أبق

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: أ-ب-قالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٢ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أبقشحنأَبَقَفلك

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

أبق

أ - ب - ق

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٢

Ebeye ile yakınlığı vardır. O da hayvanlar için sütten kesilmedir. Bu da söz dinlemeyip kaçmak veya topluluktan kaçan kimseler için kullanılır. (EaBaQ)أبق “Bakiye” artık demektir. Bir kaptan yiyecek döküldüğünde arta kalan yiyecek demektir. “Ebek” başındaki “elif” nekre elifi olup bir kimsenin iz bırakmadan kaçması demektir.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: ءبق · ابق

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Ebeye ile yakınlığı vardır. O da hayvanlar için sütten kesilmedir. Bu da söz dinlemeyip kaçmak veya topluluktan kaçan kimseler için kullanılır. (EaBaQ)أبق “Bakiye” artık demektir. Bir kaptan yiyecek döküldüğünde arta kalan yiyecek demektir. “Ebek” başındaki “elif” nekre elifi olup bir kimsenin iz bırakmadan kaçması demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٦١٤
القاف والباء و"وايء" معهما ق و ب، و ق ب، ب و ق، ق ب أ، ب ق ي، أ ب ق مستعملات. قوب: القَوْبُ: أن تقوّب أرضاً، أو حفرة شبه التَّقْوير، تقول: قُبْتُها فانقابت. وقد قوّبُوا مَتْنَ الأرض، أي: أثروا فيها بمواطئهم ومحلهم، قال: به عصات الحي قَوَّبْنَ متنه وجرد أثباج الجراثيم حاطبه والقَوْبُ: أن يُقَوِّبَ الجرب جلد البعير فترى فيه قوباً قد جردت من الوبر، وبه سميت القوباء التي تخرج في جلد الإنسان فتداوى
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٤١
أَبَقَ العبدُ يَأْبِقُ ويأْبُقُ إباقاً، أي هرب. وتَأَبَّقَ: استتر، ويقال احتبس. ومنه قول الأعشى: ولكنْ أَتاهُ الموتُ لا يَتَأَبَّقُ والأبَقُ: القِنَّب ومنه قول زهير: القائِدَ الخيلِ منكوباً دَوابِـرُهـاقد أُحْكِمَتْ حَكَماتِ القِدِّ والأَبقا
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١١٬٢٢٣
باب القاف والباء قوب ، قبا ، قأب ، بقي ، وقب ، وبق ، أبق ، بوق . قبا : رَوى شمر بإِسنادٍ له عن عطاء أنّه قال : يُكره أن يَدخل المعتكف قَبْواً مَقْبُوّاً . قيل له : فأَيْنَ يُحْدِث ؟ قال : في الشِّعَابِ . قيل : فقعود المسجد ؟ فقال : إنَّ المسجد ليس كذلك . قال شمر : قال ابن شميل : قَبَوْتُ البِناء ، أي : رَفَعْتُه . قال : والسماء مَقْبُوَّةٌ ، أي : مرفوعة . قال : ولا يقال : مَقْبُوَّةٌ من القُبَّة
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٥٬٠١٤
(باب الثلاثي الذي أوّله الهمزة) (أبت) الهمزة والباء والتاء أصلٌ واحد، وهو الحرّ وشدّته. قال ابنُ السكّيت وغيره: أبَتَ يومنا يأبُِتُ([1]) إذا اشتد حرُّه، فهو أَبِتٌ. وأنشد: بَرْك هجُود بفَلاةٍ قَفْرِ([2]) *** أحْمَى عليها الشمسَُ أبْتَُ الحَرِّ ويقال يومٌ أبْتٌ وليلة أبْتَةٌ. ورجل مأبُوتٌ أصابه الحرّ. قال أبو علي الأصفهانيّ: الأَبْتة كالوَغْرة من القَيظ. (أبث) وهذا الباب مهملٌ عند الخليل. قال
