خذل
خ - ذ - ل
جذر- الورود: ٣
- الآيات: ٣
- الصيغ: ٣
- المعاجم: ١٣
Tek başına dolaşan geyik demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٣)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Tek başına dolaşan geyik demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٦١باب الخاء والذال واللام معهما
خ ذ ل يستعمل فقط خذل: خَذَل يخذُلُ خَذْلاً وخِذْلاناً، وهو تركك نصرة أخيك.
وخِذْلانُ الله للعبد: ألا يعصمه من السوء.
والخاذِلُ والخَذولُ من الظباء والبقر الوحشية: التي تخذُلُ صواحبَها في المرعى وتنفرد مع ولدها، وقد أخْذَلَها ولدها.
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٨٣خَذَلَهُ خِذْلاناً، إذا ترك عونَه ونُصْرَتَهُ. قال الأصمعي: إذا تخلّف الظبيُ عن القطيع قيل: خَذَلَ. ويقال: خَذَلَتِ الوحشيّةُ، إذا قامت على ولدها. وتَخاذَلَتْ مثله. وتَخَاذَلَتْ رِجْلاهُ، أي ضَعُفتا. قال الأعشى:
وخَذولِ الرِجْلِ من غير كَسَحْ
وخَذَّلَ عنه أصحابَه تَخْذيلاً، أي حملهم على خِذْلاَنِهِ. وتَخاذَلوا، أي خَذَلَ بعضُهم بعضاً. ورجلٌ خَذَلَةٌ، أي خاذِلٌ لا يزال يَخْذِلُ.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٨١خ ذ ل
خذل
استعمل منه : [ خذل ] .
خذل : قال الليث : تقول : خَذَلَ يَخْذَلَ خَذْلاً
وخِذْلاَناً ، وهو تَرْككَ نُصْرَةَ أخيك .
وخِذْلاَنُ الله تعالى للعبد : ألا يعْصِمَه من
السَّيِّئة فيقعُ فيها .
قال : والخاذِلُ والخذُولُ _ من الظِّبَاء
والبقر _ : التي تَخْذُلُ صَوَاحِبَاتِهَا في
المرعى وتَنْفُر مع ولدها _ وقد أَخْذَلَهَا
وَلَدُها .
قلت : هكذا رَأَيْتُه في النُّسْخَةِ : ) ( وتَنْفُرُ ) (
والصواب :
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٦٦١(باب الخاء والذال وما يثلثهما)
(خذع) الخاء والذال والعين يدلُّ على قَطْع الشيء؛ يقال خَذَّعَهُ بالسَّيف، إذا ضربَه. ورُوِي بيتُ أبي ذؤيب:
* وكِلاهُما بَطَلُ الِّلقاءِ مُخَذَّعُ([1]) *
أي كأنه قد ضُرِب بالسَّيف مِراراً. ويقال نباتٌ مخذَّعٌ، إذا أُكِل أعلاه. وصَحَّفهُ ناس فقالوا مُجدَّع. وليس بشيءٍ.
(خذف) الخاء والذال والفاء أصلٌ واحدٌ يدلُّ على الرمْي. يقال خَذَفْت بالحصاة، إذا رميتَها
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٣١٣- قال تعالى: ﴿وكان الشيطان للإنسان خذولا﴾ [الفرقان/29]، أي: كثير الخذلان، والخذلان: ترك من يظن به أن ينصر نصرته، ولذلك قيل: خذلت الوحشية ولدها، وتخاذلت رجلا فلان، ومنه قول الأعشى:
*بين مغلوب تليل خده ** وخذول الرجل من غير كسح*
(البيت في ديوانه ص 41؛ وعجزه في المجمل 2/281. التليل الصريع)
ورجل خذلة: كثيرا ما يخذل.
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٣٨خ ذ ل
أعوذ بالله من خذلانه.
وهو خذال لأصحابه وخذول: غير نصور وعذلة خذلة.
وتقول: لا يستوي من بذل نصرته لقومه بذلاً ومن يخذلهم إذا استنصروه خذلاً.
ومن المجاز: خذلت الوحشية عن القطيع: تخلفت عنها على ولدها.
قال النمر: وكأنها عيناء أم خويدر خذلت له بالرمل خلف صوارها وهي خذول وخاذل وهـن خـواذل وخـذل كأنهـا حيـن لـم توافـق صواحبهـا خذلتهـا وأخذلهـا ولدها.
