أزر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: أ-ز-رالصيغ: ٣ · الجذور المجاورة: ٤٢ · الآيات: ٣ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».سوقغيظعجبأزرشطأآزَرَشددفَآزَرَهُركعتور

الجذرالصيغ ٣الآيات ٣السور ٣المجاورة ٤٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

أزر

أ - ز - ر

جذر
  • الورود: ٣
  • الآيات: ٣
  • الصيغ: ٣
  • المعاجم: ١٣

İzar belden aşağı sarılan etek, peştemal demektir.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: ءزر · ازر

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

İzar belden aşağı sarılan etek, peştemal demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٦٩٠
باب الزاي والراء و وا ي ء معهما ز و ر، و ز ر، ر و ز، ز ر ي، ز ي ر، ز ر أ، ز أ ر، أ ز ر، ر ز أ، أ ر ز زور: الزَّور: وَسَطُ الصَّدْر. الزَّوَر: مَيَلٌ في وَسَط الصّدر. وكَلْبٌ أَزْور: استدقّ جوشنُ زَوْره وخرج كلكله كأنّه قد خُصِر جانباه، وهو في غير الكلاب مَيَلٌ لا يكون معتدل التّربيع. قال أعرابيّ: الزَّوْر للزّائر، أي: صدرُ الدّجاجة للضّيف. ومَفازةٌ زوراء، أي: مائلة عن القصد والسّمت. والأَزْوَرُ:
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٢١
الأَزْرَ: القُوَّة. وقوله تعالى: "اُشْدُدْ به أَزْري"، أي ظهري، ومَوضعَ الإزارِ من الحَقْوَيْنِ. وآزَرْتُ فلاناً، أي عاونْته. والإزارُ معروفٌ، يذكّر ويؤنث، والإزارَةُ مثله. وقال الأعشى: كَتَـمَـيُّلِ الـنَـشـوانِ يَرْفُلُ في البَقيرِ وفي الإزارَةْ وجمع القِلَّة آزِرَةٌ والكثير أُزُرٌ. وقول الشاعر: ألا أَبْلِغْ أَبا حَفْـصٍ رسـولاًفِدىً لك من أخي ثِقَةٍ إزاري قال أبو عُمَر الجرمي: يريد
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ١٦٬٤٢٩
ز ر ( و ا ي ء ) زور ، روز ، وزر ، زير ، زري ، زأر ، أرز ، أزر ، زرأ ، رزأ : مستعملات . زور زأر : قال الليث : يقال : زارَني فلانٌ يَزورُني زَوْراً وزِيَارَةً . والزَّوْرُ : الَّذي يَزُورك ، رَجُل زَوْرٌ ، رِجَالٌ زَوْرٌ ، وامرأَةٌ زَوْرٌ ، ونِسَاءٌ زَوْرٌ . وأَصل زار إليه : مال ، ومنه تزاور عنه ، أي : مال عنه . وزَوِر يزوَر ، أي : مال . والزَّوْرُ : الصَّدرُ . عمرو عن أبيه : الزَّوْرُ : العزيمة ،
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٬٣١٢
(باب الهمزة والزاء وما بعدهما في الثلاثي) (أزف) الهمزة والزاء والفاء يدلّ على الدّنُوّ والمقارَبة، يقال أزِفَ الرّحيلُ([1]) إذا اقترب ودنا. قال الله تعالى: ﴿أَزِفَتِ الآزِفَةُ﴾ [النجم 57]، يعني القيامة. فأما المتَآزِف فمن هذا القياس، يقال رجل مُتآزف أي قصير متقارب الخَلْق. قالت أمُّ يزيد بن الطَّثْرِيّة([2]): فَتىً قُدَّ قَدَّ السَّيْفِ لا مُتَآزِفٌ *** وَلا رَهِلٌ لَبَّاتُهُ وبآدِلُه قال
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٢٩
- أصل الأزر: الإزار الذي هو اللباس، يقال: إزار وإزارة ومئزر، ويكنى بالإزار عن المرأة. قال الشاعر: *ألا أبلغ أبا حفص رسولا**فدى لك من أخي ثقة إزاري* (البيت لأبي المنهال الأشجعي واسمه بقيلة، وهو صحابي. وهو في اللسان (أزر) ؛ وشمس العلوم 1/82؛ وتأويل مشكل القرآن ص 265؛ وغريب الحديث للخطابي 2/101. وله قصة انظرها في اللسان) وتسميتها بذلك لما قال تعالى: ﴿هن لباس لكم وأنتم لباس لهن﴾ [البقرة/187]. وقوله
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٠٤٠
أ ز ر شد به أزره ومعه من يؤامره ويؤازره‏.‏ وأردت كذا فآزرني عليه فلان إذا ظاهرك وعاونك‏.‏ وإنه لحسن الإزرة ولكل قوم من العرب إزرة يأتزرونها‏.‏ ومن المجاز‏:‏ الزرع يؤازره بعضه بعضاً إذا تلاحق والتف وتأزر النبت تأزراً‏.‏ وأنشد ثعلب‏:‏ تأزر فيه النبت حتى تخايلت رباه وحتى ما ترى الشاء نوما وشد للأمر مئزره إذا تشمر له‏.‏ قال في صفة الحمار‏:‏ شـد علـى أمـر الـورود مئـزره وقال الفرزدق‏:‏ فقلـت
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٠٨٩
أَزَرَ به الشيءُ: أَحاطَ؛ عن ابن الأَعرابي. والإِزارُ: معروف. والإِزار: المِلْحَفَة، يذكر ويؤنث؛ عن اللحياني؛ قال أَبو ذؤيب: تَبَرَّأُ مِنْ دَمِ القَتيلِ وبَزِّه، وقَدْ عَلِقَتْ دَمَ القَتِيل إِزارُها يقول: تَبَرَّأُ من دم القَتِيل وتَتَحَرَّجُ ودمُ القتيل في ثوبها. وكانوا إِذا قتل رجل رجلاً قيل: دم فلان في ثوب فلان أَي هو قتله، والجمع آزِرَةٌ مثل حِمار وأَحْمِرة، وأُزُر مثل حمار وحُمُر، حجازية؛
رابط المدخل

