سدد

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: س-د-دالصيغ: ٣ · الجذور المجاورة: ٢٩ · الآيات: ٥ · السور: ٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».قرنتركقولخشيسددمأجوجيأجوجسَدًّاضعفبينفقهذرر

الجذرالصيغ ٣الآيات ٥السور ٤المجاورة ٢٩

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

سدد

س - د - د

جذر
  • الورود: ٦
  • الآيات: ٥
  • الصيغ: ٣
  • المعاجم: ٩

Set, engel, baraj dermektir. Redm ile set arasındaki fark şudur: Sette arada hiç geçiş yoktur. Redm de ise arada geçiş yapılan yerler vardır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Set, engel, baraj dermektir. Redm ile set arasındaki fark şudur: Sette arada hiç geçiş yoktur. Redm de ise arada geçiş yapılan yerler vardır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٥١٠
باب السين والدال س د، د س يستعملان سد: السُّدُود: السِّلال تُتَّخَذُ من قُضبانٍ لها أطباقٌ، وتجمع على السِّداد أيضاً، والواحِدُ سَدٌّ. والسِّدادُ: الشيء الذي تُسَدُّ به كُوَّة أو منفَذٌ سَدّاً، ومنه قيل: في هذا سِدادٌ من عَوَزٍ، أي يَسُدُّ من الحاجة سَدّاً. والسَّدُّ: رَدْمُ الثَّلْمِة، والشَّعْبِ ونحوِه. والسَّدادُ: إصابةُ القَصد. والسَّدادُ: مصدر، ومنه السَّديد، قال: أُعلِّمُه الرِّمايةَ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٢٢٣
التَسْديدُ: التوفيقُ للسداد، وهو الصوابُ والقصدُ من القول والعمل. ورجلٌ مُسَدَّدٌ، إذا كان يعمل بالسداد والقصد. والمُسَدَّدُ: المُقَوَّمُ. وسَدَّدَ رمحَهُ، وهو خلاف قولك: عَرَّضَهُ. وسَدَّ قولُهُ يَسِدُّ بالكسر، أي صار سَديداً. وإنه لَيُسِدُّ في القول فهو مُسِدٌّ، إذا كان يصيب السَدادَ، أي القصدَ. ويقال للرجل: أَسْدَدْتَ ما شئتَ، إذا طلب السَدادَ والقصدَ. وأَمْرٌ سَديدٌ وأَسَدُّ، أي قاصدٌ. وقد
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٢٢٨
س د د سد الثلمة فانسدت واستدت وهذا سدادها‏.‏ وضرب بينهما سد وسد وضربـت بينهمـا الأسداد وغشيت سدة فلان وهي ما بين يدي بابه أو بابه‏.‏ قال‏:‏ ترى الوفود قياماً عنـد سدتـه يغشون باب مـزور غيـر زوار وفـي الحديـث ‏"‏ الشعـث الـرءوس الذيـن لا تفتـح لهـم السـدد ‏"‏ أي الأبـواب‏.‏ وهـو علـى سـداد مـن أمـره وسدد‏.‏ وقلت له سداداً من القول وسددا‏:‏ صواباً‏.‏ قال كعب‏:‏ ماذا عليها وماذا كان ينقصهـا
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١١٬٠٨٧
السَّدُّ: إِغلاق الخَلَلِ ورَدْمُ الثَّلْمِ. سَدَّه يَسُدُّه سَدّاً فانسدّ واستدّ وسدّده: أَصلحه وأَوثقه، والاسم السُّدُّ. وحكى الزجاج: ما كان مسدوداً خلقه، فهو سُدٌّ، وما كان من عمل الناس، فهو سَدٌّ، وعلى ذلك وُجِّهت قراءَة من قرأَ بين السُّدَّيْنِ والسَّدَّيْن. التهذيب: السَّدُّ مصدر قولك سَدَدْتُ الشيء سَدّاً. والسَّدُّ والسُّدّ: الجبل والحاجز. وقرئ قوله تعالى: حتى إِذا بلغ بين السّدَّين،
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٬٠٠٩
* س د د * * التَّسْدِيدُ * التوفيق * للسَّدَادِ * بالفتح وهو الصواب والقصد من القول والعمل و * المُسَدَّدُ * الذي يعمل بالسداد والقصد وهو أيضا المقوم و * سَدَّدَ * رمحه * تسديدا * ضد عرضه و * سَدَّ * قوله يسد بالكسر * سَدَاداً * بالفتح صار سديدا وأمر * سَدِيدٌ * و * أسَدُّ * أي قاصد و * اسْتَدَّ * الشيء استقام قال الشاعر % أعلمه الرماية كل يوم % فلما استد ساعده رماني % قال الأصمعي اشتد بالشين
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٩٬٨٤٨
سدده تسديدا أي الرمح: قومه كذا في الصحاح. وقال أهل الأفعال: سدد سهمه إلى المرمى: وجهه. زاد في التوشيح: وبالشين المعجمة لغة فيه. وقالوا سدده علمه النضال وسد الثلم: أصلحه وأوثقه. وسدده: وفقه للسداد، بالفتح أي الصواب من القول والعمل والقصد منهما. والإصابة في المنطق: أن يكون الرجل مسددا، ويقال: إنه لذو سداد في منطقه وتدبيره. وكذلك في الرمي. ومنه اللهم سددني، أي وفقني. وسد الرجل والسهم بنفسه والرمح
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٦٣١
سَدَّ سَدَّ U ( n. ac. سَدّ 1 ), a. Stopped, closed; filled up; corked. b. Barred; obstructed. c. I ( n. ac. سَدَاْد 22 ), Was straight, direct, right; went right, straight; hit. d. [ Fī ], Was upright, honest, straight-forward, sincere &c. in. e. Paid in kind ( debt ). سَدَّدَ سَدَّدَ II , a. Directed, guided aright. أَسْدَدَ أَسْدَدَ IV , a. see I (c) . اِنْسَدَدَ اِنْسَدَدَ VII ,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣١٬٤٠٠
سدد سَدَّ - يَسُدُّ - سَدّ -سَدّيْن سَدَّ - يَسُدُّ + كائن أو شيء + شيئاً: يمنع ويحجز التقدم والحركة منه وإليه عبر مسار محدد سَدّ: اسم فعل " سَدَّ - يَسُدُّ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " سَدَّ - يَسُدُّ ": اسم آلة: الشيء الذي يسد: الذي يحجز ويعيق شيئاً من التقدم عبر مسار محدد سَدَّيْن: مثنى " سَدّ " واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الغلق والختم
رابط المدخل

