جرز

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ج-ر-زالصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ١٢ · الآيات: ٢ · السور: ٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».جعلجُرُزًاأكلجرزصعدرأيزرعنفسالْجُرُزِموهبصرأرض

الجذرالصيغ ٢الآيات ٢السور ٢المجاورة ١٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

جرز

ج - ر - ز

جذر
  • الورود: ٢
  • الآيات: ٢
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ١٣

Cüruz otu kurumuş toprak demektir. Bitkisiz, kuru topraktır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Cüruz otu kurumuş toprak demektir. Bitkisiz, kuru topraktır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٤٬٦٠٢
باب الجيم والزاي والراء معهما ز ج ر، ج ز ر، ز ر ج، ج ر ز، ر ج ز مستعملات زجر: زَجَرتُه فانزَجَرَ أي نهيته، وهو في الإبل، تقول: زَجَرته وازدجرتُه ما وقد ازدَجَرَ بمعنى انزَجَرَ. وقوله تعالى: "وازدُجِر فدعا رَبَّه" أي زُجِرَ وأذعنَ أي يدعُوهم إلى الله". وزَجرُ الطَّير أن يقول الإنسان إذا رأى طائراً أو ظبياً أو نحوه: ينبغي أن يكون كذا، فعند ذلك يقال: يزجرُ الطَّيرَ فَيرى في زَجرِها كذا. وإنّما
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨٦٦
أبو زيد: أرضٌ جُرُزٌ: لا نبات بها، كأنه انقطع عنها، أو انقطع عنها المطر. وفيها أربع لغات: جُرْزٌ وجُرُزٌ، وجَرْزٌ وجَرَزٌ. وجمع الجُرْزِ جِرَزَةٌ. وجمع الجَرَزِ أَجْرازٌ. تقول منه: أَجْرَزَ القومُ، كما تقول: أيبسوا. وأرض مَجْروزةٌ: أُكِلَ نباتُها. والجُرُزُ: السنة المُجْدِبَةُ. وقولهم: إنّه لذُ جَرَزٍ أيضاً بالتحريك، أي غِلَظٍ. والجُرْزُ: عمود من حديدٍ. وثَلاثَةُ جِرَزَةٍ. وجَرَزُهُ يَجْرُزُهُ
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١١٬٠١٩
ج ز ر جزر ، جرز ، زجر ، زرج ، رجز : مستعملة . زجر : قال الليث : زَجَرْتُ البعيرَ حتى ثارَ ومضى أزجُرُهُ زَجْراً ، وزَجَرْتُ فلاناً عن السُّوء فانزَجَرَ ، وهو كالرَّدع للإنسان ، وأما للبعير فهو كالحَثِّ بلفظٍ يكون زجْراً له . قال الزجاج : الزَّجْرُ : النهي ، والزَّجْرُ للطير وغيرها : التَّيَمُّنُ بِسُنُوحِهَا ، أو التَّشَاؤُمُ بِبِرُوحِهَا وإنما سُمِّي الكاهنُ زاجراً لأنه إذا رأى ما يظن أنه يتشاءم
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٤٬٤٥٥
(باب الجيم والراء وما يثلثهما) (جرز) الجيم والراء والزاء أصلٌ واحد، وهو القطْع. يقال جَرَزْتُ الشيءَ قطعتُه. وسيفٌ جُرَاز أي قَطّاع. وأرضٌ جُرُزٌ لا نَبْت بها. كأنَّه قُطِع عنها. قال الكسائي* والأصمعيّ : أرضٌ مجروزة من الجرز، وهي التي لم يُصِبْها المطر، ويقال هي التي أُكل نباتُها. والجَرُوزُ: الرّجُل الذي إذا أكل لم يترُكْ على المائدةِ شيئاً، وكذلك المرأةُ الجَرُوزُ، والنّاقةُ. قال: * تَرَى
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٧٣
- قال عز وجل: ﴿صعيدا جرزا﴾ [الكهف/8]، أي: منقطع النبات من أصله، وأرض مجروزة: أكل ما عليها، والجروز: الذي يأكل ما على الخوان، وفي المثل: لا ترضى شانئة إلا بجرزة (أأي: من شدة بغضها لا ترضى للذين تبغضهم إلا بالاستئصال، انظر: المجمل 1/182؛ ومجمع الأمثال 2/212)، أي: باستئصال، والجارز: الشديد من السعال، تصور منه معنى الجرز، والجرز: قطع بالسيف، وسيف جراز (جراز كغراب، أي: قطاع).
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٥٥٠
ج ر ز جرزه الزمان‏:‏ اجتاحه‏.‏ قال تبع‏:‏ لا تسقنـي بيديـك إن لـم ألقهـا جرزاً كأن أشاءها مجروز وأرض مجـروزة وقـد جـرزت‏:‏ قطـع نباتها‏.‏ وأرض جرز وأرضون أجراز وسنون أجراز‏:‏ جدبة‏.‏ ومفازة مجراز‏.‏ قال الراعي‏:‏ وغبراء مجراز يبيت دليلها مشيحـاً عليهـا للفراقـد راعيـاً وسيف جراز‏.‏ و ‏"‏ لن ترضى شانئة إلا بجرزة ‏"‏ مثل فـي العـداوة وأن المبغـض لا يرضـى إلا باستئصال من ببغضه‏.‏ وضربه بالجرز
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٤٬٧٧١
جَرَزَ يَجْرُزُ جَرْزاً: أَكل أَكلاً وَحِيًّا. والجَرُوزُ: الأَكُولُ،وقيل: السريع الأَكل، وإِن كان قسا (* كذا بالأصل مع بياض) ... وكذلك هو من الإِبل، والأُنثى جَرُوزٌ أَيضاً. وقد جَرُزَ جَرَازَةً. ويقال: امرأَة جَرُوزٌ إِذا كانت أَكولاً. الأَصمعي: ناقة جَرُوزٌ إِذا كانت أَكولاً تأْكل شيء. وإِنسان جَرُوزٌ إِذا كان أَكولاً. والجَرُوزُ: الذي إِذا أَكل لم يترك على المائدة شيئاً، وكذلك المرأَة. ويقال
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٩٨
* ج ر ز * أرض * جُرُزٌ * وجرز كعسر وعسر لا نبات بها و * جَزْرٌ * و * جَزَرٌ * كنهر ونَهر كله بمعنى
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٩٨٧
جرز يجرز جرزا: أكل أكلا وحيا، أي بسرعة. جرز: قتل، يجرزه جرزا، قال رؤبة: حتى وقمنا كيده بالرجـز والصقع من قاذفة وجرز فإنه أراد بالجرز القتل. قال الصاغاني: وروى أبو عمرو رجز رؤبة هكذا: بالمشرفيات وطعن وخـز والصقع من قاذفة وجرز قال: ويروى: والصقب. والقاذفة: المنجنيق. جرز: نخس يجرزه جرزا. وبه فسر ابن سيده بيت الشماخ الآتي ذكره قريبا.
رابط المدخل

