سند
س - ن - د
جذر- الورود: ١
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ١٢
“Sindiyan” palamut, pelit, meşe ağacı demektir. Ağacı direk olarak kullanılır. Mastar olarak dayanmak demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٢)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
“Sindiyan” palamut, pelit, meşe ağacı demektir. Ağacı direk olarak kullanılır. Mastar olarak dayanmak demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٢٣٧باب السين والدال والنون معهما
س د ن، س ن د، ن د س مستعملات
سدن:
السَّدَنُ: السِّتْر، والسِّدانةُ: الحجابة.
والسَّدينُ: الحاجبُ، وسَدَنَهُ البَيُتِ حُجابُه.
سند:
السَّنَدُ: ما ارتَفَعَ من الارض في قُبُل جَبَلٍ أو وادٍ.
وكلُّ شيءٍ أسْنَدْتَ اليه شيئاً فهو مُسْنَدٌ.
والكلامُ سَنَدٌ ومُسنَدٌ كقولك: عبد اللهِ رجلٌ صالحٌ، فعبدُ الله سَنَدٌ ورجلٌ صالحٌ مُسنَدٌ إليه.
وناقة سِنادٌ أي طويلةُ القَوائِم
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨٤٢السَنَدُ: ما قابلك من الجبلِ وعلا عن السفح. وفلان سَنَدٌ، أي معتمَدٌ. وسَنَدْتُ إلى الشيء أَسْنُدُ سُنوداً، واسْتَنَدْتُ بمعنىً. وأَسْنَدْتُ غيري. والإسنادُ في الحديث: رفْعُه إلى قائله. وخُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ، شدّد للكثرة. وتَسانَدْتُ إليه: استندت. وخرج القوم مُتَسانِدينَ، أي على راياتٍ شتى ولم يكونوا تحتَ راية أمير واحد. والمُسْنَدُ: الدهرُ. والمسنَدُ: الدَعِيُّ. والمسندُ: خطٌّ لِحِمْيَرٍ مخالفٌ
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٬٠٩٩س د ن
سدن ، سند ، ندس ، دنس : ( مستعملة ) .
سدن : ذَكَر النبيُّ ( صلى الله عليه وسلم ) سِدَانةَ الكَعْبة وسقاية الحاج في حديث .
قال أبو عبيد : سِدَانة الكعبة : خِدمْتَها .
يقال منه : سَدَنْتُ أسْدُنُ سِدَانة . ورجُلٌ سادِن من قومٍ سَدَنة : وهم الخَدَم .
وقال ابن السكّيت : الأسْدانُ والسُّدُون : ما جُلِّل به الهَوْدَج من الثّياب . واحدُها سَدَن .
عَمْرو عن أبيه : السَّدِين : الشَّحْمُ . والسَّدِين
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٬٧٩٦(باب السين والنون وما يثلثهما)
(سنه) السين والنون والهاء أصلٌ واحدٌ يدلُّ على زمانٍ. فالسَّنَة معروفة، وقد سقطت منها هاء. ألا ترى أنّك تَقول سُنيْهَة. ويقال سَنَهَتِ النخلةُ، إذا أتت عليها الأعوام([1]). وقوله جل ذكره: ﴿فَانْظُرْ إِلَى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ﴾ [البقرة 259]، أي لم يصر كالشيء الذي تأتي عليه السنُون فتغيِّره. والنَّخْلة السَّنْهاء([2]).
(سني) السين والنون والحرف
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٢٠س ن د
تسانـد إلـى الحائـط.
وسونـد المريض وقال: ساندوني.
ونزلنا في سند الجبل والوادي وهو مرتفع من الأرض في قبله والجمع أسناد.
وناقة سناد: طويلة القوائم.
وساند الشاعر سناداً.
ولا أفعله آخر المسند وهو الدهر.
ورأيت مكتوباً بالمسند كذا وهو خطّ حمير.
ومن المجاز: أسندت إليه أمري وأقبل عليه الذئبان متساندين: متعاضدين.
