سقف

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: س-ق-فالصيغ: ٤ · الجذور المجاورة: ٢٦ · الآيات: ٤ · السور: ٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».فوقسَقْفًامكروَالسَّقْفِظهرسقفشعرعرجفضضالسَّقْفُرفعسُقُفًابنيعرضقعدحفظ

الجذرالصيغ ٤الآيات ٤السور ٤المجاورة ٢٦

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

سقف

س - ق - ف

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٤
  • الصيغ: ٤
  • المعاجم: ١٣

Sekf tavan demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Sekf tavan demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٧٦١
القاف والسين والفاء معهما س ق ف، ف س ق، س ف ق، ف ق س، ق ف س مستعملات سقف: السًّقْفُ: عماد البيت، والسماء سَقْفٌ فوق الأرض، وبه ذكر، قال تعالى: "السماء منفطر به". والزَّقف: لغة الأزد في السَّقف، يقولون: ازدقف، أي: استقف. والسَّقيفةُ: كل بناء سقف به صُفَّهٌ أو شبه صُفَّةٍ مما يكون بارزاً، ألزم هذا الاسم لتفرقة ما بين الأسماء. والسَّقيفةُ: كل خشب عريضة كاللوح، وحجر عريض يستطاع أن يُسقَفَ به قترة أو
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٩٣
السَقْفُ للبيت، والجمع سُقوفٌ وسُقُفٌ أيضاً. وقد سَقَفْتُ البيت أَسْقُفُهُ سَقْفاً. والسَقْفُ: السماءُ. ويقال أيضاً: لَحْيٌ سَقْفٌ، أي طويلٌ مسترخٍ. والسَقائِفُ: ألواحُ السفينةِ، كلُّ لوحٍ منها سَقيفةٌ. والسَقيفَةُ: الصُفّةُ. والسَقَفُ بالتحريك: طولٌ في انحناءٍ. يقال: رجلٌ أَسْقَفُ بيِّن السَقَفِ. قال ابن السكيت: ومنه اشْتُقَّ أُسْقُفُ النصارى، لأَنَّه يتخاشع، وهو رئيسٌ من رؤسائهم في الدين.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٬١٩٤
ق س ف قفس ، سقف ، فسق ، سفق : ( مستعملة ) . قفس : قال الليث : القفْسُ : جِيلٌ بكرْمانَ في جِبَالِها كالأكراد . وأنشد : وكم قطعْنَا مِنْ عدُوَ شُرْسِ زُطَ وأكرادٍ وقُفسٍ قُفْسِ قال : وأمَةٌ قفساءُ ، وهي اللئيمَةُ الرديئةُ ولا تُنعَتُ بها الحُرَّةُ . قال : والأقْفَسُ من الرجالِ المُقرِفُ ابنُ الأَمةِ ، ويقالُ للمَيِّتِ فجأةً قفَسَ يَقْفِسُ قُفُوساً . هكذا أخبرني أبو الدُّقَيشِ ، وأخبرني المنذريُّ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٬١٣٠
(باب السين والقاف وما يثلثهما) (سقل) السين والقاف واللام ليس بأصل، لأنَّ السين فيه مبدلة عن صاد. (سقم) السين والقاف والميم أصلٌ واحد، وهو المرض: يقال سُقْمٌ وسَقَمٌ وسَقامٌ، ثلاثُ لغات. (سقي) السين والقاف والحرف المعتل أصلٌ واحدٌ، وهو إشراب الشيء الماء وما أشبَهَه. تقول: سقيته بيدي أَسقيهِ سَقيا، وأَسْقيته، إذا جعلتَ لـه سِقياً. والسُّقْي: المصدر، وكم سِقيُ أرضك، أي حظُّها من الشرب. ويقال:
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٥٩