أَزَرَ به الشيءُ: أَحاطَ؛ عن ابن الأَعرابي. والإِزارُ: معروف. والإِزار: المِلْحَفَة، يذكر ويؤنث؛ عن اللحياني؛ قال أَبو ذؤيب: تَبَرَّأُ مِنْ دَمِ القَتيلِ وبَزِّه، وقَدْ عَلِقَتْ دَمَ القَتِيل إِزارُها يقول: تَبَرَّأُ من دم القَتِيل وتَتَحَرَّجُ ودمُ القتيل في ثوبها. وكانوا إِذا قتل رجل رجلاً قيل: دم فلان في ثوب فلان أَي هو قتله، والجمع آزِرَةٌ مثل حِمار وأَحْمِرة، وأُزُر مثل حمار وحُمُر، حجازية؛ وأُزْر: تميمية على ما يُقارب الاطِّراد في هذا النحو. والإِزارَةُ: الإِزار، كما قالوا للوِساد وسادَة؛ قال الأَعشى: كَتَمايُلِ، النَّشْوانِ يَرْ فُلُ في البَقيرَة والإِزارَه قال ابن سيده: وقول أَبي ذؤيب: وقد عَلِقَتْ دَمَ القَتِيلِ إِزارُها يجوز أَن يكون على لغة من أَنَّث الإِزار، ويجوز أَن يكون أَراد إِزارَتَها فحذف الهاء كما قالوا ليت شِعْري، أَرادوا ليت شِعْرتي، وهو أَبو عُذْرِها وإنما المقول ذهب بعُذْرتها. والإِزْرُ والمِئْزَرُ والمِئْزَرَةُ: الإِزارُ؛ الأَخيرة عن اللحياني. وفي حديث الاعتكاف: كان إِذا دخل العشرُ الأَواخرُ أَيقظ أَهله وشَدَّ المئْزَرَ؛ المئزَرُ: الإِزار، وكنى بشدّة عن اعتزال النساء، وقيل: أَراد تشميره للعبادة. يقال: شَدَدْتُ لهذا الأَمر مِئْزَري أَي تشمرت له؛ وقد ائْتَزَرَ به وتأَزَّرَ. وائْتَزَرَ فلانٌ إزْرةً حسنةً وتأَزَّرَ: لبس المئزر، وهو مثل الجِلْسَةٍ والرِّكْبَةِ، ويجوز أَن تقول: اتَّزَرَ بالمئزر أَيضاً فيمن يدغم الهمزة في التاء، كما تقول: اتَّمَنْتُهُ، والأَصل ائْتَمَنْتُهُ. ويقال: أَزَّرْتهُ تأْزيراً فَتَأَزَّرَ. وفي حديث المْبعثَ: قال له ورقة إِنْ يُدْرِكْني يومُك أَنْصُرْك نَصْراً مُؤَزَّراً أَي بالغاً شديداً يقال: أَزَرَهُ وآزَرَهُ أَعانه وأَسعده، من الأَزْر: القُوَّةِ والشِّدّة؛ ومنه حديث أَبي بكر أَنه قال للأَنصار يوم السَّقِيفَةِ: لقد نَصَرْتُم وآزَرْتُمْ وآسَيْتُمْ. الفرّاء: أَزَرْتُ فلاناً آزُرُه أَزْراً قوّيته، وآزَرْتُه عاونته، والعامة تقول: وازَرْتُه. وقرأَ ابن عامر: فَأَزَرَهُ فاسْتَغْلَظَ، على فَعَلَهُ، وقرأَ سائر القرّاء: فَآزَرَهُ. وقال الزجاج: آزَرْتُ الرجلَ على فلان إِذا أَعنته عليه وقوّيته. قال: وقوله فآزره فاستغلظ؛ أَي فآزَرَ الصغارُ الكِبارَ حتى استوى بعضه مع بعض. وإِنه لحَسَنُ الإِزْرَةِ: من الإِزارِ؛ قال ابن مقبل: مثلَ السِّنان نَكيراً عند خِلَّتِهِ لكل إِزْرَةِ هذا الدهره ذَا إِزَرِ. وجمعُ الإِزارِ أُزُرٌ. وأَزَرْتُ فلاناً إِذا أَلبسته إِزاراً فَتَأَزَّرَ تَأَزُّراً. وفي الحديث: قال الله تعالى: العَظَمَة إِزاري والكِبْرياء ردائي؛ ضرب بهما مثلاً في انفراده بصفة العظمة والكبرياء أَي ليسا كسائر الصفات التي قد يتصف بها الخلق مجازاً كالرحمة والكرم وغيرهما، وشَبَّهَهُما بالإِزار والرداء