جرز يجرز جرزا: أكل أكلا وحيا، أي بسرعة. جرز: قتل، يجرزه جرزا، قال رؤبة: حتى وقمنا كيده بالرجـز والصقع من قاذفة وجرز فإنه أراد بالجرز القتل. قال الصاغاني: وروى أبو عمرو رجز رؤبة هكذا: بالمشرفيات وطعن وخـز والصقع من قاذفة وجرز قال: ويروى: والصقب. والقاذفة: المنجنيق. جرز: نخس يجرزه جرزا. وبه فسر ابن سيده بيت الشماخ الآتي ذكره قريبا. جرز: قطع يجرزه جرزا. من المجاز: الجروز كصبور: الأكول الذي إذا أكل لم يترك على المائدة شيئا، أو هو السريع الأكل من الناس؛ وكذا الإبل، والأنثى جروز أيضا، وقد جرز، ككرم، جرازة. وقال الأصمعي: ناقة جروز: إذا كانت أكولا تأكل كل شيء. يقال: أرض جرز، بضمتين وجرز، بضم فسكون مخففة عن الأول، كعسر وعسر، وجرز، بالفتح، يجوز أن يكون مصدرا وصف به، كأنها أرض ذات جرز، أي أكل للنبات، وجرز، محركة، كنهر ونهر، ومجروزة، إذا كانت لا تنبت، كأنها تأكل النبت أكلا، أو التي أكل نباتها، أو التي لم يصبها مطر، قال:

تسر أن تلقى البلاد فلا مجروزة نفاسة وعلا وقال الفراء في قوله تعالى: أو لم يروا أنا نسوق الماء إلى الأرض الجرز قال: أن تكون الأرض لا نبات فيها، يقال: قد جرزت الأرض فهي مجروزة، جرزها الجراد والشاء والإبل ونحو ذلك. وفي الحديث: أن رسول الله صلى الله تعالى عليه وسلم بينما يسير إذ أتى على أرض جرز مجدبة مثل الأيم التي لا نبات بها. وفي حديث الحجاج وذكر الأرض ثم قال: لتوجدن جرزا لا يبقى عليها من الحيوان أحد. وج الجرز، محركة، أجراز، كسبب وأسباب، وجمع الجرز، بالضم، جرزة، مثل جحر وجحرة، ربما يقال: أرض أجراز، كما يقال: أرضون أجراز، تقول منه: أجرزوا، كما تقول: أيبسوا، وأجرز القوم: أمحلوا. وأرض جارزة: يابسة غليظة يكتنفها رمل أو قاع والجمع جوارز. وأكثر ما يستعمل في جزائر البحر. والجرزة، محركة: الهلاك، ويقال: رماه الله بشرزة وجرزة، يريد به الهلاك. ومن أمثالهم: لم ترض شائنة إلا بجرزة. يضرب في العداوة وأن المبغض لا يرضى إلا باستئصال من يبغضه. يقال: جاء بجرزة: بالضم: الحزمة من القت ونحوه، نقله الصاغاني وزاد الزمخشري، كالجرز، أي بغير هاء. وأجرزت الناقة فهي مجرز، إذا هزلت. والجرز، بالضم وبضمتين: عمود من حديد معروف. عربي. كذا في اللسان. قلت: والمعروف أنه معرب، ج أجراز وجرزة، الأخير كعنبة. قال يعقوب: ولا تقل أجرزة وأنشد قول رؤبة: والصقع من خابطة وجرز الجرز، بالكسر: لباس النساء من الوبر وجلود الشاء، ويقال: هو الفرو الغليظ، ج جروز. الجرز، بالتحريك: السنة الجدبة، يقال: سنة جرز، أي مجدبة، والجمع أجراز، قال الراجز: قد جرفتهن السنون الأجراز الجرز: الجسم، قال رؤبة: بعد اعتماد الجرز البطيش قال ابن سيده: كذا حكي في تفسيره، الجرز: صدر الإنسان أو وسطه، ومنهم من فسر قول رؤبة بأحدهما. قال ابن الأعرابي: الجرز: لحم ظهر الجمل، وأنشد للعجاج في صفة جمل سمين فضخه الحمل: وانهم هاموم السديف الواري عن جرز عنه وجوز عاري والجراز، كغراب: السيف القاطع، وقيل: الماضي النافذ، ويقال: سيف جراز، إذا كان مستأصلا. وذو الجراز: سيف ورقاء بن زهير، يقال: ضرب به زهير خالد بن جعفر فنبا ذو الجراز ولم يقطع. الجراز، كسحاب: نبات يظهر كالقرعة لا ورق له ثم يعظم حتى يكون كإنسان قاعد ثم يدق رأسه ويتفرق وينور نورا كالدفلى تبهج من حسنه الجبال، وهي منابته، ولا يرعى ولا ينتفع به في شيء من مرعى أو مأكل، وهو رخو مثل الدباء، يرمى بالحجر فيغيب فيه. قاله أبو حنيفة. ورجل ذو جراز: كسحاب: غليظ صلب، هكذا في النسخ، والصواب رجل ذو جرز، محركة، أي غلظ وصلابة. وإنه لذو جرز، أي قوة وخلق شديد، يكون للناس والإبل. والجارز: الشديد السعال. وأحسن منه: والجارز من السعال: الشديد، قال الشماخ يصف حمر الوحش: يحشرجها طورا وطورا كأنها لها بالرغامى والخياشيم جارز

