أزر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: أ-ز-رالصيغ: ٣ · الجذور المجاورة: ٤٢ · الآيات: ٣ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».سوقغيظعجبأزرشطأآزَرَشددفَآزَرَهُركعتور

الجذرالصيغ ٣الآيات ٣السور ٣المجاورة ٤٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

أزر

أ - ز - ر

جذر
  • الورود: ٣
  • الآيات: ٣
  • الصيغ: ٣
  • المعاجم: ١٣

İzar belden aşağı sarılan etek, peştemal demektir.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: ءزر · ازر

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

İzar belden aşağı sarılan etek, peştemal demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٦٩٠
باب الزاي والراء و وا ي ء معهما ز و ر، و ز ر، ر و ز، ز ر ي، ز ي ر، ز ر أ، ز أ ر، أ ز ر، ر ز أ، أ ر ز زور: الزَّور: وَسَطُ الصَّدْر. الزَّوَر: مَيَلٌ في وَسَط الصّدر. وكَلْبٌ أَزْور: استدقّ جوشنُ زَوْره وخرج كلكله كأنّه قد خُصِر جانباه، وهو في غير الكلاب مَيَلٌ لا يكون معتدل التّربيع. قال أعرابيّ: الزَّوْر للزّائر، أي: صدرُ الدّجاجة للضّيف. ومَفازةٌ زوراء، أي: مائلة عن القصد والسّمت. والأَزْوَرُ:
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٢١
الأَزْرَ: القُوَّة. وقوله تعالى: "اُشْدُدْ به أَزْري"، أي ظهري، ومَوضعَ الإزارِ من الحَقْوَيْنِ. وآزَرْتُ فلاناً، أي عاونْته. والإزارُ معروفٌ، يذكّر ويؤنث، والإزارَةُ مثله. وقال الأعشى: كَتَـمَـيُّلِ الـنَـشـوانِ يَرْفُلُ في البَقيرِ وفي الإزارَةْ وجمع القِلَّة آزِرَةٌ والكثير أُزُرٌ. وقول الشاعر: ألا أَبْلِغْ أَبا حَفْـصٍ رسـولاًفِدىً لك من أخي ثِقَةٍ إزاري قال أبو عُمَر الجرمي: يريد
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ١٦٬٤٢٩
ز ر ( و ا ي ء ) زور ، روز ، وزر ، زير ، زري ، زأر ، أرز ، أزر ، زرأ ، رزأ : مستعملات . زور زأر : قال الليث : يقال : زارَني فلانٌ يَزورُني زَوْراً وزِيَارَةً . والزَّوْرُ : الَّذي يَزُورك ، رَجُل زَوْرٌ ، رِجَالٌ زَوْرٌ ، وامرأَةٌ زَوْرٌ ، ونِسَاءٌ زَوْرٌ . وأَصل زار إليه : مال ، ومنه تزاور عنه ، أي : مال عنه . وزَوِر يزوَر ، أي : مال . والزَّوْرُ : الصَّدرُ . عمرو عن أبيه : الزَّوْرُ : العزيمة ،
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٬٣١٢
(باب الهمزة والزاء وما بعدهما في الثلاثي) (أزف) الهمزة والزاء والفاء يدلّ على الدّنُوّ والمقارَبة، يقال أزِفَ الرّحيلُ([1]) إذا اقترب ودنا. قال الله تعالى: ﴿أَزِفَتِ الآزِفَةُ﴾ [النجم 57]، يعني القيامة. فأما المتَآزِف فمن هذا القياس، يقال رجل مُتآزف أي قصير متقارب الخَلْق. قالت أمُّ يزيد بن الطَّثْرِيّة([2]): فَتىً قُدَّ قَدَّ السَّيْفِ لا مُتَآزِفٌ *** وَلا رَهِلٌ لَبَّاتُهُ وبآدِلُه قال
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٢٩
