أثث

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: أ-ث-ثالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٢٠ · الآيات: ٢ · السور: ٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».متعخففحينحسنأثثصوفأَثَاثًاهلكظعنبيتجلدقبلقرنسكن

الجذرالصيغ ١الآيات ٢السور ٢المجاورة ٢٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

أثث

أ - ث - ث

جذر
  • الورود: ٢
  • الآيات: ٢
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ٩

Eses hasır yapılan bitkidir. Esas ev eşyası demektir. (EaÇaÇ) Altı çalısız ağaçlık, taranmış gür saç, mobilyadır.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: ءثث · أثّ

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Eses hasır yapılan bitkidir. Esas ev eşyası demektir. (EaÇaÇ) Altı çalısız ağaçlık, taranmış gür saç, mobilyadır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٨١٠
باب اللفيف من الثاء ث أ ي، ث أ و، ث و ي، ث أ ث أ، و ث أ، أ ث ي، أ ث ثأي: الثَّأَى: أَثَر الجُرح، وإذا وقع بين القوم جراحات قيل: قد عَظُم الثَّأَى بينَهم. والثَّأَى: خَرْمُ الخَرز. وأَثْأَيتُ خرز الأديم. أي: باعدت أو قاربت فلا يكتم الماء، قال: وَفزاءَ غَرْفيّةٍ أثأى خوارِزها مُشَلْشِلٌ ضَيَّعتْهُ بينَها الكُتَبُ ويجوز للشّاعر أن يؤخّر الهمزة حتّى تصير بعد الألف فتصير: ثاءَ على القَلْب، ومثله:
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣١٨
أَثَّ النباتُ يَئِثُّ، أثاثه أي كَثرَ والتفَّ. ونبات أَثيثٌ وشَعَرٌ أثيثٌ. ونساء أَثائِثُ: كثيراتُ اللحم. قال رؤبة: ومِنْ هَوايَ الرُّجُحُ الأثائِثُ والأثاث: متاع البيت. قال الفراء: لا واحد له. وقال أبو زيد: الأثاثُ المالُ أجمعُ: الإبلُ، والغنم، والعبيدُ، والمتاعُ. والواحدة أَثاثَةٌ. وتَأثَّثَ فلانٌ، إذا أصاب رياشاً.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٬٦٩٤
باب اللفيف من حرف الثاء ثأى ، وثأ ، أثأ ، أثث ، ثأثأ ، ثوى . ثأى : أبو عُبيد : أَثأَيْت الخَرزَ ، إذا خَرَمْتَه . وقال أبو زيد : أَثأَيتُ الخَرز إثْئَاءً : خَرَمْتُه . وقد ثِئَىَ الخَرز يثأًى ثأَى شَديداً . قال : وأَثأَيْت في القوم إثْئَاءً ، إذا جَرَحْت فيهم . وهو الثأَى . وقال اللَّيْثُ : إذا وَقْع بين القومِ جِرَاحات قِيل : قد عَظُم الثأَى بَيْنهم . قال : ويَجوز للشاعر أن يَقْلب مَدّ ( الثأَى
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١بلا ترجمةالحروف: ٣١٬٦٥٨
المدخل: أثّ(باب الهمزة في الذي يقال له المضاعف) (أبّ) اعلم أن للهمزة والباء في المضاعف أصلين: أحدهما المرعَى، والآخر القَصْدَ والتهيُّؤ. أما الأول فقول الله عزّ وجلّ: ﴿وفَاكِهَةً وَأَبّاً﴾ [عبس 31]، قال أبو زيد الأنصاريّ: لم أسمع للأبِّ ذكراً إلاّ في القرآن. قال الخليل وأبو زيد: الأبُّ: المرعى، بوزن فَعْل. وأنشدَ ابنُ دريد: جِذْمُنا قيسٌ ونجدٌ دارُنا *** ولنا الأبُّ به والمَكْرَعُ وأنشدَ شُبيل بن عَزْرَة
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٤٤٢
الأَثاثُ والأَثاثةُ والأُثوثُ: الكثرة والعِظَمُ من كل شيء؛ أَثَ يَأَثُّ ويَئِثُّ ويَؤُثُّ أَثًّا وأَثاثةً، فهو أَثٌّ، مقصور؛ قال ابن سيده: عندي أَنه فَعْلٌ، وكذلك أَثِيثٌ، والأُنثى أَثِيثة، والجمع أَثائِثُ وأَثايِثُ. ويقال: أَثَّ النباتُ يَئِثُّ أَثاثةً أَي كثُر والتَفَّ، وهو أَثِيثٌ، ويوصف به الشَّعَر الكثير، والنباتُ المُلْتف؛ قال امرؤ القيس: أَثِيثٌ كَقِنْوِ النَّخْلة المُتَعَثْكِلِ وشَعَر
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٣٦
* أ ث ث * * الأثاث * متاع البيت قال الفراء لا واحد له وقال أبو زيد * الأَثاثُ * المال أجمع الإبل والغنم والعبيد والمتاع الواحدة * أثاثةٌ
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٩٠
المدخل: ءثثأَثَّ أَثَّ A , I , U ( n. ac. أَثَاْث 22 , أَثَاْثَة 22t , أُثُوْث 27 , أُثُوْثَة 27t ), a. Was abundant, luxuriant. أَثَّثَ أَثَّثَ II , a. Furnished. تَأَثَّثَ تَأَثَّثَ V , a. Procured furniture. b. Was furnished. أَثّ أَثّ 1 , a. Plentiful. أَثَاْث أَثَاْث 22 , a. Goods, furniture, utensils. أَثِيْث أَثِيْث 25 , a. see 1 . أَثَّثَ N. P. أَثَّثَ II , a. Furnished.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٧٬٦٩٦
المدخل: ءثثءثث أَثَّ - يَئِثُّ (أَثَّ - يَؤُثُّ) - أثـاث أَثَّ - يَئِثُّ (أَثَّ - يَؤُثُّ) + الشيء: يتجمع بشكل ملتف ليؤلف موطئاً ومقعداً وفرشاً طرياً ليناً مريحاً أَثاث: على وزن " فـَعال" : اسم فعل " أَثَّ - يئِثُّ ": التأثيث:وهو أيضاً بمعنى مفعول اسم آلة منه: حاجات وأدوات المنزل من كساء وأغطية وفرش وكراسي وسرر مؤثثة: مصنوعة بطريقة تجعلها طرية ناعمة لينة
رابط المدخل

