أبب
أ - ب - ب
جذر- الورود: ١
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ٩
Ebbe bol otu bulunan, hayvanların o tarafa yönlendikleri yer, mera anlamındadır. Abe ile yakınlığı vardır. (EebB) Otlak demektir.المزيد ›
تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: ءبب · أبّ
ملاحظاتي
المعاجم(٩)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Ebbe bol otu bulunan, hayvanların o tarafa yönlendikleri yer, mera anlamındadır. Abe ile yakınlığı vardır. (EebB) Otlak demektir.
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٦٧الأبُّ: المَرْعى. قال الله تعالى: "وفاكِهَةً وأًبّاً". أبو عمرو: الأَبُّ: النِّزاعُ إلى الوطن. أبو زيد: أَبَّ يَؤُبُّ أَبّاً وأَباباً وأَبابَةً: تَهَيَّأ للذَهاب وتَجَهَّزَ، يقال هو في أَيابِهِ، إذا كان في جَهازِهِ. وقال الأعشى: أَخٌ قد طَوى كَشْحاً وأَبَّ لِيَذْهبا.
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١بلا ترجمةالحروف: ٣١٬٦٥٨المدخل: أبّ(باب الهمزة في الذي يقال له المضاعف)
(أبّ) اعلم أن للهمزة والباء في المضاعف أصلين: أحدهما المرعَى، والآخر القَصْدَ والتهيُّؤ. أما الأول فقول الله عزّ وجلّ: ﴿وفَاكِهَةً وَأَبّاً﴾ [عبس 31]، قال أبو زيد الأنصاريّ: لم أسمع للأبِّ ذكراً إلاّ في القرآن. قال الخليل وأبو زيد: الأبُّ: المرعى، بوزن فَعْل. وأنشدَ ابنُ دريد:
جِذْمُنا قيسٌ ونجدٌ دارُنا *** ولنا الأبُّ به والمَكْرَعُ
وأنشدَ شُبيل بن عَزْرَة
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣٣٦أ ب ب
اطلب الأمر في إبانه وخذه بربانه أي أوله وأنشد ابنُ الأعرابي : قد هرمتني قبل إبان الهرم وهي إذا قلت كلي قالت نعم صحيحة المعدة من كل سقم لو أكلت فيلين لم تخش البشم وأبَّ للمسير إذا تهيّأ له وتجهز.
قال الأعشى: صرمت ولم أصرمكم وكصارم أخ قد طوى كشحاً وأب ليذهبا ونقول: فلان راع له الحب وطاع له الأب أي زكا زرعه واتسع مرعاه.
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٬٤٧٤الأَبُّ: الكَلأُ، وعَبَّر بعضُهم(1)
(1 قوله بعضهم: هو ابن دريد كما في المحكم.) عنه بأَنه الـمَرْعَى. وقال الزجاج: الأَبُّ جَمِيعُ الكَلإِ الذي تَعْتَلِفُه الماشِية. وفي التنزيل العزيز: وفاكِهةً وأَبّاً. قال أَبو حنيفة: سَمَّى اللّهُ تعالى المرعَى كُلَّه أَبّاً. قال الفرَّاءُ: الأَبُّ ما يأْكُلُه الأَنعامُ. وقال مجاهد: الفاكهةُ ما أَكَله الناس، والأَبُّ ما أَكَلَتِ الأَنْعامُ، فالأَبُّ من
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٥أ ب ب * * الأبُّ * المرعى
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٥٬٦٣١الأب: الكلأ، وهو العشب رطبه ويابسه، وقد مر أو المرعى كما قاله ابن اليزيدي، ونقله الهروي في غريبه، وعليه اقتصر البيضاوي والزمخشري، وقال الزجاج: الأب: جميع الكلإ الذي تعتلفه الماشية، وفي التنزيل العزيز وفاكهة وأبا قال أبو حنيفة: سمى الله تعالى المرعى كله أبا، قال الفراء: الأب ما تأكله الأنعام، وقال مجاهد: الفاكهة: ما أكله الناس، والأب: ما أكلت الأنعام، فالأب من المرعى للدواب كالفاكهة للإنسان، قال