سدد سَدَّ - يَسُدُّ - سَدّ -سَدّيْن سَدَّ - يَسُدُّ + كائن أو شيء + شيئاً: يمنع ويحجز التقدم والحركة منه وإليه عبر مسار محدد سَدّ: اسم فعل " سَدَّ - يَسُدُّ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " سَدَّ - يَسُدُّ ": اسم آلة: الشيء الذي يسد: الذي يحجز ويعيق شيئاً من التقدم عبر مسار محدد سَدَّيْن: مثنى " سَدّ " واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الغلق والختم والقفل ومنع الحركة من داخل الشيء إلى خارجه ومن خارجه إلى داخله"، وهي: خَتَمَ - يَخْتِمُ، قَفَل - يَقْفُلُ، سَدَّ - يَسُدُّ، غَلَقَ - يغْلِقُ، وَصَدَ - يَصِدُ، سَكَرَ - يَسْكُرُ يفرق لفظاً: سَدَّ - يَسُدُّ + كائن أو شيء + شيئاً: يمنع ويحجز التقدم والحركة منه وإليه عبر مسار محدد سَدَّ - يَسِدُّ + كائن أو شيء أو أمر + كائناً أو شيئاً: يصيبه بدقة: يتوجه إليه فيصيبه على وجه الدقة