- أصل الأزر: الإزار الذي هو اللباس، يقال: إزار وإزارة ومئزر، ويكنى بالإزار عن المرأة. قال الشاعر: *ألا أبلغ أبا حفص رسولا**فدى لك من أخي ثقة إزاري* (البيت لأبي المنهال الأشجعي واسمه بقيلة، وهو صحابي. وهو في اللسان (أزر) ؛ وشمس العلوم 1/82؛ وتأويل مشكل القرآن ص 265؛ وغريب الحديث للخطابي 2/101. وله قصة انظرها في اللسان) وتسميتها بذلك لما قال تعالى: ﴿هن لباس لكم وأنتم لباس لهن﴾ [البقرة/187]. وقوله
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٠٤٠
أ ز ر شد به أزره ومعه من يؤامره ويؤازره‏.‏ وأردت كذا فآزرني عليه فلان إذا ظاهرك وعاونك‏.‏ وإنه لحسن الإزرة ولكل قوم من العرب إزرة يأتزرونها‏.‏ ومن المجاز‏:‏ الزرع يؤازره بعضه بعضاً إذا تلاحق والتف وتأزر النبت تأزراً‏.‏ وأنشد ثعلب‏:‏ تأزر فيه النبت حتى تخايلت رباه وحتى ما ترى الشاء نوما وشد للأمر مئزره إذا تشمر له‏.‏ قال في صفة الحمار‏:‏ شـد علـى أمـر الـورود مئـزره وقال الفرزدق‏:‏ فقلـت
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٠٨٩
أَزَرَ به الشيءُ: أَحاطَ؛ عن ابن الأَعرابي. والإِزارُ: معروف. والإِزار: المِلْحَفَة، يذكر ويؤنث؛ عن اللحياني؛ قال أَبو ذؤيب: تَبَرَّأُ مِنْ دَمِ القَتيلِ وبَزِّه، وقَدْ عَلِقَتْ دَمَ القَتِيل إِزارُها يقول: تَبَرَّأُ من دم القَتِيل وتَتَحَرَّجُ ودمُ القتيل في ثوبها. وكانوا إِذا قتل رجل رجلاً قيل: دم فلان في ثوب فلان أَي هو قتله، والجمع آزِرَةٌ مثل حِمار وأَحْمِرة، وأُزُر مثل حمار وحُمُر، حجازية؛
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٩٨
* أ ز ر * * الأَزْرُ * القوة وقوله تعالى ﴿اشدد به أزري﴾ أي ظهري و * آزَرَهُ * أي عاونه والعامة تقول وازره و * الإزارُ * معروف يذكَّر ويُؤنث و * الإزارَةُ * مثله وجمع القلة * آزِرَةٌ * كحمار وأحمرة والكثير * أُزُرٌ * كحمر ويكنى بالإزار عن المرأة و * المِئْزَرُ * الإزار كقولهم ملحف ولحاف ومقرم وقرام و * أزَّرَهُ تأزيرا فَتَأزر * و * أْتزَرَ إزْرةٌ * حسنة وهو كالجلسة والركبة و * آزَرُ * اسم أعجمي
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٦٬٧٥٩
الأزر، بفتح فسكون: الإحاطة عن، ابن الأعرابي. الأزر: القوة والشدة. قيل: الأزر: الضعف، ضد، الأزر: التقوية، عن الفراء، وقرأ ابن عامر: فأزره فاستغلظ على فعله، وقرأ سائر القراء: فآزره. وقد آزره: أعانه وأسعده. الأزر: الظهر قال البعيث: شددت له أزري بمـرة حـازم على موقع من أمره ما يعاجله. قال ابن الأعرابي، في قوله تعالى: اشدد به أزري : من جعل الأزر بمعنى القوة قال:
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٬٨٩٤
المدخل: ازرأَزَرَهُ 1 أَزَرَهُ ذ , aor. اَزِرَ , (TK,) inf. n. أَزْرٌ. (IAar, K,) It surrounded, or encompassed, it, (IAar,* K,* TA,) namely, a thing. (TK.) ― -b2- See also 2, in two places: and see 3. أزّرهُ 2 أزّرهُ ذ , inf. n. تَأْزِيرٌ, He put on him, or clad him with, an اِزَار; (S;) as also ↓ أَزَرَهُ. (TA.) ― -b2- It covered it: (K,* TA:) as in the phrase, أزّر النَّبْتُ الأَرْضَ The herbage
رابط المدخل

أَزَرَهُ 1 أَزَرَهُ ذ , aor. اَزِرَ , (TK,) inf. n. أَزْرٌ. (IAar, K,) It surrounded, or encompassed, it, (IAar,* K,* TA,) namely, a thing. (TK.) ― -b2- See also 2, in two places: and see 3.