الأب: الكلأ، وهو العشب رطبه ويابسه، وقد مر أو المرعى كما قاله ابن اليزيدي، ونقله الهروي في غريبه، وعليه اقتصر البيضاوي والزمخشري، وقال الزجاج: الأب: جميع الكلإ الذي تعتلفه الماشية، وفي التنزيل العزيز وفاكهة وأبا قال أبو حنيفة: سمى الله تعالى المرعى كله أبا، قال الفراء: الأب ما تأكله الأنعام، وقال مجاهد: الفاكهة: ما أكله الناس، والأب: ما أكلت الأنعام، فالأب من المرعى للدواب كالفاكهة للإنسان، قال الشاعر: جذمنا قيس ونجد دارنا ولنا الأب به والمكرع أو كل ما أنبتت الأرض أي ما أخرجته من النبات، قاله ثعلب، وقال عطاء: كل شيء ينبت على وجه الأرض فهو الأب والخضر من النبات، وقيل التبن، قاله الجلال، أي لأنه تأكله البهائم، هكذا في النسخ، والخضر ككتف، وعليه شرح شيخنا، وهو غلط، والصواب: الخصر، بالصاد المهملة الساكنة، كما قيده الصاغاني، ونسبه لهذيل، وفي حديث أنس، أن عمر بن الخطاب، رضي الله عنهما، قرأ قوله عز وجل وفاكهة وأبا وقال: فما الأب: ثم قال: ما كلفنا أو ما أمرنا بهذا. والأب: المرعى المتهيىء للرعي والقطع، ومنه حديث قس بن ساعدة فجعل يرتع أبا وأصيد ضبا وفي الأساس: وتقول: فلان راع له الحب وطاع له الأب. أي زكا زرعه واتسع مرعاه. والأب، بالتشديد: لغة في الأب، بالتخفيف بمعنى الوالد، نقله شيخنا عن ابن مالك في التسهيل، وحكاه الأزهري في التهذيب وغيرهما، وقالوا: استأببت فلانا، ببائين، أي اتخذته أبا. نبه على ذلك شيخنا مستدركا على المصنف. قلت: إنما لم يذكره لندرته ومخالفته للقياس، قال ابن الأعرابي: استئب أبا: اتخذه، نادر، وإنما قياسه استأب. و أب: د باليمن قال أبو سعد: بليدة باليمن ينسب إليها أبو محمد عبد الله بن الحسن بن الفياض الهاشمي، وقال أبو طاهر السلفي: هي بكسر الهمزة، قال: سمعت أبا محمد عبد العزيز بن موسى بن محسن القلعي يقول: سمعت عمر بن عبد الخالق الإبي يقول: بناتي كلهن حضن لتسع سنين، كذا في المعجم. قلت: ونسب إليها أيضا الفقيه المحدث أبو العباس أحمد بن سلمان بن أحمد بن صبرة الحميري، مات سنة 728 ولي قضاء مدينة أب، ترجمه الجندي وغيره. و إب بالكسرة: باليمن من قرى ذي جبلة؛ قال أبو طاهر؛ وكذا يقوله أهل اليمن بالكسر، ولا يعرفون الفتح، كذا في المعجم، وقال الصاغاني: هي من مخلاف جعفر. وأب للسير يئب، بالكسر على القياس في المضعف اللازم، ويؤب، بالضم على خلاف القياس، واقتصر عليه الجوهري وتبعه على ذلك ابن مالك في لامية الأفعال، واستدركه شيخنا في حواشي ابن الناظم على أبيه أنه جاء بالوجهين، فالأولى ذكره في قسم ما ورد بالوجهين، أبا وأبيبا على فعيل وأبابا كسحاب وأبابة كسحابة: تهيأ للذهاب وتجهز، قال الأعشى: صرمت ولم أصرمكم وكصارم أخ قد طوى كشحا وأب ليذهبا أي صرمتكم في تهيئي لمفارقتكم، ومن تهيأ للمفارقة فهو كمن صرم، قال أبو عبيد: أببت أؤب أبا، إذا عزمت على المسير وتهيأت كائتب من باب الافتعال. وأب إلى وطنه يؤب أبا وإبابة، كسحابة وأبابا كسحاب أيضا: اشتاق. والأب: النزاع إلى الوطن، عن أبي عمرو، قاله الجوهري، والمعروف عند ابن دريد يئب، بالكسر، وأنشد لهشام أخي ذي الرمة:
وأب ذو المحضر البادي أبابته وقوضت نية أطناب تخـييم وأب يده إلى سيفه: ردها ليسله، وفي بعض النسخ: ليستله، وذكره الزمخشري في آب بالمد، وقال الصاغاني، وليس بثبت. وهو في أبابه بالفتح، وأبابته، أي في جهازه بفتح الجيم وكسرها. وأب أبه أي قصد قصده، نقله الصاغاني وأبت أبابته بالفتح ويكسر أي استقامت طريقته فالأبابة بمعنى الطريقة. والأباب بالفتح: الماء، والسراب عن ابن الأعرابي، وأنشد: قومن ساجا مستخف الحمل تشق أعراف الأباب الحفل أخبر أنها سفن البر. والأباب بالضم: معظم السيل، والموج كالعباب قال: أباب بحر ضاحك هزوق قال شيخنا: صرح أبو حيان، وتلميذه ابن أم قاسم أن همزتها بدل من العين، وأنها ليست بلغة مستقلة انتهى، وأنكره ابن جنى، فقال: ليست الهمزة فيه بدلا من عين عباب وإن كنا قد سمعناه، وإنما هو فعال من أب، إذا تهيأ. قلت: ومن الأمثال: وقالوا للظباء: إن أصابت الماء فلا عباب وإنء لم تصب الماء فلا أباب أي لم تأتب له ولا تتهيأ لطلبه، راجعه في مجمع الأمثال . وفي التهذيب: الوب: التهيؤ للحملة في الحرب، يقال: هب، ووب، إذا تهيأ للحملة، قال أبو منصور: الأصل فيه أب، فقلبت الهمزة واوا. وعن ابن الأعرابي أب إذا هزم بحملة، وفي بعض النسخ: بجملة، بالجيم، وهو خطأ لا مكذوبة بالنصب، وهو مصدر كذب كما يأتي، فيها أي الحملة. وأبة: اسم أي علم لرجل، كما هو صنيعه في الكتاب، فإنه يريد بالاسم العلم وبه سميت أبة العليا وأبة السفلى وهما قريتان بلحج، بفتح فسكون، بلدة بعدن أبين من اليمن، أي كما سميت أبين بأبين بن زهير. وأبة بالضم: د بإفريقية بينها وبين القيروان ثلاثة أيام، وهي من ناحية الأربس موصوفة بكثرة الفواكه وإنبات الزعفران، ينسب إليها أبو القاسم عبد الرحمن بن عبد المعطي بن أحمد الأنصاري، روى عن أبي حفص عمر بن إسماعيل البرقي، كتب عنه أبو جعفر أحمد بن يحيى الجارودي بمصر، وأبو العباس أحمد بن محمد الأبي، أديب شاعر، سافر إلى اليمن، ولقى الوزير العبدي، ورجع إلى مصر فأقام بها إلى أن مات في سنة 598، كذا في المعجم. قلت: أما عبد الرحمن بن عبد المعطي المذكور فالصواب في نسبته الأبيي منسوب إلى جده أبي، نبه على ذلك الحافظ ابن حجر. وممن نسب إليها من المتأخرين، الإمام أبو عبد الله محمد بن خليفة التونسي الأبي شارح مسلم تلميذ الإمام ابن عرفة، ذكره شيخنا. وأبب، إذا صاح، والعامة تقول هبب. وتأبب به أي تعجب وتبجح، نقله الصاغاني.
وأبى بفتح الهمزة وتشديد الباء والقصر كحتى: نهر بين الكوفة وبين قصر ابن هبيرة بني مقاتل، هكذا في النسخ، وصوابه ابن مقاتل وهو ابن حسان بن ثعلبة بن أوس بن إبراهيم بن أيوب التيمي، من زيد مناة، وسيأتي ذكره ينسب إلى أبى ابن الصامغان من ملوك النبط ذكره الهيثم بن عدي. ونهر من أنهار البطيحة بواسط العراق وهو من أنهارها الكبار، وورد في الحديث عن محمد بن إسحاق، عن معبد بن كعب بن مالك قال: لما أتى النبي صلى الله عليه وسلم بني قريظة، ونزل على بئر من أبيارهم في ناحية من أموالهم، يقال لها بئر أبى وهي بئر بالمدينة قال الحازمي: كذا وجدته مضبوطا مجودا بخط أبي الحسن بن فرات أو هي وفي نسخة هو أنا بالنون مخففة كهنا قال الحازمي: كذا سمعته من بعض المحصلين، كذا في المعجم، وسيأتي ذكره في محله، إن شاء الله تعالى. ومما يستدرك عليه: أب إذا حرك، عن ابن الأعرابي، وائتب إذا اشتاق. وأبى بن جعفر النجيرمي محدث ضعيف. وسالم بن عبد الله بن أبى أندلسي، روى عن ابن مزين، وسيأتي في آخر الكتاب.