يقـال: غـزا فلـان وفلان متساندين وخرجوا متساندين على
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٨٬٢٢٠السَّنَدُ: ما ارتَفَعَ من الأَرض في قُبُل الجبل أَو الوادي، والجمع أَسْنادٌ، لا يُكَسَّر على غير ذلك. وكلُّ شيءٍ أَسندتَ إِليه شيئاً، فهو مُسْنَد. وقد سنَدَ إِلى الشيءِ يَسْنُدُ سُنوداً واستَنَدَ وتسانَد وأَسْنَد وأَسنَدَ غيرَه. ويقال: سانَدته إِلى الشيء فهو يتَسانَدُ إِليه أَي أَسنَدتُه إِليه؛ قال أَبو زيد:
سانَدُوه، حتى إِذا لم يَرَوْه
شُدَّ أَجلادُه على التسنيد
وما يُسْنَدُ إِليه يُسَمَّى
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٧٣* س ن د * فلان * سَنَدٌ * أي معتمد و * سنَدَ * إلى الشيء من باب دخل و * اسْتَنَدَ * إليه بمعنى و * أَسْنَدَ * غيره و * الإسْنَادُ * في الحديث رفعه إلى قائله وخشب * مُسَنَّدَةٌ * شدد للكثرة و * سنْدٌ * بالكسر بلاد تقول * سِنْدِيٌّ * للواحد و * سِنْدٌ * للجماعة مثل زنجي وزنج
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٩٬٩٠٦السند، محركة ما قابلك من الجبل، وعلا عن السفح، هذا نص عبارة الصحاح. وفي التهذيب: والمحكم السند: ما ارتفع من الأرض في قبل الجبل، أو الوادي. والجع أسناد، لا يكسر على غير ذلك. والسند: معتمد الإنسان كالمستند. وهو مجاز. ويقال: سيد سند. وعن ابن الأعرابي: السند: ضرب من البرود اليمانية، وفي الحديث أنه رأى على عائشة رضي الله عنها أربعة أثواب سند ج: أسناد، وقال ابن بزرج: السند: واحد الأسناد من الثياب، وهي
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٦٬٢٩٥سَنَد اـِلَيْهِ
1 سَنَد اـِلَيْهِ ذ , (S, M, Msb, K,) aor. سَنُدَ , (S, M, Msb,) inf. n. سُنُودٌ; (S, M, Msb, K;) and سَنِدَ, aor. سَنَدَ ; (Msb;) and ↓ استند, [which is the most common,] (S, M, Msb, K,) and ↓ تساند, (S, M, A, K,) and ↓ اسند; (M, TA;) signify the same; (S, M, * Msb, K *;) i. e. He (a man, S, Msb, [and in like manner it is said of a thing,]) leaned, rested, or stayed himself,
سَنَد اـِلَيْهِ 1 سَنَد اـِلَيْهِ ذ , (S, M, Msb, K,) aor. سَنُدَ , (S, M, Msb,) inf. n. سُنُودٌ; (S, M, Msb, K;) and سَنِدَ, aor. سَنَدَ ; (Msb;) and ↓ استند, [which is the most common,] (S, M, Msb, K,) and ↓ تساند, (S, M, A, K,) and ↓ اسند; (M, TA;) signify the same; (S, M, * Msb, K *;) i. e. He (a man, S, Msb, [and in like manner it is said of a thing,]) leaned, rested, or stayed himself, against it, or upon it; syn. اِعْتَمَدَ; (TK;) [or اعتمد عَلَيْهِ;] namely, a thing, (S, M, Msb,) or a wall, (A, Msb,) &c. (Msb.) ― -b2- سَنَدَفِى الجَبَلِ, (M, K,) aor. سَنُدَ , inf. n. سُنُودٌ, (M,) He ascended the mountain; as also ↓ اسند. (M, K.) And [hence,] اـِلَى فُلَانٍ ↓ أَسْنَدْتُ (tropical:) I ascended to such a one. (A.) ― -b3- And سَنَدَ فِى الخَمْسِينَ, (M, and so in some copies of the K,) or لِلْخَمْسِينَ, (so in other copies of the K,) (tropical:) He approached, or drew near to, [the age of] fifty: (K, TA:) [likewise] from سَنَدَ فِى الجَبَلِ. (M, TA. *) ― -b4- سَنَدَ ذَنَبُ النَّاقَةِ, (K,) or ↓ أَسْنَدَ, (so in the O,) The tail of the she-camel tossed about, and lashed her croup, or rump, on the right and left. (O, K.)
سنّد 2 سنّد ذ , inf. n. تَسْنِيدٌ, He set up [pieces of] wood [as stays, or props,] against a wall. (KL. [See the pass. part. n., below. And see also 3 and 4.]) -A2- Also, inf. n. as above, He (a man) wore, or clad himself with, the kind of بُرْد called سَنَد. (IAar, K.)
سَانَدْتُهُ اـِلَى الشَّىْءَ 3 سَانَدْتُهُ اـِلَى الشَّىْءَ ذ : see 4. [Hence,] سُونِدَ المَرِيضُ [The sick man was stayed, or propped up, against a pillow or the like]: and قَالَ سَانِدُونِى [He (the sick man) said, Stay ye me, or prop ye me up]. (A, TA.) And يُسَانِدُ بَعْضُهُ بَعْضًا [One part of it stays, or supports, and so renders firm or strong, another part]. (Sh, O, K. [See مُسَانَدَةٌ.]) ― -b2- [And hence,] سُونِدَ خَلْقُهَا, referring to a she-camel, (assumed tropical:) Her frame, or make, was symmetrical; or conformable in its several parts. (Ham p. 783.) ― -b3- And ساندهُ, (S, K,) inf. n. مُسَانَدَةٌ, (S,) He aided, or assisted, him; namely, another man. (S, K.) ― -b4- And (tropical:) He requited, compensated, or recompensed, him, (A, K, TA,) عَلَى العَمَلِ [for work, or for the work or deed]. (K.)