أزّرهُ 2 أزّرهُ ذ , inf. n. تَأْزِيرٌ, He put on him, or clad him with, an اِزَار; (S;) as also ↓ أَزَرَهُ. (TA.) ― -b2- It covered it: (K,* TA:) as in the phrase, أزّر النَّبْتُ الأَرْضَ The herbage covered the ground, or land. (TA.) ― -b3- (tropical:) He repaired the lower part of it, (namely, a wall,) and thus made that part like an اِزَار: (Mgh, Msb:*) he cased [the lower part of] it, (namely, a wall,) and thus strengthened it. (A.) ― -b4- (tropical:) He strengthened him, or it; (K, TA;) as also ↓ أَزَرَهُ, (Fr,) inf. n. أَزْرٌ (Fr, K.) [See also 3.]

آزِرِهُ 3 آزِرِهُ آزره آزرة , (Fr, S, A, Msb,) for which the vulgar say وَازَرَهُ, (Fr, S,) the latter an extr. form, (K,) inf. n. مُؤَازَرَةٌ; (Msb, K;) and ↓ أَزَرَهُ; (TA;) He aided, assisted, or helped, him; (Fr, S, A, Msb, K;*) and strengthened him. (Msb.) [See also 2.] You say, آزَرْتُ الرَّخُلَ عَلَ فُلَانٍ I aided, assisted, or helped, and strengthened, the man against such a one. (Zj.) And أَرَدْتُ كَذَا فَآزَرَنِى عَلَيْهِ فُلَانٌ I desired to do such a thing, and such a one aided, assisted, or helped, me to do it. (A, TA.) ― -b2- آزَرَ الزَّرْعُ بَعْضُهُ بَعْضًا, (A,) inf. n. as above, (K,) (tropical:) The seed-produce became tangled, or luxuriant, (A, K,) one part reaching to another, (A,) and one part strengthening another; (K;) as also الزَّرْعُ ↓ تأزّر: (TA:) or النَّبْتُ ↓ تأزّر signifies the herbage became tangled, or luxuriant, and strong. (S.) ― -b3- آزَرَ الشَّىْءُ الشَّىْءَ, (TA,) inf. n. as above, (K,) The thing equalled, or was equal to, the thing: the thing matched, or corresponded to, the thing. (K,* TA.) In some copies of the K, in the place of المُسَاوَاةُ, is found المُؤَاسَاةُ: the former is the correct reading. (TA.)

5 تَاَزَّرَ see 8, in two places: ― -b2- and see also 3, in two places.

اِيتَزَرَ 8 اِيتَزَرَ ايتزر , (S, Mgh, Msb,) originally ائْتَزَرَ, (Mgh, Msb,) and ↓ تأزّر, (S,) or ايتزر بِالاِزَارِ, and بِهِ ↓ تأزَر, (K,) He put on, or wore, the اِزَارَ: (S, Mgh, Msb, K:) اِتَّزَرَ is wrong, (Nh,) or vulgar, (Mgh,) and should not be said: it occurs in certain of the trads., but is probably a corruption of the relaters: (K:) or it is a correct form, [like اتَّخَذَ &c., (see art. اخذ,)] (Msb, MF,) accord. to ElKarmánee and Sgh and others. (MF.)

أَزْرٌ أَزْرٌ ذ Strength. (IAar, S, A, K.) ― -b2- And (or as some say, TA) Weakness: thus bearing two contr. significations. (IAar, K.) ― -b3- And The back. (IAar, S, K.) اُشْدُدْ بِهِ أَزْرِى, in the Kur [xx. 32], means Strengthen Thou by him my back: (IAar, S:) or confirm Thou by him my strength: or strengthen Thou by him my weakness. (IAar.) ― -b4- Aid, assistance, or help. (Msb.) ― -b5- Also, (S,) or ↓ أُزْرٌ, (K,) The place, (K,) or part of [each of] the two flanks, (S,) where the اِزَار is tied in a knot. (S, K.)

أُزْرٌ أُزْرٌ ذ : see أَزْرٌ.

اِزْرٌ اِزْرٌ أزار أزر أزرى اـزار ازر وزر زار زر زرى آزر : see اِزَارٌ.

