خنزر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: خ-ن-زالصيغ: ٣ · الجذور المجاورة: ٦٠ · الآيات: ٥ · السور: ٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».خنقنطحالْخِنْزِيرِخنزربغيهللرحمأثمضررغيرذكو

الجذرالصيغ ٣الآيات ٥السور ٤المجاورة ٦٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

خنزر

خ - ن - ز

جذر
  • الورود: ٥
  • الآيات: ٥
  • الصيغ: ٣
  • المعاجم: ٦

معناه في القرآن: Domuz

ملاحظاتي

المعاجم(٦)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٥٠٩
الخاء والراء خرمل: عجوز خِرْمِلٌ متهدمة. والخِرْمِلُ: الحمقاء. خرنب: الخَرنُوبُ والخَرُّوبُ بشجر ينبت بالشام، له حب كحب الينبوت، يسميه أهل العراق القثاء الشامي، وهو يابس أسود. نخرب: النُّخْروبُ واحد النَّخاريب، وهي خروق تكون في موضع نحو نَخاريب الزنابير. والقادح يُنَخْرِبُ الشجرة، وشجرة مُنَخْرَبْةٌ إذا خلقت وصار فيها النَّخاريب. والنَّخْروبُ: الثقبة التي فيها الزنابير. يقال: إنه لأضيق من
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٠٢
الخِنْزيرُ: واحد الخَنازير. والخَنازيرُ أيضاً: عِلَّةٌ معروفة، وهي قُروحٌ صُلْبَةٌ تَحْدُثُ في الرقبة.
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٣٧٨
الخَنْزَرَةُ: الغِلَظُ. والخَنْزَرَةُ: الفأْس الغليظة. وخَنْزَرَةُ والخَنْزَرُ: موضعان؛ أَنشد سيبويه: أَنْعَتُ عَيراً من حَمِيرِ خَنْزَرَهْ، في كُلِّ عَيْرٍ مائتان كَمَرَهْ وأَنشد أَيضاً: أَنْعَتُ أَعْيَاراً رَعَيْنَ الخَنَزَرا، أَنْعَتُهُنَّ آيُراً وكَمَرَا ودارَةُ خَنْزَرٍ: موضع هناك؛ عن كراع التهذيب: وخَنْزَرٌ اسم موضع؛ قال الجعدي: أَلَمَّ خَيَالٌ من أُمَيْمَةَ مَوْهِناً طَرُوقاً، وأَصحابي
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٩٧٤
الخنزرة، أهمله الجوهري هنا، وأورده في تركيب خزر وقال ابن دريد: هو الغلظ قال: ومنه اشتقاق الخنزير، على رأي. الخنزرة: فأس غليظة عظيمة تكسر بها الحجارة، أورده في تركيب خزر. ودارة خنزر، كجعفر: موضع، عن كراع. وفي التهذيب: خنزر من غيؤ ذكر دارة، قال الجعدي: ألم خيال من أميمة مـوهـنـا طروقا وأصحابي بدارة خنزر. والخنزرتين: من داراتهم وقد تقدم في خزر. وخنزرة موضع، أنشد
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٣
خَنْزَرَ خَنْزَرَ خنزر : and خِنْزِيرٌ: see art. خزر.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٦٬٦٨٦
خنزر خَنْزَرَ - يُخَنْزِرُ - خِنْزِيْر - خَنَازِيْر خَنْزَرَ - يُخَنْزِرُ + الكائن: يغلظ في رقبته وجلده وجسمه خِنْزِيْر: الدابة المعروفة خَنازِيْر: جمع " خِنْزِيْر" واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " بيان البنية المادية لكائن، مع الإشارة لكِبَر أو عِظَم أو سِمَن هذه البنية "، وهي: جَسَدَ - يَجْسُدُ، جَسُمَ - يَجْسُمُ، سَمِنَ - يَسْمَنُ، بَدَنَ -
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٦٠ (الإجمالي: ٧٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. هلل