لأَن المتصف بهما يشتملانه كما يشتمل الرداءُ الإِنسان، وأَنه لا يشاركه في إِزاره وردائه أَحدٌ، فكذلك لا ينبغي أَن يشاركه اللهَ تعالى في هذين الوصفين أَحدٌ. ومنه الحديث الآخر: تَأَزَّرَ بالعَظَمَةِ وتَردّى بالكبرياء وتسربل بالعز؛ وفيه: ما أَسْفَلَ من الكعبين من الإِزارِ فَفِي النار أَي ما دونه من قدَم صاحبه في النار عقوبةً له، أَو على أَن هذا الفعل معدود في أَفعال أَهل النار؛ ومنه الحديث: إِزْرَةُ المؤمن إلى نصف الساق ولا جناح عليه فيما بينه وبين الكعبين؛ الإِزرة، بالكسر: الحالة وهيئة الائتزار؛ ومنه حديث عثمان: قال له أَبانُ بنُ سعيد: ما لي أَراك مُتَحَشِّفاً؟ أَسْبِلْ، فقال: هكذا كان إِزْرَةُ صاحبنا. وفي الحديث: كان يباشر بعض نسائه وهي مُؤُتَزِرَةٌ في حالة الحيض؛ أَي مشدودة الإِزار. قال ابن الأَثير: وقد جاء في بعض الروايات وهي مُتَّزِرَةٌ، قال: وهو خطأٌ لأَن الهمزة لا تدغم في التاء. والأُزْرُ: مَعْقِدُ الإِزارِ، وقيل: الإِزار كُلُّ ما واراك وسَتَرك؛ عن ثعلب. وحكي عن ابن الأَعرابي: رأَيت السَّرَوِيَّ (* قوله «السروي» هكذا بضبط الأصل.) يمشي في داره عُرْياناً، فقلت له: عرياناً؟ فقال: داري إِزاري. والإِزارُ: العَفافُ، على المثل؛ قال عديّ بن زيد: أَجْلِ أَنَّ اللهَ قَدْ فَضَّلَكُمْ فَوْقَ مَنْ أَحْكأَ صُلْباً بِإِزارِ أَبو عبيد: فلان عفيف المِئْزَر وعفيف الإِزارِ إِذا وصف بالعفة عما يحرم عليه من النساء، ويكنى بالإِزار عن النفس وعن المرأَة؛ ومنه قول نُفَيْلَةَ الأَكبر الأَشْجعيّ، وكنيته أَبو المِنْهالِ، وكان كتب إِلى عمربن الخطاب أَبياتاً من الشعر يشير فيها إلى رجل، كان والياً على مدينتهم، يخرج الجواريَ إِلى سَلْعٍ عند خروج أَزَواجهن إِلى الغزو، فيَعْقِلُهُن ويقول لا يمشي في العِقال إِلا الحِصَان، فربما وقعت فتكشفت، وكان اسم هذا الرجل جعدة بن عبدالله السلمي؛ فقال: أَلا أَبلِغْ، أَبا حَفْصٍ، رسولاً فِدىً لك، من أَخي ثِقَةٍ، إِزاري قَلائِصَنَا، هداك الله، إِنا شُغِلْنَا عنكُمُ زَمَنَ الحِصَارِ فما قُلُصٌ وُجِدْنَ مُعَقَّلاتٍ، قَفَا سَلْعٍ، بِمُخْتَلَفِ النِّجار قلائِصُ من بني كعب بن عمرو، وأَسْلَمَ أَو جُهَيْنَةَ أَو غِفَارِ يُعَقِّلُهُنَّ جَعْدَةُ من سُلَيمٍ، غَوِيِّ يَبْتَغِي سَقَطَ العْذَارِي يُعَقّلُهُنَّ أَبيضُ شَيْظَمِيٌّ، وبِئْسَ مُعَقِّلُ الذَّوْدِ الخِيَارِ وكنى بالقلائص عن النساء ونصبها على الإِغراء، فلما وقف عمر، رضي الله عنه، على الأَبيات عزله وسأَله عن ذلك الأَمر فاعترف، فجلده مائةً مَعْقُولاً وأَطْرَدَهُ إلى الشام، ثم سئل فيه فأَخرجه من الشام ولم يأْذن له في دخول المدينة، ثم سئل فيه أَن يدخل لِيُجَمِّعَ، فكان إِذا رآه عمر توعده؛ فقال: أَكُلَّ الدَّهرِ جَعْدَةُ مُسْتحِقٌّ، أَبا حَفْصٍ، لِشَتْمٍ أَو وَعِيدِ؟ فَمَا أَنا بالْبَريء بَرَاه عُذْرٌ، ولا بالخَالِعِ الرَّسَنِ الشَّرُودِ وقول جعدة قوله (* «وقول جعدة إلخ» هكذا في الأصل المعتمد عليه، ولعل الأولى أن يقول وقول نفيلة الأكبر الأشجعي إلخ لأنه هو الذي يقتضيه سياق الحكاية). بن عبدالله السلمي: فِدىً لك، من أَخي ثقة، إِزاري. أَي أَهلي ونفسي؛ وقال أَبو عمرو الجَرْمي: يريد بالإِزار ههنا المرأَة. وفي حديث بيعة العقبة: لَنَمْنَعَنَّك مما نمنع منه أُزُرَنا أَي نساءنا وأَهلنا، كنى عنهن بالأُزر، وقيل: أَراد أَنفسنا. ابن سيده: والإِزارُ المرأَة، على التشبيه؛ أَنشد، الفارسي: كَانَ منها بحيث تُعَْكَى الإِزارُ وفرسٌ آزَرُ: أَبيض العَجُز، وهو موضع الإِزوار من الإِنسان. أَبو عبيدة: فرس آزَرُ، وهو الأَبيض الفخذَين ولونُ مقاديمه أَسودُ أَو أَيُّ لون كان. والأَزْرُ: الظهر والقوّة؛ وقال البعيث: شَدْدَتُ له أَزْري بِمِرَّةِ حازمٍ على مَوْقِعٍ من أَمره ما يُعاجِلُهْ ابن الأَعرابي في قوله تعالى: اشدد به أَزري؛ قال الأَزر القوّة، والأَزْرُ الظَّهْرُ، والأَزر الضعف. والإِزْرُ، بكسر الهمزة: الأَصل. قال: فمن جعل الأَزْرَ القوّة قال في قوله اشدد به أَزري أَي اشدد به قوّتي، ومن جعله الظهر قال شدّ به ظهري، ومن جعله الضَّعْف قال شدّ به ضعفي وقوِّ به ضعفي؛ الجوهري: اشدد به أَزري أَي ظهري وموضعَ الإِزار من الحَقْوَيْن. وآزَرَهُ ووازَرَهُ: أَعانه على الأَمر؛ الأَخيرة على البدل، وهو شاذ، والأَوّل أَفصح. وأَزَرَ الزَّرْعُ وتَأَزَّرَ: قَوَّى بعضه بعضاً فَالْتَفَّ وتلاحق واشتد؛ قال الشاعر: تَأَزَّرَ فيه النبتُ حتى تَخايَلَتْ رُباه، وحتى ما تُرى الشَّاءُ نُوَّما وآزَر الشيءُ: ساواه وحاذاه؛ قال امرؤ القيس: بِمَحْنِيَّةٍ قد آزَرَ الضَّالَ نَبْتُها مَضَمِّ جُيوشٍ غانِمين، وخُيَّبِ (* قوله «مضمّ» في نسخة مجر كذا بهامش الأَصل). أَي ساوى نبتُها الضال، وهو السِّدْر البريّ، أَراد: فآزره الله تعالى فساوى الفِراخُ الطِّوالَ فاستوى طولها. وأَزَّرَ النبتُ الأَرضَ: غطاها؛ قال الأَعشى: يُضاحِكُ الشَّمْسَ منها كوكبٌ شَرِقٌ، مُؤُزَّرٌ بعميم النَّبْتِ مُكْتَهِلُ وآزَرُ: اسم أَعجمي، وهو اسم أَبي إِبراهيم، على نبينا وعليه الصلاة والسلام؛ وأَما قوله عز وجل: وإِذ قال إِبراهيم لأَبيه آزر؛ قال أَبو إِسحق: يقرأُ بالنصب آزرَ، فمن نصب فموضع آزر خفض بدل من أَبيه، ومن قرأَ آزرُ، بالضم، فهو على النداء؛ قال: وليس بين النسَّابين اختلاف أَن اسم أَبيه كان تارَخَ والذي في القرآن يدل على أَن اسمه آزر، وقيل: آزر عندهم ذمُّ في لغتهم كأَنه قال وإِذ قال: وإذ قال إِبراهيم لأَبيه الخاطئ، وروي عن مجاهد في قوله: آزر أَتتخذ أَصناماً، قال لم يكن بأَبيه ولكن آزر اسم صنم، وإِذا كان اسم صنم فموضعه نصب كأَنه قال إِبراهيم لأَبيه أَتتخذ آزر إِلهاً، أَتتخذ أَصناماً آلهة؟.