أَسْنَدْتُهُ اـِلَى الشَّىْءَ 4 أَسْنَدْتُهُ اـِلَى الشَّىْءَ ذ (AZ, S, * M, * Msb, K * TA) I made him, or it, to lean, rest, or stay himself or itself, against, or upon, the thing; (TK;) and اـِلَيْهِ ↓ سَانَدْتُهُ signifies the same. (AZ, TA.) You say, اسند ظَهْرَهُ اـِلَى الحَائِطِ He leaned his back against the wall. (MA.) And اسندهُ He stayed, propped, or supported, it; namely, a thing leaning; syn. دَعَمَهُ. (TA in art. دعم.) ― -b2- [Hence,] أَسْنَدْتُ اـِلَيْهِ أَمْرِى (tropical:) [I rested, or stayed, upon him my affair]. (A.) ― -b3- And اسند الحَدِيثَ اـِلَى قَائِلِهِ (T, M, * L, Msb,) inf. n. اـِسْنَادٌ [q. v. infrà], (S, &c.,) (tropical:) He traced up, or ascribed, or attributed, the tradition to the author thereof, [resting it upon his authority,] (T, S, M, L, Msb, TA,) by mentioning him, (Msb,) or by mentioning, uninterruptedly, in ascending order, the persons by whom it had been transmitted, up to the Prophet; (T, L, KT;) [or by mentioning the person who had related it to him from the Prophet if only one person intervened;] saying, “ Such a one told me, from such a one, ” [and so on, if more than one intervened between him and the Prophet,] “ from the Apostle of God; ” (KT;) [or it may be with an interruption in the mention of the person by whom it had been transmitted: see مُسْنَدٌ, below.] ― -b4- اـِسْنَادُ أَمْرٍ اـِلَى آخَرَ اـِيجَابًا أَوْ سَلْبًا [is a conventional phrase, used in logic, meaning (assumed tropical:) The judging a thing to stand to another thing in the relation of an attribute to its subject, affirmatively or negatively]. (Kull p. 157, in explanation of الحُكْمُ as a logical term [meaning “ judgment ”].) ― -b5- [اـِسْنَادٌ مَجَازِىٌّ is another conventional term, used in lexicology and rhetoric, meaning (assumed tropical:) A tropical attribution of an act or a quality or a meaning; as in عِيشَةٌ رَاضِيَةٌ for مَرْضِيَّةٌ, and in زَبُونٌ (q. v.) in one of its senses: see Har p. 432 ― -b6- أُسْنِدَ الفِعْلُ اـِلَى زَيْدٍ, another conventional phrase, is said of the verb in the phrases قَامَ زَيْدٌ and ضُزِبَ زَيْدٌ and زَيْدٌ قَامَ meaning The verb is made an attributive to Zeyd: and, in an unusual manner, it is said (in the Msb in art. سلب) of the verb in the saying سَلَبْتُ زَيْدًا ثَوْبَهُ; so that it means in this instance The verb is made to have Zeyd for its object. And أُسْنِدَ اـِلَيْهِ فَاعِلَانِ فَصَاعِدًا is said (in the TA in art. سوى) of the verb in the phrase اِسْتَوَى زَيْدٌ وَعَمْرٌو وَخَالِدٌ فِى هٰذَا; so that it means Two and more agents are assigned to it.] ― -b7- اسندهُ فِى الجَبَلِ He made him to ascend the mountain. (K.) -A2- اسند as an intrans. verb: see 1, in four places. ― -b2- You say also, اسند فِى العَدْوِ, (M, L,) inf. n. اـِسْنَادٌ (L,) He was vehement in running; he strove, laboured, or exerted himself, therein. (M, L.) ― -b3- And He (a camel) went a pace between that called ذَمِيلٌ and that called هَمْلَجَةٌ. (L.)
6 تَسَاْنَدَ see 1, first sentence. ― -b2- تساند القَوْمُ means The people went forth, every commander of them with a [separate] corps. (Ham p. 783.) [See also the act. part. n. below.]
8 اـِسْتَنَدَ see 1, first sentence.
سِنْدٌ سِنْدٌ ذ , (S, L,) or السِّنْدُ, (M, L, K,) A certain country, (S, L, K,) well known, (K,) said in the “ Marلsid ” to be a country between India (الهِنْد) and Karmلn and Sijistلn: (TA:) or a people; (K;) [the people of that country;] a well-known nation; (M, L;) a nation bordering upon India, whose colours incline to yellowness, and who are generally slender: (Mgh:) or one of these meanings is the original of the other: (TA:) ↓ سِنْدِىٌّ signifies a single person thereof: (S, K:) and سِنْدٌ is the pl., (K,) or [rather] is applied to the people collectively; (S;) these two words being like زِنْجِىُّ and زِنْجٌ: (TA:) the pl. of سِنْدٌ is سُنُودٌ and أَسْنَادٌ. (M, L.) السِّنْدُ is also the name of A great river of الهِنْد [or India; i. e. the Indus]: and of a district in El-Andalus: and of a town in Western Africa (المَغْرِب). (K.)
سَنَدٌ سَنَدٌ ذ The part that faces one, of a mountain, and rises from (عَن) the سَفْح [i. e. base, or foot]; (S, K;) the acclivity, or rising part, in the face, or front, [or side,] of a mountain or a valley: (T, M, A:) or a rising, or an elevated, portion of ground: (Mgh:) pl. أَسْنَادٌ, (M, A,) [properly a pl. of pauc., but] the only pl. form. (M.) ― -b2- A thing, such as a wall &c., against, or upon, which one leans, rests, or stays himself: (Mgh, Msb:) and ↓ مِسْنَدٌ and ↓ مُسْنَدٌ [the latter in the TA said to be with fet-h, but this is evidently a mistake, occasioned by a copyist's writing ويفتح for ويضمّ,] signify [the same,] a thing against, or upon, which one leans, rests, or stays himself; [and the former of these two particularly signifies a cushion, or pillow, and more particularly a large cushion or pillow, against which one leans; as expl. by Golius on the authority of Meyd;] pl. مَسَانِدُ. (L, Msb.) ― -b3- Applied to a man, i. q. مُعْتَمَدٌ [meaning (tropical:) A person upon whom one leans, rests, stays himself, or relies]; (S;) a man's مُعْتَمَد [i. e. (tropical:) stay, support, or object of reliance]; (K, TA;) as also ↓ مُسْتَنَدٌ. (TA.) You say سَيِّدٌ سَنَدٌ (tropical:) [A lord, or chief, upon whom people lean, &c.]. (A, TA.) And هُوَسَنَدِى and ↓ مُسْتَنَدِى (tropical:) [He is my stay, support, or object of reliance]. (A.) And حَدِيثٌ قَوِىُّ السَّنَدِ (tropical:) [A tradition valid in respect of the authority upon which it rests, or to which it is traced up or ascribed]. (A, TA. [See also اـِسْنَادٌ, below.]) ― -b4- See also مُسْنَدٌ. -A2- Also A sort of garment of the kind called بُرُود, (IAar, K,) of the fabric of ElYemen: (IAar:) pl. أَسْنَادٌ: (K:) or the pl. is like the sing.: (IAar, K:) one says أَثْوَابٌ سَنَدٌ [meaning garments of the kind called سَنَد]: (TA, from a trad.:) Ibn-Buzurj says that السَّنَدُ means الأَسْنَادُ مِنَ الثِّيَابِ, i. e. garments of those called بُرُود: and he cites, from a poet, the phrase جُبَّةُ أَسْنَادٍ, which, he says, means a red jubbeh of those [made] of what are called بُرُود. (TA.) Accord. to Lth, it signifies A sort of clothing, [consisting of] a shirt with a shirt over it: and in like manner, short shirts made of pieces of cloth, one whereof is concealed beneath another: whatever appears (كُلُّ مَا ظَهَرَ) thereof is termed سِمْطٌ [q. v.]: (O:) [this app. explains the meaning of what here follows:] السَّنَدُ is [a term used in the case of] thy wearing a long shirt beneath a shirt shorter than it. (M.)
