بور

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ب-و-رالصيغ: ٤ · الجذور المجاورة: ٤٧ · الآيات: ٥ · السور: ٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أبدعلنالْبَوَارِمكرسرربورقومنسيتَبُورَتجرصعدبُورًارجوحلل

الجذرالصيغ ٤الآيات ٥السور ٤المجاورة ٤٧

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

بور

ب - و - ر

جذر
  • الورود: ٥
  • الآيات: ٥
  • الصيغ: ٤
  • المعاجم: ١٢

Bair işlenmemiş toprak, kır demektir. Ekilmemiş ham topraktır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Bair işlenmemiş toprak, kır demektir. Ekilmemiş ham topraktır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٬٨٥٣
باب الراء والباء و ا ي ء معهما ر ب و، ر و ب، ب ر و، و ر ب، ب و ر، و ب ر، ب ر ي، ر ي ب، ر أ ب، ر ب أ، ب ر أ، أ ر ب، ب أ ر، أ ب ر مستعملات ربو: ربا الجُرْحُ والأرضُ والمالُ وكلُّ شيء يَرْبو ربواً، إذا زاد. وربا فلانٌ، أي: أصابه نَفَسٌ في جوفه. ودابّةٌ بها رَبْو. والرّابِيةُ: ما ارتفع من الأرض. والرَّبْوة: لغات: أرضٌ مُرْتفعةٌ، والجميعُ: الرُّبَى. ويُقال إنْ الرَّبوة في قوله تعالى: "إلى رَبوةٍ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٠٨٠
البورُ: الرجلُ الفاسدُ الهالكُ الذي لا خير فيه. وامرأةٌ بورٌ، أيضاً حكاه أبو عبيدة. وقومٌ بورٌ: هَلكى. قال الله تعالى: "وكنتم قَوْماً بوراً"، وهو جمع بائِرٍ. وقد بارَ فلانٌ أي هلك. وأبارَهُ الله: أهلكه. ورجلٌ حائرٌ بائِرٌ، إذا لم يتَّجه لشيء. وهو إتْباعٌ لحائرٍ. وبارَهُ يَبورُهُ، أي جرَّبه واختبره، والابْتيارُ مثله. قال الكميت: قَبيحٌ بمثليَ نَعْتُ الفَـتـا ةِ إِمَّا ابْتِهاراً وإمَّا ابتِيارا
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٥٬٤٧٧
(باب الباء والواو وما معهما في الثلاثي) (بوأ) الباء والواو والهمزة أصلان: أحدُهما الرُّجوع إلى الشيءِ، والآخر تساوِي الشّيئين. فالأوّل الباءَة والمباءَة، وهي مَنزلة القوم، حيثُ يتبوّؤُون في قُبُلِ وادٍ [أ]و سَنَدِ جبل. ويقال قد تبوَّؤوا، وبوّأهم اللهُ تعالى مَنْزِلَ صِدْق. قال طرفة: طيّبُو البَاءةِ سهلٌ ولَهُمْ *** سُبُلٌ إنْ شِئْتَ في وَحْشٍ وَعِرْ([1])وقال ابن هَرْمَة: وبُوِّئَتْ في صَمِيم
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٢٠٣
- البوار: فرط الكساد، ولما كان فرط الكساد يؤدي إلى الفساد - كما قيل: كسد حتى فسد - عبر بالبوار عن الهلاك، يقال: بار الشيء يبور بوارا وبورا، قال عز وجل: ﴿تجارة لن تبور﴾ [فاطر/29]، ﴿ومكر أولئك هو يبور﴾ [فاطر/10]، وروي: (نعوذ بالله من بوار الأيم) (بوار الأيم أي: كسادها. الحديث في النهاية 1/161؛ والفائق مادة (بور)، واللسان (بور). وأخرجه الطبراني عن ابن عباس أن النبي صلى الله عليه وسلم كان يقول:
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٦٩٧
ب و ر فلان لـه نـوره وعليـك بـوره أي هلاكـه‏.‏ وقـوم بور‏.‏ وأحلوا دار البوار ونزلت بوار على الكفار‏.‏ قال أبو مكعت الأسدي‏:‏ قتلـت فكان تظالما وتباغياً إن التظالـم فـي الصديـق بـوار لو كان أول ما أتيت تهارشت أولاد عرج عليك عنـد وجـار جعلها علماً للضباع فاجتمع التعريف والتأنيث‏.‏ وبنو فلان بادوا وباروا وأبادهم الله وأبارهم‏.‏ وهو حائر بائر‏.‏ وإنه لفي حور وبور‏.‏ وبرت الناقة فأنا أبورها