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٩٨
* أ ز ر * * الأَزْرُ * القوة وقوله تعالى ﴿اشدد به أزري﴾ أي ظهري و * آزَرَهُ * أي عاونه والعامة تقول وازره و * الإزارُ * معروف يذكَّر ويُؤنث و * الإزارَةُ * مثله وجمع القلة * آزِرَةٌ * كحمار وأحمرة والكثير * أُزُرٌ * كحمر ويكنى بالإزار عن المرأة و * المِئْزَرُ * الإزار كقولهم ملحف ولحاف ومقرم وقرام و * أزَّرَهُ تأزيرا فَتَأزر * و * أْتزَرَ إزْرةٌ * حسنة وهو كالجلسة والركبة و * آزَرُ * اسم أعجمي
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٦٬٧٥٩
الأزر، بفتح فسكون: الإحاطة عن، ابن الأعرابي. الأزر: القوة والشدة. قيل: الأزر: الضعف، ضد، الأزر: التقوية، عن الفراء، وقرأ ابن عامر: فأزره فاستغلظ على فعله، وقرأ سائر القراء: فآزره. وقد آزره: أعانه وأسعده. الأزر: الظهر قال البعيث: شددت له أزري بمـرة حـازم على موقع من أمره ما يعاجله. قال ابن الأعرابي، في قوله تعالى: اشدد به أزري : من جعل الأزر بمعنى القوة قال:
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٬٨٩٤
المدخل: ازرأَزَرَهُ 1 أَزَرَهُ ذ , aor. اَزِرَ , (TK,) inf. n. أَزْرٌ. (IAar, K,) It surrounded, or encompassed, it, (IAar,* K,* TA,) namely, a thing. (TK.) ― -b2- See also 2, in two places: and see 3. أزّرهُ 2 أزّرهُ ذ , inf. n. تَأْزِيرٌ, He put on him, or clad him with, an اِزَار; (S;) as also ↓ أَزَرَهُ. (TA.) ― -b2- It covered it: (K,* TA:) as in the phrase, أزّر النَّبْتُ الأَرْضَ The herbage
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٧٣
المدخل: ءزرأَزَرَ أَزَرَ I ( n. ac. أَزْر 1 ), a. Surrounded, encompassed. أَزَّرَ أَزَّرَ II , a. Arrayed, enveloped, covered. b. Strengthened. آزَرَ آزَرَ III , a. Aided. تَأَزَّرَ تَأَزَّرَ V , اـَئْتَزَرَ VIII , a. Enrobed, cloaked ( himself ); was cloaked. أَزْر أَزْر 1 , a. Strength. b. Weakness. اِزْر اِزْر 2 , a. Origin. b. see 23 . مَئْزَر مَئْزَر 20 , ( pl. مَآزِرُ 44 ), a. see
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢١٬٠٢٢
المدخل: ءزرءزر أَزَرَ - يَأْزُرُ أَزَرَ - يَأْزُرُ - أزْر آزَرَ - يُآزِرُ آزَر أَزَرَ - يَأْزُرُ + الكائن + على شيء: يقوى ويشتد خلقه وقوته على الحمل والفعل أزْر - أزْري: على وزن " فَعْل": اسم فعل " أَزَرَ - يَأْزُرُ ": القوة والشدة والتحمل والطاقة آزَرَ - يُآزِرُ : على وزن " فاعَلَ" من " أَزَرَ - يَأْزُرُ ": يتبادل فعل " أَزَرَ - يَأْزُرُ " مع آخر:
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٢ (الإجمالي: ٥٠)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. شطأ