    الآيات المشتركة: ٤ · Boğazlandı

  2. دمم

    الآيات المشتركة: ٤ · Ve kan

  3. لحم

    الآيات المشتركة: ٤ · Et

  4. ضرر

    الآيات المشتركة: ٤ · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir

  5. حرم

    الآيات المشتركة: ٤ · Hiram keçe demektir

  6. موت

    الآيات المشتركة: ٤ · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…

  7. غير

    الآيات المشتركة: ٤ · Ğayr, Ğayr dışında demektir

  8. غفر

    الآيات المشتركة: ٤ · Ğafere, Hefere kelimesi ile akrabadır

  9. رحم

    الآيات المشتركة: ٤ · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir

  10. بغي

    الآيات المشتركة: ٣ · Buğa boğa demektir

  11. خنق

    الآيات المشتركة: ١ · Haneke (Kef) çene demektir

  12. ذكو

    الآيات المشتركة: ١ · Kestiniz

الآيات التي ورد فيها(٥)

  1. إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

    Domuz

  2. حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ …

    Domuz

  3. إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

    Domuz

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökخنزر
YapıDörtlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerرجس, نجس, خنز
Zıt Kökطيب
Çekirdek Özet 1İrilik, kabalık, kütlük ve biyolojik olarak bilinen domuz türü
Çekirdek Özet 2Tüketimi kesin haram kılınan murdar beden ve ahlaki soysuzlaşmanın cezalandırılma timsali
Çekirdek Özet 3Temiz fıtrattan sapmanın somutlaşması, nesnel necislik ve manevi mesh göstergesi
Kritik Hata RiskiKökün getirdiği yasağın yalnızca biyolojik ete indirgenerek necaset ve mahiyet boyutunun dışlanması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
خنBurnun basıklığı, kokuşma, içeri gömülme ve boğukluk; nitekim خنس geri çekilip gizlenmeyi, خنق nefesi boğazda tıkamayı ifade ederزBasıklık ve gömüklük hareketine sertlik, keskin bir yöneliş ve ayrışma boyutu katılmıştır
خنBasıklık, kokuşma ve içeri çekilme anlamındaki ilksel çekirdekرÇekirdeğin kazandığı sertliğe baş, küt kafa yapısı, irilik ve belirgin bir gövde formu eklenerek dörtlü isim kalıbına dönüşmüştür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
خÇit veya duvar imgesi üzerinden sürtünmeli türetmeDış dünyadan ayrılan, kapalılık ve pürüz barındıran fiziksel sınır
نFiliz, yılan veya tohumCanlılık, biyolojik üreme, süreklilik ve içsel dürtü
زKesici alet veya kamaKeskin ayrım, sert hareket, yarılma ve saldırganlık potansiyeli
رİnsan veya canlı başıÖne çıkan baş yapısı, yönlendirici merkez ve bedensel kabalık
خنزرBaşını öne eğerek toprağı yaran, kaba ve kapalı beden formuna sahip canlıKapalı ve kalın bir gövde üzerinde toprağı süren, küt başlı ve iştihası sınır tanımayan hayvansal hareket tipini canlandırır

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBedenin kaba ve kalın olması, küt balta anlamındaki kullanım ve gözü kısarak dik bakma eylemi
Cahiliye şiiri kullanımıLebîd b. Rebîa divanında bir mevki adı olarak geçer: بالغُرابات فَزَرَّافاتِها / فبخنْزِيرٍ، فأَطْرَافِ حُبَلْ
Erken Arapça kullanımMuhadram şair en-Nâbiğa el-Ca‘dî şiirinde bir yer adı olarak zikreder: أَلَمَّ خَيَالٌ من أُمَيْمَةَ مَوْهِناً / طَرُوقاً، وأَصحابي بدارَةِ خَنْزَرِ

المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Dīvânu Lebîd.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde خنزر kökü, erken Proto-Sami dönemden itibaren domuz hayvanını adlandıran köklü bir isim köküdür. Proto-Sami formun *hazīr- biçiminde olduğu kabul edilir. Akadcada ḫuzīru(m), İbranicede ḥăzīr (חֲזִיר), Aramice ve Süryanicede ḥzīrā (ܚܙܝܪܐ) şeklinde düzenli ses denklikleriyle korunmuştur. Ugarit dilinde ḫnzr biçiminde genizcil ses türemesi (nazalizasyon) görülür; Arapçadaki خنزر formu da Ugaritçe ile paralel olarak nun harfinin araya girmesiyle oluşan bu genişlemiş kök varyantını temsil eder. Arap filologları kökü bazen kaba ve gözü kısık bakış anlamındaki خزر kökünden türemiş saymışlarsa da karşılaştırmalı Sami dilbilimi bunun doğrudan Proto-Sami hayvan adına uzandığını ve biyolojik bir adlandırma olduğunu doğrular.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönخزر kökünden genizcil eklemeli yapıGözü kısık ve kaba bakışlı olmayı anlatan kökten ilave nun ile türetildiği görüşü dilcilerce tartışılmıştırGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkadca ḫuzīru, İbranice ḥăzīr, Ugaritçe ḫnzrProto-Sami hayvan adının Arapça ve Ugaritçede nazalize varyantla devam eden doğrudan ortak mirasıdırKesin
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dillerin diğer kollarında güvenilir ve düzenli bir soydaş tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

المصدر David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
خنزرAnlamlıDomuz; kabalık ve kütlükBiyolojik domuz türünü ve kabalık gösteren beden yapısını ifade ederHedef kök; Kur'an'da geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
خنزرMerkezBiyolojik hayvan ve haramlıkSomut biyolojik varlığı, necis kabul edilen eti ve fıtri sapkınlığı temsil ederVarlığı bizatihi necis ve haram kılınmış nesne
رجسKomşuMaddi ve manevi pislikBiyolojik türe bağlı kalmaksızın iğrençlik, haramlık ve murdarlık vasfını belirtirKur'an'da domuz etinin gerekçesi olarak nitelenir
نجسKomşuHükmi ve fiziki kirlilikDinen arınmayı gerektiren, temizlik karşıtı somut veya soyut kirliliği anlatırDomuzun bizatihi yapısına yüklenen kirlilik vasfı
خنزKomşuKokuşma ve bozulmaEtin veya gıdanın bekleyerek bozulup çürümesini ve kokuşmasını ifade ederBiyolojik çürüme ile türemişlik arasındaki fonetik akrabalık
طيبZıtTemizlik, helallik ve fıtrilikİnsana şifa veren, temiz, nezih ve helal kılınmış rızıkları kapsarTüketimi mübah ve fıtrata uygun olan her türlü nimet

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaخنزرDomuzBiyolojik hayvan türü ve dinen necis kabul edilen bedenKesin
LatinceSus, porcusDomuzBiyolojik hayvanı ve onun etini karşılar; dinsel yasaklık boyutu Latince sözcüklerin özünde yer almazKesin
İngilizceSwine, pig, porkDomuz, domuz etiSwine genel ve aşağılayıcı mecazlara açık türü, pig canlı hayvanı, pork ise yalnızca tüketilen etini karşılarKesin
AlmancaSchweinDomuzBiyolojik türü karşılar; ahlaki veya dinsel necislik anlamı sözcüğe sonradan yüklenen mecazi kullanımlara bağlıdırKesin
FransızcaPorc, cochonDomuzCanlı türü ve etini ifade eder; Kur'an'daki ontolojik pislik ve yasaklık alanını doğrudan taşımazKesin

المصدر Oxford Latin Dictionary, Kluge Etymologisches Wörterbuch, Dictionnaire Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْخِنْزِيرِ / خِنْزِيرٍTüketimi haram kılınan murdar etYiyeceklerin helal ve haram sınırlarının çizildiği fıkhi bağlamlar (Bakara 2:173, Mâide 5:3, En'âm 6:145, Nahl 16:115)
الْخَنَازِيرَFıtrattan sapma cezası olarak meshLanetlenmiş ve ilahi gazaba uğramış kimselerin dönüştürüldüğü aşağılık suret (Mâide 5:60)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi lanet ve mesh meselesiMâide 5:60 ayetinde geçen domuzlara dönüştürülmenin fiziksel bir başkalaşım mı yoksa ahlaki soysuzlaşma mı olduğu tartışmasıİnsani fıtratın ilahi irade tarafından en aşağı hayvani mertebeye düşürülmesi
FıkıhHaram gıdalar ve necaset hükümleriDomuzun yalnızca etinin mi yoksa yağ, deri ve kemik dahil bütün cüzlerinin mi necis ve gayri mütekavvim olduğuAynen necis olma ve hiçbir cüzünden istifade edilememe kuralı
TefsirLahmü'l-hınzîr terkibinin kapsamıEn'âm 6:145 ayetindeki zamirin domuza dönerek onun bizatihi pislik sayılması gerekçesiBiyolojik haramlığın ontolojik gerekçesi olarak pislik vasfı
HadisAhir zaman alametleri ve deccal dönemiDomuzun öldürülmesi ve haçın kırılması rivayetleri üzerinden tahrif edilmiş ibadetlerin tasfiyesiBatıl ritüel ve haram tüketim alışkanlıklarının nihai olarak ilga edilmesi