سِنْدِىٌّ سِنْدِىٌّ ذ : see سِنْدٌ [of which it is the n. un.].
سَنْدَانٌ سَنْدَانٌ ذ , with fet-h, (Mgh, Msb, K,) or ↓ سِنْدَانٌ, (thus in a copy of the M, [and thus I have generally found it written, agreeably with the common modern pronunciation,]) The عَلَاة, (M,) or زُبْرَة, (Msb,) [both meaning anvil,] of the blacksmith. (Msb, K.)
سِنْدَانٌ سِنْدَانٌ ذ Great and strong; applied to a man and to a wolf. (K.) -A2- See also the next preceding paragraph.
سِنْدَانَةٌ سِنْدَانَةٌ ذ A she-ass [either domestic or wild: probably the latter, because of her strength]. (K.)
سِنْدِيَانٌ سِنْدِيَانٌ ذ [The ilex, or evergreen oak; so called in the present day;] a kind of tree. (TA.) [See اـِسْنَادٌ.]
سِنَادٌ سِنَادٌ ذ applied to a she-camel, (S, M, &c.,) Strong: (K:) or strong in make: (AA, S:) or tall in the hump: (M:) or long in the legs, (A, L,) and elevated [so I render مسندة, conjecturally, as though meaning propped up,] in the hump: (L:) or lean, and lank in the belly; (AO, M, L;) but Sh disapproves of this last explanation. (L.)
سَنِيدٌ سَنِيدٌ ذ : see مُسْنَدٌ.
أَسْنَدُ أَسْنَدُ ذ [a comparative and superlative epithet from أَسْنَدَ الحَدِيثَ, q. v., though (like أَسْوَدُ and أَبْيَضُ when used as epithets of this kind) deviating from a general rule, which requires that such an epithet be formed from an unaugmented triliteralradical verb]. You say أَسْنَدُ لِلْحَدِيثِ, meaning أَنَصُّ لَهُ, q. v. (TA in art. نص.)
اـِسْنَادٌ اـِسْنَادٌ ذ inf. n. of 4 [q. v.]. (S, &c.) ― -b2- [Used as a simple subst., signifying (tropical:) The ascription of a tradition to an authority in the manner expl. voce أَسْنَدَ it has a pl., namely, أَسَانِيدُ; as in the saying,] الأَسَانِيدُ قَوَائِمُ الأَحَادِيثِ (tropical:) [The ascrip- tions to authorities, whereon they rest, &c., are the foundations of traditions]. (A, TA. [See also سَنَدٌ.]) ― -b3- Also used in the sense sf رِوَايَةٌ [q. v., as a simple subst.]: pl. as above. (Har p. 32.) -A2- Also A certain kind of tree. (M.) [In the TA, it is said that the name commonly known is سِنْدِيَان: but I think that this is a mistake: see the latter word.]
مَسْنَدٌ مَسْنَدٌ ذ A place in, or upon, which one leans, rests, or stays himself: [and hence applied to a couch, and a throne:] pl. مَسَانِدُ. (KL. [See also مُسْنَدٌ, voce سَنَدٌ.])