وخذل عني أصحابي:
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٦٧٨الخاذِلُ: ضد الناصر. خَذَله وخَذَل عنه يَخْذُله خَذْلاً وخِذْلاناً: تَرَكَ نُصْرته وعَوْنه. والتَّخْذيل: حَمْلُ الرجل على خِذْلان صاحبه وتَثْبِيطُه عن نصْرته. الأَصمعي. إِذا تَخَلَّف الظبيُ عن القَطِيع قيل خَذَل؛ قال عدي بن زيد يصف فرساً:
فهو كالدَّلْو بكَفِّ المُسْتَقِي،
خَذَلَت عنه العَرَاقي فانْجَذَم
أَي بايَنَتْه العَراقي. وخِذْلانُ الله العبدَ: أَن لا يَعْصِمَه من الشُّبَه فيقع فيها، نعوذ
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٧٦* خ ذ ل * * خَذَلَهُ * يخذله بالضم * خِذْلاَناً * بكسر الخاء ترك عونه ونصرته
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٬٧٨٥خذله، خذل عنه خذلا بالفتح وخذلانا، بالكسر: ترك نصرته قال الله تعالى: وإن يخذلكم فمن ذا الذي ينصركم من بعده . وخذلان الله العبد: أن لا يعصمه، زاد الأزهري: من السيئة فيقع فيها. فهو خاذل، قال ابن الأعرابي: رجل خذلة، كهمزة: أي خاذل لا يزال يخذل. خذلت الظبية وغيرها كالبقرة وغيرها من الدواب: تخلفت عن صواحبها وانفردت، أو تخلفت فلم تلحق، فهي خاذل وخذول وقال الأصمعي: إذا تخلف الظبي عن القطيع، قيل: قد
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٬٦٨٨خَذَلَهُ
1 خَذَلَهُ ذ , (S, Msb, K,) and خَذَلَ عَنْهُ, (Msb, K,) aor. خَذُلَ , (JK, Msb,) inf. n. خِذْلَانٌ (JK, S, K) and خَذْلٌ, (JK, Msb, * K,) or ↓ خِذْلَانٌ is a simple subst.; (Msb;) and ↓ اخذلهُ; (TA;) He abstained from, or neglected, aiding him, or assisting him; (JK, * S, Msb, K;) and held back from him: (Msb:) and خَذَلَهُ he left, forsook, or deserted, him: (MA:) and, accord. to AZ,
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٣٨خَذَلَ
خَذَلَ U ( n. ac. خَذْل 1 , خَذْلَاْنُ 33 , خِذْلَاْن 34 ),
a. Left, abandoned, forsook, deserted; remained behind.
خَذَّلَ
خَذَّلَ II
a. [ acc. & 'An ], Caused to forsake.
خَاْذَلَ
خَاْذَلَ III ,
a. Abandoned, left without succour.
تَخَاْذَلَ
تَخَاْذَلَ VI ,
a. Forsook, left one another.
اِنْخَذَلَ
اِنْخَذَلَ VII ,
a. Found himself deserted, forsaken, without succour.
خُذَلَة
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٦٬٧٨٠خذل
خَذَلَ - يَخْذُلُ - خَذوْل- مَخْذُوْل
خَذَلَ - يَخْذُلُ + كائن + كائناً: يتخلف عن عونه ونصرته عند الضرورة والحاجة لهما: يتخلى ويتخلف عنه ويتركه يذهب منفرداً إلى معركة أو حرب أوما شابه في الوقت الحرج
خَذُوْل: على وزن " فـَعول " اسم فاعل مبالغة من " خَذَلَ - يَخْذُلُ ": خاذل بكثرة وتكرار
مَخْذُوْل: اسم مفعول من " خَذَلَ - يَخْذُلُ "
واللفظ
الجذور المجاورةالمجاورة: ١٨ (الإجمالي: ٢٨)
- ذمم
الآيات المشتركة: ١ · Semm (Sin) ısırgan otuna benzeyen zehirli bitki demektir
- بعد
الآيات المشتركة: ٢ · Baid uzak demektir
- قعد
الآيات المشتركة: ١ · Temel demektir
- غلب
الآيات المشتركة: ١ · Ğulb, Ğelba, bahçenin etrafına dikilen ağaçlara denir
- وكل
الآيات المشتركة: ١ · Kuşların yumurta bıraktığı yerdir
- شطن
الآيات المشتركة: ١ · Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir
- ذو
الآيات المشتركة: ١ · Sahip
- نصر
الآيات المشتركة: ١ · Bereketli yağmurla sulanmış toprak demektir
- مع
الآيات المشتركة: ١ · Beraber
- ضلل
الآيات المشتركة: ١ · Fi Tadlil Dalle kaybolan deve demektir
- أخر
الآيات المشتركة: ١ · Uhur ense demektir
- جيأ
الآيات المشتركة: ١ · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir
الآيات التي ورد فيها(٣)
لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جَاءَنِي وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِلْإِنْسَانِ خَذُولًا
Ortada bırakan
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | خذل |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | ترك, سلم, ثبط, وهن |
| Zıt Kök | نصر |
| Çekirdek Özet 1 | Yardımı ve desteği tam ihtiyaç anında kesip kendi haline bırakmak, geride kalıp ayrılmak |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın güvendiği sahte dayanakların veya şeytanın kişiyi kriz anında yapayalnız ve çaresiz bırakması |
