أجج
أ - ج - ج
جذر- الورود: ٣
- الآيات: ٣
- الصيغ: ٢
- المعاجم: ١٠
Ücac acı veya tuzlu su veya benzeri anlamındadır. Kur’an’ da tuzlu suyun vasfını ifade etmek için kullanılmıştır. Ye’cüc ve Me’cüc kelimeleri de buradan gelmiş olabilir.المزيد ›
تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: ءجج · أجّ
ملاحظاتي
المعاجم(١٠)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Ücac acı veya tuzlu su veya benzeri anlamındadır. Kur’an’ da tuzlu suyun vasfını ifade etmek için kullanılmıştır. Ye’cüc ve Me’cüc kelimeleri de buradan gelmiş olabilir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٩٠٨لَّفيف من الجيم
ج و و، ج و ي، ج أ و، ج أ ج أ، ج ي أ، و ج ي، و ي ج، و ج ج، أ ج ج، ج أ ج مستعملات
جو:
الجوُّ الهواءُ، وكانت اليمامةُ تسمَّى جواً. قال:
أخلق الدَّهرُ بجوٍّ طَلَلا
والجوُّ: كل ما اطمأن من الأرض. والجُوةُ في السِّقاء. يُقال: جويت السِّقاء، أي: رقعته.
والجِواء: موضع.
والجواء: فرجةٌ بين محلة القوم وسط البيوت، تقول: نزلنا في جِواء بني فلان.
والجِواءُ: خياطةُ حياةِ النّاقة.
جوى:
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٤٩الأجيج: تَلَهُّب النار. وقد أجَّتْ تَؤُجَّ أجيجاً. وأجَّجْتُها فَتَأجَّجتْ وائتجَّتْ أيضاً. والأجوجُ: المضي، عن أبي عمرو. وأنشد لأبي ذُؤيب يصف برقا: أَغَرُّ كمصباح اليهودِ أَجوجُ وأجَّ الظليم يؤج أجّاً، أي عدا وله حفيف في عَدْوه. قال الشاعر: تؤج كما أجَّ الظليمُ المُنَفَّرُ وقولهم: القوم في أجَّةٍ، أي في اختلاط. والأَجَّةُ: شدة الحر وتوهُّجه؛ والجمع إجاج، تقول منه: ائتج النهار ائتجاجا. وماءٌ
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١بلا ترجمةالحروف: ٣١٬٦٥٩المدخل: أجّ(باب الهمزة في الذي يقال له المضاعف)
(أبّ) اعلم أن للهمزة والباء في المضاعف أصلين: أحدهما المرعَى، والآخر القَصْدَ والتهيُّؤ. أما الأول فقول الله عزّ وجلّ: ﴿وفَاكِهَةً وَأَبّاً﴾ [عبس 31]، قال أبو زيد الأنصاريّ: لم أسمع للأبِّ ذكراً إلاّ في القرآن. قال الخليل وأبو زيد: الأبُّ: المرعى، بوزن فَعْل. وأنشدَ ابنُ دريد:
جِذْمُنا قيسٌ ونجدٌ دارُنا *** ولنا الأبُّ به والمَكْرَعُ
وأنشدَ شُبيل بن عَزْرَة
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٢٨١أ ج ج
أجج النار فتأججـت وأجـت وللنـار أجيـج واشتـدت أجـة المصيـف.
وتقـول: هجيـر أجـاج للشمس فيه مجاج وهو لعاب الشمس.
وماء أجاج: يحرق بملوحته.
ومـن المجـاز: مرّ يؤج في سيره إذا كان له حفيف كحفيف اللهب وقد أج أجة الظليم.
وسمعت أجة القوم: حفيف مشيهم واضطرا بهم.
أ ج ج أجج النار فتأججـت وأجـت وللنـار أجيـج واشتـدت أجـة المصيـف. وتقـول: هجيـر أجـاج للشمس فيه مجاج وهو لعاب الشمس. وماء أجاج: يحرق بملوحته. ومـن المجـاز: مرّ يؤج في سيره إذا كان له حفيف كحفيف اللهب وقد أج أجة الظليم. وسمعت أجة القوم: حفيف مشيهم واضطرا بهم.
