وهن
و - ه - ن
جذر- الورود: ٩
- الآيات: ٨
- الصيغ: ٧
- المعاجم: ١٢
معناه في القرآن: Gevşemeyin
ملاحظاتي
المعاجم(١٢)
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٢٦٢باب الهاء والنون ووايء معهما
ه ن و، ه و ن، و ه ن ، ن و ه، ن ه ي، ه ن ي، ه ن أ، أ ه ن، ن ه أ مستعملات هنو: هنٌ: كلمة يُكنّى بها عن اسم الإنسان، تقول: أتاني هنٌ، والأنثى: هَنَهْ إذا وقفت عندها، فإذا وصلت قلت: هذه هَنَةٌ مقبلةٌ، ومن العرب من يسكن نونَ هَنٍ، فيقول: هَنْتٌ.
ويقال: في فلان هناةٌ، أي خلال من الشر، وتقول العرب: هذا هنوك.
هون: الهَوْنٌ: مصدر الهَيِّن في معنى السّكينة والوقار تقول: هو يمشي
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٧٩الوَهْنُ، الضعفُ، وقد وَهَنَ الإنسانُ، ووَهَنَهُ غيره. يتعدَّى ولا يتعدَّى. ووَهِنَ أيضاً وَهْناً، أي ضَعُفَ. وأَوْهَنْتُهُ أيضاً ووَهَّنْتُهُ تَوْهيناً. والوَهْنُ من الإبل: الكثيف. والوَهْنُ: نحوٌ من نصف الليل؛ والمَوْهِنُ مثله. قال الأصمعيّ: هو حين يُدبر الليل. وقد أَوْهَنَّا: صرنا في تلك الساعة. والواهِنَةُ: القُصَيْرى، وهي أسفل الأضلاع. وامرأةٌ وَهْنانَةٌ: فيها فتور وأناة.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ١٦٬٦٩٦باب الهاء والنون
هنأ ، نهى ، ناه ، وهن ، نهأ ، هان ، هنا ، أنه ، أهن .
هنأ : قال أبو زيد يقال في الهمزة : هَنَأتُ البعيرَ أهنَؤُه هَنْأً ، إذا طَلَيْتَه بالهِنَاء ، وهو القَطِران .
قال : وتقول هَنأَني الطَّعامُ ، وهو يَهْنَؤُني هِنْأً وهَنْأً ويَهْنِئُني .
الحرانيّ عن ابن السكيت : يقال : هَنَأَكَ الله ومَرأَك ، وقد هَنأَني الطَّعامُ ومَرَأَني بغير ألف ، إذا أَتْبعوه هنَأَني ، فإِذا أفردُوه قالوا
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٬٨٤٨(باب الواو والهاء وما يثلثهما)
(وهي) الواو والهاء والحرف المعتلُّ يدلُّ على استرخاء في شيء. يقال: وَهَتْ عَزالِيُّ السَّحابِ بمائِهِ. وكلُّ شيءٍ استرخَى رباطُه فهو واهٍ. والوَهْيُ: الشَّقُّ في الأديم وغيرِه.
(وهب) الواو والهاء والباء: كلماتٌ لا ينقاس بعضُها على بعض. تقول: وهَبْتُ الشَّيءَ أهَبُهُ هِبَةً ومَوْهِباً. واتَّهَبْتُ الهبة: قَبِلتُها. والمَوْهِبَة([1]): قَلْتٌ يَسْتنقِعُ فيه الماء؛
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٣١٩- الوهن: ضعف من حيث الخلق، أو الخلق. قال تعالى: ﴿قال رب إني وهن العظم مني﴾ [مريم/4]، ﴿فما وهنو لما أصابهم﴾ [آل عمران/146]، ﴿وهنا على وهن﴾ [لقمان/14] أي: كلما عظم في بطنها: زادها ضعفا على ضعف: ﴿ولا تهنوا في ابتغاء القوم﴾ [النساء/104]، ﴿ولا تهنو ولا تحزنوا﴾ [آل عمران/139]، ﴿ذلكم وأن الله موهن كيد الكافرين﴾ [الأنفال/18].
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣٤٥و ه ن
فيه وهن ووهن وقد وهن يهن ووهن يوهن.
