsiyetçi kabulleri "emşâc" kaydıyla tashih eder.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSızarak toparlanan berrak su damlası; saflığı ve küreselliği sebebiyle inci ve küpe.
  • Soyut anlamBütün potansiyelleri ve gelişim programını bünyesinde barındıran asgari ontolojik başlangıç çekirdeği.
  • Sistematik karşılıkİnsanın kibrini kıran, eşitlik ve diriliş tasavvurunu temellendiren embriyolojik program kodu.
  • LaTeX modeliN→fZ→gD
  • LaTeX açıklamasıModelde N saf ve süzülmüş tohum damlasını (nutfeyi), f döllenme ve biyolojik takdir fonksiyonunu (emşâc ve takdîr sürecini), Z ana rahmine yerleşen döllenmiş hücresel çekirdeği (zigot/alaka öncesi fazı), g merhaleli morfolojik büyüme operatörünü (alaka, mudğa ve kemik-et evrelerini), D ise tam teşekküllü insan varlığını temsil eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ن