مُسْنَدٌ مُسْنَدٌ ذ [pass. part. n. of 4, Made to lean, rest, &c., against, or upon, a thing: and stayed, propped, or supported; or set up. ― -b2- Hence used in the sense of مِسْنَدٌ, as being a thing set up]: see سَنَدٌ. ― -b3- Also (tropical:) A tradition (حَدِيثٌ) traced up, or ascribed, or attributed, to the author thereof, (T, L, K, TA,) [rested on his authority by the mention of him, (see 4,) or] by the mention, uninterruptedly, in ascending order, of the persons by whom it has been transmitted, up to the Prophet; (T, L, KT;) [or by the mention of him who has related it from the Prophet when only one has intervened;] opposed to مُرْسَلٌ and مُنْقِطِعٌ; (T, L;) or it may be منقطع, i. e. interrupted in the mention of the persons by whom it has been transmitted: (KT:) pl. مَسَانِدُ, (K,) agreeably with analogy, (TA,) and مَسَانِيدُ, (Esh-Shلfi'ee, K,) which latter has ى added to render the sound of the kesreh more full; or, accord. to some, it is a dial. var.; and accord. to some, agreeable with analogy. (TA.) ― -b4- And i. q. دَعِىٌّ [as meaning (assumed tropical:) One who claims as his father a person who is not his father; or an adopted son; or one whose origin, or lineage, or parentage, is suspected]; (S, M, L, K;) as also ↓ سَنِيدٌ; (M, L, K; [see an ex. in a verse cited voce أَسَرُّ;]) opposed to كَرِيمٌ. (L.) ― -b5- المُسْنَدُ, accord. to Sb, signifies (assumed tropical:) The first portion [i. e. the subject] of a proposition; and المُسْنَدُ اـِلَيْهِ, (assumed tropical:) the second portion [i. e. the attribute, or predicate,] thereof: (M, L:) of, accord. to Kh, a proposition consists of a ↓ سَنَد and a مُسْنَد اـِلَيْه; and in the phrase عَبْدُ اللّٰهِ رَجُلٌ صَالِحٌ, [for ex.,] عبد اللّٰه is a سند, and رجل صالح is a مسند اليه: (O, L:) [but accord. to other authors, and general modern usage, and agreeably with the proper meanings of the terms, المُسْنَدُ (meaning the attributed) signifies the attribute, or predicate; and المُسْنَدُ اـِلَيْهِ, (meaning that to which a thing or an accident is attributed) signifies the subject.] ― -b6- Also The Himyeree, or Himyeritic, character of writing; the character of Himyer; (S, M, A, O, K;) differing from the modern Arabic character: (S, O:) they used to write it commonly in the days of their rule; and AHلt says that it continued in use among them in El-Yemen in his day [i. e. in the latter half of the second century of the Flight and the former half of the third century]: (M, TA:) Abu-l-'Abbلs says, المُسْنَدُ was the language of the sons of Seth; (O, TA;) [i. e. the language written in the character so called;] and the like is said in the “ Sirr es-Sinل'ah ” of IJ. (TA.) [See also De Sacy's Chrest. Ar., sec. ed., vol. ii., p. 122 of the Ar. text, and 311 of the transl.] ― -b7- And i. q. الدَّهْرُ [i. e. Time, from the beginning of the world to its end; or time absolutely; or a long time; or a long unlimited time; or time without end; &c.]. (S, M, A, K.) So in the saying, لَا أَفْعَلُهُ آخِرَ المُسْنَدِ [I will not do it to the end of time]. (A, TA.) One says also, لَا آتِيهِ يَدَ المُسْنَدِ, meaning [I will not do it, or I will not come to him or it,] ever. (IAar, TA.)
مَسْنَدٌ مَسْنَدٌ ذ : see سَنَدٌ, second sentence.
مُسَنَّدٌ مُسَنَّدٌ ذ [pass. part. n. of 2, q. v.]. In the phrase
خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ ذ , [in the Kur lxiii. 4, meaning Pieces of wood made to lean, or incline, against a wall, (Jel,)] the latter word is with teshdeed because of its relation to many objects (لِلْكَثْرَةِ). (S.) -A2- مُسَنَّدَةٌ also signifies A certain sort of cloths, or garments; and so ↓ مَسْنَدِيَّةٌ. (M, TA.)
مَسْنَدِيَّةٌ مَسْنَدِيَّةٌ ذ : see what next precedes.
مُسَانَدَةٌ مُسَانَدَةٌ ذ (O, K, and Ham p. 783, in the CK and TK [erroneously] مُسَانِدَةٌ) (assumed tropical:) A she-camel having the breast and fore part prominent: (As, O, K:) or whereof one part of her frame stays, or supports, (يُسَانِدُ,) [and so renders firm or strong,] another part: (Sh, O, K:) or having prominent withers: (Ibn-Buzurj, L:) or strong in the back: or whose frame, or make, is symmetrical, or conformable in its several parts: or, as some say, whose frame, or make, is dissimilar, or unconformable, in its several parts; because the hump differs from the other parts; so that it is from the phrase تَسَانَدَ القَوْمُ meaning as expl. above [see 6]: (Ham p. 783:) and مُسَانَدَةُ القَرَا (tropical:) a she-camel hard, firmly compacted, in the back. (M, L, TA.)
مُسْتَنَدٌ مُسْتَنَدٌ ذ : see سَنَدٌ, in two places.
خَرَجَا مُتَسَانِدَيْنِ خَرَجَا مُتَسَانِدَيْنِ ذ (tropical:) They two went forth aiding, or assisting, each other; (A, * L, TA;) as though each of them leaned, or stayed himself, upon the other, and aided himself by him. (L, TA.) The latter word is used, in this sense, of two men going on a hostile, or hostile and plundering, expedition: and of two wolves attacking a person. (A.) And one says, خَرَجُوا مُتَسَانِدِينَ, meaning (tropical:) They went forth under sundry, or different, banners, or standards, (S, A, M, L, K, *) every party by itself, (A, L,) the sons of one father under one [separate] banner, (L,) not all under the banner of one commander. (S, L. K.)
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٣١١سَنَدَ
سَنَدَ U ( n. ac. سُنُوْد 27 )
a. [ Ila ], Leant, rested upon, against.
b. [ La ], Was near to, close upon ( fifty ).
c. [ Fī ], Mounted, ascended.
سَنَّدَ
سَنَّدَ II ,
a. Supported, stayed, propped up.
سَاْنَدَ
سَاْنَدَ III ,
a. Supported, helped, assisted.
b. [ acc. & 'Ala ], Requited, recompensed for.