قال أبو زيد سمعت من الأعراب من يقرأ " فما وهنوا " وتوهّن وأوهته ووهّنته.
قال الجعدي: توهّن فيه المضرحيّة بعد ما روين نجيعاً من دم الجوف أحمرا أي تضعف عن النهوض لامتلاء أجوافها.
وإنه لشديد الواهنتين وهما قصيرياه.
وأتيته وهناً وموهناً: بعد ساعة من الليل.
وأوهن القوم: سروا فيه.
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٤٬٩٨٩الوَهْن: الضَّعف في العمل والأَمر، وكذلك في العَظْمِ ونحوه. وفي التنزيل العزيز: حمَلَتْه أُمُّه وَهْناً على وَهْنٍ؛ جاء في تفسيره ضَعْفاً على ضعف أَي لَزِمَها بحملها إياه تَضْعُف مَرّةً بعد مرَّة، وقيل: وَهْناً على وَهْنٍ أَي جَهْداً على جَهْدٍ، والوَهَنُ لغة فيه؛ قال الشاعر
(* قوله «قال الشاعر» هو الأَعشى كما في التكملة وصدره:
وما إن على قلبه غمرة):
وما إنْ بعَظْمٍ له مِنْ وَهَنْ
وقد وَهَنَ
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٦٣* و ه ن * * الوَهْنُ * الضعف وقد * وَهَن * من باب وعد و * وَهَنَهُ * غيره يتَّعدى ويلزم و * وَهِنَ * بالكسر يَهِن * وَهْناً * لغة فيه و * أَوْهَنَهُ * غيره و * وَهَّنَهُ تَوْهِينا * و * الوَهْنُ * و * المَوْهِنُ * نحو من نصف الليل قال الأصمعي هو حين يُدْبِر الليل
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٩٠٠: ( *!الوَهْنُ : الضَّعْفُ في العَمَلِ ) والأَمْرِ ، وكَذلِكَ في العَظْمِ ونحْوِه ؛ وقوْلُه تعالى : ﴿حَمَلَتْه أُمُّه *!وَهْناً على *!وَهْنٍ﴾ أَي ضَعْفاً على ضَعْفٍ ، أَي لَزِمَها بحَمْلِها إيَّاه أَنْ تَضْعُفَ مَرَّةً بعْدَ مَرَّةٍ ؛ وقيلَ : جَهْداً على جَهْدٍ .
( ويُحَرَّكُ ) ؛ ) قالَ الشَّاعِرُ :
وما إنْ بعَظْمٍ له مِنْ وَهَنْ ( والفِعْلُ كوَعَدَ ووَرِثَ وكَرُمَ ) ، أَي ضَعُفَ .
( و )
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٠٨٩وَهَنَ
1 وَهَنَ ذ He was, or became, weak, or infirm, in an affair, and in operation, and in body; (Msb:) and so said of a bone: (Bd, and Jel in xix. 3:) and he was, or became, languid, languid and faint, or lax in the joints; (TA, Bd in iii. 140;) enervated, unnerved, or broken in energy; (Bd, ubi suprà;) cowardly. (TA, Jel in iii. 140.) ― -b2- See also 4.
2 وَهَّنَ see 4.
أَوْهَنَهُ
4
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٧٥وَهَنَ
وَهَنَ
a. [ يَهِنُ ] ( n. ac. وَهْن 1 ), Was weak, enfeebled, incapable.
b. Was, came at midnight.
c. see II .
وَهِنَ
وَهِنَ [ يَهِنُ ] ( n. ac. وَهَن 4 ) وَهُنَ U ( n. ac. وَهْن 1 ),
a. see I (a) .
وَهَّنَ
وَهَّنَ II ,
a. Enfeebled, enervated, incapacitated.
أَوْهَنَ
أَوْهَنَ IV ,
a. see I (b) & II.