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٤٬٧١٨
الْبَوارُ: الهلاك، بارَ بَوْراً وبَواراً وأَبارهم الله، ورجل بُورٌ؛ قال عبدالله بن الزَّبَعْري السَّهْمي: يا رسولَ الإِلهِ، إِنَّ لِساني رَائِقٌ ما فَتَقْتُ، إِذْ أَنا بُورُ وكذلك الاثنان والجمعُ والمؤنث. وفي التنزيل: وكنتم قَوْماً بُوراً؛ وقد يكون بُورٌ هنا جمع بائرٍ مثل حُولٍ وحائلٍ؛ وحكى الأَخفش عن بعضهم أَنه لغة وليس بجمعٍ لِبائرٍ كما يقال أَنت بَشَرٌ وأَنتم بَشَرٌ؛ وقيل: رجل بائرٌ وقوم
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦٤٤
* ب و ر * * البُورُ * الرجل الفاسد الهالك الذي لا خير فيه وامرأة بور أيضا وقوم بور هلكى قال الله تعالى ﴿وكنتم قوما بورا﴾ وهو جمع * بائرٍ * مثل حائل وحول وقيل إنه لغة لا جمع لبائر كما يقال أنت بشر وأنتم بشر و * بارَ * فلان يبور * بَوَارا * بالفتح هلك و * أبارَهُ * الله أهلكه ورجل حائر * بائِرٌ * إذا لم يتجه لشيء وهو اتباع لحائر و * البَوْرُ * كالثور الأرض التي لم تزرع وهو في الحديث و * بار *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٧٬٢٣٨
البور، بالفتح: الأرض قبل أن تصلح للزرع، وهو مجاز، وعن أبي عبيد: هي الأرض التي لم تزرع، وقال أبو حنيفة: البور: الأرض كلها قبل أن تستخرج حتى تصلح للزرع أو الغرس، وفي كتاب النبي صلى الله عليه وسلم لأكيدر دومة: ولكم البور والمعامي وأعفال الأرض . قال ابن الأثير: وهو بالفتح مصدر وصف به، ويروى بالضم، وهو جمع البوار، وهي الأرض الخراب التي لم تزرع. أو هي التي تجم سنة لتزرع من قابل. والبور: الاختبار
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٬٨٨٦
بَارَ 1 بَارَ بار بآر آر , (S, M, Msb,) aor. يَبُورُ, (Msb,) inf. n. بَوَارٌ (Lth, T, S, M, K) and بَوْرٌ, (M, K,) or بُورٌ, (Msb,) He, (S,) or it, (Msb,) perished. (Lth, T, S, M, Msb, K.) You say, بَادُوا وَ بَارُوا [They became extinct, and perished]. (A.) ― -b2- [Hence,] بَارَتِ الأَرْضُ (tropical:) The land was, or became, in a bad, or corrupt, state, and uncultivated; (K, * TA;) was unsown.
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٩٦
بَارَ بَارَ ( w ) U ( n. ac. بَوْر 1 , بُوْر 3 , بَوَاْر 22 ), a. Perished. b. Was ruined, spoiled. c. Was uncultivated, fallow, waste. d. Was dull, slack ( market ). e. Tried, examined. بَوَّرَ بَوَّرَ II , a. Left fallow. أَبْوَرَ أَبْوَرَ IV , a. Destroyed. تَبَوَّرَ تَبَوَّرَ V , a. Lamented. اِبْتَوَرَ اِبْتَوَرَ VIII , a. see I (e) . b. Compressed, covered. بَوْر
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٢٢٬٠٢٧
بور بَارَ - يَبُورُ - بَوار - بائِر - بُوْر بَارَ - يَبوْرُ + الكائن أو الأمر: يصير عقيماً وغير منتج وغير ذي ثمرة بَارَ - يَبوْرُ + الكائن: صار عقيماً وغير منتج وغير ذي ثمرة بارَ - يَبوْرُ + الأمر: ينتهي الأمر إلى الفشل وعدم الثمر بَوار- البوار: على وزن " فـَعال" اسم فعل مبالغة من " بَارَ - يَبوْرُ ": انتهاء الفعل إلى الفشل وعدم الثمر بائِر:
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٤)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٧ (الإجمالي: ٦٥)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. قوم