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٧٣
- قال الله تعالى: ﴿إذ أبق إلى الفلك المشحون﴾ [الصافات/140]. يقال: أبق العبد يأبق إباقا، وأبق يأبق: إذا هرب (انظر: الأفعال للسرقسطي 1/96؛ والمجمل 1/84؛ ولسان العرب (أبق) 10/3. بكسر الباء وفتحها). وعبد آبق وجمعه أباق، وتأبق الرجل: تشبه به في الاستتار، وقول الشاعر: *قد أحكمت حكمات القد والأبقا* *** (هذا عجز بيت لزهير بن أبي سلمى؛ وصدره: *القائد الخيل منكوبا دوابرها* وهو في ديوانه ص 41، والعجز في
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٤١
أ ب ق عبـد آبـق وعبيـد أبـاق‏.‏ وتقـول‏:‏ الحـر إلـى الخيـر سابـق والعبـد مـن مواطنـه آبق‏.‏ وتقول‏:‏ في رقابهم الرباق ومن شأنهم الإباق‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٤٩١
الإباقُ: هرَبُ العبيد وذَهابهم من غير خوف ولا كدِّ عمل ،قال: وهذا الحكم فيه أَن يُردّ، فإذا كان من كدّ عمل أَو خوف لم يردّ. وفي حديث شريح: كان يَرُدُّ العبدَ من الإباق الباتِّ أي القاطع الذي لا شُبهة فيه. وقد أَبَقَ أي هربَ. وفي الحديث: أَن عبداً لابن عمر، رضي الله عنهما، أَبَق فلحِق بالروم. ابن سيده: أَبَقَ يَأْبِق ويأْبُق أَبْقاً وإباقاً، فهو آبق، وجمعه أُبَّاقٌ. وأَبَقَ وتأَبَّقَ: استخفى ثم
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦٢
* أ ب ق * * أبَقَ * العبد يأبِق ويأبُق بكسر الباء وضمها أي هرب
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٬٨٨٢
أبق العبد، كسمع وضرب ومنع الأولى نقلها ابن دريد، وقوله: منع، هكذا في النسخ، والذي في التكملة بفتح الباء، أي: من حد نصر، كذا هو مضبوط مصحح أبقا بالفتح، ويحرك، وإباقا، ككتاب : ذهب بلا خوف ولا كد عمل قال الليث: وهذا الحكم فيه أن يرد، فإن كان من كد عمل أو خوف ، لم يرد، قال الله تعالى إذ أبق إلى الفلك المشحون وفي حديث شريح: أنه كان لا يرد العبد من الادفان، ويرده من الإباق البات أي: القاطع الذي لا
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٨٩١
المدخل: ابقأَبَقَ 1 أَبَقَ ذ , aor. اَبِقَ , (S, Mgh, Msb, K, &c.,) which is the most common form, (Msb,) and اَبُقَ , (S, TS, Mgh, Msb,) and اَبَقَ , (K,) so in the copies of the K in the place of اَبُقَ ; (TA;) and أَبِقَ, aor. اَبَقَ ; (IDrd, Msb, K;) inf. n. اِبَاقٌ (S, Mgh, Msb) and أَبْقٌ and أَبَقٌ, (K,) or the first of these is a simple subst., and the second and third are the inf. ns.; (Msb;) He (a
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢١٥
المدخل: ءبقأَبَقَ أَبَقَ I , U أَبِقَ A ( n. ac. أَبْق 1 , أَبَق 4 , اِبَاْق 23 ), a. Hid ( himself ), stole away. تَأَبَّقَ تَأَبَّقَ V , a. see I . b. Denied. آبِق آبِق 21 , ( pl. أُبَّق 11 ), a. Fugitive; runaway.
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢ (الإجمالي: ٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. شحن

    الآيات المشتركة: ١ · İçi dolu kaptır

  2. فلك

    الآيات المشتركة: ١ · Fülk (kef), İğ topacı demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. إِذْ أَبَقَ إِلَى الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ

    Kaçtı

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökأبق
YapıÜçlü
Özel DurumHemzeli
Bağlamsal Yakın Köklerهرب, فرر, ندد
Zıt Kökأوب
Çekirdek Özet 1Bir bağa, göreve veya efendiye meşru bir baskı ve eziyet olmaksızın kendi iradesiyle gizlenerek kaçmak ve kenevir lifi gibi sert bir dokudan soyulup ayrılmak
Çekirdek Özet 2İlahi tayin edilmiş görev yerini ve sorumluluk alanını izin almaksızın terk ederek ayrılmak
Çekirdek Özet 3Meşru aidiyet, sözleşme ve kulluk bağından keyfi kopuş; mesuliyet mekanının izinsiz terk edilişi
Kritik Hata RiskiKökü zalim bir baskıdan kurtulmak için kaçmak (هرب) ile eşitleyip Yunus peygamberin risalet görevini terk edişindeki kulluk sorumluluğu nüansını gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
أبBaşlangıç, köklenme, beslenme ve kararlılıkla bir yere yönelme; أبب kökünde ot ve gıda için hazırlık yapıp yönelmek, أبد kökünde asıl yere yerleşip vahşileşerek uzaklaşmak, أبل kökünde devenin idaresi ve yerleşikleşme, أبو kökünde kaynak ve asıl oluşturma, أبي kökünde ise boyun eğmeyip kökten geri durma anlamları bulunurقEklenen ق harfi çevreleme, sınır çizme ve dar kısıtlamayı temsil ederek أب çekirdeğindeki kararlı yönelim ve bağlılık zeminini meşru sınırların dışına taşan, bağından soyulup gizlice fırlayan keskin bir kopuşa dönüştürür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
أÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçEylemi başlatan iradi gücü, öznenin kendi başına karar alarak harekete geçişini ifade eder.
بEv, çadır; iç, barınma, içinde olmaÖzneye ait olan meşru mekanı, korunaklı alanı, efendinin veya görevin kapsama alanını simgeler.
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırMekanın dış çeperini, kısıtlayıcı çizgiyi ve belirlenmiş sınır noktasını temsil eder.
أبقGüç ve iradeyle (أ) bulunulan korunaklı evin veya aidiyet dairesinin (ب) sınırını (ق) aşarak dışarı fırlamak ve gizlenmekÖznelliğin, bağlı bulunduğu içsel ve meşru hiyerarşik sınırları kendi inisiyatifiyle aşarak firar etmesi hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKenevir veya benzeri lifli bir bitkinin gövdesinden kabuğunun dövülerek soyulup ayrılması (الأَبَقُ: قشر القنب); kölenin haksız bir korku veya aşırı iş yükü olmaksızın efendisinin mülkiyetinden ve hizmetinden gizlice kaçıp saklanması.
Cahiliye şiiri kullanımıZüheyr b. Ebî Sülmâ bir beytinde atların teçhizatını ve bağlarını anlatırken kökü kenevir lifinden yapılan sağlam bağ anlamında şöyle kullanır: قد أحكِمتْ حَكَمَاتِ القِدِّ والأبَقا / Başlıkların kayışları sert deri ve kenevir lifleriyle sağlamlaştırılmıştır.
Erken Arapça kullanımA‘şâ ölümün kaçınılmazlığını ve kimsenin ondan gizlenemeyeceğini anlatırken teebbeka türevini saklanmak ve gizlenmek manasında şu mısrayla zikreder: ولكن أتاه الموتُ لا يتأبَّقُ / Fakat ölüm ona geldi; ölümden kaçıp gizlenilmez.