ءثث أَثَّ - يَئِثُّ (أَثَّ - يَؤُثُّ) - أثـاث أَثَّ - يَئِثُّ (أَثَّ - يَؤُثُّ) + الشيء: يتجمع بشكل ملتف ليؤلف موطئاً ومقعداً وفرشاً طرياً ليناً مريحاً أَثاث: على وزن " فـَعال" : اسم فعل " أَثَّ - يئِثُّ ": التأثيث:وهو أيضاً بمعنى مفعول اسم آلة منه: حاجات وأدوات المنزل من كساء وأغطية وفرش وكراسي وسرر مؤثثة: مصنوعة بطريقة تجعلها طرية ناعمة لينة وثيرة ومريحة، والمستعملة لتزويد الساكن بكل وسائل الراحة. أثَّثَ - يُؤثِّثُ +كائن + بيتاً أو فرشاً: على وزن " فـَعَّلَ" من " أَثَّ - يئِثُّ " جعله " يئِثُّ " بشدة: جعله فرشاً طرياً ليناً مريحاًً وثيراً واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ "الفرش والتأثيث والراحة تحت كائن "، وهي: أَرِكَ - يَأْرُكُ (أَرِكَ - يَأْرِكُ)، فَرَشَ - يَفْرِشُ (فَرَشَ - يَفْرُشُ)، مَهَدَ - يَمْهَدُ، أَثَّ - يَئِثُّ (أَثَّ - يَؤُثُّ)، أرِضَ - يَأرَضُ، نَمْرَقَ - يُنَمْرِقُ أثاث الأثاث ﴿وكم أهلكنا قبلهم من قرن هم أحسن أثاثا ورئيا(74)﴾ مريم ﴿والله جعل لكم من بيوتكم سكنا وجعل لكم من جلود الأنعام بيوتا تستخفونها يوم ظعنكم ويوم إقامتكم ومن أصوافها وأوبارها وأشعارها أثاثا ومتاعا إلى حين(80)﴾ النحل مختار الصحاح ● [أثث] أ ث ث: الأثاث متاع البيت قال الفراء لا واحد له وقال أبو زيد الأَثاثُ المال أجمع الإبل والغنم والعبيد والمتاع الواحدة أثاثةٌ الراغب أث - الأثاث: متاع البيت الكثير، وأصله من: أث (يقال: أث النبات يئث أثاثه، أي: كثر والتف. انظر: اللسان (أث) )، أي: كثر وتكاثف. وقيل للمال كله إذا كثر: أثاث، ولا واحد له، كالمتاع، وجمعه أثاث (وهذا قول الفراء، وقيل: واحده أثاثة. انظر: المجمل 1/78؛ واللسان (أث) ). ونساء أثايت: كثيرات للحمل، كأن عليهن أثاثا، وتأثث فلان: أصاب أثاثا. ملخص اللسان 1. أَثَ يَأَثُّ ويَئِثُّ ويَؤُثُّ أَثًّا وأَثاثةً: الأَثاثُ والأَثاثةُ والأُثوثُ: الكثرة والعِظَمُ من كل شيء؛ 2. أَثَّ النباتُ يَئِثُّ أَثاثةً أَي كثُر والتَفَّ، 3. وشَعَر أَثِيثٌ: غزير طويل، 4. وأَثَّتِ المرأَةُ تَئِثُّ أَثًّا: عَظُمَتْ عجيزتُها؛ 5. وامرأَةٌ أَثِيثةٌ: أَثِيرة، كثيرة اللحم، 6. وأَثَّثَ الشيءَ: وَطَّأَه ووثَّرَه. 7. والأَثاثُ: الكثير من المال؛ 8. والأَثاثُ: المالُ أَجمع، الإِبل والغنم والعبيد والمتاع. 9. والأَثاثُ: أَنواعُ المَتاع من متاع البيت ونحوه. 10. وتأَثَّثَ الرجلُ: أَصابَ خيراً؛ 11. وأَثاثةُ: اسم رجل، بالضم؛ لسان العرب ● - أثث: الأَثاثُ والأَثاثةُ والأُثوثُ: الكثرة والعِظَمُ من كل شيء؛ أَثَ يَأَثُّ ويَئِثُّ ويَؤُثُّ أَثًّا وأَثاثةً، فهو أَثٌّ، مقصور؛ قال ابن سيده: عندي أَنه فَعْلٌ، وكذلك أَثِيثٌ، والأُنثى أَثِيثة، والجمع أَثائِثُ وأَثايِثُ. ويقال: أَثَّ النباتُ يَئِثُّ أَثاثةً أَي كثُر والتَفَّ، وهو أَثِيثٌ، ويوصف به الشَّعَر الكثير، والنباتُ المُلْتف؛ قال امرؤ القيس: أَثِيثٌ كَقِنْوِ النَّخْلة المُتَعَثْكِلِ وشَعَر أَثِيثٌ: غزير طويل، وكذلك النبات، والفعل