- سقف البيت، جمعه: سقف، وجعل السماء سقفا في قوله تعالى: ﴿والسقف المرفوع﴾ [الطور/5]، وقال تعالى: ﴿وجعلنا السماء سقفا محفوظا﴾ [الأنبياء/ 32]، وقال: ﴿لبيوتهم سقفا من فضة﴾ [الزخرف/33]، والسقيفة: كل مكان له سقف، كالصفة، والبيت، والسقف: طول في انحناء تشبيها بالسقف.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٦٩٥
س ق ف لبيوتهم سقف من ساج وسقوف وسقف بيته وبيت مسقف‏.‏ قال حاتم‏:‏ وإني وإن طال الثواء لميت ويضطمني ماويّ بيت مسقف وعلى بـاب داره سقيفـة وقعـدوا تحـت السقيفـة وهـي كـل مـا سقـف مـن جنـاح أو صفـة أو لناموسـه مـن الصفيـح سقائـق وبايعـوا أبـا بكـر اصديـق رضي الله تعالى عنه تحت سقيفة بني ساعدة وهي ظلة كانت لهم‏.‏ ورجل أسقف‏:‏ بين السقف وهو طول في انحناء‏.‏ قال المسيب في صفة غائص‏:‏ فانصـب أسقف
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬٣٨٩
السَّقْفُ: غِماءُ البيت، والجمع سُقُفٌ وسُقُوفٌ، فأَما قراءة من قرأ: لجعلنا لمن يكفر بالرحمن لبُيوتهم سَقْفاً من فِضَّة. فهو واحد يدل على الجمع، أَي لجعلنا لبيت كل واحد منهم سَقْفاً من فِضّة، وقال الفراء في قوله سُقُفاً من فضة: إن شئت جعلت واحدتها سَقِيفةً، وإن شئت جعلتها جمع الجمع كأَنك قلت سَقْفاً وسُقُوفاً ثم سُقُفاً كما قال: حتى إذا بُلَّتْ حَلاقِيمُ الحُلُقْ وقال الفراء: سُقُفاً إنما هو جمع
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٨٠
* س ق ف * * السَّقْفُ * للبيت والجمع * سُقُوفٌ * و * سُقُفٌ * بضمتين عن الأخفش كرهن ورهن وقرئ ﴿سقفا من فضة﴾ وقال الفراء سقف إنما هو جمع * سَقيفٍ * مثل كثيب وكثب وقد * سَقَفَ * البيت من باب نصر و * السَّقْفُ * السماء و * السَّقَفُ * بفتحتين طول في انحناء يقال رجل * أسْقَفٌ * بين * السَّقَفِ * قال بن السكيت ومنه اشتق * أُسْقُفُّ * النصارى لأنه يتخاشع وهو رئيس من رؤسائم في الدين
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٥٬٤٦٩
السقف للبيت: معروف، كالسقيف، كأمير، سمى به لعلوه وطول جداره. ج: سقوف، وسقف، بضمتين، وهذه عن الأخفش، مثل رهن، ورهن، كذا في الصحاح، وقرأ أبو جعفر: )سقفا من فضة(، بالفتح، والباقون بضمتين. قلت: وعلى قراءة الفتح، فهو واحد يدل على الجمع، أي: لجعلنا لبيت كل واحد منهم سقفا من فضة، وقال الفراء: سقف إنما هو جمع سقيف، كما تقول: كثيب وكثب، قال: وإن شئت جعلته لا جمع الجمع، فقلت: سقف، وسقوف، وسقف. وسقفه،
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٬٢٦٣
سَقَفَ البَيْتَ 1 سَقَفَ البَيْتَ ذ , (S, O, Msb, K,) aor. سَقُفَ , (S, O, Msb,) or سَقَفَ , (K, [but this is app. a mistake, being anomalous,]) inf. n. سَقْفٌ, (S, O, Mgh,) He made a سَقْف [i. e. ceiling, or roof,] to the house or chamber or tent; [he ceiled it, or roofed it;] (S, O, Msb, K;) as also ↓ اسقفهُ; (Msb;) and ↓ سقّفهُ, inf. n. تَسْقِيفٌ; (O, K;) or this last has an intensive
رابط المدخل