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٦٤المدخل: ءببأَبَّ
أَبَّ I , U ( n. ac. أَبّ 1 , أَبَاْب 22 , أَبَاْبَة 22t , أَبِيْب 25 )
a. [ La ], Prepared, got ready to, for.
b. [ Ila ], Yearned for, longed to see ( home ).
اِسْتَأْبَبَ
اِسْتَأْبَبَ X ,
a. Adopted as father.
أَبّ
أَبّ 1 ,
a. Herbage, pasture.
أَب
أَب
a. Father ( see أَبَوَ ).
آب
آب
a. August ( month ).
b. [ art. ], The Father ( God ).
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٥٬٠٣٣المدخل: ءببءبب
أَبَّ - يَؤُبُّ - أَبَّ - يَئِبُّ - أبّ
أبَّ - يـَؤُبُّ + الكائن ( النبت أو البشر): يبرعم: ينتصب ويبرز متهيأ للتحرك والانطلاق من أكمامه استعداداً لإكمال ظهور الثمرة.
أبَّ - يـَؤُبُّ + كائن + إلى كائن أو مكان: ينتصب ويتهيأ للخروج والتحرك إلى الكائن أو المكان:وخاصة الأصل والمنبت: نزع إلى أصله ووطنه
أبّ: أصلها " أبـْبٌ " على وزن " فـَعـْل":
الصيغ(١)
الجذور المجاورةالمجاورة: ١ (الإجمالي: ١)
- فكه
الآيات المشتركة: ١ · Fakihe Elma demektir
الآيات التي ورد فيها(١)
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | أبب |
| Yapı | Üçlü kök |
| Özel Durum | Mükerrer (muzaaf) kök |
| Bağlamsal Yakın Kökler | رعي, كلأ, نبت, عشب |
| Zıt Kök | جدب |
| Çekirdek Özet 1 | Otlamaya ve biçilmeye hazır hale gelmiş taze çayır, otlak ve hayvan yemi |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın tükettiği meyvelerin mukabili olarak yeryüzünde hayvanların rızkı kılınan bitki örtüsü |
| Çekirdek Özet 3 | Canlıların varlığını sürdürmesi için ekosistem düzeyinde vaktinde hazırlanan biyolojik besin temeli |
| Kritik Hata Riski | Kelimeyi yalnızca bilinmeyen garip bir nebat türü sanarak insanın gıda zincirindeki hayvan besini ve ekolojik denge boyutunu gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| أب | Harekete geçme, bir hedefe yönelme, hazırlanma veya başlangıç noktası teşkil etme; أبق (kaçıp bir yere yönelme), أبل (deve sürüsüne ve onun otlamasına yönelme), أبد (sürekli kalmaya yönelme) ve أبي (bir tarafa çekilip direnme) köklerinde bu yöneliş ve başlangıç ekseni görülür. | ب | İkinci bâ harfinin katlanmasıyla yöneliş ve hazırlanma hareketi somutlaşarak, canlıların yöneldiği, vaktinde yetişip otlanmaya ve biçilmeye hazır hale gelen gür bitki örtüsüne ve çayıra özgü kılınmıştır. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| أ | Öküz başı; güç, öncülük, başlangıç | Yeryüzünden fışkıran ilk biyolojik gücü, canlanmayı ve besin zincirinin başlangıcını temsil eder. |
| ب | Ev, çadır; iç, barınma, içinde olma | Bir alanda toplanmayı, canlıların içine girip barındığı ve beslendiği tabii ortamı ve sığınağı simgeler. |
| ب | Ev, çadır; iç, barınma, içinde olma | Barınma ve içerme hareketinin pekişerek süreklilik kazanmasını, yeryüzünü halı gibi kaplayan sık örtüyü ifade eder. |
| أبب | Güçle başlayan örtünün yeryüzünü kaplayarak canlılara barınak ve gıda alanı oluşturması | Topraktan kuvvetle bitip olgunlaşan, hayvanların içine yönelerek beslendiği ve barındığı zengin çayır ve mera dokusunu gösterir. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Hayvanların otlaması ve biçilmesi için olgunlaşıp hazır hale gelmiş yeşil ot, mera, çayır ve hayvan yemi. Ayrıca bir şeye yönelmek ve yolculuk için hazırlık yapmak (ebbe li'l-mesîr). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | A‘şâ bir beytinde hazırlık ve yönelme anlamında bu kökü şöyle kullanır: صَرَمْتَ وَلَمْ أَصْرِمْكَ وَكصَارِمٍ / أَخٌ قَدْ طَوَى كَشْحاً وَأَبَّ لِيَذْهَبَا (Benden koptun oysa ben senden kopmadım; ilişkisini kesen bir kardeş gibi bağrını büküp gitmeye hazırlandı). |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem kabile şiirinde mera ve su kaynağı birlikteliğini anlatan şu beyitte geçer: جِذْمُنا قَيْسٌ وَنَجْدٌ دَارُنَا / وَلَنَا الأَبُّ بِهِ وَالمَكْرَعُ (Soyumuz Kays'tır, yurdumuz Necid'dir; orada gür otlak ve su içilecek yer bize aittir). |