سد - سدين ﴿حتى إذا بلغ بين السدين وجد من دونهما قوما لا يكادون يفقهون قولا (93) قالوا يا ذا القرنين إن يأجوج ومأجوج مفسدون في الأرض فهل نجعل لك خرجا على أن تجعل بيننا وبينهم سدا (94) قال ما مكني فيه ربي خير فأعينوني بقوة أجعل بينكم وبينهم ردما (95) آتوني زبر الحديد حتى إذا ساوى بين الصدفين قال انفخوا حتى إذا جعله نارا قال آتوني أفرغ عليه قطرا (96)﴾ الكهف ﴿وجعلنا من بين أيديهم سدا ومن خلفهم سدا فأغشيناهم فهم لا يبصرون(9)﴾ يس مختار الصحاح ● [سدد] س د د: التَّسْدِيدُ التوفيق للسَّدَادِ بالفتح وهو الصواب والقصد من القول والعمل و المُسَدَّدُ الذي يعمل بالسداد والقصد وهو أيضا المقوم و سَدَّدَ رمحه تسديدا ضد عرضه و سَدَّ قوله يسد بالكسر سَدَاداً بالفتح صار سديدا وأمر سَدِيدٌ و أسَدُّ أي قاصد و اسْتَدَّ الشيء استقام قال الشاعر أعلمه الرماية كل يوم فلما استد ساعده رماني قال الأصمعي اشتد بالشين المعجمة ليس بشيء و السَّدَدُ بفتحتين الاستقامة والصواب مثل السَّدَادِ بالفتح و سِدَادُ القارورة والثغر موضع المخافة بالكسر لا غير ومنه قوله ليوم كريهة وسداد ثغر وهو سده بالخيل والرجال وأما قولهم فيه سِدَادٌ من عوز وسداد من عيش أي ما تسد به الخلة فيكسر ويفتح والكسر أفصح و سَدَّ الثلمة ونحوها من باب رد أي أصلحها وأوثقها و السَّدُ بالفتح والضم الجبل والحاجز قلت وفي الديوان وقال بعضهم السد بالضم ما كان من خلق الله وبالفتح ما كان من عمل بني آدم و اسْتَدّتْ عيون الخرز و انْسَدَّتْ بمعنى و السُّدَّةُ بالضم باب الدار وفي الحديث ﴿الشعث الرءوس الذين لا تفتح لهم السُّدَد﴾ الراغب سد - السد والسد قيل هما واحد، وقيل: السد: ما كان خلقة، والسد: ما كان صنعة (انظر: البصائر 3/204؛ وعمدة الحفاظ: سد)، وأصل السد مصدر سددته، قال تعالى: }بيننا وبينهم سدا﴿[الكهف/94]، وشبه به الموانع، نحو:﴾وجعلنا من بين أيديهم سدا ومن خلفهم سدا﴿[يس/9]، وقرئ﴾سدا{ (وهي قراءة نافع وابن كثير وأبي عمرو وابن عامر وشعبة عن عاصم ويعقوب)، السدة: كالظلة على الباب تقيه من المطر، وقد يعبر بها عن الباب، كما قيل: (الفقير الذي لا يفتح له سدد السلطان) (وعن أبي الدرداء أنه أتى باب معاوية فلم يأذن له، فقال: من يأت سدد السلطان يقم ويقعد. انظر: الفائق 2/167؛ والبصائر 3/204)، والسداد والسدد: الاستقامة، والسداد: ما يسد به الثلمة والثغر، واستعير لما يسد به الفقر. ملخص اللسان 1. السَّدُّ: إِغلاق الخَلَلِ ورَدْمُ الثَّلْمِ. 2. سَدَّه يَسُدُّه سَدّاً فانسدّ واستدّ وسدّده: أَصلحه وأَوثقه، والاسم السُّدُّ. وحكى الزجاج: ما كان مسدوداً خلقه، فهو سُدٌّ، وما كان من عمل الناس، فهو سَدٌّ، 3. والسَّدُّ والسُّدّ: الجبل والحاجز. 