المصدر Züheyr b. Ebî Sülmâ Divanı; A‘şâ Divanı; Kitābü’l-ʿAyn; Maqāyīs al-Lugha; Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça أبق kökü, Sami dillerinin genelinde belirgin bir ortak leksikal tabana doğrudan yayılmamış, daha çok Güney ve Batı Sami havzasında özelleşmiş bir semantik matristir. Kökün İbranice ve Süryanicedeki doğrudan fonetik eşleşmeleri sınırlıdır veya anlam daralmasına uğramıştır; buna karşılık İbranicedeki אבק (toz, zerrecik, toz gibi kalkıp dağılmak/uçuşmak) köküyle uzak bir fonetik akrabalık imkanı tartışılmıştır. Ancak klasik Arapça veride kök, fiziksel olarak kenevir kabuğunun çekirdeğinden ayrılması (el-ebek) ve kölenin hiçbir nesnel baskı, dayak veya açlık olmaksızın, tamamen haksız yere bağlı bulunduğu efendiden ve evden izinsizce çekip gitmesi ekseninde sabitleşmiştir. Dolayısıyla kök, genel Sami dillerindeki ortak göç veya kaçış köklerinden ziyade, Arap dilinin kendi içinde bir mülkiyet ve sorumluluk akdinden haksız kopuşu tanımlayan teknik ve hukuki bir semantik derinleşmeye işaret eder.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Maqāyīs al-Lugha; Brown-Driver-Briggs; Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönKenevir kabuğunun soyulması ve hizmet bağından sebepsiz kaçışBir gövdeden kabuğun ayrışması somut hareketinden, meşru bir rabıtadan izinsiz ve sebepsizce sıyrılıp saklanma anlamına geçmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice אבק ile muhtemel fonetik temasİbranicedeki tozlanma, kalkıp havada dağılma tasviri ile iz bırakmadan sıvışma arasında uzak morfo-semantik paralellik kurulabilir; ancak doğrudan soydaşlık zayıftır.Muhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında bu üçlü kök dizilimiyle doğrudan doğrulanmış soydaş bir form tespit edilememiştir.Veri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha; Lisān al-ʿArab; HALOT.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
أبقAnlamlıKaçmak, soyulmak, gizlenmekMeşru dayanağı olmaksızın efendiden kaçmak; kenevir kabuğuHedef kök; Kur'an'da geçer
أقبAnlamlıİncelmek, oyulmak, karın çekilmesiKarnın içeri çekilmesi veya cismin ortasının daralmasıKur'an'da geçmez; fiziksel daralma
بأقAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
بقأAnlamlıAlacalanmak, lekelenmekKuş veya giysinin siyah-beyaz alacalı olmasıKur'an'da geçmez
قأبAnlamlıDoldurmak, oburca içmekKabı doldurmak veya suyu hızla yudumlamakKur'an'da geçmez
قبأAnlamlıİçmek, kuyu ağzını açmakKuyudan su çekmek veya hızlıca su içmekKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
أبقMerkezHaksız ve sebepsiz kaçışBir görevden, efendiden veya sözleşmeden hiçbir şiddet veya zaruret yokken keyfi olarak gizlice ayrılmakSorumluluğu terk etme ve saklanma esastır
هربKomşuKorku sebebiyle kaçışTehdit, korku veya can tehlikesi karşısında sergilenen genel kaçma eylemidir; kaçan haklı olabilirSebep genellikle harici bir korkudur
فررKomşuKarşılaşmadan geri çekilmeAğır basan bir hasım veya savaş ortamından hızla uzaklaşmak; cepheyi terk etmekGüç yetirememe ve doğrudan hız vurgusu taşır
نددKomşuBaşıboş şekilde kaçışYük hayvanının sahibini dinlemeyip yoldan çıkması ve yabanileşerek sağa sola savrulmasıİtaatsizlik ve rotasız dağılma öne çıkar
أوبZıtAsıl mekana ve efendiye dönüşTerk edilen yere, sahibe veya meşru kaynağa iradeyle ve pişmanlıkla geri dönmekKaçışın tam karşıtı olarak aidiyet merkezine dönüşü kurar

