صرم
ص - ر - م
جذر- الورود: ٣
- الآيات: ٣
- الصيغ: ٣
- المعاجم: ١٢
معناه في القرآن: Devşirenler
ملاحظاتي
المعاجم(١٢)
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٤٧٥باب الصاد والراء والميم معهما
ص ر م، م ر ص، ص م ر، م ص ر مستعملات
صرم:
الصَّرْمُ دَخيلٌ.
والصَّرْمُ: قَطعٌ بائِنٌ لحَبْل وعِذْقٍ ونحوه.
والصِّرامُ: وقت صِرام النّخْل، وصَرَمَ العِذْقُ عن النَّخْلة، وأصْرَمَ النَّخْلُ اذا حان وقتُ اصِطِرامِه.
والصَّريمة: إحكامُكَ أمراً والعَزْمُ عليه.
وقوله تعالى: "وأَصْبَحَتُ كالصَّريمِ" أي كاللَّيلِ.
والصَّريمةُ: الرأيُ النافِذُ.
والصريمة: الرَّمْلُ
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٦٩٥صَرَمْتُ الشيء صَرْماً، إذا قطعتَه. وصَرَمْتُ الرجلَ صَرْماً، إذا قطعت كلامه. والاسم الصُرْمُ. وصَرَمَ النخلَ، أي جَدَّهُ. وأَصْرَمَ النخلُ، أي حان له أن يُصْرَمَ. واصْطِرامُ النخل: اجترامه. والانْصِرامُ: الانقطاعُ. والتَصارُمُ: التقاطع. والتَصَرُّمُ: التقطع. وتَصَرَّمَ، أي تجلّد. وتَصْريمُ الحبال: تقطيعها، شدِّد للكثرة. وناقةٌ مُصَرَّمَةٌ، وهو أن يقطع طُبْياها ليَيْبَس الإحليل ولا يخرج اللبن،
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨٬٠١٧ص ر م
صرم ، رصم ، صمر ، رمص ، مرص ، مصر : مستعملة .
مرص : قال الليث : المَرْصُ للثَّدْيِ وغيرِه ، وهو غَمْزٌ بالأصابع . والْمَرْسُ : الشيءُ يُمرَس في الماء حتى يَتَمَيَّثَ فيه .
ثعلب عن ابن الأعرابي : المَرُوصُ والدَّرُوسُ : النّاقَةُ السَّريعةُ .
قال : والنَّشُوصُ : العظيمةُ السَّنام . والمَصُوصُ : القَمِئَةُ ، والشخوص : النضوة من التعب . والعَرُوصُ : الطيبةُ الرائحة إذا عَرِقَتْ .
صمر : أبو
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٬٧٣٤(باب الصاد* والراء وما يثلثهما)
(صرع) الصاد والراء والعين أصلٌ واحدٌ يدلُّ على سقوطِ شيءٍ إلى الأرض عن مراس اثنين، ثم يُحمَلُ على ذلك ويشتقُّ منه. من ذلك صَرَعْتُ الرَّجلَ صَرْعَاً، وصارعتُهُ مصارَعة، ورجلٌ صَرِيع. والصَّريع من الأغصانِ: ما تَهدَّلَ وسقط إلى الأرض، والجمع صُرُع. وإذا جُعِلَتْ من ذلك السَّاقط قَوْسٌ فهي صَرِيع.
وأمَّا المحمول على هذا فقولُهم: هما صِرْعان، يقال إنَّ معنى ذلك
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٠٨- الصرم: القطيعة، والصريمة: إحكام الأمر وإبرامه، والصريم: قطعة منصرمة عن الرمل. قال تعالى: ﴿فأصبحت كالصريم﴾ [القلم/20]، قيل: أصبحت كالأشجار الصريمة، أي: المصروم حملها، وقيل: كالليل؛ لأن الليل يقال له: الصريم، أي: صارت سوداء كالليل لاحتراقها، قال: ﴿إذ أقسموا ليصرمنها مصبحين﴾ [القلم/17]، أي: يجتنونها ويتناولونها، ﴿فتنادوا مصبحين * أن اغدوا على حرثكم إن كنتم صارمين﴾ [القلم/21 - 22]. والصارم: الماضي،
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٢٨٥ص ر م
زرع صريم ومصروم: مجزوز.
وصرم النخل واصطرمه وهو وقت الصرام والاصطرام.
وأصرم النخل والزرع.
وصرمت أخي وصارمته وتصارمنا وبينهما صرم وصريمة: قطيعة.
وسيف صارم وسيوف صوارم.