اِزْرَةٌ اِزْرَةٌ أزار أزر أزرى أزره اـزار ازره ازرة وزر زار زر زرى آزر آزره Any particular mode, or manner, of putting on, or wearing, the اِزَار. (S, K.) You say, اِنَّهُ لَحَسَنُ الاِزْرَةِ [Verily he has a good manner of putting on, or wearing, the ازار]. (A.) And اِيتَزَرَ اِزْرَةً حَسَنَةً He put on, or wore, the ازار in a good manner. (S.) And it is said in a trad., اِزْرَةُ المُؤْمِنِ اِلَى نِصْفِ السَّاقِ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ فِيمَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الكَعْبَيْنِ [The believer's mode of wearing the ازار is to have it reaching to the middle of the shank; and there shall be no sin chargeable to him with respect to what is between that and the two ankles]. (TA.)

اِزَارٌ اِزَارٌ أزار اـزار ازار , masc. and fem., and ↓ اِزَارَةٌ, and ↓ مِئْزَرٌ, (S, Msb, K,) and ↓ مِئْزَرَةٌ, (Lh,) and ↓ اِزْرٌ, (K,) A thing well known; (S, Msb;) [a waist-wrapper;] a wrapper for covering, or which covers, the lower part of the body, [from the waist downwards, concealing the thighs, and generally the upper half, or more, of the shanks, (see أَزْرٌ, or أُزْرٌ, and اِزْرَةٌ,)] not sewed: or such as is beneath the shoulders, or on the lower half of the body: the رِدَآءِ is that which covers the upper half of the body; or that which is upon the shoulders and back; and this also is not sewed: each of these explanations is correct: (MF:) or i. q. مِلْحَفَةٌ: (K:) [in the present day, اِزَار, vulgarly pronounced اِيزَار, is also applied to a woman's outer covering, or wrapper, of white calico; described in my “Modern Egyptians:” and ↓ مِئْزَرٌ, to a pair of drawers: and app., in post-classical writings, to anything resembling a waist-wrapper, worn on any part of the person, and in any manner; sometimes as a turban:] and اِزَارٌ also signifies anything with which one is veiled, concealed, or covered: (Th, K:) its pl. is آزِرَةٌ, (S, Msb, K,) a pl. of pauc., (S, Msb,) and (of mult., S, Msb) أُزُرٌ (S, Msb, K) and أُزْرٌ, (K,) which is of the dial. of Temeem, or, accord. to MF, a contraction of أُزُرٌ: (TA:) and the pl. of مئزر is مَآزِرُ (Msb.) You say, ↓ شَدَّ لِلأَمْرِ مِئْزَرَهُ (tropical:) He prepared himself for the thing, affair, or business. (A.) And ↓ شَدَّ المِئْزَرَ (tropical:) He abstained from sexual intercourse: or he prepared himself for religious service. (TA, from a trad.) And اِخْضَرَّ اِزَارِى (tropical:) (The place of) my ازار became black: or, rather, became of a [blackish] hue inclining to green: because the hair when it first grows is of that hue. (Har p. 494.) And دَارِى اِزَارِى [My house is my covering]: said by Es-Sarawee to IAar, on the latter's expressing his surprise at the former's walking in his house naked. (TA.) ― -b2- (tropical:) Continence; chastity. (K, TA.) You say, فُلَانٌ عَفِيفُ الاِ زَارِ, and ↓ المِئْزَرِ (tropical:) Such a one is continent, abstaining from women with whom it is unlawful to him to have commerce: (A 'Obeyd:) and in like manner, فُلَانٌ طَيّبُ الاِزَارِ. (TA in art. حجز.) ― -b3- (tropical:) One's wife: (S, M, K:) or one's self: (IKt, Suh:) or one's wife and family: or one's family and self. (TA.) One says, فِدًى لَكَ اِزَارِى(tropical:) May my wife be a ransom for thee: (Aboo-'Omar El-Jarmee, S:) or myself. (IKt, Suh.) And it is said in a trad. respecting the vow of allegiance made at the 'Akabeh, لَنَمْنَعَنَّكَ مِمَّا نَمْنَعُ مِنْهُ أُزُرَنَا (tropical:) We will assuredly defend thee from that from which we defend our wives and our families: or ourselves. (TA.) ― -b4- (tropical:) A ewe. (K, TA.) [But see شَاةٌ مُؤَزَّرَةٌ.] And اِزَارْ اِزَارْ is A cry by which a ewe is called to be milked. (K.)

اِزَارَةٌ اِزَارَةٌ أزار أزاره اـزار اـزاره ازاره ازارة : see اِزَارٌ.