| Çekirdek Özet 3 | İlahi inayetin kesilmesiyle korumasız kalma, ontolojik ve ahlaki desteksizlik hali |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca sıradan bir yalnız bırakma veya pasif kalma sanmak; beklenti ve güvenin boşa çıkarılması unsurunu gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| خذ | Gevşeme, bağın çözülmesi, kesilme ve dirençsizleşme; nitekim خذا gevşek ve sarkık olmayı, خذم ise hızla kesip koparmayı ifade eder. | ل | Yöneltme ve sevk bildiren ل harfinin katılmasıyla gevşeme ve bağın kopması eylemi, bir bağlılığı sürdürmeme ve yardımı geri çekerek muhatabı hedefsiz ve dayanaksız bırakma yönünde özelleşmiştir. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| خ | Çit veya duvar imgesinden türetme; sınırda aşınma, zayıflama veya sızma. | Koruyucu kalkanın ve sınırın çözülmeye başlamasını, güvenli irtibatın gevşemesini simgeler. |
| ذ | Kapı imgesinden türetme; açıklık, geçişkenlik ve mukavemetsizlik. | Açılan aralıktan gücün boşalmasını, direncin düşmesini ve tutunmanın kaybolmasını temsil eder. |
| ل | Çoban değneği; yönlendirme, sevk etme ve tutma. | Yönlendirici iradenin ve desteğin geri çekilmesini, bağın yönünün tersine çevrilmesini ifade eder. |
| خذل | Koruyucu bağın çözülmesiyle desteğin ve yönlendirici gücün geri çekilmesi. | Kendisine dayanılan unsurun koruma ve tutma vasfını aniden kesmesiyle nesnenin desteksiz ve açıkta kalması hareketidir. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Sürüden geri kalıp tek başına kalan, yavrusunun yanında durarak arkadaşlarını terk eden yaban sığırı veya ceylan; uzvun tutmayıp yere yığılması. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | el-A‘şâ bir beytinde felçli olmadığı halde adımı tutmayan ve bacakları dermansız kalan kişiyi tasvir ederken kökü uzuvların desteği kesmesi anlamında kullanır: بین مغلوب تلیل خده / وخذول الرجل من غیر کسح |
| Erken Arapça kullanım | Adiyy b. Zeyd bir atı betimlerken kuyunun ağacından bağları kopup düşen kova için kökü kullanır: فهو كالدلو بكف المستقي / خذلت عنه العراقي فانجذم |
المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve el-Müfredât.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça خذل kökü, merkezi Sami dillerinde özellikle yardımı kesme, geri çekilme, bağı çözme ve tek başına bırakma anlam örgüsüyle belirginleşen bir morfolojik yapıya sahiptir. Kökün Afro-Asyatik katmandaki izleri incelendiğinde, kökteki خذ ikili çekirdeğinin gevşeme, zayıflama, kopma ve sarkma gösteren semantik bir matrise dayandığı görülür. İbranice ve Süryanicede doğrudan aynı kök dizilişi yerine, benzer anlamsal işlevleri karşılayan ve ayrılma, desteği kesme veya pörsüme bildiren köklerle kavramsal yakınlık mevcuttur. Arapçada bu kök, hayvanın sürüden kopup geride kalması gibi somut göçebe ve çöl gözleminden, kriz ve tehlike anında ittifakı bozup yardım bekleyeni yüzüstü bırakma şeklindeki hukuki ve ahlaki kavrama doğru düzenli bir semantik genişleme göstermiştir.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha ve Brown-Driver-Briggs.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Sürüden ayrılma, bacağın gövdeyi taşımaktan vazgeçmesi, bağın kopması. | Somut bedeni ve göçebe hayat tecrübesinden ahlaki ve ontolojik bir yüzüstü bırakma kavramına geçilmiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney ve Batı Sami havzasında gevşeme, geri çekilme ve desteği kesme semantiği. | Arapçadaki form, yardım yükümlülüğünün ihlali anlamında özgül bir ahlaki terime dönüşmüştür. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Sami ailesi dışında doğrulanmış bir soydaş form tespit edilmemiştir. | Veri bulunamadı |