سَقَفَ البَيْتَ 1 سَقَفَ البَيْتَ ذ , (S, O, Msb, K,) aor. سَقُفَ , (S, O, Msb,) or سَقَفَ , (K, [but this is app. a mistake, being anomalous,]) inf. n. سَقْفٌ, (S, O, Mgh,) He made a سَقْف [i. e. ceiling, or roof,] to the house or chamber or tent; [he ceiled it, or roofed it;] (S, O, Msb, K;) as also ↓ اسقفهُ; (Msb;) and ↓ سقّفهُ, inf. n. تَسْقِيفٌ; (O, K;) or this last has an intensive signification. (Msb.) -A2- سَقِفَ, [aor. سَقَفَ ,] inf. n. سَقَفٌ, He was, or became, tall, and bent, or bowed; said of a man, and of an ostrich, &c. (TA.) -A3- See also 5.

2 سَقَّفَ see 1. -A2- سُقِفَ, inf. n. تَسْقِيفٌ, He was made an أُسْقُفّ [i. e. a bishop]. (O, K.)

4 أَسْقَفَ see 1.

تسقّف 5 تسقّف ذ He became an أُسْقُفّ [i. e. a bishop]; (O, K;) as also ↓ سقف [app. سَقَفَ], inf. n. سِقِّيفَى [like خِلِيفَى inf. n. of خَلَفَ]. (TK.)

سَقْفٌ سَقْفٌ ذ The ceiling, roof, or covering, (JK, MA, PS,) of a house or chamber or tent; (JK, S, MA, K, PS;) as also ↓ سَقِفٌ; (K;) so called because of its height, and the tallness of its wall [or walls]: (TA:) pl. of the former سُقُوفٌ and سُقُفٌ, (S, Msb, K,) the latter pl. on the authority of Akh, (S,) extr., (Msb,) or, accord. to Fr, this is pl. of ↓ سَقِيفٌ, (S, Msb, TA,) or, accord. to Fr, it may be a pl. pl., i. e. you may say سَقْفٌ and سُقُوفٌ and [then] سُقُفٌ [as pl. of سُقُوفٌ], (TA,) and سُقْفٌ [also] is a pl. of سَقْفٌ. (Ham p. 227.) [In the Kur xliii. 32,] Aboo-Jaafar read سَقْفًا مِنْ فِضَّةٍ; with fet-h: (TA:) others read سُقُفًا: (S, TA:) in the former reading, it is a sing. denoting a pl. meaning; i. e., “ we would have made to the house of every one of them a سَقْف of silver. ” (TA.) ― -b2- [Hence,] The sky, or heaven: (S, K:) this is called سَقْفُ الأَرْضِ [the ceiling, or roof, of the earth]: of the masc. gender: occurring in the Kur xxi. 33 and lii. 5. (TA.) -A2- Also, applied to the لَحْى [or part on which the beard grows] Long, and flaccid, or pendulous; syn. طَوِيلٌ مُسْتَرْخٍ. (S, K.) -A3- See also أُسْقُفٌّ.

سُقْفٌ سُقْفٌ ذ : see أُسْقُفٌّ. -A2- Also a pl. of سَقْفٌ [q. v.: perhaps a contraction of سُقُفٌ]. (Ham p. 227.)

سَقَفٌ سَقَفٌ ذ Tallness, with a bending, or bowing: (S, K:) it is in a man, (S,) [and] in an ostrich &c. (K.) [See 1, second sentence.]

السُّقَفَآءَ السُّقَفَآءَ ذ in the saying of El-Hajjلj, اـِيَّاىَوَهٰذِهِ ألسُّقَفَآءَ [Beware ye of me with respect to these سقفاء], (S, K, * TA,) is [said to be] a word of which the meaning is unknown: (S:) Kt says, “ I have asked often respecting it, and no one knew it: ” but accord. to Z, as is related by IAth, (TA,) it is said to be a mistranscription for الشُّفَعَآء, (K, * TA,) pl. of شَفِيعٌ; (TA;) for they used to assemble in the presence of the Sultلn and intercede for him who was suspected, (K, TA,) and for criminals; and he [i. e. El-Hajjلj] forbade their doing that. (TA.)

سَقِيفٌ سَقِيفٌ ذ : see سَقْفٌ, in two places: ― -b2- and see also the paragraph here following, in two places.