المصدر Lisān al-ʿArab; Asās al-Balāgha; Maqāyīs al-Lugha.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça أبب kökü, Sami dillerinde yeşillik, taze sürgün, körpe ekin ve meyve olgunlaşma dönemi anlam alanıyla doğrudan ilişkilidir. İbranicede yer alan ve taze yeşil başak, körpe ekin anlamına gelen eb/aviv (אב / אביב) kelimesi ve ay adı olan nisan ayının antik karşılığı (Hodesh ha-Aviv), bu kökün ilkbahar sürgünü ve bitkisel tazelik çekirdeğini açıkça yansıtır. Süryanicede ebba / ebbe (ܐܒܐ) sözcüğü genel olarak meyve, yerin yeşil mahsulü ve taze bitki anlamına gelir. Aramicede de kök, bitkilerin yeşermesi ve ürün vermesi katmanını korur. Kökün Akadca katmanında inbu / embu (meyve, çiçek, ürün) formunda ortaya çıkan semantik gelişimi, Sami dil ailesinin ortak zemininde bu kökün "bitkinin tazelikle fışkırması, ürün vermesi ve toplanmaya hazır hale gelmesi" matrisine dayandığını gösterir. Arapçada kelime hem hayvanların doğrudan otladığı çayır ve merayı (el-kelâ' ve'l-mer'â) hem de zamanı gelip hazırlığı tamamlanan mevsimi (ibbân) kuşatacak biçimde somutlaşmıştır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs; Payne Smith; David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques); Lisān al-ʿArab.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Hazırlanma, yönelme ve olgunlaşmış otlak | Kök bir yandan hazır hale gelip yönelmeyi (ibbân ve ebbe li'l-mesîr), diğer yandan hayvanların yöneldiği hazır otlağı (el-ebb) ifade eder; iki yön "kıvamına gelme ve yönelme" noktasında birleşir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice aviv / eb, Süryanice ebba, Akadca inbu | Kuzeybatı ve Doğu Sami dillerinde taze ekin, taze başak, ilkbahar mahsulü ve meyve anlamlarıyla ses ve mana denkliği tamdır. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik katmanda taze sürgün ve bitki kökleri | Doğu ve Kuzey Afrika kollarındaki bazı bitkisel filizlenme ve yeşerme terimleriyle morfolojik yakınlıklar öne sürülmüşse de doğrulanmış veri sınırlıdır. | Muhtemel |
المصدر Gesenius; HALOT; Payne Smith; David Cohen.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| أبب | Anlamlı | Otlak, mera, taze hayvan yemi; yönelmek | Hayvanların yayılıp beslendiği biçilmeye hazır çayır ve bir işin mevsimi, vakti. | Hedef köktür; Kur'an'da geçer. |
| بأب | Anlamlı | Sevinçle karşılamak, şefkat göstermek | Bir kimseye güler yüzle ve sevinç belirterek yaklaşmak (bâbe'r-racül). | Kur'an'da geçmez; Arapçada sınırlı kullanımı vardır. |
| ببأ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş altında bağımsız müstakil bir kök anlamı kaydedilmemiştir. | Kur'an'da geçmez; mühmel kabul edilir. |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| أبب | Merkez | Otlak, mera, biçilmeye hazır hayvan gıdası | Özellikle hayvanların otlamasına tahsis edilmiş, topraktan kendiliğinden biten taze ve gür yeşillik. | İnsanın yediği meyve ve ürünlerin karşısında hayvanların doğrudan tükettiği bitki örtüsüdür. |
| رعي | Komşu | Otlatmak, gütmek, korumak | Hayvanın otlağı yemesini ve çobanın hayvanı gözetmesini eylemsel boyutta ifade eder. | أبب bizzat bitkinin kendisine odaklanırken رعي otlatma ve gözetme fiilini öne çıkarır. |
| كلأ | Komşu | Yaş ve kuru ot, genel bitki örtüsü | Hem yeşil ve taze hem de kurumuş otlak için kullanılan genel terimdir. | أبب özellikle taze, hazır ve gür merayı karşılarken كلأ kuruyu da içine alır. |
| عشب | Komşu | Yalnızca taze ve yeşil ot | Henüz kurumamış, yeşilliği süren körpe bitkilerdir. | أبب doğrudan hayvanın besini ve merası olma işleviyle özelleşir. |
| جدب | Zıt | Kuraklık, çoraklık, otsuzluk | Yağmurun kesilmesi sebebiyle toprağın bitki bitirmemesi ve otlağın yok olması hali. | أبب kökünün temsil ettiği gür çayır ve bereketli meranın tam yokluk halidir. |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | أبب | Hayvanların otlağı, mera, taze yem | İnsanın yediği meyvelere mukabil hayvanların doğrudan tükettiği tabii yeşillik. | Kesin |
| Latince | Pabulum, pascuum | Hayvan yemi, otlak, çayır | Pabulum hayvanın yediği besini ve samanı, pascuum ise otlağı karşılar; taze fışkırma nüansı ikincildir. | Güçlü |
| İngilizce | Pasture, fodder, herbage | Mera, hayvan yemi, ot örtüsü | Herbage genel yeşil bitki örtüsünü, fodder biçilmiş yemi, pasture otlağı verir; kökün hem hazır olma hem ot olma birleşimini kısmen karşılar. | Güçlü |
| Almanca | Weide, Futter, Weidegras | Çayır, mera, hayvan yemi | Weide hayvanın yayıldığı otlağı, Futter ise hayvan besinini tam karşılar. | Güçlü |
| Fransızca | Pâturage, fourrage | Otlak, çayır, hayvan yemi | Pâturage hayvanların beslendiği alanı, fourrage ise doğrudan hayvan gıdasını ifade eder. | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary; Grimm Deutsches Wörterbuch; Lane's Lexicon.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| İsim: ebb (أَبّ) | Hayvanların tükettiği otlak, mera ve çayır | İnsana sunulan nimetlerin ardından hayvanların gıdasının zikredildiği yaratılış ve nimet bağlamı; Abese 80:31 (ve fâkiheten ve ebbâ, devamındaki 80:32 ayetinde "metâan leküm ve li-en‘âmiküm" ile açıklanır). |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Rububiyet ve rızık delili | Yeryüzünün sadece insan için değil, tüm canlı ekosistemi ve hayvanlar için kusursuz bir rızık donanımıyla yaratılmış olması. | İlahi inayet ve ekolojik nizamın tamlığı. |
| Fıkıh | Ortak mülkiyet ve mera hukuku | Hayvanların otladığı sahipsiz arazilerdeki otlak ve meraların kamu malı (el-mer'â ve'l-kelâ') sayılması prensibi. | Genel kamu yararı ve otlatma hakkının serbestliği. |
| Tefsir | Garîbü'l-Kur'an ve tefsir usulü | Hz. Ömer'in ayeti okuduğunda kelimenin tam botanik detayını bilememesi üzerine insanın bilmediği ayrıntıyı zorlamaması (tekellüf etmemesi) ilkesi. | Lafzın genel anlamının (hayvan gıdası) açık olması, tür detayının ise zorlanmaması gereği. |
| Hadis | Sahabe rivayetleri ve nüzul bağlamı | Hz. Enes'ten gelen rivayette Hz. Ömer'in kelime üzerindeki tefekkürü ve tekellüften nehyi ihtiva eden haberi. | Kur'an'ın sunduğu ana mesajı kavrayıp gereksiz lügavî zorlamalardan sakınma terbiyesi. |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Yaratılış ve nimet sistemi | Hayvan rızkı ve ilahi lütuf | Canlıların hayatını sürdürmesini sağlama | Allah'ın insan ile birlikte diğer canlıların da rızkını güvenceye aldığının nişanesidir. | Kesin |