المصدر Maqāyīs al-Lugha ve David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| خذل | Anlamlı | Yardımı kesmek, yüzüstü bırakmak | Destek bekleyen birini en muhtaç olduğu anda yalnız bırakıp çekilmek. | Hedef köktür; Kur'an'da geçer. |
| خلذ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez. |
| ذخل | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez. |
| ذلخ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez. |
| لخذ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez. |
| لذخ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez. |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| خذل | Merkez | Destek kesme | Hak veya beklenti olan desteği tam ihtiyaç anında çekip muhatabı çaresiz bırakmak. | Merkez köktür. |
| ترك | Komşu | Ayrılma | Genel olarak bir şeyi kendi haline koymak; önceden bir yardım taahhüdü veya beklentisi şart değildir. | Nötr veya kasıtsız bırakışları da içerir. |
| سلم | Komşu | Teslim etme | Koruma altındaki birini tehlikeye veya düşmana terk etmek, aradan çekilmek. | Düşmanın inisiyatifine bırakma vurgusu baskındır. |
| ثبط | Komşu | Alıkoyma | Birini hareketten, savaştan veya yardımdan alıkoyup gevşetmek. | Yardıma gitmek isteyenin şevkini kırma yönündedir. |
| وهن | Komşu | Zayıflık | İçsel güçsüzlük ve dermanın tükenmesi. | Dış desteğin kesilmesinden ziyade failin kendi zayıflığıdır. |
| نصر | Zıt | Destekleme | Zor durumdaki kişiye güç ve koruma sağlayarak onu zafere veya kurtuluşa ulaştırmak. | Kökün tam karşıtıdır; himaye ve arka çıkmayı ifade eder. |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | خذل | Desteği çekip yalnız bırakmak | İhtiyaç anında yardım etmeyerek mağduriyete yol açma durumudur. | Kesin |
| Latince | deserere, destituere | Terk etmek, desteksiz bırakmak | deserere bağı koparıp çekilmeyi, destituere ise altta kalan desteği çekmeyi anlatır. | Güçlü |
| İngilizce | to forsake, to abandon, to let down | Yüzüstü bırakmak, hayal kırıklığına uğratmak | to let down beklentiyi boşa çıkarmayı, to forsake ise bütünüyle terk etmeyi karşılar. | Güçlü |
| Almanca | im Stich lassen, verlassen | Yarı yolda bırakmak, yüzüstü bırakmak | im Stich lassen deyimi tehlike anında korumasız bırakma nüansını tam karşılar. | Güçlü |
| Fransızca | faire défection, abandonner | Yarı yolda bırakmak, sırt çevirmek | İttifakı bozup muhatabı tehlikeyle baş başa bırakmayı ifade eder. | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary ve Grimm Deutsches Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| مَخْذُولًا | İlahi yardımdan ve inayetten mahrum kalmış, korumasız | Allah ile birlikte başka ilah edinenlerin düşeceği kınanmış ve desteksiz kalma hali; İsrâ 17:22. |
| يَخْذُلْكُمْ | Desteği kesmek, yardımsız ve tek başına bırakmak | Müminlerin yalnızca Allah'ın yardımına güvenmesi gerektiğini, O yardımını çekerse hiçbir gücün destek olamayacağını bildiren bağlam; Âl-i İmrân 3:160. |
| خَذُولًا | Güven verip kritik anda aldatan, yüzüstü bırakan | Şeytanın insanı ayartıp helake sürükledikten sonra felaket anında yapayalnız bırakma vasfı; Furkân 25:29. |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Hulf-i inayet ve tevfik kavramları | Allah'ın kulunu kendi nefsine bırakması, günahtan koruyucu tevfik ve ismet lütfunu çekmesi tartışması. | İnayetin kesilmesi ve kulun korumasız kalması. |
| Fıkıh | Cihad, velayet ve yardımlaşma hukuku | Savaş meydanında orduyu desteksiz bırakma (tahzîl) ve haksızlığa uğrayan Müslümana yardım etmeme yasağı. | Hukuki ve ahlaki dayanışma yükümlülüğünün ihlali. |
| Tefsir | Şeytanın tabiatı ve şirk koşanların akıbeti | Şeytanın insanı günaha sevk ettikten sonra azap günü terk etmesi ve sahte ilahların acziyetinin izahı. | Aldatıcı sığınakların çöküşü. |