    الآيات المشتركة: ١ · Bitki filizidir

  2. شدد

    الآيات المشتركة: ٢ · Sicim bağıdır

  3. صنم

    الآيات المشتركة: ١ · Bir şeyin çizilmiş şekli, benzeridir

  4. ركع

    الآيات المشتركة: ١ · “Ruk’a” eğilerek bakılmadan dibi görülmeyen derin yer…

  5. غيظ

    الآيات المشتركة: ١ · Öfke

  6. زرع

    الآيات المشتركة: ١ · Ekin demektir

  7. نجل

    الآيات المشتركة: ١ · نجل أنجيل “Necar” ağacı veya bir şeyi parlatan alet demektir

  8. غلظ

    الآيات المشتركة: ١ · Ğaliz (zı), Sert topraktır

  9. رأي

    الآيات المشتركة: ٢ · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…

  10. سوم

    الآيات المشتركة: ١ · Sima çehre demektir

  11. سوق

    الآيات المشتركة: ١ · Sevk bacak demektir

  12. تور

    الآيات المشتركة: ١ · Tevr suyu dökmek için kullanılan kapdır

الآيات التي ورد فيها(٣)

  1. وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً إِنِّي أَرَاكَ وَقَوْمَكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ

    Âzer

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökأزر
YapıÜçlü
Özel DurumHemzeli
Bağlamsal Yakın Köklerوزر, عضد, سند, قوي
Zıt Kökخذل
Çekirdek Özet 1Belden bağlama, kuşatma ve gövdeye alttan mukavemet kazandırma
Çekirdek Özet 2Büyük bir sorumluluk ve yük altında bir dayanakla güç bulma ve tahkim edilme
Çekirdek Özet 3Bir yapının veya misyonun tek başına taşınamayacak yükünü takviye mekanizmasıyla dengede tutma ilkesi
Kritik Hata RiskiKavramı yalnızca alelade bir giysi (etek/izar) veya soyut kuvvet sayıp, gövdeyi saran işlevsel payanda ve ortak yüklenim boyutunu ıskalamak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
أزŞiddetli hareket, kaynaşma, kışkırtma ve tazyikle harekete geçirme (أزز, أزف)رÇekirdekteki dinamik ve sarsıcı tazyike süreklilik, toparlayıcı bir hat ve üstten kuşatıcı bir intizam kazandırarak gücü dağılmaktan koruyan bir dayanak ve kuşak haline getirmiştir

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
أöküz başı; güç, öncülük, başlangıçHarekete geçirici öncü gücü, ham enerjiyi ve taşınması gereken ana yükü temsil eder.
زkesici alet; kesme, ayırma, biçmeGövde üzerinde sınır çizen, toparlayan ve dağılmayı engelleyerek sabitleyen kuşağı simgeler.
رinsan başı; baş, ilk, üstYapının doruk noktasına yönelen desteği, yükün taşındığı hiyerarşik veya merkezi konumu ifade eder.
أزرÖncü bir gücün sınırlayıcı ve toparlayıcı bir hatla gövdeyi sarması, üst yapıyı ayakta tutacak bir merkezî destek oluşturmasıİlk enerjinin dağılmasını önlemek üzere bel bölgesinden bağlanarak bütün bedeni veya yapıyı dik tutan muhkem destek hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBelden aşağı sarılan örtü ve giysi (izar); gövdenin yükünü taşıyan bel kemiği; ekinlerin boy atıp birbirine sarılarak dik durması.
Cahiliye şiiri kullanımıEbû Züeyb el-Hüzelî beytinde etek/elbise anlamında geçer: تَبَرَّأُ مِنْ دَمِ القَتيلِ وبَزِّه / وقَدْ عَلِقَتْ دَمَ القَتِيل إِزارُها
Erken Arapça kullanımİşi sıkı tutmak, zorlu bir mücadeleye hazırlanmak ve ibadete yoğunlaşmak anlamında bel bağını sıkmak deyimi شَدَّ مِئْزَرَهُ biçiminde kullanılmıştır.