4. والسَّد، بالفتح والضم: الردم والجبل؛ 5. والسِّدادُ: ما سُذَّ به، والجمع أَسِدَّة. 6. وقالوا: سِدادٌ من عَوَزٍ وسِدادٌ من عَيْشٍ أَي ما تُسَدُّ به الحاجة، 7. وكل شيء سَدَدْتَ به خَلَلاً، فهو بالكسر، ولهذا سمي سِداد القارورة، بالكسر، وهو صِمامُها لأَنه يَسُدُّ رأْسَها؛ 8. قال: وأَما السَّداد، بالفتح، فإِنما معناه الإِصابة في المنطق أَن يكون الرجل مُسَدَّداً. 9. وكذلك في الرمي. يقال: سَدَّ السَّهْمُ يَسِدُّ إِذا استقام.وسَدَّدْتُه تسديداً. 10. واسْتَدَّ الشيءُ إِذا استقام؛ 11. والسُّدُّ: ذهاب البصر، 12. السُّدُّ من السحاب النَّشءُ الأَسود من أَي أَقطار السماء نشأَ. والسُّدّ السحاب المرتفع السادُّ الأُفُق، والجمع سُدودٌ؛ 13. والسُّدّ: القطعة من الجراد تَسُدُّ الأُفُقَ؛ 14. وقيل: ما قابلك فسَدَّ ما وراءَه فهو سَدٌّ وسُدٌّ. 15. يقال سَدَّ عليك الرجلُ يَسِدُّ سَدّاً إِذا أَتى السَّدادَ. وما كان هذا الشيء سديداً ولقد سَدَّ يَسدُّ سَداداً وسُدوداً، 16. والسَّدُّ: سَلَّة من قضبان، والجمع سِدادٌ وسُدُدٌ. 17. السُّدودُ السِّلالُ تتخذ من قضبان لها طباق، والواحدة سَدَّة؛ 18. والسُّدَّة أَمام باب الدار، وقيل: هي السقيفة. ومن جعل السُّدَّة كالصُّفَّة او كالسقيفة فإِنما فسره على مذهب أَهل الحَضَر،السُّدَّة كالصُّفَّة تكون بين يدي البيت، والظُّلَّة تكون بباب الدار؛ 19. والسُّدَّة والسُّداد، مثل العُطاس والصُّداع: داء يسدُّ الأَنف يأْخذ بالكَظَم ويمنع نسيم الريح. 20. والسَّدُّ: العيب، مثل العَمى والصمَم والبَكم وكذلك الأَيه والأَبه 21. والسَّدَد: القصْد في القول والوَفْقُ والإِصابة، والسَّديدُ والسَّداد: الصواب من القول. وسَدَّ قوله يَسِدُّ، بالكسر، إِذا صار سديداً. والتَّسديدُ: التوفيقُ للسداد، وهو الصواب والقصد من القول والعمل. 22. والسُّدُّ: الظِّلُّ؛ لسان العرب ● - سدد: السَّدُّ: إِغلاق الخَلَلِ ورَدْمُ الثَّلْمِ. سَدَّه يَسُدُّه سَدّاً فانسدّ واستدّ وسدّده: أَصلحه وأَوثقه، والاسم السُّدُّ. وحكى الزجاج: ما كان مسدوداً خلقه، فهو سُدٌّ، وما كان من عمل الناس، فهو سَدٌّ، وعلى ذلك وُجِّهت قراءَة من قرأَ بين السُّدَّيْنِ والسَّدَّيْن. التهذيب: السَّدُّ مصدر قولك سَدَدْتُ الشيء سَدّاً. والسَّدُّ والسُّدّ: الجبل والحاجز. وقرئ قوله تعالى: حتى إِذا بلغ بين السّدَّين، بالفتح والضم. وروي عن أَبي عبيدة أَنه قال: بين السُّدّين، مضموم، إِذا جعلوه مخلوقاً من فعل الله، وإِن كان من فعل الآدميين، فهو سَد، بالفتح، ونحو ذلك قال الأخفش. وقرأَ ابن كثير وأَبو عمرو: بين السَّدَّين وبينهم سَدّاً، بفتح السين. وقرأَ في يس: من بين أَيديهم سدّاً ومن خلفهم سُدّاً، يضم السين، وقرأَ نافع وابن عامر وأَبو بكر عن عاصم ويعقوب، بضم السين، في الأَربعة المواضع، وقرأَ حمزة والكسائي بين السُّدَّين، بضم السين. غيره: ضم السين وفتحها، سواء السَّدُّ والسُّدُّ؛ وكذلك قوله: وجعلنا من بين أَيديهم سدّاً ومن خلفهم سدّاً، فتح السين وضمها. والسَّد، بالفتح والضم: الردم والجبل؛ ومنه سدّ الرّ