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniFıtrat ve helal-haram ayrımıAynen necis nesneTüketim alanından mutlak menBiyolojik yapısı gereği arındırılamaz kabul edilen varlık kategorisiKesin
İlmiHijyen ve parazitolojiPatojen ve biyolojik risk taşıyıcıBeslenme zincirinde sınır çekmeİnsan sağlığına zararlı biyolojik unsurların fıtri korunma refleksiyle elenmesiGüçlü
SiyasiHukuki egemenlik ve kamu düzeniKamusal alanda yasaklı maddeFıkhi sınırların korunmasıİslam toplumunun kamu düzeninde alım-satımı ve serbest dolaşımı engellenen emtiaGüçlü
İktisadiMütekavvim mal statüsüGayri mütekavvim varlıkİktisadi değersizlikMüslümanlar arasında hukuki ve ticari değere konu olamama ilkesiKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerToksik girdi ve kirletici unsurBir sistemin çalışma döngüsüne girdiğinde filtreleri tıkayan veya yapıyı bozan arındırılamaz bileşenGüçlü
Beşeri bilimlerFıtri kimliğin yozlaşması (deformasyon)Toplumsal veya bireysel ahlakın insani vasıflarını yitirerek en alt içgüdüsel düzeye gerilemesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiYasağın yalnızca domuz etindeki trişin veya parazitlere bağlanarak tıbbi tedbirlerle tüketilebileceğinin zannedilmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an kökü hem bedensel kirlilik hem de insani şerefin yitirilerek aşağılık bir forma dönüşmesiyle irtibatlandırır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataYasağın nesnel ve ontolojik boyutunun yok sayılarak salt dönemsel bir sağlık tedbirine indirgenmesi

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın helal-haram sınırlarında nesnel necaset kavramını ve ahlaki bozulmanın varacağı nihai fıtrat kaybını somutlaştırdığı için vazgeçilmezdir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yiyecek yasaklarını bildiren ahkâm ayetlerinde ve Ehl-i Kitab'ın saptırıcı tutumlarının eleştirildiği mesih bağlamlı ceza ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Domuz yasağının rastgele bir tabu olduğu veya sadece pişirme yetersizliğinden kaynaklandığı iddiasını reddederek fıtri arılık ile ilahi sınır bilincini tesis eder.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBiyolojik domuz türü, kaba, küt ve kalın beden yapısı.
  • Soyut anlamTemiz fıtrattan kopuş, ontolojik kirlilik ve insani haysiyetin hayvani bayağılığa gerilemesi.
  • Sistematik karşılıkİktisadi ve fıkhi alanda gayri mütekavvim, dini alanda aynen necis ve mutlak surette yasaklanmış unsur.
  • LaTeX modeliH={x∈B∣N(x)=1}  ⟹  T(x)=0∧V(x)=0
  • LaTeX açıklamasıModelde B biyolojik varlıklar kümesini, x incelenen varlığı, N(x) nesnel necaset ve murdarlık fonksiyonunu temsil eder. N(x)=1 olması durumunda varlık haramlık kümesi H içine girer; bunun kaçınılmaz sonucu olarak T(x)=0 ile tüketim ve istifadenin mutlak sıfırlanması, V(x)=0 ile de iktisadi ve hukuki değerin bütünüyle iptal edilmesi gösterilmiştir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: خ