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬٣٦٩الأَجِيجُ: تَلَهُّبُ النار. ابن سيده: الأَجَّةُ والأَجِيجُ صوت النار؛ قال الشاعر:
أَصْرِفُ وَجْهي عن أَجِيج التَّنُّور،
كأَنَّ فِيه صوتَ فِيلٍ مَنْحُور
وأَجَّتِ النارُ تَئِجُّ وتَؤُجُّ أَجِيجاً إِذا سمعتَ صَوتَ لَهَبِها؛ قال:
كأَنَّ تَرَدُّدَ أَنفاسِهِ
أَجِيجُ ضِرامٍ، زفَتْهُ الشَّمَالْ
وكذلك ائْتَجَّتْ، على افْتَعَلَتْ، وتَأَجَّجَتْ، وقد أَجَّجَها تَأْجيجاً.
وأَجِيجُ الكِيرِ: حفيفُ النار، والفعل
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢١٨* أ ج ج * * الأَجيجُ * تلهب النار وقد * أجَّتُ * تؤج أجيجا و * أجَّجَها * غيرها * فتأجَّجَتْ * و * أْتَجَّتْ * وماء * أجاجٌ * أي ملح مر وقد * أجَّ * الماء يؤج * أُجُوجاً * بالضم و * أْجُوجُ * و * مَأْجُوجُ * يهمز ويلين
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٤٠٩الأجيج: تلهب ابن سيده: الأجة والأجيج: صوت النار. قال الشاعر:
أصرف وجهى عن أجيج التنور
كأن فيه صوت فيل منحور وأجت النار تئج وتؤج أجيجا، إذا سمعت صوت لهبها، قال:
كان تـردد أنـفـاســه أجيج ضرام زفته الشمال
كالتأجج والائتجاج. وأججتها تأجيجا، فتأججت، وائتجت ، على افتعلت. وأجيج الكير: حفيف النار، والفعل كالفعل، وفي حديث الطفيل: طرف سوطه يتأجج
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٤٥٧المدخل: ءججأَجَّ
أَجَّ U ( n. ac. أَجِيْج 25 , أُجُوْج 27 ),
a. Blazed, flamed.
b. Was stale, putrid ( water ).
أَجَّجَ
أَجَّجَ II ,
a. Inflamed, kindled.
تَأَجَّجَ
تَأَجَّجَ V ,
a. Was inflamed.
أَجَّة
أَجَّة 1t , ( pl. اِجَاْج 23 ),
a. Intenseness of heat, fierce burning.
أُجَاْج
أُجَاْج 24 ,
a. Brackish, stale ( water ).
أَجُوْج
أَجُوْج 26 , آجَاْج 38 ,
a. Ardent; bright, luminous.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٧٬١٩٩المدخل: ءججءجج
MـTEADDف
أَجَّ - يَؤُجُّ (المتعدي) - أُجاج
أجَّ - يَؤُجُّ ( المتعدي)+ الشيءُ + الكائنَ: يحرقه ويلدعه ويلسعه: يؤثر عليه بتأثير حار حارق من شدة ملوحته أو حديته
أُجاج: على وزن " فـُعال": اسم فاعل مبالغة من " أجَّ - يَؤُجُّ ": صفة لطعم غير مقبول للماء بسبب ملحه الزائد
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الأثر السطحي للنار على كائن بدرجاته
الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٥ (الإجمالي: ٣٤)
- ملح
الآيات المشتركة: ٢ · Tuzlu
- فرت
الآيات المشتركة: ٢ · Fırat Çoşkulu akan nehre fırat, durgun akan suya nil denir
- بحر
الآيات المشتركة: ٢ · Bahr deniz demektir
- شكر
الآيات المشتركة: ٢ · Sütle dolu memedir
- طري
الآيات المشتركة: ١ · Taze
- مخر
الآيات المشتركة: ١ · Suyu yaranlar
- برزخ
الآيات المشتركة: ١ · Ayırıcı engel
- سوغ
الآيات المشتركة: ١ · “Sığa(sad)” kalıba dökülmüş şeydir
- مرج
الآيات المشتركة: ١ · مرج Hayvanların otlamak için serbest bırakıldığı yer…
- حلي
الآيات المشتركة: ١ · Hilye takı demektir
- لحم
الآيات المشتركة: ١ · Et
- جعل
الآيات المشتركة: ٢ · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…
الآيات التي ورد فيها(٣)
وَهُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هَذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَهَذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًا وَحِجْرًا مَحْجُورًا
İçimi zor olan
… الْبَحْرَانِ هَذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ سَائِغٌ شَرَابُهُ وَهَذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَمِنْ كُلٍّ تَأْكُلُونَ لَحْمًا طَرِيًّا وَتَسْتَخْرِجُونَ حِلْيَةً تَلْبَسُونَهَا …
İçimi zor olan