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaأبقİzinsiz ve sebepsiz firar etmekBir hiyerarşi ve ahit altındayken meşru mazeretsiz kaçıp gizlenmekKesin
LatinceFugitivus, aufugereGörevden veya efendiden kaçmakÖzellikle Roma hukukunda sahibinden kaçan köle (servus fugitivus) için kullanılır; hukuki sorumluluk kaybını tam karşılar.Güçlü
İngilizceAbscond, flee unauthorizedGizlice ve izinsizce kaçmakAbscond fiili hem saklanmayı hem de bir yükümlülükten kaçmayı karşılar; sırf fiziksel flee kelimesinden daha dar ve tamdır.Güçlü
AlmancaEntlaufen, sich absetzenEfendiden/görevden kaçıp kaybolmakİtaat altında bulunulan ortamı izinsiz terk etme ve gizlenme nüansını verir.Güçlü
FransızcaMarronner, s'enfuir en marronSahibinden kaçmak, firar etmekTarihsel bağlamda efendisinden kaçıp dağlara sığınan kölenin firarını anlatır.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary; Lewis & Short; Oxford English Dictionary; Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Fiil-i mâzî: أَبَقَİlahi risalet görevini izin almaksızın ve tebliğ sabrı tükenerek terk etmekYunus peygamberin kavminin iman etmemesi üzerine Rabbinden kesin bir hicret emri gelmeden şehri terk edip yüklü bir gemiye sığınmasını tasvir eden bağlam (Sâffât 37:140).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamPeygamberlerin ismet sıfatıYunus peygamberin kaçan bir köleye benzetilerek أبق fiiliyle anılmasının peygamberlik masumiyetiyle nasıl bağdaştığıPeygamberin büyük günah işlemediği, ancak evlâ olanı terk ederek ilahi izin çıkmadan hicrete yöneldiği (zelle) tespiti.
FıkıhHukukta kaçak köle (el-âbık) ahkamıSahibinden kaçan kölenin satışı, kaçışına sebep olan unsurlar (korku, ağır iş vs.) ve geri getirilene verilecek mükâfat (cu‘l)Korku ve açlık olmadan kaçan kölenin satımında ayıp muhayyerliği doğması; kaçışın meşru mazeretten yoksunluğu.
TefsirSâffât Suresi 140. ayetin izahıAyetteki istiarenin mahiyeti; peygamberin efendisinden kaçan bir köleye teşbih edilmesindeki edebi ve ahlaki incelikKul ile Rabbi arasındaki mutlak ubudiyyet ilişkisi; kulun efendisinin izni olmadan görev yerini değiştiremeyeceği hakikati.
HadisÂbık kölenin namazı ve hukuki konumuEfendisinden meşru sebep olmaksızın kaçan kişinin ibadetlerinin kabul şartı ve cemaatten kopuş rivayetleriSadakat ve ahit bağının kasten koparılmasının getirdiği manevi kısıtlılık ve sorumluluk hali.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniUbudiyyet ve risalet hiyerarşisiİzinsiz görev terkiKulun mutlak efendisi olan Allah'a karşı kendi inisiyatifiyle hareket etmesini engellemeKulun efendisine karşı özerk hareket alanı ilan edemeyeceğini, her eylemin ilahi rıza ve emir sınırlarında olması gerektiğini bildirir.Kesin
İlmiYöntem ve sınır disipliniUsulden sapma ve kopuşBilgi üretiminde meşru zemini ve veri disiplinini terk edip keyfiliğe kaymayı önlemeSistematik bir delile dayanmaksızın bir bilimsel hiyerarşiyi ve yöntemi terk etmenin geçersizliğini gösterir.Muhtemel
SiyasiKamusal görev ve otorite bağıVazife mahallini izinsiz terkKamu otoritesiyle yapılan görevi keyfi olarak bırakıp firar etmeyi cezalandırmaBir memurun veya yöneticinin emrindeki toplumu veya idari vazifeyi meşru yetki devri olmadan bırakıp kaçmasının gayrimeşruluğudur.Güçlü