سَقِيفَةٌ سَقِيفَةٌ ذ A صُفَّة, (S, Msb, K, TA,) or the like, (TA,) [i. e. a roof, or covering,] such as projects [over the door of a house], (TA,) [or of which the ends of the beams rest upon opposite houses; i. e.] a ظُلَّة; [often applied in the present day to a roofed, or covered, portion of a street or the like;] and any wing or porch or other thing [of a building] that is roofed over: (Msb:) of the measure فَعِيلَةٌ in the sense of the measure مَفْعُولَةٌ: (TA:) pl. سَقَائِفُ (Msb) and [coll. gen. n.] ↓ سَقِيفٌ. (MA.) ― -b2- Any broad piece of wood, such as a plank, or a broad piece of stone, with which one may form a roof (O, K, TA) to the lurking-place of a hunter &c. (O, TA.) And [the pl.] سَقَائِفُ signifies The طوايق [app. a mistranscription for طَوَابِق, and, if so, meaning, agreeably with a modern usage, flat stones covering a hollow such as that] of the lurking-place of the hunter. (TA.) [And The pieces of wood which form the roof of the kind of vehicle called مَحْمِل: see عَارِضَةٌ: and see also خُذْرُوفٌ.] ― -b3- (tropical:) A plank [app. of the deck] of a ship or boat: (S, K, TA:) pl. as above. (S, TA.) ― -b4- (tropical:) A single cranial bone of the head of the camel: (Ibn- 'Abbلd, K, TA:) the cranial bones being termed سَقَائِفُ الرَّأْسِ. (Ibn-'Abbلd, TA.) ― -b5- And (tropical:) A single rib of a camel: (K, TA:) its ribs being termed سَقَائِفُ (Az, Z, O, TA) and ↓ سَقِيفٌ. (O, TA.) One says, هَدَمَ السَّفَرُ سَقَائِفَ البَعِيرِ [Travel disjointed, or luxated,] the ribs of the camel. (Az, Z, TA.) ― -b6- Also (tropical:) A splint; i. e. a piece of wood with which a bone is set, or reduced from a fractured state: (O, K, TA:) pl. as above. (O, TA.) ― -b7- And A broad and long piece of wood, which is put, or laid down, and upon which are wound the mats of reeds (البَوَارِىّ) above the house-tops of the people of El-Basrah. (TA. [See also سَفِيقَةٌ.]) ― -b8- And (assumed tropical:) Any piece of gold, and of silver, that is beaten thin and long. (TA. [See, again, سَفِيقَةٌ.])

سَقَّافٌ سَقَّافٌ ذ One whose occupation is the construction of ceilings or roofs (سُقُوف). (TA.)

سِقِيفَى سِقِيفَى ذ [and ↓ أُسْقُفِيَّةٌِ or أُسْقُفِيَّةٌ] The office of an أُسْقُفّ [i. e. of a bishop]. (K, * O, TA.) [See also 5.]

أَسْقَفُ أَسْقَفُ ذ Tall, and bent, or bowed; (S, K;) applied to a man, (S, TA,) and to an ostrich, &c.; (K, TA;) as also with damm, (K,) i. e. ↓ اُسْقُفٌ: (TA:) fem. سَقْفَآءُ, (K,) mentioned by IB as an epithet applied to a female ostrich: (TA:) and hence the ↓ أُسْقُفّ of the Christians, (S, K,) accord. to ISk [and others ignorant of its true derivation], because he affects lowliness. (S.) And, applied to a man, [simply,] Tall; (K;) likened to the سَقْف [or ceiling, or roof,] in height; (TA;) and so ↓ مُسَقَّفٌ: (O, K:) or thick and big in the bones: (K:) and [simply] bent, or bowed: (TA:) and, applied to an ostrich, crooked in the neck (K, TA) and the legs: (TA:) fem. as above; (K;) which is applied to a female ostrich as meaning long and crooked in the legs: (O:) or to a she-camel as meaning long in the hind legs, and in like manner applied to a she-ostrich. (JK.) ― -b2- And, applied to a camel, Having no fur upon him. (K.)

أُسْقُفٌ أُسْقُفٌ ذ : see the next preceding paragraph: ― -b2- and the next following also.

أُسْقُفٌّ أُسْقُفٌّ ذ and ↓ أُسْقُفٌ, (S, Msb, K,) as also ↓ سَقْفٌ (K) and ↓ سَقْفٌ, (TA,) [each a variation of] a foreign word used by the Arabs, (TA,) [from the Greek ἐπίσκοπος, A bishop; i. e.] a headman of the Christians (S, Msb, K) in religion; (S, K;) or [more exactly] one who is above the قِسِيس [i. e. presbyter, or priest], and below the مَطْرَان [or metropolitan]: (K:) or one who is learned (K, TA) in their religion: (TA:) or a king who affects lowliness in his gait: (K: [a very strange explanation:]) pl. أَسَاقِفَةٌ (Msb, K) and أَسَاقِفُ. (K.) See also أَسْقَفُ.