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | أجج |
| Yapı | Üçlü (sülâsî) |
| Özel Durum | Mükerrer (muza‘af) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | ملح, حرق, شعل |
| Zıt Kök | عذب |
| Çekirdek Özet 1 | Ateşin parlayıp hışırdaması, alevin şiddetli tutuşması ve yakıcı sıcaklık |
| Çekirdek Özet 2 | Aşırı tuzluluk ve acılık sebebiyle boğazı yakan, içilemeyen su niteliği |
| Çekirdek Özet 3 | Birikim ve yoğunlaşmanın temas ettiği nesneyi tahrip edici bir yakıcılığa dönüşmesi |
| Kritik Hata Riski | Suyun niteliğini yalnızca basit bir tat farkı sanıp yakıcı ve dönüştürücü fiziksel tesirini gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| أج | Hızlı hareket, tutuşma, hışırtı ve hararet yayma | ج | Hışırtı ve hararet hareketini sürekli, katlamalı ve yakıcı bir alevlenmeye dönüştürmüştür |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| أ | Öküz başı; güç, öncülük, başlangıç | Hareketi başlatan ani itki, enerjinin ilk çıkışı ve baskın güç |
| ج | Değnek, deve; taşıma, yol alma, toplama | Enerjinin ilerlemesi, dalgalanarak yayılması ve dinamik akış |
| ج | Değnek, deve; taşıma, yol alma, toplama | Yayılmanın peş peşe yinelenmesi, dalganın şiddetlenerek süreklilik kazanması |
| أجج | Güçle başlayan hareketin peş peşe dalgalanarak hararet ve hışırtıyla parlaması | Enerjinin birikip tutuşması, alev ve ses çıkararak yakıcı bir dalgaya dönüşmesi |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Ateşin harlayarak alev alması, rüzgârla körüklenen alevin çıkardığı hışırtı ve yaz sıcağının yakıcı derecede kavurması |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Ebû Züeyb el-Hüzelî şimşeğin bulutlar arasındaki parlaklığını ve alev gibi parıldamasını bu kökle tasvir etmiştir: يُضيءُ سَنَاهُ راتِقاً مُتَكَشِّفاً / أَغَرَّ كَمِصْباحِ اليَهُودِ أَجُوجُ |
| Erken Arapça kullanım | Tandır ateşinin uğultulu ve hışırtılı sesini nitelemek için kullanılmıştır: أَصْرِفُ وَجْهي عَنْ أَجِيجِ التَّنُّورِ / كَأَنَّ فِيهِ صَوْتَ فِيلٍ مَنْحُورِ |
المصدر Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha, Kitābü’l-ʿAyn.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça أجج kökü, alevlenme, hışırtılı yanma ve kavurucu sıcaklık bildiren arkaik bir onomatopoetik (yansıma) ve termal çekirdeğe dayanır. Kökün temelindeki çift harf yapısı, sesin ve alevin peş peşe yükselen dalgalarını taklit eder. Sami dilleri genelinde doğrudan bu dizilişte yaygın bir soydaş formu sınırlı olmakla birlikte, İbranicede kor ve alevlenme ile ilişkilendirilen kavramsal alanlarda ve Ge'ez dilinde sıcaklık bildiren bazı köklerde uzak anlamsal yansımalar görülür. Arapçada kök, yalnızca kuru ateşin yanmasıyla sınırlı kalmamış; tuzun derişim kazanıp boğazı ve dokuyu ateş gibi yakması durumuna da aktarılarak anlam genleşmesine uğramıştır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Ateşin alevi ve uğultusundan tuzun yakıcılığına semantik aktarım | Ateşin temas ettiği yeri yakması ile aşırı tuzlu suyun genzi ve boğazı kavurması arasındaki ortak duyu aktarımıdır | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Sıcaklık, akkorlaşma ve hışırtı bildiren ses taklitçisi çekirdekler | Ateş ve hararetle ilgili köklerle