İktisadiAkdi sorumluluk ve iş sözleşmesiYükümlülükten kaçışSözleşmeden doğan emeği ve borcu ifa etmeksizin gizlenerek ortadan kaybolmayı engellemeKarşılıklı rıza ve akit ile üstlenilen bir işin haksız biçimde terk edilerek ekonomik kayba ve haksız iflasa yol açmasını niteler.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKararlı yörüngeden kaçış hızı (Escape velocity / Orbital decay)Bir parçacığın veya gök cisminin, kendisini merkezde tutan kütleçekim alanından harici bir çarpışma olmaksızın, kendi kinetiğiyle yörüngeden fırlayıp ayrılması durumuyla örtüşür.Güçlü
Beşeri bilimlerAskeri firar ve kamu görevini terk (Desertion / Dereliction of duty)Hukuk ve sosyolojide bir bireyin, meşru bir baskı veya can tehlikesi bulunmaksızın, tabi olduğu hiyerarşik sözleşmeyi tek taraflı feshedip vazife yerinden gizlice ayrılması olgusudur.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca sıradan bir fiziksel kaçış (هرب) veya zulümden kurtulma firarı olarak anlamak.
Kur'an içi daha geniş anlamKök Kur'an'da sadece fiziksel yer değiştirmeyi değil; Allah ile kul arasındaki mutlak efendi-köle ilişkisini, vazife ahlakını ve peygamber dahi olsa ilahi izne bağlı kalma zorunluluğunu ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataYunus aleyhisselamın kıssasındaki ayeti sıradan bir yolculuk veya kavminden kaçış sanmak; Allah'ın onu kaçak bir köle gibi niteleyerek terbiye etmesindeki edebi azameti ve kulluk inceliğini yitirmek.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Çünkü Kur'an'ın insan tasavvurunda mutlak efendinin Allah, insanın ise kayıtsız şartsız bir kul olduğunu tek bir kelimeyle zihinlere kazır; peygamberlerin dahi bu rabıtadan bağımsız inisiyatif alamayacağını öğretir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamber kıssalarında, özellikle Yunus peygamberin zelle ve tevbe sürecini anlatan Sâffât Suresi bağlamında ve insanın kulluk sorumluluğunu düzenleyen ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Bir insanın veya davetçinin, muhataplarının duyarsızlığı karşısında kendi kararıyla sorumluluk alanını terk etme hakkı olduğu zannını yıkar; meşru izin olmadan görev yerini bırakmanın manevi bir firar olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamKenevir kabuğunun lifinden soyulup ayrılması; bir kölenin şiddet ve açlık gibi hiçbir meşru mazeret olmaksızın efendisinin evinden gizlice kaçması.
  • Soyut anlamBir ahit, vazife ve kulluk bağı altında bulunan öznenin, merkezden gelen izin olmaksızın kendi iradesiyle meşru bağlamı terk edip gizlenmesi.
  • Sistematik karşılıkHiyerarşik ve sözleşmeye bağlı bir sistemde, yetkisiz inisiyatif kullanımı sonucu oluşan bağ kopuşu ve vazife terkidir.
  • LaTeX modeliE={x∈C∣f(x)∉B  ⟹  ∇S(x)≠0}
  • LaTeX açıklamasıModelde C meşru aidiyet ve kulluk çerçevesini, B merkezin izin verdiği meşru eylem sınırlarını, f(x) öznenin yöneldiği konumu, ∇S(x) ise izin hilafına gerçekleşen kopuşun doğurduğu sorumluluk ve kusur gradyanını temsil eder. Model, öznenin meşru sınır dışına çıkışının sistemde doğrudan bir kusur ve firar durumu ürettiğini sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ا