أَسْنَدَ
أَسْنَدَ IV
a. [ acc. & Ila ], Made to rest or lean upon,
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٥٬١٣٠سند
سَنَدَ - يَسْنُدُ - سَنَّدَ - يُسَنِّدُ - مُسَنَّد = مُسَنَّدَة
سَنَدَ - يَسْنُدُ + كائن + شيئاً + إلى شيء: يدعمه ويشد من أزره بشده إلى شيء متين راسخ: يأتي إلى شيء آيل للسقوط والوقوع والتخرب، فيدعمه بوسيلة دعم بحيث يحفظ له توازنه واستقراره
سَنَّدَ - يُسَنِّدُ: على وزن " فَعَّل َ " من " سَنَدَ - يَسْنُدُ ": جعله " يَسْنُدُ " إلى شيء على
الجذور المجاورةالمجاورة: ١٣ (الإجمالي: ١٩)
- خشب
الآيات المشتركة: ١ · Haşeb (hı) : “Hatab” odun demektir
- جسم
الآيات المشتركة: ١ · Cesese yere uzanmş ağaç kütüğü demektir
- صيح
الآيات المشتركة: ١ · Sayha(sin) düzlüğe akıp yayılan sudur, bağırdığı zaman…
- حذر
الآيات المشتركة: ١ · Hızr (ha, zal) : Savaşta kullanılan savunma aleti, zırh gibi
- عجب
الآيات المشتركة: ١ · “Acem” yabancı, dil bilmeyen demektir
- أفك
الآيات المشتركة: ١ · Fek alt veya üst çene demektir
- عدو
الآيات المشتركة: ١ · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir
- حسب
الآيات المشتركة: ١ · Hisbe okun nişangah kısmına denir
- قتل
الآيات المشتركة: ١ · “Kıtl”, çatışmada ilk karşılaştırılan kişilerden birine…
- سمع
الآيات المشتركة: ١ · İşiten
- رأي
الآيات المشتركة: ١ · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…
- قول
الآيات المشتركة: ١ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…
الآيات التي ورد فيها(١)
… تُعْجِبُكَ أَجْسَامُهُمْ وَإِنْ يَقُولُوا تَسْمَعْ لِقَوْلِهِمْ كَأَنَّهُمْ خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ يَحْسَبُونَ كُلَّ صَيْحَةٍ عَلَيْهِمْ هُمُ الْعَدُوُّ فَاحْذَرْهُمْ قَاتَلَهُمُ …
Dayandırılan
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سند |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | عمد, وكل, عضد |
| Zıt Kök | خذل |
| Çekirdek Özet 1 | Bir şeyin başka bir varlığa yaslanması, dayanması, birleşerek destek alması ve dağın etekten yukarı yükselen dik yüzeyi |
| Çekirdek Özet 2 | Kendi başına ayakta duramayıp dış bir desteğe muhtaç olan, içi boş fakat dışarıdan dik duruyormuş gibi görünen dayanıksız yapı |
| Çekirdek Özet 3 | Hakikate ve içsel kuvvete dayanmayan her yapının, görünüşteki cüssesine rağmen dış bir desteğe bağımlı ve devrilmeye mahkûm oluşu |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca sıradan bir «yaslanma» eylemine indirgeyerek lafzın kofluğu, iç dayanaksızlığı ve haricî dayanağa bağımlı sahte duruşu niteleyen semantik derinliğini gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| سن | Keskinleşme, öne doğru uzama, dikilme, akış veya pürüzsüz biçimde bir hatta yönelme; bu çekirdek سنن kökünde yol ve akış çizgisi, سنم kökünde devenin sırtında yükselen hörgüç, سني kökünde parıldama ve yücelik, سنبل kökünde sap üzerinde dikine yükselen başak anlamlarında belirgindir | د | Kapı, sınır, set ve direnç bildiren sesin eklenmesiyle çekirdekteki dikilme ve yükselme hareketi, bir engele, duvara veya haricî bir desteğe yaslanarak durma ve dayanma anlamıyla somutlaşmıştır |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | diken, destek; tutunma, dayanma, koruma | Varlığın düşmesini engelleyen, onu dik tutan bir dayanağı veya tutunma noktasını imler |
| ن | filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | Hareketin sürekliliğini, bir doğrultu boyunca kesintisiz uzanmayı ve taşınan kuvveti gösterir |
| د | kapı; giriş, geçiş, hareket | Karşılaşılan sınırı, dayanılan engeli, dikey yüzeyi ve kapanma/tutunma zeminini temsil eder |
| سند | Desteğin bir hat boyunca dikey bir sınıra veya duvara yaslanarak tutunması | Bir gövdenin kendi iç dengesiyle değil, karşılaştığı dikey bir sınıra veya nesneye kuvvetini aktararak ayakta kalma hareketini kurar |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir nesnenin devrilmemek için başka bir nesneye, duvara veya direğe yaslanması; ayrıca dağın etek ile zirve arasında kalan, dikleşerek yükselen ve tırmanılan ön yüzü (سَنَدُ الجَبَلِ) |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şairlerinden el-Accâc recezinde devenin bacaklarındaki sağlamlığı ve örtülerin üst üste binip birbirine dayanışını şu mısra ile tasvir etmiştir: كَتّانها أو سَنَدٍ أسماطِ |
| Erken Arapça kullanım | Birbiri ardınca gelen ve birbirine raptedilen zaman dilimleri için kullanılan el-müsned (المُسْنَدُ: الدَّهْرُ) tabiri ile rivayeti ilk söyleyene kadar kesintisiz bağlama faaliyeti (الإسناد) |
المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça سند kökü, merkezi Sami dil sahasında «yaslanmak, dayanmak, desteklemek ve taşımak» anlamsal matrisiyle temsil edilir. Kökün Güney Arapçası ve Epigrafik Güney Arabistan (Himyerî/Saba) dillerindeki karşılığı, Güney Arabistan yazı sistemini adlandıran meşhur el-Müsned (m-s-n-d) formudur; bu kullanım yazının taş sütunlara, levhalara dikilerek veya birbirine raptedilerek yazılmasından yahut hükümlerin birbirine isnad edilmesinden kaynaklanır. Kuzeybatı Sami dillerinde (özellikle Ârâmîce ve İbrânîce) doğrudan s-n-d dizilimi yerine s-m-k (سمك) kökü daha yaygın olsa da, s-n-d kökünün geç dönem Süryânîce metinlerde dayanma ve aktarma bağlamında leksikal paralellerine rastlanır. Kökün temel Sami yönelimi, ağırlık merkezinin bir nesneden diğerine aktarılarak iki nesnenin birbirine raptedilmesi (inzemâme) ve bir yapının dik durmasının haricî bir desteğe bağlanması fikridir.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Bir şeyin başka bir şeye bitiştirilerek yaslanması, dağın dikleşen cephesi | Asıl anlam ağırlığın bir duvara, sırta veya zemine verilmesidir; sözün kaynağına dayandırılması (isnad) bu kökten türemiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney Arapçası (Saba/Himyer) m-s-n-d yazıt formu | Dikilitaşlara kazınan, birbirine dayanan harflerden oluşan kadim kitabe türü; haberin kaynağa raptı | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Sami ailesi dışındaki Afro-Asyatik kollarda kanıtlanmış güvenilir soydaş tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
المصدر Lisān al-ʿArab, Tāj al-ʿArūs, David Cohen.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سند | Anlamlı | Dayanmak, yaslanmak | Bir gövdenin haricî bir desteğe dayanarak dik durması veya sözün kaynağına bağlanması | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| سدن | Anlamlı | Örtmek, hizmet etmek | Kâbe'nin örtüsünü tutma ve kapıcılığını/hizmetini üstlenme vazifesi (sidâne) | Kur'an'da geçmez; Kâbe'ye perde germekle bağlantılıdır |
| نسد | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
| ندس | Anlamlı | Dürtmek, zeki ve uyanık olmak | Mızrakla deşmek, sezgiyle meselenin derinine nüfuz etmek | Kur'an'da geçmez; derinliği yoklama anlamı taşır |
| دسن | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitābü'l-ʿAyn ve Tahdhīb'e göre mühmeldir |
| دنس | Anlamlı | Kirlenmek, lekelenmek | Bir şeyin pisliğe bulaşması, şerefe veya elbiseye leke gelmesi | Kur'an'da geçmez; kir ve kusur bildiren olumsuz kök |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سند | Merkez | Bir nesneye dayanarak dik durma | Ağırlığı dış bir desteğe vererek ayakta kalma; içsel güçten yoksunluk iması barındırabilir | Kendi öz dengesiyle değil, dayandırıldığı nesne sayesinde dik duran gövde |
| عمد | Komşu | Sütunla ve temelden destekleme | عمد doğrudan taşıyıcı ana omurgayı ve direği kurar; سند ise sonradan bir kenara yaslanmayı anlatır | Görünür veya görünmez ana taşıyıcı sütun vazifesi görme |
| وكل | Komşu | Güvenip işi birine bırakma | وكل iradi ve ahlaki bir yetkilendirme ve teslimiyettir; سند fiziki veya mekanik dayanmayı öne çıkarır | Bir kimsenin gücüne, emanetine güvenerek sırtını ona dayama |
| عضد | Komşu | Pazı ve yan güçle arka çıkma | عضد iki eşit veya yakın gücün yan yana gelip birbirini takviye etmesidir | Kişinin kolu, kanadı veya yan kuvveti olarak direnç sağlama |
| خذل | Zıt | Desteksiz bırakma, yüzüstü koyma | خذل desteğin çekilmesiyle varlığın desteksiz ve yapayalnız yere düşmesidir | İhtiyaç anında yardım ve dayanağı keserek çökmeye terk etme |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سند | Yaslanmak, dayanmak | Bir nesnenin başka bir varlığa ağırlığını vererek ayakta durması, isnad | Kesin |
| Latince | reclinare, fulcire | Yaslanmak, desteklemek | Reclinare bir yere geriye doğru yaslanmayı, fulcire ise alttan/yandan destek vurmayı karşılar; isnad bağlamını içermez | Güçlü |
| İngilizce | lean against, prop up, support | Bir yere yaslanmak, payanda ile durmak | Prop up kof bir yapının düşmemesi için desteklenmesini tam karşılar; isnad terimindeki nakil zincirini karşılamaz | Güçlü |
| Almanca | anlehnen, stützen | Yaslanmak, desteklemek | Bir duvara veya nesneye eğilerek dayanmayı anlatır; sözlükteki mecazi rivayet boyutunu dışarıda bırakır | Güçlü |
| Fransızca | s'appuyer, étayer | Dayanmak, payandalamak | Bir yüzeye yaslanıp ağırlığı aktarmayı ve çökmemesi için payanda koymayı ifade eder | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane's Arabic-English Lexicon.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| مُسَنَّدَةٌ | Duvara dayandırılmış, kütük gibi kof ve haricî destekle duran nesne | Münafıkların dış görünüşlerinin aldatıcı heybetine karşın ruhsal, akli ve imâni olarak içi boş kütükler gibi bir yere yaslanarak durduklarını beyan eden bağlam: Münâfikûn 63:4 |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İstinad ve itimat | Âlemin varlığının zatı gereği değil, Vacibü'l-Vücud olan Allah'a isnad edilmesi ve O'na dayanması | Varlıkların ontolojik olarak kendi başına kaim olamayıp ilahi kudrete bağımlı oluşu |