أُسْقُفِيَّةٌ أُسْقُفِيَّةٌ ذ or أُسْقُفِيَّةٌ: see سِقِيفَى.

مُسَقَّفٌ مُسَقَّفٌ ذ Wide in the bone [or bones] of the body. (JK.) ― -b2- See also أَسْقَفُ.

شَعَرٌ مُسَقْفَفٌ شَعَرٌ مُسَقْفَفٌ ذ , (K accord. to the TA,) or ↓ مُسْتَقِفٌّ, (so in several copies of the K,) or both, (TK,) Hair that is raised, and shaggy, or dishe-velled, or disordered. (K.)

مُسْتَقِفُّ مُسْتَقِفُّ ذ : see what next precedes.

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥١١
سَقَفَ سَقَفَ U ( n. ac. سَقْف 1 ), a. Roofed, roofed over. سَقَّفَ سَقَّفَ II , a. Ceiled, made a ceiling to. b. see I . سَقْف سَقْف 1 , ( pl. سُقْف 3 , سُقُف 10 , سُقُوْف 27 ), a. Roof. b. Ceiling. أَسْقَفُ أَسْقَفُ 14 , a. Tall, lanky; big-boned. سَقِيْفَة سَقِيْفَة 25t , ( pl. سَقَاْئِفُ 46 ), a. Roof; eaves, gable. b. Plank. c. Bench, settle. d. Splint. أُسْقُف أُسْقُف
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٥٬١٧٧
سقف سَقَفَ - يَسْقَفُ (سَقَفَ - يَسْقُفُ) - سَقْف - سُقُف سَقَفَ - يَسْقَفُ (سَقَفَ - يَسْقُفُ) + كائن أو شيء + كائناً أو شيئاً: يُظِلُّه فيكون له ستراً وسقفاً: ينتصب فوق بناء أو فوق كائن، فيكون له ستراً أو حاجزاً يفصله ويحفظه عما فوقه سَقْف: اسم فعل " سَقَفَ - يَسْقَفُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " سَقَفَ - يَسْقَفُ ": اسم آلة: الشيء الذي يشكل
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٤)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٦ (الإجمالي: ٣٧)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. عرج

    الآيات المشتركة: ١ · Çıkar

  2. فضض

    الآيات المشتركة: ١ · Fidde, (dat) Gümüş demektir

  3. خرر

    الآيات المشتركة: ١ · Sel suyunun yardığı hendek demektir

  4. بني

    الآيات المشتركة: ١ · Yapı demektir

  5. مكر

    الآيات المشتركة: ١ · Sinek kapan bitki demektir

  6. جعل

    الآيات المشتركة: ٢ · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

  7. قعد

    الآيات المشتركة: ١ · Temel demektir

  8. حيث

    الآيات المشتركة: ١ · Hayese sürülmüş tarla demektir

  9. رفع

    الآيات المشتركة: ١ · Raf’, üzerine bir şeylerin konduğu yer, raftır

  10. شعر

    الآيات المشتركة: ١ · Şuurunda olurlar

  11. فوق

    الآيات المشتركة: ١ · Üst

  12. حفظ

    الآيات المشتركة: ١ · Hafız çanta demektir

الآيات التي ورد فيها(٤)

  1. قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَأَتَى اللَّهُ بُنْيَانَهُمْ مِنَ الْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَأَتَاهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ

    Tavan

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökسقف
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerسمك, رفع, ستر, ظلل
Zıt Kökقعد
Çekirdek Özet 1Bir yapının veya mekânın üzerini örtecek biçimde eğilerek yükselen, koruyucu ve kuşatıcı üst örtü
Çekirdek Özet 2Kur'an'da kozmolojik himaye kubbesi (gökyüzü) ve dünyevi emniyet hissinin maddi tavanı
Çekirdek Özet 3Üst sınırın sağladığı mutlak muhafaza veya o tavanın çöküşüyle gelen ontolojik güvensizlik
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca basit bir mimari unsur sayıp kozmik ve itikadi emniyet çatısı işlevini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سقYukarıdan aşağıya yönelme, ağırlıkla çökme, sevk olunma veya dökülme hareketi (karşılaştır: سقط düşmek/yıkılmak, سقر şiddetle yakıp helak eden ateş, سقي yukarıdan su akıtmak, سقم bedene ağırlık ve çöküntü veren hastalık)فÜstten aşağıya yönelen ağırlığı ve eğimi, bir kenar, örtü ve açıklığı kapatan koruyucu bir yay (tavan) formuna dönüştürerek sabitlemiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekAyakta tutan, taşıyan, alttan destek veren dikey dayanak unsuru
قUfuktaki güneş, iğne deliğiKuşatan, toplayan, döngüsel veya kavisli bir sınır çizen üst yay
فAğızAçıklık, kenar, üstü örtülen hacmin dış sınırları
سقفBir açıklığın üzerine destekler vasıtasıyla kavisli veya düz bir üst sınır yerleştirerek mekânı kapatma ve koruma hareketiTaşıyıcı unsurların üzerinde yükselip açıklığı örten ve yapıyı dış etkenlere karşı korunaklı kılan üst örtünün bütünsel eylemi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir yapının, çadırın veya gölgeliğin üstünü örten ahşap, taş veya saz örtü; boynun öne doğru eğilip uzaması (kamburlaşma/kavislenme hali).
Cahiliye şiiri kullanımıHâtim et-Tâî bir beytinde tavanı olan bir evin kendisini barındırdığını ifade ederken kökü kullanmıştır: وَإِنِّي وَإِنْ طَالَ الثَّوَاءُ لَمَيِّتٌ / وَيَضْطَمُّنِي مَاوِيَّ بَيْتٌ مُسَقَّفُ
Erken Arapça kullanımMüseyyeb bin Ales bir dalgıcı nitelerken başının öne doğru eğikliğini ve kavisli duruşunu «أسقف» kelimesiyle betimlemiştir. Erken dönemde kabile toplantılarının yapıldığı üzeri örtülü yarı açık gölgeliklere (Sakîfetü Benî Sâide gibi) ad olmuştur.

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha ve Kitābü'l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça سقف kökü, Sami dillerinde genel olarak «üst örtü», «çatı» ve «eğilerek kapanma» semantik dairesiyle ilişkilidir. Klasik İbranicede doğrudan üçlü kök düzeyinde mimari tavan için başka kökler yaygın olsa da, Sami dillerinin batı ve güney kollarında üstü kapama ve kubbeleşme fikri mevcuttur. Hıristiyan Arapçasındaki «أسقف» (piskopos) kelimesi her ne kadar Yunanca «episkopos» (gözetici/denetçi) sözcüğünden Arap fonetiğine uyarlanmış bir ödünçleme olsa da, kadim bedevi dil algısında bu kelime, piskoposların rükû edercesine öne eğik ve kavisli yürüyüşleri sebebiyle doğrudan kökün «eğiklik/kavis» anlamıyla eşleştirilmiştir. Kökün otantik Sami çekirdeği, açıklığı yukarıdan kavisle kapatan yatay hat üzerinde yoğunlaşır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Lane's Lexicon, Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönYükseklik ve kavisli örtmeKökün aslı yüksekte bulunup aşağıya doğru eğilerek koruyucu bir gölge oluşturan nesneleri anlatır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiBatı Sami dillerinde örtü ve koruma alanıÇatıyı teşkil eden kirişler ve eğimli koruma örtüsü ile bağlantılı morfolojik izdüşümler görülür.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiYunanca ödünçleme ile yerli kökün kaynaşmasıDinî unvan olan «أسقف» kelimesi yabancı kökenli olmakla birlikte Arapçada kökün fiziksel eğilme anlamıyla mezcedilmiştir.Güçlü