هكذا أنشدها الجوهري واستشهد الأزهري بهذا البيت على السعال خاصة وقال: الرغامى زيادة الكبد، وأراد بها الرئة، ومنها يهيج السعال. وقال ابن بري: أي يحشرجها تارة وتارة يصيح بهن كأن به جارزا وهو السعال، والرغامى: الأنف وما حوله، قال الصاغاني: والرواية: له بالرغامى، أي للحمار. من المجاز: الجارز: المرأة العاقر، شبهت بالأرض التي لا تنبت. وجرأز، كقرطق: ع بالبصرة، نقله الصاغاني، يقال: مفازة مجراز، أي مجدبة. والمجارزة: مفاكهة تشبه السباب. نقله الصاغاني. والتجارز: التشاتم والترامي به، والإساءة، يكون بالقول والفعال. وجرزان بالضم: ناحية بأرمينية الكبرى، نقله الصاغاني. يقال: طوت الحية أجرازها، إذا ترحت، أي طوت جسمها، جمع جرز، محركة، وهو الجسم، وقد تقدم، أنشد الأصمعي يصف حية: إذا طوى أجرازه أثلاثا فعاد بعد طرقة ثلاثا أي عاد ثلاث طرق بعد ما كان طرقة واحدة، أراد: بعد أن كان شيئا واحدا طوى نفسه فصار منطويا ثلاثة أشياء. ومما يستدرك عليه: يقال للناقة إنها لجراز الشجر، كغراب: تأكله وتكسره، ومنه قول الشاعر: كل علنداة جراز للشجر فإنه عنى ناقة شبهها بالجراز من السيوف، أي أنها تفعل في الشجر فعل السيوف فيها. وجرزت الأرض جرزا، من حد فرح، وأجرزت: صارت جرزا، وفي بعض التفاسير: الأرض الجرز: أرض اليمن. وجرزه الزمان: اجتاحه، كما في الأساس. والجراز، كغراب: أحد سيوف النبي صلى الله عليه وسلم، ذكره أئمة السير. وقال القتيبي: الجرز: الرغيبة التي لا تنشف مطرا كثيرا. ويقال: طوى فلان أجرازه، إذا تراخى. وجرزه بالشتم: رماه به. وجرزة، بالضم: موضع من أرض اليمامة، نقله الصاغاني. وجرزوان، بضم الجيم والزاي، مدينة من أعمال جوزجان، معرب كرزوان. والجرز محركة: فصوص المفاصل، نقله الصاغاني. وإسماعيل بن إبراهيم الجرزي الجرجاني، عن مسلم بن إبراهيم وغيره هكذا ضبطه الحافظ بالفتح. وجرزة الهواء، بالكسر: قرية بمصر بالصعيد الأدنى، وقد رأيتها.

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٬٥٣٥
جَرَزَهُ 1 جَرَزَهُ جرز جرزه جرزة , (S, K, * TA,) aor. جَرُزَ , inf. n. جَرْزٌ, (S, Mgh, TA,) He cut it; or cut it off. (S, K, Mgh, TA.) You say also, جُرِزَتِ الأَرْضُ, meaning, The land had its herbage cut, or cut off: (A:) or became without herbage; its herbage having been consumed by the locusts or the sheep or goats or the camels or the like: (Fr, TA:) and جَرِزَتِ الأَرْضُ, aor. جَرَزَ ,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٥٨
جَرَزَ جَرَزَ U ( n. ac. جَرْز 1 ), a. Cut off; devoured, consumed. b. Killed. c. Satirized. جَاْرَزَ جَاْرَزَ III , a. Joked, rallied, quizzed. أَجْرَزَ أَجْرَزَ IV , a. Was barren, waste. تَجَاْرَزَ تَجَاْرَزَ VI , a. Abused, inveighed against each other. جَرْز جَرْز 1 , ( pl. أَجْرَاْز 38 ), a. Barren; waste. جَرْزَة جَرْزَة 1t , a. Extermination, annihilation. جُرْز جُرْز 3 ,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٧٬٢٨٥
جرز جَرَزَ - يَجْرُزُ - جُرُز جَرَزَ - يَجْرُزُ + كائن + شيئاً أو نبتاً: يقصه ويجزه ويحلقه فيجعله أجرد: يقطع ويحلق ويقص كل ما على سطح الشيء، كالأرض مثلاً من نبات، ويترك أصله لينبت بدلاً منه، كما في قطع الحشيش والبقدونس جُرُز: على وزن" فـُعـُل" اسم فعل بمعنى مفعول من " جَرَزَ - يَجْرُزُ ": الشيء الذي استأصل وقطع منه كل ما على سطحه وترك
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٢ (الإجمالي: ٢٠)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. صعد