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça أزر kökü, Sami dil ailesinde kuşatma, sarma, belden bağlama ve bu yolla sağlanan mukavemet ve yardım dairesinde yer alır. İbranicede benzer fonetik ve semantik alanda 'āzar (yardım etti, arka çıktı, tahkim etti) ve 'ēzer (yardımcı, destekçi, payanda) kökü öne çıkar; her ne kadar İbranice biçim gırtlak ünsüzü 'ayin ile başlasa da Sami kök morfolojisinde zayıf sesler ve ön seslerdeki ötümsüzleşmeler bağlamında bu iki alanın birbiriyle temas halinde olduğu kabul edilir. Arapçada ise hemze ile kurulan kök, somut düzlemde doğrudan bel bölgesine sarılan izar ve gövdenin orta direği olan sırt kemiği ile sınırlandırılarak daha mekanik ve yapısal bir destek anlamı kazanmıştır. Aramice ve Süryanicede de 'dr / 'zr kökleri kuşatarak destek verme ve felakette arka çıkma anlamlarıyla mevcuttur. Arapça, kökün somut nesnel karşılığını (giysi ve bel) en canlı koruyan dildir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönأزر kökünden türeyen izar ve te'zîrBelin sarılması, bedenin alttan toparlanması ve bitkilerin birbirine yaslanarak dikleşmesi somut çekirdektir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice 'ēzer ve Aramice 'adraKuşatıcı yardım, arka çıkma ve yıkılmayı önleyen yapısal dayanak anlamı ortaktır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dışı güvenilir bir soydaş tespit edilmedi.Veri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
أزرAnlamlıGüçlendirmek, belden sarmak, destek olmakGövdeyi bir kuşakla sararak kuvvetlendirme, dayanak teşkil etmeHedef kök; Kur'an'da geçer
أرزAnlamlıBüzülmek, toplanmak, sığınmakBir şeyin kendi içine çekilerek sıkılaşması, yılanın yuvasına büzüşmesiHedef kökün kuşatarak toparlama niteliğiyle akrabadır; Kur'an'da geçmez
زأرAnlamlıKükremekAslanın göğsünden gelen şiddetli ve gürültülü sesSesin gücü ve şiddeti ekseninde anlamlaşmıştır; Kur'an'da geçmez
زرأAnlamlıAyıplamak, kınamak, küçümsemekBirinin değerini düşürücü söz söylemek, azarlamakDesteğin ve tahkimin zıddı bir psiko-sosyal baskıdır; Kur'an'da geçmez
رأزAnlamlıYoklamak, tartmak, denemekBir nesnenin sağlamlığını ve ağırlığını eliyle yoklayarak test etmekGücün ve mukavemetin sınırlarını anlama eylemidir; Kur'an'da geçmez
رزأAnlamlıEksiltmek, musibete uğratmakBirinin malından veya varlığından bir parça eksiltmek, felaket getirmekYapıyı tahkim etmenin aksine onda gedik açma hareketidir; Kur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
أزرMerkezKuşatıcı güç ve arkalamaGövdeyi sarıp toparlayarak ve zafiyeti gidererek verilen yapısal destekBelden ve alttan kuvvet vererek dik tutma
وزرKomşuYüklenme ve ortak olmaYükü doğrudan sırtlanma ve sorumluluğu paylaşmaAğır yükü bölüşen ve sığınılan merci
عضدKomşuPazı gücüyle arka çıkmaKol ve eylem düzeyinde fiilî güç katmaBedensel uzuv üzerinden eylemsel kuvvet desteği
سندKomşuYaslanma ve dayanmaBir yere arkasını vererek düşmekten korunmaAğırlığı eğik biçimde haricî bir nesneye aktarma
قويKomşuGenel kuvvetZafiyetin karşıtı olan mutlak enerji ve direnç potansiyeliYapısal destekten ziyade bizatihi güç hali
خذلZıtYüzüstü bırakma ve terkDesteğe en muhtaç anda yardımı kesip yalnız bırakmaYapının payandasını çekerek çöküşe terk etme

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaأزرGövdeyi sararak güçlendirmekBelden kuşatarak yapıya direnç ve diklik kazandırmaKesin
Latincesuffulcire, succingereAlttan desteklemek, kuşak bağlamakKuşak takarak hazır olma ve çöküşü önleyici payanda olma boyutunu verirGüçlü
İngilizcebuttress, gird, reinforcePayanda olmak, kuşatmak, takviye etmekYapısal sağlamlaştırma yönünü karşılar; giysi metaforunu dışarıda bırakabilirGüçlü
Almancagürten, unterstutzen, stärkenKuşanmak, alttan desteklemek, güçlendirmekHem bel bağlama eylemini hem de alttan kuvvet verme işlevini yansıtırGüçlü
Fransızcaépauler, étayer, ceindreOmuz vermek, dik tutmak, kuşatmakBirine arka çıkma ve fiziksel dayanak olma nüanslarını iyi birleştirirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
İsim: أَزْرBel kemiği, arka dayanak, risalet yükünü taşımada manevi ve fiilî güçHz. Musa'nın tebliğ görevini yerine getirirken yalnız kalmamak ve nübüvvet yükünü taşımak için kardeşi Harun'un kendisine destek kılınmasını talep ettiği bağlam (Tâhâ 20:31).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamNübüvvet ve Risalet YükümlülüğüPeygamberlerin beşerî zafiyetleri ve tebliğ görevinde haricî bir yardımcıya (mü'âzir / vezir) ihtiyaç duyup duymayacakları meselesiGörevin vahyî kaynağını zedelemeden beşerî ve tebliğî gücün takviye edilmesi
Fıkıhİbadet ve İhram Fıkhıİzar kelimesinin terimleşmesi; hacda dikişsiz örtünme, namazda avret yerlerinin kapatılması ve kadınların örtüsüMahremiyeti koruyan ve bedenin alt kısmını toparlayan örtü
TefsirTâhâ Suresi TefsiriAyetteki ezr lafzının doğrudan bel/sırt mı yoksa mecazen güç, kuvvet ve vezirlik mi ifade ettiğiBedenî bir organın ismi üzerinden manevi ve siyasi mukavemetin sembolleşmesi
Hadisİbadet Ahlakı ve ZühtHz. Peygamber'in son on günde bel bağını sıkması rivayetleriGevşekliği terk edip yüksek bir ciddiyet ve adanmışlıkla amele sarılma