المصدر Fraenkel (Die aramäischen Fremdwörter im Arabischen), Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سقفAnlamlıTavan, çatı, üst örtüBir mekânın veya yapının üstünü örterek koruma altına almakHedef kök; Kur'an'da geçer
سفقAnlamlıKapatmak, çarpmak, dokumakKapıyı kapatmak, kumaşı sıkı dokumak veya alışverişi kesinleştirmekÖrtme ve birleştirme bağı mevcuttur; Kur'an'da geçmez
قسفAnlamlıKırmak, ufalamak, kırılmakKuru dal veya ekmeğin ses çıkararak çıtırtıyla kırılmasıZayıflık ve kırılganlık bildirir; Kur'an'da geçmez
قفسAnlamlıKuşatmak, hapsetmek, kafesBir şeyi dar bir alana hapsetmek veya kafes içine almakMekânı sınırlandırma bağı vardır; Kur'an'da geçmez
فسقAnlamlıÇıkmak, kabuğu delmek, yoldan sapmakHurmanın kabuğundan veya farenin deliğinden çıkması; meşru sınırlardan taşmakسقف kökünün kurduğu koruyucu kubbeden dışarı fırlamayı çağrıştırır; Kur'an'da geçer
فقسAnlamlıKırmak, çatlatmak, yumurtadan çıkmakKuşun yumurtayı kırarak yavrusunu çıkarmasıKoruyucu kabuğun çatlaması anlamını taşır; Kur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سقفMerkezÜst örtü, tavanBir yapının tepesini tamamen kapatan rijit ve koruyucu tavan yapısıKoruma, emniyet ve fiziki sınır tayin eden mimari ve kozmik örtü
سمكKomşuYükseklik, tavan kalınlığıTavanın kalınlığı, yapının tabandan tavana olan dik yüksekliğiسقف örtünün kendisini, سمك ise o örtünün dikey boyutunu ve derinliğini hedefler
رفعKomşuYukarı kaldırmaBir nesneyi veya yapıyı aşağıdan yukarıya doğru yükseltme eylemiYükseltme hareketinin kendisine odaklanır, tavan formunu zorunlu kılmaz
سترKomşuGizleme, örtmeGörünmeyi engellemek amacıyla araya çekilen perde veya engelGörsel gizlemeye yöneliktir, yukarıdan fiziki koruma şartı aramaz
ظللKomşuGölgelemeGüneş ışığını kesen hafif, geçici veya bulut benzeri gölgelikKatı ve mukavim bir koruyucu kabuktan ziyade ışığı kesme vasfı öne çıkar
قعدZıtOturma, taban, temelAşağıda kalma, yere yerleşme, tavanın zıddı olarak alt zeminde durmaKökün temsil ettiği üst yükselti ve tavan örtüsünün aksine zemin ve durağanlık bildirir