فَرَسٌ آزَرُ فَرَسٌ آزَرُ فرس آزر , and أَزْرَآءُ, [which is the fem.,](tropical:) A horse, and a mare, white in the hinder part, (A, TA,) which is the place of the اِزَار of a man; (TA;) [i. e., it corresponds to the lower part of the body of a man:] when the whiteness descends to the thighs, the epithet مَسَرْوَلٌ is employed: (A:) or the former signifies a horse white in the thighs, and having his fore parts black, or of any colour: (AO, K:) pl. أُزْرٌ (A.)

مِئْزَرٌ مِئْزَرٌ ذ : see اِزَارٌ, in five places.

مِئْزَرَةٌ مِئْزَرَةٌ ذ : see اِزَارٌ.

شَاةٌ مُؤَزَّرَةٌ شَاةٌ مُؤَزَّرَةٌ ذ (tropical:) A ewe, or she-goat, that is [black in the hinder part] as though attired with a black اِزَار. (A; [in which is added, وَيُقَالُ لَهَا اِزَارٌ, which may mean, “and one says, She has an ازار;” or “and one calls her ازار;” but more probably the former is meant thereby;] and K; [in which نَعْجَةٌ, “a ewe,” is put in the place of شَاةٌ.]) ― -b2- نَصْرٌ مُؤَزَّرٌ (tropical:) Aid [made] effective and powerful: (K, TA:) occurring in a trad. (TA.)

مَأْزُورَاتٍ مَأْزُورَاتٍ ذ for مَوْزُورَاتٍ: see art. وزر.

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٧٣
المدخل: ءزرأَزَرَ أَزَرَ I ( n. ac. أَزْر 1 ), a. Surrounded, encompassed. أَزَّرَ أَزَّرَ II , a. Arrayed, enveloped, covered. b. Strengthened. آزَرَ آزَرَ III , a. Aided. تَأَزَّرَ تَأَزَّرَ V , اـَئْتَزَرَ VIII , a. Enrobed, cloaked ( himself ); was cloaked. أَزْر أَزْر 1 , a. Strength. b. Weakness. اِزْر اِزْر 2 , a. Origin. b. see 23 . مَئْزَر مَئْزَر 20 , ( pl. مَآزِرُ 44 ), a. see
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢١٬٠٢٢
المدخل: ءزرءزر أَزَرَ - يَأْزُرُ أَزَرَ - يَأْزُرُ - أزْر آزَرَ - يُآزِرُ آزَر أَزَرَ - يَأْزُرُ + الكائن + على شيء: يقوى ويشتد خلقه وقوته على الحمل والفعل أزْر - أزْري: على وزن " فَعْل": اسم فعل " أَزَرَ - يَأْزُرُ ": القوة والشدة والتحمل والطاقة آزَرَ - يُآزِرُ : على وزن " فاعَلَ" من " أَزَرَ - يَأْزُرُ ": يتبادل فعل " أَزَرَ - يَأْزُرُ " مع آخر:
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٢ (الإجمالي: ٥٠)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. شطأ

    الآيات المشتركة: ١ · Bitki filizidir

  2. شدد

    الآيات المشتركة: ٢ · Sicim bağıdır

  3. صنم

    الآيات المشتركة: ١ · Bir şeyin çizilmiş şekli, benzeridir

  4. ركع

    الآيات المشتركة: ١ · “Ruk’a” eğilerek bakılmadan dibi görülmeyen derin yer…

  5. غيظ

    الآيات المشتركة: ١ · Öfke

  6. زرع

    الآيات المشتركة: ١ · Ekin demektir

  7. نجل

    الآيات المشتركة: ١ · نجل أنجيل “Necar” ağacı veya bir şeyi parlatan alet demektir

  8. غلظ

    الآيات المشتركة: ١ · Ğaliz (zı), Sert topraktır

  9. رأي

    الآيات المشتركة: ٢ · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…

  10. سوم

    الآيات المشتركة: ١ · Sima çehre demektir

  11. سوق

    الآيات المشتركة: ١ · Sevk bacak demektir

  12. تور

    الآيات المشتركة: ١ · Tevr suyu dökmek için kullanılan kapdır

الآيات التي ورد فيها(٣)

  1. وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً إِنِّي أَرَاكَ وَقَوْمَكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ

    Âzer

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökأزر
YapıÜçlü
Özel DurumHemzeli
Bağlamsal Yakın Köklerوزر, عضد, سند, قوي
Zıt Kökخذل
Çekirdek Özet 1Belden bağlama, kuşatma ve gövdeye alttan mukavemet kazandırma
Çekirdek Özet 2Büyük bir sorumluluk ve yük altında bir dayanakla güç bulma ve tahkim edilme
Çekirdek Özet 3Bir yapının veya misyonun tek başına taşınamayacak yükünü takviye mekanizmasıyla dengede tutma ilkesi
Kritik Hata RiskiKavramı yalnızca alelade bir giysi (etek/izar) veya soyut kuvvet sayıp, gövdeyi saran işlevsel payanda ve ortak yüklenim boyutunu ıskalamak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
أزŞiddetli hareket, kaynaşma, kışkırtma ve tazyikle harekete geçirme (أزز, أزف)رÇekirdekteki dinamik ve sarsıcı tazyike süreklilik, toparlayıcı bir hat ve üstten kuşatıcı bir intizam kazandırarak gücü dağılmaktan koruyan bir dayanak ve kuşak haline getirmiştir

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
أöküz başı; güç, öncülük, başlangıçHarekete geçirici öncü gücü, ham enerjiyi ve taşınması gereken ana yükü temsil eder.
زkesici alet; kesme, ayırma, biçmeGövde üzerinde sınır çizen, toparlayan ve dağılmayı engelleyerek sabitleyen kuşağı simgeler.
رinsan başı; baş, ilk, üstYapının doruk noktasına yönelen desteği, yükün taşındığı hiyerarşik veya merkezi konumu ifade eder.
أزرÖncü bir gücün sınırlayıcı ve toparlayıcı bir hatla gövdeyi sarması, üst yapıyı ayakta tutacak bir merkezî destek oluşturmasıİlk enerjinin dağılmasını önlemek üzere bel bölgesinden bağlanarak bütün bedeni veya yapıyı dik tutan muhkem destek hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBelden aşağı sarılan örtü ve giysi (izar); gövdenin yükünü taşıyan bel kemiği; ekinlerin boy atıp birbirine sarılarak dik durması.
Cahiliye şiiri kullanımıEbû Züeyb el-Hüzelî beytinde etek/elbise anlamında geçer: تَبَرَّأُ مِنْ دَمِ القَتيلِ وبَزِّه / وقَدْ عَلِقَتْ دَمَ القَتِيل إِزارُها
Erken Arapça kullanımİşi sıkı tutmak, zorlu bir mücadeleye hazırlanmak ve ibadete yoğunlaşmak anlamında bel bağını sıkmak deyimi شَدَّ مِئْزَرَهُ biçiminde kullanılmıştır.