| Hadis | Müslümanların kardeşlik hukuku | Hadiste geçen Müslümanın Müslümanı yardımsız bırakamayacağı ilkesi. | Mazluma arka çıkma emri ve duyarsızlığın haram oluşu. |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve tevekkül | İlahi inayetten mahrumiyet | Sahte dayanakları yıkma | Yegane hakiki yardımcının Allah olduğunu, O'nun dışındakilerin kulu krizde yalnız bırakacağını kavratır. | Kesin |
| İlmi | Metodoloji ve epistemoloji | Güvenilmez temelin çökmesi | Yanılgıyı açığa çıkarma | Sağlam delile dayanmayan kabullerin kriz anında düşünceyi desteksiz ve çelişkide bırakmasıdır. | Güçlü |
| Siyasi | İttifak ve savunma hukuku | Müttefiki yüzüstü bırakma, bozgunculuk | Birliği zaafa uğratma | Savaş ve kriz anında taahhüdü bozup toplumu savunmasız bırakan tahzîl faaliyetidir. | Kesin |
| İktisadi | Sosyal dayanışma ve sigorta | Finansal güvencesizlik, teminatsızlık | Riski tek tarafa yükleme | Kriz döneminde kredi veya yardımı keserek zayıf aktörü iflasa ve yıkıma terk etmektir. | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kritik sınırda dış desteğin veya mesnedin sıfırlanması | Statik bir sistemde yükü taşıyan dış mesnedin aniden çekilmesiyle sistemin yapısal çöküşe uğraması hareketidir. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sosyal anomi ve güven sözleşmesinin çöküşü | Bireyin ait olduğu gruptan veya kurumdan koruma beklediği kriz anında terk edilerek marjinalleşmesi ve çaresizliğe itilmesidir. | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kavramı yalnızca bireysel bir dost kırgınlığına veya sıradan bir yalnız kalma duygusuna indirgemek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Bir varlığın güven verip ardından kişiyi ontolojik, askeri, ahlaki veya uhrevi felaket anında mutlak çaresizliğe terk etmesi. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Şeytanın dostluğunun veya sahte güç odaklarının dünyada vadettiği desteğin mahiyetini kavrayamamak; ilahi yardım kesildiğinde hiçbir sistemin ayakta kalamayacağını gözden kaçırmak. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın tevhid vurgusunda insanın kime güvenip kime dayanması gerektiğini gösteren temel zıtlığı (nusret ile hızlân) inşa ettiği için hayati önemdedir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Bedir ve Uhud savaşlarını değerlendiren ayetlerde, şirk koşanların dünyevi ve uhrevi acziyetini tasvir eden bölümlerde ve şeytanın insanı aldatma yöntemlerinin anlatıldığı kıssalarda belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | İnsanın maddi müttefiklere, askeri kalabalıklara veya nefsin hevasına dayanarak mutlak güvenlik sağlayabileceği vehmini çürütür; Allah dilemedikçe hiçbir desteğin koruyamayacağını gösterir. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamSürüden veya arkadaşlarından geri kalıp tek başına ayrılmak; bağın kopması sebebiyle desteği kesip yere yığılmak.
- Soyut anlamBir hak, güven veya beklenti varken kriz ve ihtiyaç anında desteği geri çekerek muhatabı çaresizliğe terk etmek.
- Sistematik karşılıkVarlığın sahte dayanaklarının kriz anında çökmesiyle ortaya çıkan ontolojik, toplumsal ve uhrevi himayesizlik hali.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde , sistemin zaman içindeki toplam dayanma ve güvenlik kapasitesini; , failin kendi iç direncini; , dışarıdan beklenen yardım ve ittifak desteğini temsil eder. Destek katsayısı olan , kriz anı olan noktasına ulaşıldığında sıfıra yaklaşarak desteğin aniden çekildiğini () gösterir. Bu durumda failin koruma alanı boş kümeye dönüşür ve sistem yüzüstü kalarak mutlak çöküşe uğrar.