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسقفTavan, çatı, koruyucu üst tabakaBir açıklığı yukarıdan kavisle veya düzlükle kapatıp himaye eden strüktürKesin
LatinceTectum, lacunarÇatı, tavan, dam«Tectum» örtü ve evi, «lacunar» ise panelli iç tavanı karşılar; kozmik koruma nüansı bağlama bağlıdırGüçlü
İngilizceCeiling, roof, vaultTavan, çatı, kubbe«Ceiling» iç tavanı, «roof» dış çatıyı, «vault» ise tonoz kavisini verir; kökün hem düz hem tonozlu anlamına tekabül ederKesin
AlmancaDecke, Dach, GewölbeTavan, çatı, kemer örtü«Decke» iç örtüyü, «Dach» dış yapıyı ifade eder; himaye hissi taşırGüçlü
FransızcaPlafond, toit, voûteTavan, çatı, tonozYapının üst sınırını ve mekânı tepe noktasından izole eden örtüyü karşılarGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
سَقْفًا مَحْفُوظًا / وَالسَّقْفِ الْمَرْفُوعِKozmik koruyucu kubbe (gök kubbe)Yeryüzünü saran, düzeni ve hayatı kozmik tehlikelere karşı koruyan yükseltilmiş gök tavanı (Enbiyâ 21:32, Tûr 52:5)
فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُİllüzyonist güvencenin çöküşü (helak)Kibirli inkârcıların güvenip sığındıkları hile ve istinat noktalarının tepelerine yıkılması (Nahl 16:26)
سُقُفًا مِنْ فِضَّةٍDünyevi zenginlik ve konfor simgesiAhiretin ebedi nimetleri karşısında dünya metaının değersizliğini gösteren maddi lüks unsuru (Zuhruf 43:33)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKozmoloji ve inayet deliliGöğün bir tavan gibi yükseltilmesi ve korunması, nizam ve yaratıcının kudretine delil olarak incelenirKozmik nizam, ilahi koruma kubbesi
FıkıhMülkiyet ve bina hukukuBir binanın tavan ve çatısının mülkiyeti, alt ve üst kat sahipleri arasındaki tamir ve istifade ihtilaflarıOrtak mülkiyet sınırını belirleyen yapı unsuru
TefsirTûr ve Enbiyâ tefsirleri«السقف المحفوظ» ifadesinin atmosferik koruma mı yoksa meleklerin koruduğu bir sınır mı olduğu tartışmasıOntolojik sınır ve ilahi emniyet örtüsü
HadisSakîfe toplantısı ve mimari zühdHilafet seçiminin yapıldığı Sakîfe ve evlerin tavanlarının aşırı süslenmesinin mekruh görülmesiSade barınak ve tarihi toplanma mekânı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKozmolojik himayeİlahi koruma kubbesiİnsanı yukarıdan gelebilecek ontolojik kaosa karşı muhafaza etmekGökyüzü bir tavan gibi yeryüzü sakinlerini kuşatıp emniyet sağlarKesin
İlmiDoğal kalkan ve atmosferAtmosferik sınır katmanıHayatı zararlı ışınlardan ve göktaşlarından korumakYeryüzünün yaşanabilir kalmasını sağlayan strüktürel kalkanGüçlü
SiyasiSakîfe ve kamusal çatıMeşruiyet ve müzakere çatısıDağınık unsurları tek bir ortak himaye altında toplamakToplumsal sözleşmenin ve siyasi liderliğin akdedildiği korunaklı meclisGüçlü
İktisadiSermaye ve konfor göstergesiServet tavanı ve lüks tüketimZenginliğin dışa vurumu ve statü inşasıZuhruf Suresinde gümüş tavanlar dünyevi refahın zirvesi olarak nitelenirKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerÜst sınır (supremum / boundary condition)Bir sistemin elemanlarının aşamayacağı, sistemi yukarıdan sınırlandıran ve stabil tutan üst eşik değeriGüçlü
Beşeri bilimlerKurumsal himaye (cam tavan / hukuki koruma)Toplumsal yapıda bireylerin üzerindeki koruyucu hukuki çatı veya aşamadıkları üst kurumsal sınırGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca sıradan bir betonarme veya ahşap ev tavanına indirgeyip, kelimenin koruyucu ve kuşatıcı üst kabuk anlamını göz ardı etmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da tavan, fiziksel evin parçası olmanın ötesinde, kozmik düzenin sürekliliğini sağlayan bir kalkan ve inkârcıların sahte güvenlik kalelerinin çöküş simgesidir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataNahl 16:26 ayetindeki çöküşü sadece basit bir zelzele gibi görmek; inkârcı sistemin en güvendiği üst referans noktasının yerle bir oluşundaki mecazi ve ilahi dehşeti kaçırmak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın kâinat tasavvurunda yukarıdan gelen himayeyi, arz ile sema arasındaki dikey nizamı ve insanın güven arayışındaki sınırları kavramak için temel teşkil eder.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kozmolojik delillerin sergilendiği Enbiyâ ve Tûr surelerinde; dünyevi kibir ve cezanın anlatıldığı Nahl ve Zuhruf surelerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Gökyüzünün boşluktan ibaret olduğu veya dünyevi korunakların insanı ilahi hesaptan mutlak koruyabileceği zannını tashih eder.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir mekânı veya yapıyı yukarıdan kavisle ya da düzlemle örten, altındakileri dış etkenlerden koruyan tavan, çatı veya gölgelik.
  • Soyut anlamBir varlık alanının sınırlarını yukarıdan belirleyen koruyucu kubbe, ontolojik üst sınır ve güvenliği temin eden himaye perdesi.
  • Sistematik karşılıkAlt sistemleri kaotik dış faktörlere karşı muhafaza eden, aşılamaz veya çöktüğünde tüm alt yapıyı imha eden üst sınır düzlemi.
  • LaTeX modeliS=∂Ω+  ⟹  ∀x∈Ω,Π(x)=f(S)
  • LaTeX açıklamasıModelde Ω korunan kapalı yaşam veya varlık hacmini temsil eder. S bu hacmin üst sınır örtüsünü (∂Ω+) yani tavanı simgeler. Formül, hacim içindeki herhangi bir x unsurunun emniyet ve varoluşsal muhafazasının (Π(x)), tavan örtüsünün yapısal bütünlüğüne ve koruyuculuk fonksiyonuna (f(S)) doğrudan bağlı olduğunu ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: س