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniBireysel ve toplumsal kullukKardeşlik ve cemaat desteğiBireyin zaaf anında dağılmasını engelleyerek istikameti korumakDinî sorumluluklar tek başına taşınamayacak raddeye geldiğinde müminlerin birbirine payanda olmasıdır.Güçlü
İlmiMetodolojik süreklilikYardımcı disiplinler ve kanıt örüntüsüAna tezin sarsılmasını önleyen ikincil delil tahkimiBir ilmi nazariyenin altını dolduran destekleyici veriler onun ezrini (arka direğini) oluşturur.Güçlü
SiyasiDevlet yönetimi ve hilafetVezaret ve kurumsal bürokrasiLiderin üzerindeki idari ağırlığı paylaşarak sistemi ayakta tutmakMusa-Harun modelinde olduğu gibi, yöneticinin iradesini sahada taşıyan ikinci güç mekanizmasıdır.Kesin
İktisadiFinansal dayanıklılıkÖz sermaye takviyesi ve kefalet sistemiKriz anlarında ana yapının iflasını engelleyen likidite kuşağıİktisadi işletmeyi çöküşten korumak üzere dışarıdan sağlanan mukavemet ve teminat ağıdır.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYapı statiğinde payanda ve gergi kuşağıBir binanın veya kemerin ana yükünü taşıyan duvarın dışa doğru açılmasını engellemek için alttan ve yandan vurulan destek elemanı (buttress/strut).Kesin
Beşeri bilimlerSosyal tampon mekanizmaları ve koalisyon teorisiToplumsal krizlerde veya siyasi karar alma süreçlerinde ana aktörün direncini artıran ve onu yalnızlaşma çöküşünden koruyan ittifak payandaları.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramı yalnızca hac ibadetindeki peştemal parçasına (izar) veya kas gücüne indirgeyerek daraltmak.
Kur'an içi daha geniş anlamBir davanın, misyonun ve tebliğ yükünün bireysel bir kahramanlıkla değil, yapısal bir ortaklık ve tahkim edilmiş bir arka dayanakla yürütülmesi ilkesi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHz. Musa'nın talebini bir zafiyet veya acziyet olarak görüp, peygamberlik kurumunun sosyolojik ve insani dayanışma yasalarına bağlılığını ıskalamak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan doğasını ve risalet görevini ele alışındaki gerçekçi yaklaşımı gösterir; en büyük elçilerin dahi yükü taşırken yapısal bir dayanağa ihtiyaç duyduğunu açıklar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberlerin iç yakarışları, risalet sorumluluğunun paylaşılması ve tebliğ stratejilerini konu edinen kıssa ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dinî önderliğin mutlak ve tekil bir tekel olduğunu savunan otoriter anlayışı düzeltir; başarının ortak akıl, vezaret ve tahkim edilmiş destekle mümkün olduğunu ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBedenin alt ve orta kısmını sararak gevşemeyi önleyen kumaş bağı ve gövdeye dik durma yetisi kazandıran bel kemiği desteği.
  • Soyut anlamAğır bir varoluşsal veya vazifesel yük altında bulunan ana merkezin, haricî bir mukavim unsurla dengelenerek devrilmez kılınması.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin ana taşıyıcı kolonunun zafiyet sınırına ulaştığı anda devreye sokulan kenetleyici ve yük paylaşıcı kurumsal payanda mekanizması.
  • LaTeX modeliS=S0+∑i=1nRi
  • LaTeX açıklamasıModelde S sistemin nihai mukavemetini ve toplam yük taşıma kapasitesini temsil eder. S0 ana aktörün veya yapının başlangıçtaki yalın gücüdür. Ri ise yapıya dışarıdan eklemlenen, onu kuşatan ve zafiyet anında yükü bölüşen destekleyici payanda unsurlarıdır. Kökün ifade ettiği yapısal tahkim, tekil kapasitenin haricî destek bileşenleriyle birleşerek kırılma noktasını aşması hareketini sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ا