    الآيات المشتركة: ٤ · Hayvanların ön ayaklarına denir

  2. تجر

    الآيات المشتركة: ١ · Vicar tilki ve sırtlan gibi hayvanların inleri demektir

  3. سوأ

    الآيات المشتركة: ٢ · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir

  4. صعد

    الآيات المشتركة: ١ · Bayır, yokuş yer demektir

  5. علن

    الآيات المشتركة: ١ · “A’ren” mahallenin orta yeri, evler arası avlu demektir

  6. مكر

    الآيات المشتركة: ١ · Sinek kapan bitki demektir

  7. رجو

    الآيات المشتركة: ١ · Recv kuyunun çevresi demektir

  8. أبد

    الآيات المشتركة: ١ · Badiye çöl demektir

  9. رفع

    الآيات المشتركة: ١ · Raf’, üzerine bir şeylerin konduğu yer, raftır

  10. نسي

    الآيات المشتركة: ١ · Çadırın kurulduğu yer demektir

  11. بدل

    الآيات المشتركة: ١ · Bedr dolunay demektir

  12. حلل

    الآيات المشتركة: ١ · Helva olgunlaşmış tatlı meyve ve ya bunlardan yapılmış…

الآيات التي ورد فيها(٥)

  1. قَالُوا سُبْحَانَكَ مَا كَانَ يَنْبَغِي لَنَا أَنْ نَتَّخِذَ مِنْ دُونِكَ مِنْ أَوْلِيَاءَ وَلَكِنْ مَتَّعْتَهُمْ وَآبَاءَهُمْ حَتَّى نَسُوا الذِّكْرَ وَكَانُوا قَوْمًا بُورًا

    Verimsizler

  2. بَلْ ظَنَنْتُمْ أَنْ لَنْ يَنْقَلِبَ الرَّسُولُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَى أَهْلِيهِمْ أَبَدًا وَزُيِّنَ ذَلِكَ فِي قُلُوبِكُمْ وَظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَكُنْتُمْ قَوْمًا بُورًا

    Verimsizler

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökبور
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (vâvî)
Bağlamsal Yakın Köklerفسد, هلك, كسد, حبط
Zıt Kökعمر
Çekirdek Özet 1Toprağın sürülmeyip atıl kalması, metanın pazarda alıcısız kalarak sürümden düşmesi
Çekirdek Özet 2İlahi vahye veya fıtrata dayanmayan eylem, plan ve ticaretin semeresiz kalıp yok oluşa sürüklenmesi
Çekirdek Özet 3Üretim ve dolaşım potansiyelinin işlevsizleşmesiyle ortaya çıkan ontolojik ve işlevsel çürüme
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca doğrudan fiziksel ölüm veya yok olma ile sınırlayıp potansiyelin atıl kalarak çürümesi boyutunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بوBoşluk, açıklık, bir yere yerleşme veya sığınma arayışı; بوأ (bir yere yerleşmek, dönmek) ve بوب (kapı, geçit) köklerinde görüldüğü gibi bir mekanın veya durumun açılması ve sabitlenmesiرRa harfinin sağladığı akış, tekrarlanma ve nihai sınıra ulaşma etkisiyle boşluğun atıl kalması, mekanın ve imkânın işlenmeyerek çürümeye ve verimsizliğe terk edilmesi anlamı özelleşmiştir