| Fıkıh | Hükmün illet ve delile isnadı | Hükümlerin sübûtunda şer'i delile (nassa) dayanma zorunluluğu ve re'yin nakle isnadı | Keyfi içtihadın reddedilerek hükmün muteber bir asla dayandırılması |
| Tefsir | Münafıkların psikolojisi | Münafıkların dış kalıplarının gösterişli, fakat içlerinin cansız kalaslar gibi duvara muhtaç oluşu | Bedensel azamet ile ahlaki ve zihni acziyet arasındaki derin çelişki |
| Hadis | Rivayet zinciri (İsnad ve Müsned) | Bir metnin Hz. Peygamber'e kadar uzanan raviler zinciriyle mevsuk kılınması | Metnin güvenilirliğini sağlayan tarihsel ve metodolojik aktarım bağı |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve tevekkül | Allah'a dayanma (i'timad) | Kalbi sahte dayanaklardan arındırma | Kulun geçici ve kof dünyevi güçlere değil, mutlak varlığa istinad etmesi | Kesin |
| İlmi | Metodoloji ve epistemoloji | Bilginin kaynağa isnadı (isnad) | Doğrulanabilirlik ve denetim | İddia veya bilginin köksüz bırakılmayıp güvenilir bir referansa bağlanması | Kesin |
| Siyasi | Otorite ve meşruiyet | Taban desteği ve ittifak (tesânüd) | İktidarın çöküşünü engelleme | Kendi meşruiyetine ve ahlakına dayanmayan iktidarın dış payandalarla ayakta durması | Güçlü |
| İktisadi | Finansal yapı | Varlık teminatı ve kredi dayanağı | Kof borçlanmaya karşı reel zemin | Üretimden kopuk spekülatif sermayenin reel bir iktisadi varlığa istinad ettirilmesi | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Mekanikte payanda kuvveti ve haricî destek vektörü | Kendi ağırlık merkezi zemin üzerinde kararlı denge oluşturamayan bir cismin, düşmeyi engellemek için dikey bir yüzeyden aldığı normal tepki kuvveti | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sosyolojide kurumsuzlaşma ve kof elitizm | Toplumsal tabanını ve iç dinamizmini kaybetmiş elitlerin, dış güç odaklarına veya zor aygıtlarına yaslanarak varlığını sürdürme hali | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü Münâfikûn suresindeki ayette sadece «duvara dayanmış iri adamlar» gibi fiziksel bir duruşa indirgeyip lafzın ahlaki, epistemolojik ve varoluşsal çürüme içeriğini göz ardı etmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök, insanın vahiyden, imandan ve ahlaki şuurdan koptuğunda ne kadar iri, gösterişli ve söz ustası olursa olsun, kendi ayakları üstünde duramayan cansız bir kütüğe (haşeb) dönüştüğünü gösterir |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Şekli ve lafzı mükemmel görünen her toplumsal yapıyı veya kişiyi güçlü zannetmek; iç dinamik yoksunluğunu ve dış dayanak çöktüğünde anında yıkılacak olan dayanıksızlığı teşhis edememek |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'da yalnızca tek bir yerde geçmesine rağmen, nifakın ve içsel boşluğun psikolojik ve sosyolojik anatomisini eşsiz bir piktografik imgeyle (duvara dayatılmış kütükler) somutlaştırdığı için hayati öneme sahiptir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Münafıkların dış görünüşleri ile içsel mahiyetleri arasındaki uçurumu, söz söyleme kabiliyetleri ile eylemsel korkaklıklarını sergileyen ayetlerde (özellikle Münâfikûn suresi bağlamında) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Fiziksel cesamet, hitabet yeteneği ve gösterişli kılık kıyafetin hakiki güç ve dirilik anlamına geldiği yanılgısını yıkar; içsel imandan yoksun kalıpların sadece bir payandaya muhtaç cansız nesneler olduğunu ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamBir gövdenin kendi dengesini kuramayarak dikey bir duvara veya desteğe yaslanması, ağırlığını haricî bir sınıra vererek ayakta kalması.
- Soyut anlamÖzden, ruhtan ve zihinsel melekeden yoksun oluşun dışsal bir dayanakla gizlenmesi; bilginin kaynağa raptı veya varlığın haricî bir desteğe bağımlılığı.
- Sistematik karşılıkİç enerjisi sıfır olan bir sistemin, varlığını yalnızca haricî bir kuvvet vektörünün reaksiyonuyla sürdürebilmesi ve bu destek çekildiğinde kaçınılmaz olarak yıkılması.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde , sistemin iç dinamik dengesini ve ahlaki/imâni öz kuvvetini; , sistemin dışarıdan görünen cüssesini ve ağırlığını; , sistemin ayakta kalabilmek için duvardan veya haricî payandadan aldığı dış tepki kuvvetini temsil eder. İç kuvvet sıfır olduğunda (), bütün ağırlık dış dayanağa biner (). Haricî dayanak desteği sıfıra yaklaştığında (), sistemin dengesi ve varlığı çöker ().