    الآيات المشتركة: ١ · Bayır, yokuş yer demektir

  2. زرع

    الآيات المشتركة: ١ · Ekin demektir

  3. سوق

    الآيات المشتركة: ١ · Sevk bacak demektir

  4. موه

    الآيات المشتركة: ١ · Su

  5. أكل

    الآيات المشتركة: ١ · Ekel pas demektir

  6. نعم

    الآيات المشتركة: ١ · "Neam" geviş getiren çift parmaklı hayvanların ortak adıdır

  7. بصر

    الآيات المشتركة: ١ · Basar çevresiyle birlikte göz, ayn ise gözbebeği…

  8. خرج

    الآيات المشتركة: ١ · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır

  9. نفس

    الآيات المشتركة: ١ · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir

  10. رأي

    الآيات المشتركة: ١ · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…

  11. جعل

    الآيات المشتركة: ١ · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

  12. أرض

    الآيات المشتركة: ١ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

الآيات التي ورد فيها(٢)

  1. أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّا نَسُوقُ الْمَاءَ إِلَى الْأَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهِ زَرْعًا تَأْكُلُ مِنْهُ أَنْعَامُهُمْ وَأَنْفُسُهُمْ أَفَلَا يُبْصِرُونَ

    Bitkisiz toprak

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökجرز
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerجرد, حصد, جذذ, عقر
Zıt Kökنبت
Çekirdek Özet 1Üzerindeki bitki örtüsü tamamen kesilip biçilmiş, yenilip tüketilmiş çıplak ve kurak zemin
Çekirdek Özet 2Dünya hayatının geçici süsünün bütünüyle kazınarak sıfırlanması ve ölü toprağın su ile yeniden diriltilmeye hazır mutlak çıplaklık hali
Çekirdek Özet 3Varlığın maddî tezahürlerinin sıfır noktasına çekilmesi, tam tasfiye ve yeniden inşa öncesi radikal arınma hali
Kritik Hata RiskiKelimeyi yalnızca doğal bir çöl veya kumul arazisi sanarak kökündeki kesilme, kökten kazınma ve tasfiye eylemini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
جرÇekmek, sürümek, sıyırmak ve yüzeyi kazıyarak taşımak anlamını taşır; nitekim جرد kökünde soymak, جرف kökünde süpürüp götürmek, جرح kökünde deriyi yırtıp açmak ve جرم kökünde meyveyi ağaçtan kesip koparmak eylemleri bu çekirdeğe dayanır.زZâ harfinin kattığı keskinlik, koparma ve sonlandırma etkisiyle çekme eylemi kökten kesme, biçme ve üzerinde hiçbir kalıntı bırakmayacak şekilde tüketip bitirme anlamına daralmıştır.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaBir yüzey boyunca kütlesel ilerleme, temas ve toplama hareketi.
رİnsan başı; baş, ilk, üstBir nesnenin veya mekânın en üst katmanı, tepe noktası ve yüzeyi.
زKesici alet; kesme, ayırma, biçmeKeskin bir müdahaleyle dilimleme, ayırma, koparıp ortadan kaldırma eylemi.
جرزYüzey boyunca ilerleyerek üst katmanı kesip bütünüyle temizleyen, ardında hiçbir çıkıntı ve örtü bırakmayan süpürücü ve kökten kesici hareket.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKesici bir aletle kökünden biçmek; çekirgelerin veya hayvanların otlağı tamamen yiyip toprağı çıplak bırakması; sofrada hiçbir kırıntı bırakmayan aşırı obur yiyici.
Cahiliye şiiri kullanımıŞammâh b. Dırâr'ın beytinde boğazı ve genzi yırtarcasına kesen şiddetli kuru öksürük için kullanımı: لها بالرغامى والخياشيم جارز
Erken Arapça kullanımTubba‘ın beytinde üzerindeki ağaç ve bitkilerin kökten kesilip tasfiye edildiği çorak arazi tasviri: لا تسقني بيدك إن لم ألقها / جرزا كأن أشاءها مجروز ; ayrıca obur kadın tasviri için meşhur kullanım: ترى العجوز خبة جروزا