وَهْن
وَهْن 1 ,
a. Weakness, infirmity, powerlessness, incapacity.
b.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٢٬٩١٣وهن
وَهَنَ - يَهِنُ - وَهْنُ - وَاهِن - أَوْهَن - أَوْهَنَ - يُوْهِنً
وَهَنَ - يَهِنُ + الكائن: تنقص شدة الربط والتماسك المؤدية إلى الصلابة والقوة في بنية كائن
وَهْنُ: اسم فعل " وَهَنَ - يَهِنُ ": ضعف التماسك والصلابة
وَاهِن: اسم فاعل صفة مشبهة من " وَهَنَ - يَهِنُ ": من يتصف بانخفاض في شدة الترابط والتماسك المؤدية إلى الصلابة والقوة في
الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٩ (الإجمالي: ٦٥)
- شعل
الآيات المشتركة: ١ · Ve tutuştu
- عنكب
الآيات المشتركة: ١ · Örümcek
- كين
الآيات المشتركة: ١ · Olmak istediler
- شيب
الآيات المشتركة: ١ · Ak saçlı yaşlılar
- وتر
الآيات المشتركة: ١ · İlk dönemlerde hayvanları avlamak için tuzak kuruyorlardı
- علو
الآيات المشتركة: ٢ · “A’leve” kökünden fiilin ismi olmuş ve “gel !” anlamındadır
- عوم
الآيات المشتركة: ١ · Yıl
- شقي
الآيات المشتركة: ١ · Mutsuz
- مع
الآيات المشتركة: ٢ · Beraber
- رأس
الآيات المشتركة: ١ · Baş demektir
- دعو
الآيات المشتركة: ٢ · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir
- وصي
الآيات المشتركة: ١ · Vesat bohça gibi kıymetli şeylerin bulunduğu, kabı asıp…
الآيات التي ورد فيها(٨)
وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
Gevşemeyin
وَلَا تَهِنُوا فِي ابْتِغَاءِ الْقَوْمِ إِنْ تَكُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَمَا تَأْلَمُونَ وَتَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ مَا لَا يَرْجُونَ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا
Gevşemeyin
فَلَا تَهِنُوا وَتَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَاللَّهُ مَعَكُمْ وَلَنْ يَتِرَكُمْ أَعْمَالَكُمْ
Gevşemeyin
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | وهن |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Misâl (vav ile başlayan) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | ضعف, فشل, عجز, فتور |
| Zıt Kök | قوي |
| Çekirdek Özet 1 | Taşıyıcı yapının, kemiğin veya dokunun iç direncini yitirerek gevşemesi ve sarkması |
| Çekirdek Özet 2 | İrâdede, azimde ve fiziksel bünyede gevşeme, yıpranma ve direnç kaybı |
| Çekirdek Özet 3 | Taşıyıcı omurganın zayıflaması sonucu dış darbelere karşı korumasız hale gelme hali |
| Kritik Hata Riski | Kavramın salt maddi güçsüzlük veya mutlak acizlik sanılarak psikolojik ve iradî gevşeme boyutunun göz ardı edilmesi |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| وه | İçten gelen bir çöküş, boşalma, akış veya düşüş hareketi; وهي (bağın gevşeyip çözülmesi), وهب (kendinden bir parçayı karşılıksız çıkarma/bırakma), وهج (ısının ve alevin içten dışa yayılıp tükenmesi) köklerinde görülen gevşeme ve salınım tabanı | ن | Bünyedeki direncin ve tutuculuğun içten içe zayıflayıp yapının gevşek, bitkin ve sarkık bir hal alması; güç kaybının süreklilik ve yerleşik bir hal kazanması |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| و | çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | Yapıyı bir arada tutan, bağlayan veya gergin durmasını sağlayan taşıyıcı bağ |
| ه | kollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ortaya çıkma, nefes | İçsel soluğun dışa vurumu, enerjinin açığa çıkması ve tükenişe yöneliş |
| ن | filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | Hareketteki kıvrılma, esneklik, dirençsizlik ve akışkan zaafın yayılması |