كالفعل؛ ولِحْية أَثَّة كَثَّة: أَثِيثة. وأَثَّتِ المرأَةُ تَئِثُّ أَثًّا: عَظُمَتْ عجيزتُها؛ قال الطِّرِمَّاح:إِذا أَدْبَرَتْ أَثَّتْ، وإِنْ هي أَقْبَلَتْ، فَرُؤْدُ الأَعالي، شَخْتةُ المُتَوَشَّحِ وامرأَةٌ أَثِيثةٌ: أَثِيرة، كثيرة اللحم، والجمع إِثاثٌ وأَثائثٌ؛ قال رؤبة: ومن هَوايَ الرُّجُحُ الأَثائثُ، تُمِيلُها أَعجازُها الأَواعِثُ وأَثَّثَ الشيءَ: وَطَّأَه ووثَّرَه. والأَثاثُ: الكثير من المال؛ وقيل: كثرةُ المال؛ وقيل: المالُ كلُّه والمتاعُ ما كان من لِباسٍ، أَو حَشْوٍ لفراشٍ، أَو دِثارٍ، واحدتُه أَثاثةٌ؛ واشتقه ابن دريد من الشيء المُؤَثَّثِ أَي المُوَثَّر. وفي التنزيل العزيز: أَثاثاً ورِئْياً؛ الفراء: الأَثاثُ المَتاع، وكذلك قال أَبو زيد. والأَثاثُ: المالُ أَجمع، الإِبل والغنم والعبيد والمتاع. وقال الفراء: الأَثاثُ لا واحد لها، كما أَن المَتاع لا واحدَ له، قال: ولو جمعتَ الأَثاثَ، لقلت: ثلاثةُ آثَّةٍ، وأُثُتٌ كثيرة. والأَثاثُ: أَنواعُ المَتاع من متاع البيت ونحوه. وتأَثَّثَ الرجلُ: أَصابَ خيراً؛ وفي الصحاح: أَصابَ رِياشاً. وأَثاثةُ: اسم رجل، بالضم؛ قال ابن دريد: أَحسِبُ أَن اشتقاقه من هذا. مقاييس اللغة: (أثّ) هذا بابٌ يتفرع من الاجتماع واللين، وهو أصلٌ واحد. قال ابن دريد: أثّ النبتُ أثّاً إذا كثُر. ونبتٌ أثيث، وكلُّ شيء موطّأٍ أثيثٌ، وقد أُثِّثَ تأثيثاً. وأثاث البيت من هذا، يقال إنّ واحده أثاثة، ويقال لا واحدَ له من لفظه. وقال الرّاجز في الأثيث: يَخْبِطنَ منه نبتَه الأثيثا *** حَتّى ترى قائِمَه جثيثا أي مجثوثاً مقلوعاً. ويقال نساءٌ أثائث، وثيرات اللحم. وأنشد: ومِنْ هَوَايَ الرُّجُحُ الأثائثُ *** تُمِيلُهَا أعجازُها الأواعِثُ([6]) وفي الأثاث يقول الثقفي: أشاقَتْكَ الظَّعائنُ يومَ بانُوا *** بذي الزّيِّ الجميلِ من الأثاثِ([7]) القاموس المحيط: أثَّ النَّباتُ يَئُتُّ، يَئِتُّ، مُثَلَّثَةً، أثاثَةً وأَثاثاً وأُثوثاً كَثُرَ والْتَفَّ، والمرأةُ عَظُمَتْ عَجِيزَتُها. وأثَّثَه: وطَّأه، ووثَّرَه. وهو أثٌّ وأثِيثٌ: كثيرٌ عظيمٌ، ج: إِثاثٌ وأثائِثُ، وهي بهاءٍ، والجَمْعُ كالجَمْعِ. والأثائثُ: الكثيراتُ اللحمِ أو الطِوال التاماتُ منهُنَّ. والْأَثاثُ: مَتاعُ البَيتِ، بلا واحدٍ، أو المالُ أجْمَعُ، والواحِدةُ: أَثاثَةٌ. والْأَثاثِيُّ: الْأَثَافِيُّ، وفَرَسٌ للحبطَاتِ. وأُثاثَةُ، كثُمامَةٍ ويُفْتَحُ: رجُلٌ، ووالِدُ مِسْطَحٍ الصَّحابِيِّ. تاج العروس: أ - ث - ث " أَثَّ النّباتُ يَئِثُّ " وَيَأَثُّ ويَؤُثُّ " مُثَلَّثَةً " أَثّاً و " أَثَاثَةً وأَثَاثاً وأُثُوثاً " بالضم في الأَخِير " : كَثُرَو الْتَفَّ " . والأَثَاثُ " الكَثْرَةُ و " العِظَمُ من كُلّ شْيءٍ . ويُوصَفُ به الشَّعَرُ الكَثِير والنَّبَاتُ المُلْتَفُّ . أَثَّت " المَرْأَةُ " تَؤُثُّ أَثّاً " : عَظُمَت عَجيزَتُهَا " قال الطِّرِمّاح : " إِذا أَدْبَرَتْ أَثَّتَ وإنْ هِيَ أَقْبَلَتْفَرُؤْدُ الأَعَالِي شَخْتَةُ المُتَوَشَّحِ " وأَثَّثَهُ " إِذا " وَطَّأَهُ " تَوْطِئَةً " وَوَثَّرَهُ " تَوْثِيراً فِرَاشاً كان أو بِسَاطاً عن ابن دُرَيْد . " وهو أَثٌّ " مَقْصور قال ابنُ سِيدَه : عِنْدي أَنه فَعْلٌ " وأَثِيثٌ " أَي " كَثِيرٌ عَظِيمٌ " وشَعَرٌ أَثِيثٌ أَي غَزِيرٌ طَويلٌ وكذلك النَّبَاتُ والفِعْلُ كالفِعْل قال امرْؤُ القَيْسِ : " أَثِيث كقِنْوِ النَّخْلَةِ المُتَعَثْكِلِ " ج إِثاثٌ " بالكسر كَكَرِيمِ وكِرَامٍ " وأَثَائِثُ " بالياءِ وبالهَمْزة كذا ضُبِط . " وهي " أَثِيثَةٌ " بهاءٍ " يُقَال : لِحْيَةٌ أَثِيثَةٌ وامرأَةٌ أَثِيثَةٌ أَي أَثِيرَةٌ كثيرةُ اللَّحْمِ . " والجَمْعُ كالجَمْعِ " أَي إِثاثٌ وأَثائِثُ هكذا في سائِر الأُمَّهاتِ وقد ضبط شيخُنا هنا بما لا يُجْدِي نَفْعاً . " والأَثائِثُ : الكَثِيراتُ اللَّحْمِ أو الطِّوَالُ التَّامّاتُ مِنْهُنّ " قال رؤبة : " ومن هَواىَ الرُّجُحُ الأَثائِثُ " تُمِيلُها أَعْجَازُهَا الأَواعِثُ " والأَثَاثُ " كسَحَابٍ : الكَثِيرُ من المالِ . وقيل : كَثْرَةُ المَالِ . وقيل : " مَتَاعُ البَيْتِ " ما كَانَ من لِباسٍ أو حَشْوٍ لِفراشٍ أَو دِثَارٍ قال الفَرّاءُ : هو " بلا وَاحِدٍ " كما أَنَّ المَتَاعَ لا واحِدَ له وكذلك قال أَبُو زَيْد . هو " المالُ أَجْمَعُ " أَي كلّه : الإِبِلُ والغَنَمُ والعَبِيدُ والمَتَاعُ " والوَاحِدةُ أَثَاثَةٌ " بالفتح وفي التَنْزِيل العزيز " أَثَاثاً ورِئْياً " . قال الفرّاءُ : ولو جَمَعْتَ الأَثَاثَ لقُلْتَ : ثَلاَثَةُ آثَّةٍ وأُثُثٌ كثِيرَةٌ . وقال شيخُنا : قال بعض اللّغويّين : الأَثَاثُ : ما يُتَّخَذُ للاسْتِعْمَال والمَتاعِ لا لِلتَّجارةِ . وقيل : هما بِمَعْنىً . وقيل : الأَثاثُ : ما جَدَّ من متاعِ البَيْتِ لا ما رَثَّ وبَلِىَ وبه جَزم القُرْطُبِيّ . وفي الصّحاح : تَأَثَّثَ فُلان إِذا أَصابَ رِيَاشاً . " والأَثَاثِىُّ : الأَثَافِيُّ " وَزْناً وَمَعْنىً وهِيَ حِجَارَةٌ تُنْصَبُ وتُجْعَلُ القِدْرُ عليها . قال شيخُنا : هو مما عدُّوه فيما أُبْدلتْ الثّاءُ فيه من الفاءِ ؛ كمُغْفُورٍ ومُغْثُورٍ ولم يَتَعَرّض له هُنا الجَوْهَرِيُّ ولا ابنُ مَنْظُور ولا غيرُهما من أَئمّة اللُّغَةِ والتَّصْرِيف بناءً على أَنّ الهَمْزَةَ زائدَة والثَّاءَ جُعِلَتْ بدَلَ الفاءِ . قلت : وهو لُغَة تميمٍ خاصَّة كما نقله الصَّاغَانيّ . الأَثافِيّ بن الخُزَرِ بن ذِي الصُّوفَةِ بن أَعْوَجَ " فرسٌ للحَبِطاتِ " " وأُثَاثَةُ كثُمَامَة ويُفْتَح " : اسمُ " رَجُل " الفتح عن ابن دُرَيْد . أُثَاثَةُ : اسمُ " والِد مِسْطَحٍ الصَّحابِيّ " رضي الله عنه قريب سيّدنا أَبِي بَكْرٍ الصّدّيق رضي الله عنه قَالَ ابنُ دُرَيْد : أَحْسَبُه مُشْتَقّاً من هذا يعني من تَأَثَّثَ الرَّجُلُ وسيأْتي . قلت : وكذا أُخْتُه هِنْد بنتُ أُثَاثَةَ وعَمْرُو بنُ أَبي أُثَاثَةَ العَدَوِيّ صحابِيّانِ ومما يستدرك عليه : لِحْيَةٌ أَثَّةٌ وأَثِيتَةٌ أَي كَثَّةٌ . وَتَأَثَّثَ الرَّجُلُ : أَصابَ خَيْراً وفي الصّحاح : أَصابَ رِياشاً