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Afro-Asyatik ve Sami dillerinde جرز kökü, özellikle baltayla veya kesici bir aletle kökünden kesme, biçme ve ayırma eylemlerini ifade eden ilksel bir ses-anlam öbeğine dayanır. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede g-r-z (גָּרַז) kökü baltayla kesmek, doğramak ve kökünden koparmak anlamına gelir; nitekim İbranicede gerzen (balta) kelimesi doğrudan bu kökten türemiş kesici alet adıdır. Arapçada kök bir yandan keskin kılıç için sıfatlaşırken (سيف جراز), diğer yandan üzerindeki bütün bitki örtüsü adeta baltayla biçilmiş veya obur bir canlı tarafından tamamen tüketilip sıfırlanmış çorak arazi (أرض جرز) anlamını kazanmıştır. Arapça, kökün taşıdığı fiziksel kesme eylemini hem tüketici oburluğa hem de mutlak bitkisizliğe doğru genişleterek soyutlamıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon, Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönجرزKökünden kesmek, koparmak, sofradaki her şeyi yiyip bitirmek; bitkisi kesilmiş veya tüketilmiş kuru arazi.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice g-r-z (גָּרַז), gerzenBaltayla veya kesici aletle kökten kesmek; balta ismi türetimi.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında güvenilir ses denkliğiyle kanıtlanmış ortak kök tespit edilmedi.Veri bulunamadı