| وهن | Çadır kazığının veya gergi bağının içten boşalarak esnemesi, gerginliğini yitirip gevşemesi ve yapının çöküşe meyletmesi | Bir nesnenin veya iradenin taşıyıcı direncini kaybederek bükülmesi, sarkması ve iç zaaf göstermesi hareketi |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Kemiğin, mafsalın veya taşıyıcı dokunun ilik ve sertliğini yitirip gevşemesi; boyun ile omuz arasındaki taşıyıcı damarın (vâhine) tutulup gücünü kaybetmesi; gecenin ilerleyen saatlerinde havanın ve hayatın gevşeyip sükûnete gömüldüğü vakit (mevhin) |
| Cahiliye şiiri kullanımı | A‘şâ bir beytinde kemiğin gevşemesi ve sağlamlığını koruması bağlamında kökü şöyle zikreder: وما إن بعظم له من وهن / İkinci bir şahit olarak el-A‘şâ veya kabile şairleri tarafından darb-ı mesel kabilinden aktarılan mısrada da kemikteki gevşeme zaafı şöyle ifade edilir: نحن الذين إذا ما أربة نزلت / لم تلق في عظمنا وهنا ولا رققا |
| Erken Arapça kullanım | Cerîr’in el-Ferazdak’ı hicvederken kılıcını kınından çektiğinde elinin ve bileğinin dirayetini yitirmesini anlatırken kullandığı beyit: وهن الفرزدق يوم جرد سيفه / قين به حمم وآم أربع |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dīvânü’l-A‘şâ.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Batı ve Güney Sami dillerinde zayıflık, gevşeklik ve direnç yitimi anlamlarını taşıyan kök tabanlarıyla fonetik ve anlamsal paralellik taşır. İbranicede yer alan ve zayıflık, hiçlik, zaaf veya solgunluk bildiren h-w-n / h-n-h kök ailesi ile Süryanicedeki gevşeme, sönümlenme ve solma bildiren biçimler Arapçadaki وهن köküyle yakın anlamsal matrise sahiptir. Arapçada kökün ilk harfi olan vav ile korunan misâl yapı, hareketin içsel bağlamda bir gerilimin çözülmesi yönünde özelleşmesini sağlamıştır. Erken Güney Arapçasında (Saba dili) ve klasik bedevi lehçelerinde özellikle iskeletin, taşıyıcı uzuvların ve çadır direklerinin gevşemesi veya dayanıklılığını yitirmesi kökün en yalın fiziksel katmanını oluşturur; bu somut direnç kaybı daha sonra ahlaki, iradî ve askerî gevşekliği ifade eden semantik bir genişlemeye uğramıştır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Taşıyıcı kemiğin ve damarın gevşemesi | Kemiğin iç dokusunun boşalması, boyun damarındaki sızı (vâhine) ve gecenin dinginleşen vakti (mevhin) türevleriyle gerginliğin çözülüşü | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ve Süryanice gevşeklik ve tükeniş kökleri | Benzer fonetik yapıdaki köklerde direncin kırılması, tükenme ve değersizleşme anlamlarının ortak miras olarak yer alması | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik çerçevenin ötesinde kanıtlanmış güvenilir bir dış akrabalık tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
المصدر David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; HALOT; Lisān al-ʿArab.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| وهن | Anlamlı | Gevşemek, zayıflamak | Taşıyıcı yapının, bünyenin ve azmin iç direncini yitirip sarkması | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| ونه | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bağımsız müstakil kullanımı kaydedilmemiştir | Kur'an'da geçmez |
| هون | Anlamlı | Hafiflemek, kolaylaşmak, alçalmak | Ağırlığın kalkması, değersizleşme, sakinlik veya hakir görülme hali | Kalb ve ortak semantik çekirdek; Kur'an'da geçer |
| هنو | Anlamlı | İşaret etmek, bir şeye kinaye olmak | Belirsiz bir nesneye veya şahsa işaret sözü olarak kullanılan kök biçimi | Kur'an'da geçmez |
| نوه | Anlamlı | Yükseltmek, şanını duyurmak | Bir şeyin adını ve değerini yukarı kaldırıp açığa vurma | Hedef kökün alçalma ve çöküş vurgusuna zıt hareket |
| نهو | Anlamlı | Engellemek, vazgeçirmek, sona erdirmek | Bir eylemi sınırlandırma ve aklın kişiyi zaaftan alıkoyması (nühye) | Zaafla dağılmayı engelleyen irade bağı; Kur'an'da geçer |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| وهن | Merkez | Gevşeklik, iç direnç kaybı | Taşıyıcı omurganın veya iradenin içten çözülüp gerginliğini yitirmesi | Fiziksel ve ruhsal iç gevşeme |