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٠ (الإجمالي: ٢٥)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. صوف

    الآيات المشتركة: ١ · Onun yünleri

  2. ظعن

    الآيات المشتركة: ١ · Sizin göçünüz

  3. وبر

    الآيات المشتركة: ١ · Ve onun tüyleri

  4. جلد

    الآيات المشتركة: ١ · Culud deri demektir

  5. خفف

    الآيات المشتركة: ١ · Huff : Devenin kopmuş toynağı demektir

  6. حين

    الآيات المشتركة: ١ · İna (Elif) sütün sağıldığı kap demektir

  7. قرن

    الآيات المشتركة: ١ · “Kevarir” kristal, “karun” mücevherci demektir

  8. شعر

    الآيات المشتركة: ١ · Şuurunda olurlar

  9. بيت

    الآيات المشتركة: ١ · Beyt ev demektir

  10. هلك

    الآيات المشتركة: ١ · Helek, ot bitmeyen tuzlu çorak yerdir

  11. متع

    الآيات المشتركة: ١ · Mut’a, üzerine ev eşyasını konduğu yüksekçe yer; sonra…

  12. سكن

    الآيات المشتركة: ١ · “Sikkin” bıçak demektir

الآيات التي ورد فيها(٢)

  1. … يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ إِقَامَتِكُمْ وَمِنْ أَصْوَافِهَا وَأَوْبَارِهَا وَأَشْعَارِهَا أَثَاثًا وَمَتَاعًا إِلَى حِينٍ