المصدر Brown-Driver-Briggs, Gesenius, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
جرزAnlamlıKökünden kesmek, tüketilmiş zeminÜzerinde canlı bitki kalmamış, süpürülüp çıplak bırakılmış toprak; doymak bilmeyen obur.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
جزرAnlamlıKesmek, boğazlamak, suyun çekilmesiAğacı veya hayvanı kesip parçalamak; denizin çekilerek kıyı zeminini çıplak bırakması.Ortak çekirdek; Kur'an'da geçmez.
رجزAnlamlıSarsılmak, azap, kirlilikSarsıntılı ve istikrarsız hareket; insana musallat olan ruhi ve bedeni pislik veya ilahi ceza.Kur'an'da geçer; zıt yönde sarsıcı dinamizm.
رزجAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde müsta‘mel kaydı bulunsa da yerleşik semantik alanı yoktur; Kur'an'da geçmez.
زجرAnlamlıHaykırarak menetmek, engellemekŞiddetli ses ve baskı ile birini yolundan çevirmek veya harekete geçirmek.Kur'an'da geçer; kesme ve durdurma bağı.
زرجAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde kayıtlı olmakla birlikte bağımsız kök anlamı teşekkül etmemiştir; Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
جرزMerkezBitkisizleşme, kökten kesilmeÜzerindeki her türlü canlı örtünün tamamen kazınarak çıplak kalmasıTüketilerek veya kesilerek sıfır noktasına indirilen arazi hali.
جردKomşuSoyunma, kabuğundan sıyrılmaYüzeydeki dış örtünün çıkarılıp atılmasıجرز kökündeki tüketici kesme yerine جرد daha çok kabuk veya örtünün soyulup açığa çıkmasıdır.
حصدKomşuBiçme, mahsulü toplamaBelirli bir olgunluk sonrasında ekinin hasat edilmesiحصد planlı ve faydalı bir hasat eylemi iken, جرز ardında hiçbir iz bırakmayan mutlak bir tasfiyedir.
جذذKomşuUfalama, kırma, parçalamaBir bütünü küçük parçalara ayırarak yok etmeجذذ nesneyi ufalamaya ve kırmaya odaklanır; جرز ise yüzeyi pürüzsüzce sıyırıp almayı hedefler.
عقرKomşuKökünden kesme, kısırlıkCanlılığı sağlayan hayat damarını kesip verimsiz kılmaعقر doğurganlığın ve verimin içten bozulmasıdır; جرز ise dışsal yüzeyin bütünüyle temizlenmesidir.
نبتZıtFilizlenme, bitme, yeşermeTopraktan canın ve bitkinin fışkırması, yüzeyin örtülmesiجرز durumundaki mutlak çıplaklığın karşıtı olarak toprağın örtüye ve canlılığa kavuşması.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaجرزKökünden kesilmiş, bitkisizYüzeyindeki nebatat bütünüyle tüketilmiş veya kesilmiş kurak zemin.Kesin
Latincearidus, vastatus, desolatusKurak, çorak, tahrip edilmişFiziksel çıplaklığı ve çoraklığı verir; ancak kökteki oburca yenip tükenme dinamizmini dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizcebarren, desolate, stripped bareÇorak, kökünden kazınmış, kupkuruÜzerindeki örtüsü alınmış olmayı iyi karşılar; su ile yeniden canlanma potansiyelini ise bağlam dışı bırakır.Güçlü
Almancakahl, unfruchtbar, ödÇıplak, verimsiz, metrukYüzeyin bitkisizliğini ve ıssızlığını karşılar; tüketim sonucu oluşan arınmışlık nüansı eksiktir.Güçlü
Fransızcaaride, dénudé, dévastéKurak, çıplak bırakılmış, soyulmuşÖrtüsüz kalma ve sıyrılma halini belirtir; kökteki kesilip sıfırlanma hareketini kısmen karşılar.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
صَعِيدًا جُرُزًاKozmik tasfiye ve dünya hayatının süsünün yok edilmesiKıyamet sürecinde yeryüzündeki tüm ziynet, bağ, bahçe ve binaların düzlenip üzerindeki her türlü bitki ve varlığın kökünden kazınması bağlamı (Kehf 18:8).
الْأَرْضِ الْجُرُزِYeniden diriliş için hazırlanan çıplak ve kupkuru araziHiçbir yeşilliği kalmamış, görünüşte ölü toprağa su sevkedilerek ekinlerin ve rızıkların çıkarılması, diriliş delili bağlamı (Secde 32:27).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamBa‘s ve haşir (yeniden diriliş) deliliÖlü ve bitkisiz toprağın canlanması üzerinden cismani dirilişin aklen ve fiilen ispatıSıfır noktasındaki bir varlığın ilahi kudretle yeniden inşa edilmesi.
FıkıhZiraat, ihya ve ölü arazinin imarıÜzerinde hiçbir mülkiyet ve ziraat eseri bulunmayan sahipsiz çorak arazinin (mevât) tespiti ve mülkiyetiZirai potansiyeli uykuda olan, üzerinde fiili ürün bulunmayan toprak.
TefsirKozmik tasfiye ve dünya hayatının hakikatiKehf 18:8'deki ifadenin dünya hayatının aldatıcı süslerinin sıfırlanacağını bildirmesiZahiri debdebenin geçiciliği ve mutlak ontolojik çıplaklık hali.
HadisKıyamet ahvali ve arazi tasvirleriKıyamet günü yerin üzerinde hiçbir işaret ve tümsek kalmaksızın dümdüz ve çıplak kılınması rivayetleriÜzerindeki bütün insan yapımı ve tabii örtülerin süpürülmesi.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhiret ve diriliş tasavvuruOntolojik sıfırlanma noktasıKulun dünyevi aldanıştan arınmasını ve dirilişin tek failini görmesini sağlamaYeryüzü süsünün silinmesi tevhidin mutlak egemenliğini aşikâr kılar.Kesin
İlmiJeoloji ve ekolojiÇölleşme ve kuraklık fazıEkosistemde biyokütlenin sıfırlanması ve su döngüsüyle canlanma eşiğiKurak arazinin su ile teması sonucu biyolojik üretimin tetiklenmesi döngüsü.Güçlü
SiyasiToplumsal kriz ve güç tasfiyesiRadikal güç ve mülk arınmasıGüç ve iktidar vehminin kökünden kazınmasıBâtıl veya mütekebbir yapıların dünya üzerindeki hakimiyet iddialarının hükümsüz kılınması.Muhtemel
İktisadiÜretim ve sermaye döngüsüSıfır sermaye veya atıl rezervÜretim faktörlerinin tamamen durduğu, yeni bir girdi (su/sermaye) bekleyen saf potansiyel haliKatma değerin tamamen yok olduğu kriz anından sonraki yeniden yapılanma zemini.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerFonksiyonun sıfırlanması veya boş kümeBir sistemdeki tüm dinamik değişkenlerin sıfır değerine çekilerek taban çizgisine dönmesi hali.Güçlü
Beşeri bilimlerBoş levha veya radikal mülksüzleşmeToplumsal veya psikolojik yapıdaki tüm birikmiş yapıların tasfiye edilip saf, yalın başlangıç durumuna dönülmesi.Muhtemel