kavramsal akrabalık taşır | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Belirgin ve kanıtlanmış bir Afro-Asyatik dış bağlantı tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| أجج | Anlamlı | Ateşin alevlenmesi, yakıcı sıcaklık ve tuzluluk | Ateşin tutuşup ses çıkarması ve suyun acılaşıp yakması | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| جأج | Anlamlı | Göğüs, geminin pruvası veya geriye çekilme | Geminin dalgaları yaran ön kısmı ve göğüs kafesi | Kur'an'da geçmez; Kitābü'l-ʿAyn'da müsta'meldir |
| ججأ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| أجج | Merkez | Yakıcı, hararetli ve boğazı kavurucu yoğunluk | Ateş gibi alevlenip genzi yakan tuzlu ve acı yapı | Aşırı yoğunluğun getirdiği tahrip edici hararet |
| ملح | Komşu | Suyun mineral ve tuz ihtiva etmesi | Sadece tuzluluk oranını bildirir, yakıcılık şart değildir | Nötr veya lezzet veren mineral dengesi |
| حرق | Komşu | Maddenin ısıyla tahrip olması ve yanması | Maddi ateşin fiziksel olarak kül edici etkisi | Doğrudan doku ve nesne kaybına yol açan yanma |
| شعل | Komşu | Kıvılcımın yayılması ve tutuşması | Ateşin parlayıp etrafa yayılma anı | Alevin tutuşma ve dağılma safhası |
| عذب | Zıt | Tatlı, içimi kolay ve ferahlatıcı su | Boğazdan rahatça geçen, yakmayan ve hayat veren sıvı | Harareti dindiren ve içimi tatlı olan durum |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | أجج | Alevlenmek, boğazı yakacak kadar acı ve tuzlu olmak | Hem alevin sesli hararetini hem sıvının yakıcı tuzluluğunu içerir | Kesin |
| Latince | ardor, amarus, salsus | Yanma, kavurucu sıcaklık, acı ve tuzlu | Fiziksel yanmayı ve tuzlu acılığı ayrı sözcüklerle karşılar | Güçlü |
| İngilizce | blazing, scorching, brackish, bitter | Alevli yanma, kavurucu, acı-tuzlu | Termal alevlenme ile içilmez tuzlu suyu ayrı kelimelerle verir | Güçlü |
| Almanca | lodernd, brennend, brackig, bitter-salzig | Alev alev, yakıcı, acı tuzlu su | Ateşin harlaması ile tuzun yakıcılığı iki ayrı düzlemdedir | Güçlü |
| Fransızca | flamboyant, saumâtre, brûlant | Alevli, acımsı tuzlu, yakıcı | Sıvının yakıcılığı ile ateşin alevlenmesi ayrışır | Güçlü |
المصدر Lane’s Lexicon, Oxford Latin Dictionary.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| أُجَاجٌ | Aşırı tuzlu, acı ve boğazı yakan içilmez su | Denizlerin karşılaştırılması ve suyun tatlılık zıttı; Furkān 25:53, Fâtır 35:12 |
| أُجَاجًا | Yağmur suyunun ilahi müdahaleyle içilemez ve yakıcı kılınma potansiyeli | Nimete şükür ve yaratılış kudretinin hatırlatılması; Vâkı‘a 56:70 |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Kudret ve nimet delilleri | Tatlı su ile acı-tuzlu suyun birbirine karışmadan varlığını sürdürmesindeki ilahi nizam | Zıt özelliklerin bir arada tutulmasındaki ilahi irade |
| Fıkıh | Suların temizleme hükmü (tahâret) | Deniz suyunun tuzluluk ve yakıcılığına rağmen abdest ve temizlikte kullanılabilirliği | Suyun mutlak su vasfını koruyup korumadığı |
| Tefsir | Kevnî ayetlerin açıklanması | Tatlı ve yakıcı tuzlu iki denizin fiziksel ve ekolojik dengesi | Tatlılık ve tuzluluk arasındaki aşılmaz berzah |