    Ev eşyası

  2. وَكَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ هُمْ أَحْسَنُ أَثَاثًا وَرِئْيًا

    Ev eşyası

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökأثث
YapıÜçlü
Özel DurumMükerrer
Bağlamsal Yakın Köklerمتع, قني, عرض
Zıt Kökعري
Çekirdek Özet 1Sıklaşma, gürleşme, üst üste yığılarak bir araya gelme ve zemini dolduran yumuşak döşek haline gelme
Çekirdek Özet 2İnsanın hayatını kolaylaştıran, barınma alanını konforlu kılan bol ve somut ev donanımı
Çekirdek Özet 3Birikim ve donanımın tüketim konforu üreterek şımarıklığa veya şükre zemin teşkil eden iktisadi altyapı
Kritik Hata RiskiKavramı yalnızca çağdaş mobilya veya taşınır ev eşyasına indirgeyerek ayetlerdeki birikim, refah ve kuşatıcı donanım boyutunu gözden kaçırma tehlikesi

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
أثBir zeminde veya varlıkta beliren iz, birikim, yoğunlaşma ve ağırlık oluşturma; nitekim أثر kalıcı iz bırakmayı, أثل kökleşip kalıcı bir taban kurmayı, أثم ise ağırlık yapan bir yükü yüklenmeyi ifade ederثİkinci kez eklenen ses, yoğunlaşmanın tek bir noktada kalmayıp birbirine sarılarak gürleştiğini, katlanarak dolgunlaştığını ve zemini bütünüyle örten yumuşak bir kalınlık oluşturduğunu gösterir

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
أÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçHareketi başlatan kurucu kuvvet, ilk ortaya çıkış ve temel tabanı oluşturma iradesi
ثİşaret, çarpı; im, sınır, yoğunlaşma (erken dönemde ت imgesinden türetme olup peltek sesle genişleyen yayılma ve katmanlaşmayı temsil eder)Başlangıç hamlesinin belirli bir alanda sınır boyu tutunması, düğümlenmesi ve işaret bırakacak yoğunluğa ulaşması
ثİşaret, çarpı; im, sınır, yoğunlaşma (erken dönemde ت imgesinden türetme olup peltek sesle genişleyen yayılma ve katmanlaşmayı temsil eder)Yoğunlaşma hareketinin yinelenmesiyle örtünün kat kat artması, alanın dolması ve sık bir tabakaya dönüşmesi
أثثGücün zemine yayılarak kat kat örtücü ve doldurucu bir tabaka inşa etmesiYaşam alanının çıplaklıktan kurtulup kat kat malzeme ve donanımla yumuşak, korunaklı ve konforlu bir doluluğa kavuşması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBitkilerin boy verip birbirine girmesi, saçın veya sakalın taranıp gür ve sık bir yığın oluşturması; zemini rahat kılacak biçimde döşenen yaygı ve yastıkların kabarıklığı
Cahiliye şiiri kullanımıİmruulkays, sevgilisinin gür ve sık saçlarını hurma salkımının dolgunluğuna benzetirken bu kökü kullanır: أَثِيثٌ كَقِنْوِ النَّخْلة المُتَعَثْكِلِ
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi Tırımmah, kadının dolgunluğunu ve etinin diriliğini tasvir ederken kökün gürleşme ve dolgunlaşma anlamını öne çıkarır: إِذا أَدْبَرَتْ أَثَّتْ، وإِنْ هي أَقْبَلَتْ / فَرُؤْدُ الأَعالي، شَخْتةُ المُتَوَشَّحِ

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve İmruulkays Dîvânı.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinin güney kolunda belirginleşen kök, temel olarak bir alanın boşluk bırakmayacak biçimde örtülmesi, bitki veya kılın birbirine sarılarak gürleşmesi ve bu gürleşmenin sağladığı zemin dolgunluğu fikrine dayanır. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) doğrudan aynı morfolojik ses dizilişiyle yaygın bir ev eşyası kullanımı yerine, kök çekirdeği bakımından temel atma, yerleşme ve sağlam zemin kurma anlamlarını taşıyan yapılar görülür. Arapçada ise kök, mükerrer yapının verdiği katmerleşme etkisiyle bedensel gürlükten (saç, sakal, et dolgunluğu) zemin donatımına (yün ve kıldan yapılan yaygılar, minderler, ev tefrişatı) doğru somuttan kurumsal refah nesnelerine kaymıştır. Bu durum kökün göçebe ve yarı göçebe çöl hayatında hayvan yünlerinin işlenerek çadır içinin döşenmesi pratiğiyle doğrudan ilişkili olduğunu gösterir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab ve David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBitki ve saçın birbirine girip gürleşmesi anlamından döşeme ve ev konforu donanımlarına geçişKelime somut olarak doğadaki gürlük ve yumuşaklıktan hareketle insan emeğinin ürettiği yaygı, örtü ve ev eşyasına isim olmuşturKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami dillerinde yün ve dokuma ile zemin örtme bağı; Kuzeybatı dillerinde zayıf izKökün eşya ve zenginlik anlamındaki müstakil adı Arapça içinde özelleşmiş bir iç gelişim karakteri taşırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik katmanda kökün düzenli ses denklikleriyle taşınmış güvenilir bir dış akrabası tespit edilememiştirVeri bulunamadı