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça أزر kökü, Sami dil ailesinde kuşatma, sarma, belden bağlama ve bu yolla sağlanan mukavemet ve yardım dairesinde yer alır. İbranicede benzer fonetik ve semantik alanda 'āzar (yardım etti, arka çıktı, tahkim etti) ve 'ēzer (yardımcı, destekçi, payanda) kökü öne çıkar; her ne kadar İbranice biçim gırtlak ünsüzü 'ayin ile başlasa da Sami kök morfolojisinde zayıf sesler ve ön seslerdeki ötümsüzleşmeler bağlamında bu iki alanın birbiriyle temas halinde olduğu kabul edilir. Arapçada ise hemze ile kurulan kök, somut düzlemde doğrudan bel bölgesine sarılan izar ve gövdenin orta direği olan sırt kemiği ile sınırlandırılarak daha mekanik ve yapısal bir destek anlamı kazanmıştır. Aramice ve Süryanicede de 'dr / 'zr kökleri kuşatarak destek verme ve felakette arka çıkma anlamlarıyla mevcuttur. Arapça, kökün somut nesnel karşılığını (giysi ve bel) en canlı koruyan dildir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönأزر kökünden türeyen izar ve te'zîrBelin sarılması, bedenin alttan toparlanması ve bitkilerin birbirine yaslanarak dikleşmesi somut çekirdektir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice 'ēzer ve Aramice 'adraKuşatıcı yardım, arka çıkma ve yıkılmayı önleyen yapısal dayanak anlamı ortaktır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dışı güvenilir bir soydaş tespit edilmedi.Veri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
أزرAnlamlıGüçlendirmek, belden sarmak, destek olmakGövdeyi bir kuşakla sararak kuvvetlendirme, dayanak teşkil etmeHedef kök; Kur'an'da geçer
أرزAnlamlıBüzülmek, toplanmak, sığınmakBir şeyin kendi içine çekilerek sıkılaşması, yılanın yuvasına büzüşmesiHedef kökün kuşatarak toparlama niteliğiyle akrabadır; Kur'an'da geçmez
زأرAnlamlıKükremekAslanın göğsünden gelen şiddetli ve gürültülü sesSesin gücü ve şiddeti ekseninde anlamlaşmıştır; Kur'an'da geçmez
زرأAnlamlıAyıplamak, kınamak, küçümsemekBirinin değerini düşürücü söz söylemek, azarlamakDesteğin ve tahkimin zıddı bir psiko-sosyal baskıdır; Kur'an'da geçmez
رأزAnlamlıYoklamak, tartmak, denemekBir nesnenin sağlamlığını ve ağırlığını eliyle yoklayarak test etmekGücün ve mukavemetin sınırlarını anlama eylemidir; Kur'an'da geçmez
رزأAnlamlıEksiltmek, musibete uğratmakBirinin malından veya varlığından bir parça eksiltmek, felaket getirmekYapıyı tahkim etmenin aksine onda gedik açma hareketidir; Kur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
أزرMerkezKuşatıcı güç ve arkalamaGövdeyi sarıp toparlayarak ve zafiyeti gidererek verilen yapısal destekBelden ve alttan kuvvet vererek dik tutma
وزرKomşuYüklenme ve ortak olmaYükü doğrudan sırtlanma ve sorumluluğu paylaşmaAğır yükü bölüşen ve sığınılan merci
عضدKomşuPazı gücüyle arka çıkmaKol ve eylem düzeyinde fiilî güç katmaBedensel uzuv üzerinden eylemsel kuvvet desteği
سندKomşuYaslanma ve dayanmaBir yere arkasını vererek düşmekten korunmaAğırlığı eğik biçimde haricî bir nesneye aktarma
قويKomşuGenel kuvvetZafiyetin karşıtı olan mutlak enerji ve direnç potansiyeliYapısal destekten ziyade bizatihi güç hali
خذلZıtYüzüstü bırakma ve terkDesteğe en muhtaç anda yardımı kesip yalnız bırakmaYapının payandasını çekerek çöküşe terk etme

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaأزرGövdeyi sararak güçlendirmekBelden kuşatarak yapıya direnç ve diklik kazandırmaKesin
Latincesuffulcire, succingereAlttan desteklemek, kuşak bağlamakKuşak takarak hazır olma ve çöküşü önleyici payanda olma boyutunu verirGüçlü
İngilizcebuttress, gird, reinforcePayanda olmak, kuşatmak, takviye etmekYapısal sağlamlaştırma yönünü karşılar; giysi metaforunu dışarıda bırakabilirGüçlü
Almancagürten, unterstutzen, stärkenKuşanmak, alttan desteklemek, güçlendirmekHem bel bağlama eylemini hem de alttan kuvvet verme işlevini yansıtırGüçlü
Fransızcaépauler, étayer, ceindreOmuz vermek, dik tutmak, kuşatmakBirine arka çıkma ve fiziksel dayanak olma nüanslarını iyi birleştirirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
İsim: أَزْرBel kemiği, arka dayanak, risalet yükünü taşımada manevi ve fiilî güçHz. Musa'nın tebliğ görevini yerine getirirken yalnız kalmamak ve nübüvvet yükünü taşımak için kardeşi Harun'un kendisine destek kılınmasını talep ettiği bağlam (Tâhâ 20:31).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamNübüvvet ve Risalet YükümlülüğüPeygamberlerin beşerî zafiyetleri ve tebliğ görevinde haricî bir yardımcıya (mü'âzir / vezir) ihtiyaç duyup duymayacakları meselesiGörevin vahyî kaynağını zedelemeden beşerî ve tebliğî gücün takviye edilmesi
Fıkıhİbadet ve İhram Fıkhıİzar kelimesinin terimleşmesi; hacda dikişsiz örtünme, namazda avret yerlerinin kapatılması ve kadınların örtüsüMahremiyeti koruyan ve bedenin alt kısmını toparlayan örtü
TefsirTâhâ Suresi TefsiriAyetteki ezr lafzının doğrudan bel/sırt mı yoksa mecazen güç, kuvvet ve vezirlik mi ifade ettiğiBedenî bir organın ismi üzerinden manevi ve siyasi mukavemetin sembolleşmesi
Hadisİbadet Ahlakı ve ZühtHz. Peygamber'in son on günde bel bağını sıkması rivayetleriGevşekliği terk edip yüksek bir ciddiyet ve adanmışlıkla amele sarılma