| ضعف | Komşu | Güç yetirememe, takatsizlik | Genel güç ve kudret azlığı; dış etkilere karşı bütünüyle kuvvetsiz kalma hali | Gücün niceliksel azlığı |
| فشل | Komşu | Korkuyla geri çekilme, yılgınlık | Çatışma ve zorluk anında yüreksizlik yüzünden dağılma ve başarısızlığa uğrama | Mücadele anındaki panik zaafı |
| عجز | Komşu | Geride kalma, güç yetiremeyiş | Bir hedefe ulaşmada arkada kalma, yetersizlik sebebiyle yetişememe hali | Sonuca ulaşamama acziyeti |
| فتور | Komşu | Hareketsizlik, dinginleşme | Başlangıçtaki şiddet ve hararetin sönmesi, geçici duraklama ve yavaşlama | Hararetin sönmesi |
| قوي | Zıt | Kuvvet, sarsılmaz dayanıklılık | Bünyenin, bağın ve iradenin dış darbelere karşı sarsılmaz bir direnç göstermesi | Bütüncül direnç ve kudret |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | وهن | Gevşeme, direnç kaybı | Taşıyıcı bağın, kemiğin ve azmin içten pörsümesi ve zayıflaması | Kesin |
| Latince | Languor, enervatio | Güçten düşme, gevşeklik | Sinirlerin ve bağların gerilimini kaybederek canlılığını yitirmesi halini karşılar | Güçlü |
| İngilizce | Enfeeblement, frailty, slackening | Gevşeme, zayıflık, narinlik | Yapısal dayanıksızlığı ve iç iradenin gevşemesini verir; kemik iliğinin tükenişini tek başına karşılamaz | Güçlü |
| Almanca | Entkräftung, Erschlaffung | Takatten düşme, pörsüme | Bir gerilimin veya kas gücünün gevşeyip işlevsiz kalmasını eksiksiz yansıtır | Güçlü |
| Fransızca | Affaiblissement, relâchement | Zayıflama, gevşeme | Ahlaki ve fiziksel çözülmeyi içerir; örümcek ağındaki yapısal çürüklüğü de kapsar | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Arabic-English Lexicon.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| Mücadelede irade zaafı ve gevşeme | Yılgınlık, cesaret kaybı ve azmin kırılması | Savaş ve cihat ortamında müminlerin gevşememesi ve düşmandan korkmaması bağlamı; Âl-i İmrân 3:139, Nisâ 4:104, Muhammed 47:35 |
| İskelet ve bedenin yaşlılıkla yıpranması | Kemiğin sertliğini yitirip koflaşması | Yaşlılık halinde Zekeriyyâ aleyhisselamın bedenindeki çöküşü ikrar bağlamı; Meryem 19:4 |
| Hamileliğin getirdiği üst üste bitkinlik | Katmerli zahmet, tükeniş ve ağır halsizlik | Annenin evladını binbir meşakkat ve gevşeme içinde taşıması bağlamı; Lokmân 31:14 |
| Yapısal dayanıksızlık ve korumasızlık | En çürük ve koruma direnci bulunmayan sığınak | Sahte ilahlara sığınanların durumunun örümcek yuvasına benzetilmesi bağlamı; Ankebût 29:41 |
| Düşman tuzaklarının boşa çıkarılması | Düzen ve hilelerin etkisizleştirilip bozulması | Allah'ın inkârcıların kurduğu hile ve tuzakların gerilimini gevşetip çökertmesi bağlamı; Enfâl 8:18 |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi irade ve insan fiilleri; teyit ve hüsran | Allah’ın inkârcıların tuzağını boşa çıkarması (muhinu keyd) ve müminlerin kalbine sebat vermesi | Düşman tuzağının ontolojik olarak dayanıksız ve çöküntüye mahkûm kılınması |
| Fıkıh | Cihat hukuku ve sulh şartları | Müslümanların güçlüyken gevşeyip aşağılatıcı bir barışa meyletmelerinin yasaklanması | Haklı mücadeleyi terk etmeye yol açan iradi zaaf ve çözülme yasağı |
| Tefsir | Temsil ve mecaz tahlilleri | Örümcek evinin zayıflığı ile şirk sisteminin temelsizliği arasındaki yapısal benzerlik | Sığınak zannedilen yapının hiçbir koruyucu direncinin bulunmayışı |