المصدر Lisān al-ʿArab ve Brockelmann Grundriss der vergleichenden Grammatik der semitischen Sprachen.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
أثثAnlamlıGürleşmek, döşemek, mal ve donanım bolluğuBitki ve saçın sıklaşması, çadır ve evin yaygılarla donatılmasıHedef köktür; Kur'an'da geçer
ثأثAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlük kayıtlarında bağımsız müstakil bir kök kullanımı tespit edilmemiştirKur'an'da geçmez; mühmel kabul edilir
ثثأKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap fonotaktiğinde hemzenin son pozisyonda bu ikiz harfle birleşimi kök üretmemiştirKur'an'da geçmez; fonetik yapı dışıdır

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
أثثMerkezMaddi donanım ve döşeme zenginliğiYaşam alanını doğrudan dolduran, oturulan, giyilen ve konfor sağlayan somut zemin eşyasıİnsanı doğrudan kuşatan ve refah göstergesi olan ev eşyası ve döşektir
متعKomşuYararlanılan geçici nesneBir nesnenin özünden çok onun sağladığı faydalanma süresine ve geçiciliğe odaklanırEşyanın kendisinden ziyade onun tüketim ve istifade imkânını belirtir
قنيKomşuEdinilen ve elde tutulan kalıcı mülkHarcanıp gitmeyen, elde tutularak zenginlik kaynağı kılınan sermayeBirikmiş ve muhafaza edilen temel servet niteliğindedir
عرضKomşuGeçici dünya metasıKalıcılığı olmayan, hızla el değiştiren veya yok olan dünya menfaatiDeğerin düşüklüğünü ve fani niteliğini vurgular
عريZıtÇıplaklık, donatımsızlık ve soyutlanmaBir mekânın veya bedenin örtüsüz, döşemesiz ve korumasız kalmasıأثث kökünün sağladığı doluluk, koruma ve konforun tam karşıtıdır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaأثثBol ev eşyası, döşeme, gürlükBir yeri boşluk bırakmayacak şekilde döşeyen ve refah sağlayan eşya yığınıKesin
LatinceSupellex, apparatusEv donanımı, tefrişat, hazırlık malzemesiEvin yaşamaya hazır hale getirilmesini karşılar; gürlük ve bolluk imgesini tam vermezGüçlü
İngilizceFurnishings, household goods, plenitudeDöşeme, ev eşyası, maddi donanım bolluğuMekânın donatılmasını iyi karşılar ancak kelimenin kökündeki organik gürleşme nüansını taşımazGüçlü
AlmancaHausrat, AusstattungEv tefrişatı, donanımİşlevsel ev eşyası yönünü karşılar; kökün refah ve kabarıklık çağrışımını dışarıda bırakırGüçlü
FransızcaMobilier, ameublementMobilya, döşeme takımıTaşınabilir eşyayı belirtir; göçebe kültüründeki yaygı ve dokuma bolluğunu daraltırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary ve Lane's Arabic-English Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَثَاثًاHayvansal ham maddelerden üretilen yaygı, döşeme ve ev donanımıAllah'ın insanlara bahşettiği tabii nimetlerin ve barınma imkânlarının sayıldığı bağlam; En-Nahl 16:80
أَثَاثًاZenginlik, gösterişli yaşam donanımı ve maddi refah üstünlüğüHelak edilen eski kavimlerin dünyevi zenginlik ve konfor üstünlüğüyle böbürlenmelerinin eleştirildiği bağlam; Meryem 19:74