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniBireysel ve toplumsal kullukKardeşlik ve cemaat desteğiBireyin zaaf anında dağılmasını engelleyerek istikameti korumakDinî sorumluluklar tek başına taşınamayacak raddeye geldiğinde müminlerin birbirine payanda olmasıdır.Güçlü
İlmiMetodolojik süreklilikYardımcı disiplinler ve kanıt örüntüsüAna tezin sarsılmasını önleyen ikincil delil tahkimiBir ilmi nazariyenin altını dolduran destekleyici veriler onun ezrini (arka direğini) oluşturur.Güçlü
SiyasiDevlet yönetimi ve hilafetVezaret ve kurumsal bürokrasiLiderin üzerindeki idari ağırlığı paylaşarak sistemi ayakta tutmakMusa-Harun modelinde olduğu gibi, yöneticinin iradesini sahada taşıyan ikinci güç mekanizmasıdır.Kesin
İktisadiFinansal dayanıklılıkÖz sermaye takviyesi ve kefalet sistemiKriz anlarında ana yapının iflasını engelleyen likidite kuşağıİktisadi işletmeyi çöküşten korumak üzere dışarıdan sağlanan mukavemet ve teminat ağıdır.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYapı statiğinde payanda ve gergi kuşağıBir binanın veya kemerin ana yükünü taşıyan duvarın dışa doğru açılmasını engellemek için alttan ve yandan vurulan destek elemanı (buttress/strut).Kesin
Beşeri bilimlerSosyal tampon mekanizmaları ve koalisyon teorisiToplumsal krizlerde veya siyasi karar alma süreçlerinde ana aktörün direncini artıran ve onu yalnızlaşma çöküşünden koruyan ittifak payandaları.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramı yalnızca hac ibadetindeki peştemal parçasına (izar) veya kas gücüne indirgeyerek daraltmak.
Kur'an içi daha geniş anlamBir davanın, misyonun ve tebliğ yükünün bireysel bir kahramanlıkla değil, yapısal bir ortaklık ve tahkim edilmiş bir arka dayanakla yürütülmesi ilkesi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHz. Musa'nın talebini bir zafiyet veya acziyet olarak görüp, peygamberlik kurumunun sosyolojik ve insani dayanışma yasalarına bağlılığını ıskalamak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan doğasını ve risalet görevini ele alışındaki gerçekçi yaklaşımı gösterir; en büyük elçilerin dahi yükü taşırken yapısal bir dayanağa ihtiyaç duyduğunu açıklar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberlerin iç yakarışları, risalet sorumluluğunun paylaşılması ve tebliğ stratejilerini konu edinen kıssa ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dinî önderliğin mutlak ve tekil bir tekel olduğunu savunan otoriter anlayışı düzeltir; başarının ortak akıl, vezaret ve tahkim edilmiş destekle mümkün olduğunu ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBedenin alt ve orta kısmını sararak gevşemeyi önleyen kumaş bağı ve gövdeye dik durma yetisi kazandıran bel kemiği desteği.
  • Soyut anlamAğır bir varoluşsal veya vazifesel yük altında bulunan ana merkezin, haricî bir mukavim unsurla dengelenerek devrilmez kılınması.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin ana taşıyıcı kolonunun zafiyet sınırına ulaştığı anda devreye sokulan kenetleyici ve yük paylaşıcı kurumsal payanda mekanizması.
  • LaTeX modeliS=S0+∑i=1nRi
  • LaTeX açıklamasıModelde S sistemin nihai mukavemetini ve toplam yük taşıma kapasitesini temsil eder. S0 ana aktörün veya yapının başlangıçtaki yalın gücüdür. Ri ise yapıya dışarıdan eklemlenen, onu kuşatan ve zafiyet anında yükü bölüşen destekleyici payanda unsurlarıdır. Kökün ifade ettiği yapısal tahkim, tekil kapasitenin haricî destek bileşenleriyle birleşerek kırılma noktasını aşması hareketini sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ا