| İlmi | Biyoloji ve ekosistem | Birincil üretici biyokütle (flora) | Besin zincirinin tabanını kurma | Otoburların beslenmesini sağlayarak tüm ekolojik piramidin ayakta kalmasını temin eder. | Güçlü |
| Siyasi | Kamu arazisi ve tabii kaynak yönetimi | Ortak mera ve çayır alanları | Toplumsal barışı ve hayvancılığı koruma | Kabile veya devlet düzeninde meraların tekelleştirilmesini engelleyen müşterek alan güvencesidir. | Muhtemel |
| İktisadi | Hayvancılık ve üretim ekonomisi | Doğal yem girdisi | Hayvansal üretim maliyetini sıfırlama | Topraktan kendiliğinden biten otlaklar sayesinde et, süt ve yün üretiminin sürdürülebilir kılınmasıdır. | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Trofik düzeyde birincil üretim (trophic level 1) | Güneş enerjisi ve topraktan gelen inorganik maddelerin ototrof canlılar tarafından hayvanların tüketeceği organik forma dönüştürülmesi matrisidir. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Müşterekler teorisi (commons) | Topluluğun tüm üyelerinin ve onların geçim kaynağı olan hayvanların serbestçe erişebildiği, tüketimi paylaşılan doğal ortak mülk yapısıdır. | Muhtemel |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi yalnızca bilinmeyen, nadir ve egzotik bir çöl bitkisi olarak görüp ayetteki genel mera ve hayvan yemi anlamını unutmak. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da insan için anılan meyve ve gıdaların (fâkihe) karşısına doğrudan konulan ve tüm ehli ve vahşi hayvanların gıdasını temsil eden kapsayıcı bitki örtüsü. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Hz. Ömer rivayetini yanlış yorumlayarak Kur'an'da anlamsız veya bilinemez kelimeler bulunduğu zannına kapılmak; oysa sahabe kelimenin hayvan yemi olduğunu bilmekte, sadece bitkinin özel türünü tekellüfle araştırmayı reddetmektedir. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın canlılar alemine ve rızık dağılımına bakışını gösterir; insanın rızkı ile hayvanların rızkının aynı rahmet zincirinde birbirini tamamladığını kanıtlar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Yeryüzünün tanzimi, insanın yaratılışı, tarım ve hayvancılık nimetlerinin sayıldığı Abese suresindeki nimet ve tefekkür ayetlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Kur'an'ın yalnızca insan merkezli bir faydacılık güttüğü iddiasını çürütür; yeryüzü bitki örtüsünün önemli bir kısmının doğrudan hayvanların istifadesine tahsis edildiğini ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamCanlıların beslenmesi için vaktinde hazır hale gelmiş, topraktan fışkıran gür otlak, mera ve hayvan yemi.
- Soyut anlamCanlılar ekosisteminde besin piramidinin alt basamağını oluşturan tabii hazır oluş, yönelme ve kendiliğinden temin edilen rızık temeli.
- Sistematik karşılıkİnsan ve hayvan tüketiminin birbirini dengelediği ikili gıda sisteminde, hayvanlara ayrılan tabii biyolojik pay.
- LaTeX modeli
Daha sade ve sembolik eksende:
Tam sembolik ifadesiyle:
Saf matematiksel formülasyon:
En yalın soyut hareket:
Yalnızca harflerden oluşan sade model:
- LaTeX açıklamasıFormülde yeryüzündeki toplam rızık ve gıda alanını temsil eder. insan tüketimine ayrılan meyve ve kültür ürünlerini ( insanı simgeler) ifade ederken, doğrudan hayvanlar için hazır kılınan otlak ve merayı ( hayvanları ve canlıları simgeler) temsil eder. Model, ilahi rızık sisteminin bu iki tamamlayıcı kümenin birleşiminden oluştuğunu gösterir.