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece coğrafi bir çöl kumu veya baştan beri verimsiz olan taşlık bir araziye indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün kesilme, kökünden biçilme ve tüketilme dinamiğini barındırması; yani arazinin aslında bitki verme kabiliyeti olan fakat üzerindeki örtünün bütünüyle sıyrılmış ve yeni bir su girdisi bekleyen dinamik bir geçiş fazı olması.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKehf 18:8'deki kozmik tasfiyenin dehşetini kavrayamamak; Secde 32:27'deki diriliş mucizesini ise zaten hiçbir şey bitmeyen taşlık sanarak toprağın uykudaki canlılık potansiyelini gözden kaçırmak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın dünya hayatı tasavvuru ile ahiret ve diriliş mekanizması arasındaki bağı kurar; varlığın dış süsünün geçiciliğini ve ilahi müdahaleyle her an sıfırlanıp yeniden inşa edilebilirliğini gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Dünyanın faniliğini ve süslerin zevalini anlatan eskatolojik ayetlerde (Kehf 18:8) ve ölü tabiatın su ile diriltilişini ba‘s delili kılan kozmik ayetlerde (Secde 32:27).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yeryüzündeki mülkiyetin ve medeniyetin kalıcı olduğu zannını yıkar; ölümün bir yok oluş değil, dirilişe hazırlanan mutlak bir temizlenme ve arınma zemini olduğunu fark ettirir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamÜzerindeki ekin ve nebatat bütünüyle kesilip biçilmiş, yenilip tüketilmiş kupkuru, çıplak toprak.
  • Soyut anlamVarlığın tüm harici tezahürlerinden, süs ve yapay eklentilerinden soyutlanarak saf potansiyel ve sıfır noktasına indirgenmesi.
  • Sistematik karşılıkYıkım ile yeniden diriliş arasındaki ara kesit; ilahi girdinin (su/vahiy) yeniden hayat vermesi için zorunlu olan mutlak arınma ve zemin tasfiyesi.
  • LaTeX modeliS0=S∖B→WS′
  • LaTeX açıklamasıBurada S, yeryüzünü ve üzerindeki tüm unsurları ifade eder. B, yüzeydeki bütün bitki, süs ve canlılık katmanını gösterir. S∖B işlemiyle bu katmandan bütünüyle arındırılan taban, çıplak ve kesilmiş zemin olan S0 yani جرز durumunu simgeler. Dışsal bir fail veya girdi olan W (su veya ilahi emir) sisteme dahil olduğunda, sıfırlanmış zemin S′ biçiminde yeni bir diriliş ve canlılık fazına evrilir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ج