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بEv, çadırKapalı bir hacim, barınak, potansiyelin toplandığı ve muhafaza edildiği içsel alan
وÇengel, çadır kazığıBağlama, bitiştirme, sabit kılma ve durumu devam ettirme
رİnsan başıÜst nokta, yönelim, bilinç ve nihai sonuç
بورEv, çadır; çengel, çadır kazığı; insan başıİçsel barınma ve üretim alanının dışa bağlanamaması, başa ve hedefe giden akışın kesintiye uğrayıp potansiyelin kendi içine kapanarak atıl kalması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSürülmeyen, tohum atılmayan, işlenmeyip boş bırakılan çorak ve atıl toprak; pazarda müşterisi çıkmayıp bekleyen ve bu sebeple bozulan meta
Cahiliye şiiri kullanımıŞair Abdullah b. ez-Ziba‘râ, Müslüman olmadan önceki şirk halindeki manevi çöküntüsünü ve atıl kalışını tasvir ederken kökü kullanmıştır: يا رسولَ الإلهِ إنَّ لساني / رَاتقٌ ما فَتَقْتُ إذْ أنا بُورُ
Erken Arapça kullanımErken dönem bedevi kullanımında gebe olup olmadığını anlamak için devenin erkeğe yaklaştırılması sınamasına بور kökünden türetilen kelimelerle atıf yapılmış; ayrıca evlenemeyip evde kalarak kısmeti kapanan kadın için de بَوَارُ الأَيِّمِ ifadesi yerleşmiştir

المصدر Lisânü’l-Arab, Kitâbü’l-ʿAyn, Mekâyîsü’l-Luğa.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Kök Sami dilleri ailesinde temelde boş kalma, çukurlaşma, işlenmemiş alan ve kuyu kavramlarıyla bir semantik matris oluşturur. İbranicede בור (bōr) veya באר (be’ēr) sarnıç, çukur, zindan veya boş kuyu anlamına gelir; kök aynı zamanda işlenmemiş, ekilmemiş veya kaba, eğitilmemiş insanı ifade etmek üzere İbrani rabbinik literatüründe de (bōr) benzer bir atıllık nüansına sahiptir. Süryanicede bwr / bawrâ biçimi ekilmemiş, çorak, boş ve ıssız toprak anlamını muhafaza eder. Akadca burtu (kuyu, kaynak çukuru) kelimesi de aynı fiziksel çukur ve boşluk tabanından türemiştir. Arapçada kök, yalnızca bir boşluk veya çukur olmayı aşarak, bu boşluğun ve atıllığın doğurduğu iktisadi durgunluk, eylemsizlik, işlev kaybı ve bunun kaçınılmaz sonucu olan helak ve yok oluş aşamasına semantik bir sıçrama yapmıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith Syriac Dictionary, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSürülmemiş toprak ve kesada uğrayan metadan manevi helake geçişFiziksel atıllık ve işe yaramama durumu, süreç içinde ahlaki, iktisadi ve varoluşsal çöküşü ifade eden soyut bir kavrama dönüşmüştürKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice bōr (sarnıç, atıl arazi), Süryanice bawrâ (ekilmemiş toprak)Çekirdek anlam toprağın veya çukurun boş, işlenmemiş ve terk edilmiş kalması ekseninde ortaklaşırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin dışındaki dil aileleriyle doğrulanmış doğrudan bir köken bağı tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

المصدر David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lisânü’l-Arab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بورAnlamlıAtıl kalmak, helak olmakToprağın işlenmemesi, metanın satılmaması, helakHedef kök; Kur'an'da geçer
بروAnlamlıYontmak, şekil vermekAğacı veya oku yontarak fazlalıklarını gidermekKur'an'da geçmez; hedef kökle zıt yönlü olarak ham nesneyi işleme eylemidir
وبرAnlamlıTüy, kılDeve ve benzeri hayvanların üzerindeki yumuşak örtüKur'an'da geçer; örtme ve koruma işlevi taşır
وربAnlamlıEğrilik, gizli sakatlıkBir şeyin düzgün olmaması, hile ve fesat barındırmasıKur'an'da geçmez; atıllığın doğurduğu bozulmayla semantik temas kurar
ربوAnlamlıArtmak, çoğalmakBir şeyin şişmesi, fazlalaşması, yüksek tepeKur'an'da geçer; hedef kökün zıddı olarak verim ve hacim artışıdır
روبAnlamlıYoğurdun mayalanması, uyuşuklukSütün kıvam bağlaması veya insanın ağırlık ve rehavetle donuklaşmasıKur'an'da geçmez; eylemsizlik ve donukluk bakımından yakınlık taşır