الصيغ(٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٩ (الإجمالي: ٤١)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. مأجوج

    الآيات المشتركة: ١ · Ve Me’cûc

  2. يأجوج

    الآيات المشتركة: ١ · Ye’cüc

  3. خلف

    الآيات المشتركة: ٢ · Half : Ense demektir

  4. بين

    الآيات المشتركة: ٣ · Beyn topraktaki yarık demektir

  5. قول

    الآيات المشتركة: ٤ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  6. وقي

    الآيات المشتركة: ٢ · Takva kelimesindeki ilk te harfi vavdan dönüşmüştür, vav…

  7. فقه

    الآيات المشتركة: ١ · Kavrarlar

  8. كود

    الآيات المشتركة: ١ · Neredeyse o

  9. غشو

    الآيات المشتركة: ١ · Örter

  10. جعل

    الآيات المشتركة: ٢ · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

  11. قرن

    الآيات المشتركة: ١ · “Kevarir” kristal, “karun” mücevherci demektir

  12. ذرر

    الآيات المشتركة: ١ · Zerre toz demektir

الآيات التي ورد فيها(٥)

  1. قَالُوا يَاذَا الْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلَى أَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا

    Set

  2. وَجَعَلْنَا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْنَاهُمْ فَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ

    Set

  3. وَجَعَلْنَا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْنَاهُمْ فَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ

    Set

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökسدد
YapıÜçlü
Özel DurumMükerrer
Bağlamsal Yakın Köklerردم, حجز, منع
Zıt Kökفتح
Çekirdek Özet 1Bir açıklığı, gediği veya yarığı tam kapatarak geçişi bütünüyle engelleme ve arızayı onarma
Çekirdek Özet 2Haktan sapmaya, yozlaşmaya ve bâtılın sızmasına imkân vermeyen, hedefe tam isabet eden muhkem söz ve durum
Çekirdek Özet 3Boşluk ve tutarsızlık barındırmayan, çatlakları onaran, varlığı koruma altına alan adalet ve doğruluk intizamı
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca fiziksel taş yığını veya toprak bariyere indirgeyip kavli sedîd terkibindeki ahlaki ve ontolojik gediği kapatan doğruluk boyutunu ıskalamak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سدSalıverme, serbest bırakma, bir yöne doğru yayılma veya örtme; nitekim سدي kökünde başıboş bırakma ve çözülme, سدر kökünde saçın salınması ve gözün kararması anlamı vardırدYayılma ve gevşekliği durdurarak hareketi sert bir engelle sınırlandırmış, salıvermenin tam zıddı olarak açıklığı sımsıkı kapatma, tahkim etme ve boşluk bırakmama anlamı katmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekDayanak noktası oluşturma, direnç gösterme, sızmayı ve geçişi engelleyen koruyucu hat çekme
دKapıGeçiş eşiği, girilip çıkılan menfez veya aralık
دKapıAralığı çift taraflı kilitleme, girişi bütünüyle pekiştirerek geçit vermez kılma
سددDestekle kapıyı çift taraflı kilitlemeAçık bulunan veya gedik veren bir geçidi sağlam bir destekle bütünüyle örterek her türlü kontrolsüz geçişi kesin biçimde durdurma hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDuvardaki veya kaptaki bir yarığı, gediği tıkayarak kapatmak; sızdıran deliği nesneyle örtmek; vadi veya dağ arasına çekilen engel
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairlerinden Ma‘n b. Evs el-Müzenî'ye de atfedilen darb-ı mesel niteliğindeki beyitte kolun atış için tam kıvamına gelmesi ve hedefe isabet etmesi anlamında geçmektedir: أُعَلِّمُهُ الرِّمَايَةَ كُلَّ يَوْمٍ / فَلَمَّا اسْتَدَّ سَاعِدُهُ رَمَانِي
Erken Arapça kullanımİhtiyacı karşılayacak asgari geçimlik pay için söylenen سِدَادٌ مِنْ عَوْزٍ ifadesinde, fakirlik gediğini kapatan nesne anlamında kullanılmıştır; ayrıca evin önündeki giriş ve eşik alanına سُدَّة denilmiştir