| Hadis | Dil ve fitne tasvirleri | Alevin tutuşması ve fitnenin alevlendirilmesi bağlamındaki rivayetler | Fitnenin bir yangın gibi körüklenip yayılması |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Yaratılış ve varlık dengesi | İptila ve terbiye unsuru | Nimete şükrü ve zıtların nizamını kavratma | Varlıktaki zıt kutupların ilahi iradeyle dengede tutulması | Güçlü |
| İlmi | Oşinografi ve hidroloji | Aşırı tuzlu ve yoğun su kütlesi | Biyolojik yaşamı ve denizel ekosistemi düzenleme | Mineral derişiminin çürümeyi önleyen yakıcı dengesi | Kesin |
| Siyasi | Toplumsal krizler | Fitnenin harlanması ve çatışma | Düzeni tahrip eden kontrolsüz yayılma | Toplumsal gerilimlerin körüklenerek yakıcı hale gelmesi | Muhtemel |
| İktisadi | Kaynak kullanımı ve kıtlık | Tüketime elverişsiz ham kaynak | Arıtma ve ıslah ihtiyacını doğurma | Doğrudan kullanılamayan kaynağın dönüştürülme zorunluluğu | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Doygun çözelti ve ekzotermik tepkime | Çözeltideki iyon derişiminin aşırı artarak osmotik basınçla hücreyi yakması veya enerjinin alevle açığa çıkması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Toplumsal kutuplaşma ve radikalleşme | Fikir ve menfaat ayrışmasının birikerek toplumsal barışı yakıcı bir çatışmaya dönüştürmesi | Muhtemel |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Sözcüğü sadece hafif tuzlu veya sıradan maden suyu gibi algılayarak ateş ve yakıcılık kök anlamını ihmal etmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Suyun yalnızca tadını değil, hücreyi ve boğazı kavuran, yaşamı doğrudan beslemeyen tahrip edici mineral yoğunluğunu ifade etmesi |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İki denizin ayrılması ayetlerindeki ekolojik ve kozmik dengenin dehşet verici büyüklüğünü sıradan bir tat farkına indirgeme yanılgısı |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Varlıktaki su döngüsünün ve denizlerdeki hassas dengenin ilahi bir lütuf olduğunu, suyun her an yakıcı ve tüketime elverişsiz bir hale gelebileceğini kavratır. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Yaratılış delillerini, kozmik nizamı ve ahiret nimetleriyle dünyevi imkânların kıyaslandığı ayet gruplarında (Furkān, Fâtır, Vâkı‘a) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Suyun varlığını kendiliğinden garanti bir nimet sanma yanılgısını düzeltir; suyun asıl hayat verici vasfının onun tatlı ve içilebilir kılınmasında olduğunu gösterir. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamAteşin alev alev tutuşup ses çıkarması ve suyun aşırı tuzdan ötürü boğazı yakıcı bir acılığa ulaşması.
- Soyut anlamBir niteliğin veya maddenin aşırı yoğunlaşarak tüketilemez, tahrip edici ve yakıcı bir kuvvete dönüşmesi.
- Sistematik karşılıkSistemin dengesini bozan aşırı derişim, kontrolsüz reaksiyon ve yaşamı tehdit eden yakıcı ifrat hali.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde , ortamdaki tuz, mineral veya enerji yoğunluğunu; , alevlenme ve reaksiyon katsayısını; , zamanla biriken hararet ve yakıcı enerjiyi; , ortamın içilebilirlik ve temas fonksiyonunu; ise sistemin yaşamı beslemek yerine dokuyu tahrip eden yakıcı doygunluk durumunu temsil eder. Yoğunluk eşiği aşıldığında potansiyel enerji yakıcı bir tesire dönüşür.