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamNimet-külfet dengesi ve istidraç meselesiDünyevi donanım ve refah bolluğunun Allah'ın rızasına mı yoksa bir imtihan ve aldatıcı ertelenmeye mi işaret ettiğiMaddi donanımın ahlaki üstünlük ölçütü olamayacağı yönünde anlam daralması
FıkıhZekât ve haciz hukukuEvde kullanılan temel eşyanın (havâic-i asliyye) zekâttan muafiyeti ve borçlunun temel döşemesinin haczedilmezliğiYaşam için zorunlu olan temel tefrişat ve zemin donanımı
TefsirNimet ayetleri ve helak anlatılarıÇöl şartlarında hayvan yününden elde edilen konforun ilahi lütuf sayılması ile kavimlerin eşya çokluğuyla gururlanması arasındaki zıtlıkŞükür vesilesi olan meşru donanım ile kibre yol açan lüks eşya ayrımı
HadisSade hayat ve zühd rivayetleriPeygamber evinin tefrişatındaki sadelik, lüks yaygılardan kaçınma ve dünya donanımına verilen değerin sınırlandırılmasıİsraftan uzak, amaca yetecek asgari ev donanımı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniYaratılış ve şükür alanıİlahi bir lütuf olan yaşam konforuİnsanın korunmasını, dinlenmesini ve kulluğa zemin bulmasını sağlamaDonanım kendi başına amaç değil, şükrü eda edilecek bir vasıtadırKesin
İlmiMaddi kültür ve teknolojiHam maddenin işlenerek faydalı araca dönüştürülmesiDoğal kaynakları yaşamı kolaylaştıran donanıma çevirmeDoğadaki lif ve yünlerin dokuma teknolojisiyle tefrişata dönüşümüdürGüçlü
Siyasiİktidar ve meşruiyet iddiasıZenginlik ve debdebe ile üstünlük taslamaGüç gösterisi ve psikolojik baskı aracı olmaGüç sahiplerinin donanım bolluğunu haklılık gerekçesi yapmasıdırGüçlü
İktisadiTüketim malları ve dayanıklı eşyaBarınma alanının donatım sermayesiYaşam standardını yükseltme ve tüketim konforu sağlamaÜretilen değerin doğrudan hane halkı refahına dönüşen kısmıdırKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerHacim doldurma ve yoğunluk doygunluğu (packing density)Boş bir uzayın birbiriyle kenetlenen unsurlarla dolması, yüzey sürtünmesinin ve yalıtımın artması gibi zemin örtücülüğüGüçlü
Beşeri bilimlerMaddi kültür habitusu ve tüketim refahıBireyin yaşam alanını dolduran nesneler bütünü üzerinden statü, aidiyet ve konfor alanı inşa etmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca ahşap veya fabrikasyon ev mobilyası olarak algılayıp, dokuma, yaygı, örtü ve genel refah zeminini dışarıda bırakmak
Kur'an içi daha geniş anlamDoğal ham maddelerden üretilen ve insanın varlığını koruyan, barınma mekânını yaşanabilir kılan her türlü donanım, zenginlik ve zemin konforu
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerde geçen eşya zenginliğini salt estetik bir tüketim nesnesi sanarak, bunun eski kavimlerde bir zihniyet, kibir ve sahte güvenlik kalkanı olduğunu fark edememek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın çıplak tabiat ile kurduğu ilişkiyi, ilahi lütufla elde ettiği barınma konforunu ve bu konforun ahlaki yozlaşmaya dönüşme dinamiklerini gösterdiği için önemlidir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Nimetlerin hatırlatıldığı iktisadi inşa ayetlerinde ve refahla şımarıp elçileri küçümseyen helak edilmiş toplulukların anlatıldığı kıssalarda belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Eşyanın ve konforun bizzat kötü olduğu zannını yıkar; onu En-Nahl 16:80'de meşru bir nimet, Meryem 19:74'te ise şımarıklık ve putlaştırma aracı olarak konumlandırarak ahlaki niyetin belirleyiciliğini gösterir

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBitki veya saçın birbirine girerek gürleşmesi, yün ve kıldan yapılan yaygılarla zeminin kalın, yumuşak ve korunaklı bir tabaka ile döşenmesi.
  • Soyut anlamBir mekânın veya hayatın donanım, zenginlik ve konfor unsurlarıyla doldurularak çıplaklıktan ve yoksunluktan arındırılması.
  • Sistematik karşılıkİnsanın hayatta kalma ve dinlenme ihtiyacını karşılayan, ancak biriktiğinde statü ve kibir aracına dönüşebilen maddi refah altyapısı.
  • LaTeX modeliA=∑i=1nwi⋅si  ⟹  C(A)→kR
  • LaTeX açıklamasıFormülde A toplam donanım ve tefrişat tabakasını temsil eder; bu büyüklük farklı ham maddelerin (wi) bir araya gelip yoğunlaşması ve zemin örtüsü oluşturması (si) ile toplanır. Ortaya çıkan donanım hacmi bir yaşam konforu işlevi (C(A)) üretir. Bu konforun insandaki nihai tezahürü ise ahlaki yönelim katsayısına (k) bağlı olarak ya şükür ya da şımarıklık ve helak (R) sonucuna ulaşır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ا