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بورMerkezAtıllık ve işlevsizlik sonucu helakPotansiyelin hiç işletilmeyip çürütülmesiyle gelen yıkımİmkân varken onu terk ederek semeresiz kalmak
فسدKomşuBozulma ve ifsadBir düzen ve salah halinden sonra yapının çürümesiDüzenin bozulması; بور ise baştan atıl bırakılmayı da içerir
هلكKomşuYok oluş ve tükenişVarlığın sona ermesi ve fiziksel veya hükmi ölümهلك doğrudan yok oluşu anlatırken بور buna yol açan verimsiz süreci vurgular
كسدKomşuPazar durgunluğuMalın rağbet görmemesi ve ticaretin durmasıكسد ticaretle sınırlı bir durağanlıktır; بور ise kesadın helake dönüşmüş nihai halidir
حبطKomşuAmellerin boşa gitmesiYapılan eylemin beklenmedik bir sebeple semeresiz kalmasıحبط semerenin silinmesidir; بور zeminin verimsizliğidir
عمرZıtİmar ve mamurlukBir yeri mamur kılmak, yaşanır ve üretken hale getirmekPotansiyeli hayata geçirerek varlığı ayakta tutma hali

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبورAtıl kalma, verimsizlik, helakİşlenmemiş toprak, kesada uğramış mal ve işlevsizliğin doğurduğu yıkımKesin
LatinceSterilis, interitusKısırlık, atıl kalma; yok oluşSterilis toprağın ve canlının verimsizliğini verirken interitus helak boyutunu karşılarGüçlü
İngilizceFallow, stagnation, ruinNadasa/atıl bırakılmış, durgunluk, çöküşFallow toprağın atıllığını, stagnation pazar kesadını, ruin ise helaki karşılar; üçü tek kelimede birleşmezGüçlü
AlmancaBrachland, Verderbenİşlenmemiş toprak, mahvoluşBrachland nadas veya atıl alanı imler, Verderben ise ahlaki ve fiziksel helaki anlatırGüçlü
FransızcaEn friche, ruineİşlenmemiş, atıl kalmış; yıkımEn friche zihnin veya arazinin işletilmemesini, ruine ise nihai çöküşü verirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
بُورًاVerimsiz, hayırsız ve helake müstahak toplulukFıtratı ve peygamberi rehberliği unutup nefislerine dalarak kendilerini çürümeye terk eden topluluklar (Furkân 25:18, Feth 48:12)
دَارَ الْبَوَارِHelak yurdu, nihai yıkım mekanıAllah'ın nimetini nankörlükle değiştirip halkını felakete ve cehenneme sürükleyen inkârcı önderlerin akıbeti (İbrâhîm 14:28)
لَنْ تَبُورَKesada uğramayan, batmayan, tükenmeyen kazançAllah'ın kitabını okuyan, namazı kılan ve infak edenlerin yaptığı ebedi ve garantili ticaret (Fâtır 35:29)
يَبُورُBoşa çıkmak, akamete uğramak, batmakKötülük tasarlayanların, tuzak kuranların hile ve planlarının semeresiz kalıp yok olması (Fâtır 35:10)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHüsran, cehennem ve küfrün ontolojik karşılığıKâfirin amellerinin ahirette hiçbir fayda üretmemesi ve varoluşsal bir iflasla son bulmasıVarlığın amaçsızlaşarak nihai helake yuvarlanması
FıkıhAtıl arazi (ardın bevâr) ve ziraat hukukuİşlenmeyen arazinin ihyası, nadas süresi ve toprağı atıl bırakanın elinden mülkiyetin veya kullanım hakkının düşmesiEkonomik potansiyelin atıl tutulmasının gayrimeşruluğu
Tefsirİbrâhîm 14:28 ve Fâtır 35:10, 29 tefsirleriDünyevi tuzakların ve fani emellerin batması ile ilahi ticaretin sürekliliğinin mukayesesiKesat ile helak arasındaki illiyet bağı
Hadisİstiâze ve ahlak dualarıEvlenemeyip kısmeti tıkanan, toplumda atıl kalan kadın (bevârü'l-eyyim) ve malın değer kaybetmesiSosyal ve ekonomik işlevsizlikten Allah'a sığınma