| Hadis | Beden sağlığı ve ümmetin sosyolojik durumu | Medine hummasının ashabı zayıflatması ve ümmetin kalbine dünya sevgisi ve ölüm korkusu sebebiyle vehen düşmesi | Ruhsal çöküntünün, konfor düşkünlüğünün ve bedensel takatsizliğin ifadesi |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhit ve şirk ayrımı | Dayanıksız dayanak | Aldatıcı sığınağı ifşa etme | Allah’tan başkasını veli edinenlerin sistemi, hiçbir koruyucu mukavemeti olmayan örümcek yuvası gibi içten çürüktür | Kesin |
| İlmi | Metodoloji ve muhakeme | Çürük öncül ve zayıf delil | Yanılgıyı önleme | Temeli sağlam olmayan kurguların ve ispatsız teorilerin ilk zorlu tenkitte dağılması | Güçlü |
| Siyasi | Devlet otoritesi ve askeri sebat | İrade zaafı ve çözülme | Mağlubiyeti engelleme | Askeri güç var olsa bile iradedeki gevşeme ve korkaklık toplumun hezimete uğramasına neden olur | Kesin |
| İktisadi | Üretim ve piyasa dinamizmi | Atalet ve tembellik | Verimsizliği engelleme | Çalışma azminin kırılması ve sermayenin korumasız alanlara bağlanmasıyla ekonomik dengenin zayıflaması | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Malzeme yorulması ve gerilme kaybı (stress relaxation) | Bir cismin veya taşıyıcı kirişin maruz kaldığı yük altında iç bağlarının zayıflaması, elastikiyetini kaybedip kırılma noktasına gelmesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Anomi ve kolektif motivasyon çöküşü | Toplumu veya bireyi ayakta tutan ortak inanç ve irade bağlarının çözülmesiyle ortaya çıkan toplumsal eylemsizlik hali | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökün yalnızca fiziksel bir hastalık, yaşlılık bitkinliği veya maddi imkânsızlık olarak anlaşılması |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Fiziksel güç olsa dahi psikolojik direncin, inanç azminin kırılması ve sahte kurumsal yapıların ontolojik zayıflığı |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Cihat ve mücadele ayetlerinde gevşememe emrinin sadece teçhizat eksikliği zannedilerek zihinsel ve manevi azmin terk edilmesi; şirk yapılarının dıştan heybetli görünümüne aldanılarak örümcek evi gibi çürük olduğunun fark edilemeyişi |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın insan psikolojisindeki en tehlikeli kırılma noktasını, yani zahirde var olan gücün içten içe erimesini ve azim kaybını tespit etmesi açısından merkezîdir. İmanın omurgasını diri tutan dinamizmin karşıtı olarak vehen kavramı konumlandırılır. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Uhud ve Hendek savaşları sonrasındaki psikolojik toparlanma ayetlerinde, tebliğ ve davet sürecinde çekilen meşakkatlerde ve şirk ideolojisinin kofluğunu sergileyen ontolojik misallerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Müminlerin zafere ulaşmasında tek belirleyicinin sayısal ve maddi çokluk olduğu vehmini yıkar; asıl hezimetin fiziksel güçsüzlükten değil, içteki gevşeklikten ve irade çözülmesinden kaynaklandığını ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamTaşıyıcı kemiğin, kirişin veya bağın iç direncini kaybederek gerginliğini yitirmesi, pörsümesi ve sarkması.
- Soyut anlamİrade, inanç, azim veya sistemik düzende ortaya çıkan içsel zaaf, dirençsizlik ve yılgınlık.
- Sistematik karşılıkDışsal bir yük altında taşıyıcı mukavemetin sıfıra yaklaşması sebebiyle sistemin koruma işlevini yitirip çöküşe açık hale gelmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde başlangıçtaki yapısal direnci veya azim gerilimini, içsel gevşeme katsayısını, zamanı ve maruz kalınan baskıyı temsil eder. Model, iç direncin zamanla sönümlenerek sistemin koruyucu mukavemetinin () sıfıra yaklaştığı ve yapının bütünüyle savunmasız kaldığı gevşeme hareketini ifade eder.