وناقة مصرمة: صرم طبياها فيبس الإحليل وذلك أقوى لها.
وطبيٌ مصرم.
قال عنترة: لعنت بمحروم الشراب مصرم وتصرمت السنة.
وانصرم الشتاء.
وله صرمة من الإبل وصرم.
ومنه: أصرم فلان وهو مصرم أي افتقر
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٢٬٢٤٩الصَّرْمُ: القَطْعُ البائنُ، وعم بعضهم به القطع أيَّ نَوْعٍ كان، صَرَمَه يَصْرِمُه صَرْماً وصُرْماً فانْصَرَم، وقد قالوا صَرَمَ الحبلُ نَفْسُه؛ قال كعب بن زهير:
وكنتُ إذا ما الحَبْلُ من خُلَّةٍ صَرَمْ
قال سيبويه: وقالوا للصارِمِ صَرِيم كما قالوا ضَرِيبُ قِداحٍ للضارب، وصَرَّمَه فَتَصَرَّم، وقيل: الصَّرم المصدر، والصُّرْمُ الاسم. وصَرَمَه صَرْماً: قطع كلامه. التهذيب: الصَّرْمُ الهِجْرانُ في موضعه.
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٨٨* ص ر م * * صَرَمَ * الشيء قطعه وصرم الرجل قطع كلامه والاسم * الصُّرْمُ * بالضم و * صَرَمَ * النخل جده وباب الثلاثة ضرب و * أصْرَمَ * النخل حان له أن * يُصْرَمَ * و * الانْصِرَامُ * الانقطاع و * التَّصَارُمُ * التقاطع و * التَّصَرُّمُ * التقطع و * الصَّرْمُ * الجلد فارسي معرب و * الصِّرَامُ * بفتح الصاد وكسرها جداد النخل و * الصَّارِمُ * السيف القاطع ورجل * صَارِمٌ * أي جلد شجاع وقد * صَرُمَ * من
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٣٬٨٦٠| | ( صَرَمَه يَصْرِمه صَرْماً ) بالفَتْح ، | ( ويُضُمّ ) . وقيل : الصَّرْم : | المَصْدَر ، والصُّرم الاسْم : ( قَطَعَه | بائِناً ) يكون في الحَبْل والعِذْق . | وعَمّ به بَعْضُم القَطْع أيَّ نَوعٍ كان . | ( و ) صَرَم ( فُلاناً ) صَرْماً : ( قَطَع | كَلامَه . و ) صَرَمَ ( النَّخْلَ والشَّجَر ) : | إذا ( جَزَّه كاْصْطَرَمَه ) ، وَكَذلِكَ | الزَّرعَ ، واْصَطِرامُ النَّخْل : اْجْتِرَامُه ، | قال
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩بلا ترجمةالحروف: ١٩٬٨١١صَرَمَهُ
1 صَرَمَهُ ذ , (S, M, Mgh, Msb, K,) aor. صَرِمَ , (M, Msb, K,) inf. n. صَرْمٌ (S, M, Msb, K) and صُرْمٌ, (M, K,) or the latter is a simple subst., (M, Msb,) He cut it, syn. قَطَعَهُ, (S, M, Mgh, Msb,) in any manner: [i. e. it signifies also he cut it through; or he cut it off, or severed it; for thus the meaning of قَطَعَهُ is generally explained:] (M:) or it signifies [only] he cut it
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٠٢٩صَرَم
صَرَم I ( n. ac. صَرْم 1 , صُرْم 3 ),
a. Cut, cut off, severd; plucked, gathered ( fruit ).
b. Interrupted, cut short.
c. Broke, snapped ( cord ).
d. Stayed, resided, sojourned ( with ).
صَرُمَ
صَرُمَ U ( n. ac. صَرَاْمَة 22t , صُرُوْمَة 27t ),
a. Was brave, courageous; was determined, energetic, enterprising.
b. [ coll. ], Was stern, austere, unbending.