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāġa.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinde سدد kökü, fiziksel bir gediğin, boşluğun veya ağzın tıkanması, birleştirilmesi ve hedefe yöneltilmesi matrisiyle doğrudan ilişkilidir. İbranicede sıraya koymak, tanzim etmek, düzene sokmak anlamlarına gelen s-d-r kökü ile fonetik ve semantik akrabalık taşır; Süryanicede de aralığı kapatma ve çatlağı tıkama yönündeki kullanımlar mevcuttur. Akadcada düzenleme, sıraya dizme ve nizama sokma bildiren sadāru fiiliyle semantik bir kesişim gösterir. Arapçada kök, ikizleşen son sesle birlikte maddî planda aşılmaz ve sızdırmaz bir engel kurma, manevî planda ise lafız ve mânada hiçbir gedik, çelişki veya sapma bırakmayan isabetli ve muhkem söz üretme şeklinde özelleşmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönسددDuvardaki gediğin tıkanması anlamından hedefe tam isabet eden doğru söze ve arızasız davranışa geçişKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Süryanice düzenleme, tıkama ve tanzim kökleriAçıklığın kapatılması ve düzenin sağlanması biçimindeki ortak Sami çekirdeğiGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin ötesinde kanıtlanmış doğrudan bir bağ tespit edilmediVeri bulunamadı

المصدر David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سددAnlamlıKapamak, tıkamak, doğrultmakBir açıklığı bütünüyle örtüp geçilmez kılmak; sözde ve amelde isabet kaydetmekHedef köktür; Kur'an'da geçer
دسدKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArapçada kullanılmayan terkip
ددسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArapçada kullanılmayan terkip

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سددMerkezKapatma ve tahkimBir gediği, boşluğu tamamen tıkayarak sızmayı önleme ve tam isabet sağlamaİki şey arasındaki açıklığı sıfırlayan engel ve dosdoğru söz
ردمKomşuKat kat doldurmaBoşluğu malzeme yığarak, katmanlar halinde yükselterek kapatmaردم kökünde aralıklı ve tabakalı dolgu baskındır; سدد doğrudan sızdırmaz set oluşturur
حجزKomşuAraya girmeİki şey arasına sınır çekerek birbirine karışmasını engellemeحجز temas ve karışmayı keser; سدد ise var olan bir deliği veya açıklığı tıkar
منعKomşuGeri çevirmeGüç kullanarak bir eylemin gerçekleşmesine mani olmaمنع failin engelleme iradesini öne çıkarır; سدد nesnel ve yapısal bir bariyer kurar
فتحZıtAçma ve yarmaKapalı olanı aralama, kilidi çözme, geçişe imkân vermeسدد kökünün kapatma, tıkama ve geçit vermeme eyleminin doğrudan zıddıdır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسددEngel koymak, gediği tıkamak, doğru olmakMaddi engel ile ahlaki doğruluğu aynı kökte birleştiren yapıKesin
Latinceobstruere, rectusTıkamak, kapatmak; düzgün ve doğruMaddi kapama ile ahlaki doğruluk iki ayrı kelimeye dağılmıştırGüçlü
İngilizcedam, barrier, upright, pertinentBariyer, set; dosdoğru, isabetliFiilsel tıkama ile sözdeki isabet farklı kelimelerle karşılanırGüçlü
Almancadämmen, versperren, zutreffendSet çekmek, tıkamak; isabetliKökün gediği onarma ve hedefe varma anlamı parçalanarak verilirGüçlü
Fransızcabarrer, boucher, droit, justeÖnünü kapamak; doğru, hakkaniyetliMaddi bariyer ve ahlaki sadakat ayrı terimlerle ifade edilirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
سَدًّاMaddi engel, aşılmaz dağ veya duvarYe’cûc ve Me’cûc kavmini durdurmak için çekilen fiziki bariyer; Kehf 18:94
السَّدَّيْنِİki doğal mania, iki yüksek dağCoğrafi geçidi sınırlandıran iki tabii yükselti; Kehf 18:93
سَدًّاAlgısal ve kalbi perde, basiret engeliİnkarcıların hakikati görmesini ve idrak etmesini engelleyen manevi bariyer; Yâsîn 36:9
سَدِيدًاGediksiz, dosdoğru, haktan sapmayan sözYetim hakkını korurken veya toplumsal düzeni sağlarken söylenen adil ve sağlam söz; Nisâ 4:9, Ahzâb 33:70