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve kullukFıtratı işletmemeİnsanın ilahi emaneti atıl bırakıp manevi olarak çürümesiVahiyden kopan kalp, sürülmemiş ve ekilmemiş çorak toprağa dönerKesin
İlmiBilgi ve tefekkürİşlevsiz malumatÜretime ve amele dönüşmeyen, zihinde çürüyen bilgiAmelsiz ilim, zihinsel potansiyelin atıl kalarak bıkkınlık ve helake yol açmasıdırGüçlü
SiyasiYönetim ve kamu düzeniLiyakatsizlik ve nankörlükİktidar nimetini adaletsizlikle çürütüp toplumu felakete sürüklemeToplumsal potansiyeli harekete geçiremeyen rejimler halkı çöküşe (dâru'l-bevâr) götürürGüçlü
İktisadiTicaret ve ziraatKesad ve tefessühSermayenin, malın ve toprağın dolaşımdan çekilerek çürümesiPazarın durması, malın elde kalarak bozulması ve arazinin ekilmemesi iflas getirirKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerTermodinamik entropi ve atıl enerji (anergy)Sisteme giren enerjinin iş yapamaz hale gelmesi, yararlı enerjinin tükenip sistemin çöküşe (termik ölüm) gitmesiGüçlü
Beşeri bilimlerKurumsal atalet ve iktisadi durgunluk (stagflasyon)Sosyal kurumların işlevini yitirip bürokratik hantallık içinde çürümesi, sermaye ve emeğin verimsizleşmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca doğrudan doğruya fiziksel ölüm veya anlık bir ceza/yıkım olarak anlamak
Kur'an içi daha geniş anlamKökün asıl alanı, bir varlığın elindeki imkânı, toprağı, sermayeyi ve iradeyi işletmeyerek zaman içinde çürümesi, semeresiz kalması ve kendi eylemsizliğiyle helaki hazırlamasıdır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki uyarının yalnızca bir sonuca indirgenmesi; o sonuca götüren verimsizlik, eylemsizlik, pazar durgunluğu ve ahlaki atıllık süreçlerinin göz ardı edilmesi

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın varlık, amel ve ahlak anlayışının üretkenlik ve işlevsellik üzerine kurulu olduğunu gösterir. Varlık potansiyelini hayata geçirmeyen insan veya toplum, fıtraten çürümeye ve yok olmaya mahkûmdur.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnkârcı toplumların iç çürümesini anlatan ayetlerde (Furkân 25:18, Feth 48:12), zalim önderlerin sonunu bildiren uyarılarda (İbrâhîm 14:28) ve ilahi ticaret ile fani tuzakları karşılaştıran pasajlarda (Fâtır 35:10, 29).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Helakin gökten aniden inen sebepsiz bir felaket olduğu zannını düzeltir; helakin, potansiyelin kullanılmaması, toprağın ekilmemesi ve ahlaki sermayenin kesada uğratılmasıyla başlayan biyolojik ve sosyolojik bir iflas süreci olduğunu ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamEkilmeyen ve sürülmeyen toprağın atıl kalarak çoraklaşması, pazara çıkan malın alıcı bulamayarak depoda çürümesi.
  • Soyut anlamİnsanın vahiy ve fıtrat kaynaklı varoluşsal sermayesini işletmeyerek hem dünyevi planlarını akamete uğratması hem de uhrevi varlığını nihai helake mahkûm etmesi.
  • Sistematik karşılıkİktisadi ve ahlaki üretimden çekilen her türlü potansiyelin zamanla içe doğru çökerek entropik bir yok oluş üretmesi.
  • LaTeX modeliB=lim⁡t→∞(P⋅e−kt)=0  ⟹  H
  • LaTeX açıklamasıModelde P verili başlangıç potansiyelini (toprak, sermaye, fıtrat, akıl), k atıllık, eylemsizlik veya nankörlük katsayısını, t geçen süreyi temsil eder. Zaman ilerledikçe (t→∞) işletilmeyen potansiyel üstel olarak sönümlenir ve sıfıra (B=0, mutlak verimsizlik/kesad) yaklaşır; bu sınır durum kaçınılmaz olarak varoluşsal çöküş ve helak durumunu (H) netice verir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ب