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHidayet ve dalalet engelleriİnkarcıların önüne ve arkasına set çekilmesinin cebir mi yoksa kesb neticesi bir mühürleme mi olduğuKalbin hakikate karşı sızdırmaz biçimde kapanması ve iradenin yönelimi
FıkıhSedd-i zerâyi‘ ve borç ödemeHarama götüren yolların baştan tıkanması ve borcun açıksız kapatılmasıKötülüğe ve fesada açılan menfezlerin önceden mühürlenmesi
TefsirKıraat ve kıssa tahliliKehf suresinde seddin maddi yapısı ile Yâsîn suresindeki engelin mecazi/ontolojik niteliğiİnsanı saran bâtıl perdeler ile toplumu koruyan fiziki tahkimat
HadisAhlak ve amel istikametiPeygamberin dualarında geçen tesdîd talebi ve amelde istikamet tavsiyesiHedefe tam isabet ettirme, hatadan ve boşluktan korunma

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhlak ve istikametKavlen sedîdKorumaÇelişki ve sapma barındırmayan söz, kalbi ve ameli fesada karşı korurKesin
İlmiMantık ve metodolojiMuhkem önermeDoğrulamaBoşluk ve mantık hatası taşımayan delil, şüphenin sızmasını engellerGüçlü
SiyasiKamu güvenliği ve savunmaSınır güvenliği ve tahkimatCaydırmaDışarıdan gelecek saldırı ve taşkınlıkları durduran aşılmaz savunma hattıKesin
İktisadiİhtiyacın karşılanmasıKifayet miktarı (sidâd)DengelemeYoksulluk gediğini kapatan ve borcu sıfırlayan asgari ekonomik kalkanGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYalıtım ve kapalı devre (izolasyon)Sistemdeki sızıntıyı sıfıra indiren ve enerji akışını dış müdahaleye kapatan sızdırmaz sınır tabakasıGüçlü
Beşeri bilimlerNormatif tutarlılık ve hukuki güvenlikHukuk düzenindeki boşlukların doldurularak suistimallerin ve kaosun kesin biçimde önlenmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca bir inşaat terimi, baraj veya beton engel olarak algılayıp ahlaki ve dilsel boyutundan koparmak
Kur'an içi daha geniş anlamسدد kökü, maddî bariyerden basiret perdesine, oradan toplumu ifsattan kurtaran gediksiz ve adil söze uzanan bir bütünlük arz eder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKavlen sedîd emrini sıradan bir doğru söylem zannedip, onun fitneyi ve zaafı tıkayan onarıcı işlevini gözden kaçırmak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın korunmasında çatlakların kapatılması ve sözün hedefe tam oturtulması arasındaki derin bağı gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Zülkarneyn kıssasının anlatıldığı ayetlerde, basiretin perdelendiği sahnelerde ve toplumsal ıslahatı emreden ahlak ayetlerinde
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Doğruluğun salt teorik dürüstlük değil, fesadı ve sızıntıyı engelleyen aktif bir tahkimat olduğu bilincini yerleştirir

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamAçık bulunan veya yarılan bir gediği malzeme ile tamamen kapatıp sızmayı durdurmak, geçit vermez bir set oluşturmak.
  • Soyut anlamDüşüncede, sözde ve ahlakta hiçbir çatlak, yalan veya sapma bırakmayarak hakikate tam isabet kaydetmek.
  • Sistematik karşılıkBozgunculuğu durduran dış savunma hattı ve toplum düzenini koruyan gediksiz adalet lisanı.
  • LaTeX modeliF={x∈Ω∣g(x)=0}  ⟹  ∂Ω∩Φ=∅
  • LaTeX açıklamasıModelde Ω korunan varlık veya anlam alanını, g(x)=0 arızanın ve gediğin bütünüyle kapatılma şartını, F bu kapatma sonucu oluşan muhkem durumu, Φ ise dışarıdan sızmaya çalışan fesat ve sapma kümesini temsil eder; kapalı sınır sayesinde fesat kümesinin korunan alanla kesişimi sıfırlanır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: س