صَرَّمَ
صَرَّمَ II ,
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٣٠٬٧٨٧صرم
صَرَمَ - يَصْرِمُ - صَارِم- صَارِمِيْن - صَرِيْم
صَرَمَ - يَصْرِمُ + كائن + شيئاً: يقطعه ليأخذه وينتفع به: يقطع غصناً أو ثمراً من على شجر أو نبت باستخدام سيف أو سكين أو منشار أو منجل أو ما شابه ثم يأخذه لينتفع به
صَارِم: اسم فاعل صفة مشبهة من " صَرَمَ - يَصْرِمُ "
صَارِمِيْن: جمع " صَارِم "
صَرِيْم: على وزن " فعيل " اسم فاعل مبالغة بمعنى
الجذور المجاورةالمجاورة: ٨ (الإجمالي: ١٢)
- صبح
الآيات المشتركة: ٢ · Tan demektir
- حرث
الآيات المشتركة: ١ · Hars ekin demektir
- غدو
الآيات المشتركة: ١ · Ğida, Sabah yemeği, kahvaltı demektir
- قسم
الآيات المشتركة: ١ · Kasem sad ile gövdesi kopmuş ağacın yerinde duran köküdür
- بلو
الآيات المشتركة: ١ · Biley taşı
- صحب
الآيات المشتركة: ١ · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…
- جنن
الآيات المشتركة: ١ · Bahçe demektir
- كون
الآيات المشتركة: ١ · Kevn, tepe demektir
الآيات التي ورد فيها(٣)
أَنِ اغْدُوا عَلَى حَرْثِكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَارِمِينَ
Devşirenler
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | صرم |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | قطع, جذذ, قطف |
| Zıt Kök | وصل |
| Çekirdek Özet 1 | Bir şeyi kökünden veya dalından kesin ve nihai bir biçimde koparıp ayırmak |
| Çekirdek Özet 2 | Meyve ve mahsulü devşirme kastıyla kesin bir kararlılıkla hareket etme ve aniden bütünüyle mahrum kalıp yok olma |
| Çekirdek Özet 3 | Paylaşmayı ve hakkı kesme kastının nimetin kendisini kökünden koparan ilahi bir kesintiye yol açması |
| Kritik Hata Riski | Kelimenin yalnızca basit bir bağbozumu veya sıradan bir hasat olarak görülüp taşıdığı kesin koparma, kökten ayırma ve payı kesme cüretinin gözden kaçırılması |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| صر | Sıkıştırma, daraltma, ses ve gerilimle bağlama veya sınırlandırma; صرر, صرع, صرف, صرخ köklerinde olduğu gibi gerilimli ve sert bir kuşatma veya yön değiştirme hareketi | م | Çekirdekteki gerilim ve sıkıştırma hareketine mim harfinin toplayıcı ve tüketici kapanış karakteri eklenerek koparmanın kesinleşmesi, bağın tam olarak kesilmesi ve ayrılığın nihai hale gelmesi sağlanmıştır |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ص | Olta veya av aleti; yakalama, daraltma, sıkıştırma | Nesneye odaklanma, onu dış dünyadan yalıtarak kendi tasarrufuna alma hamlesi |
| ر | İnsan başı; başlangıç, yöneliş, iradi hareket | İradenin bir karara kilitlenmesi, zihinsel azim ve eylemin yönünün belirlenmesi |
| م | Su veya sıvı kütlesi; kuşatıcı toplanma, kapanma ve son bulma | Hareketi nihai sınırına ulaştırma, bağlantıyı tamamen kesip kendi içine kapatma |
| صرم | Bir nesneyi hedef alarak iradi bir yönelişle kavramak ve bağlantısını bütünüyle kesip ayırmak | Kökün bütünü, zihinsel azimle birleşen fiziksel bir koparışı, bağın geri dönülmez şekilde sonlandırılmasını ifade eder |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Hurma salkımını veya meyveyi dalından kökten kesip ayırmak (صِرَام); ipi veya ilişkiyi bir daha birleşmeyecek şekilde kesip koparmak (قَطْعٌ بَائِنٌ) |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Bişr b. Ebî Hâzim bir beytinde son raddeye varan ve kesintiye uğrayan durumu ifade etmek için şöyle der: ألا أبلغ بني سعد رسولا / ومولاهم فقد حلبت صرام |
| Erken Arapça kullanım | İki kişi arasındaki bağın ve konuşmanın tamamen koparılması anlamında هجران ve قطيعة karşılığı kullanılmış; ayrıca gecenin gündüzü, gündüzün de geceyi kesip ayırması sebebiyle her iki vakte de صريم adı verilmiştir |
المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab ve Asās al-Balāgha.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça صرم kökü, Sami dil ailesinde belirgin bir kesme, dilimleme, biçme ve nihai olarak koparma çekirdeğiyle temsil edilir. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede bu kök doğrudan aynı dizilimle yaygın olmasa da, ses denkliği ve semantik paralellik bakımından kökten kesme, kemirme veya deriyi/kabuğu ayırma anlamlarını taşıyan formlarla akrabadır. Doğu Sami kolunda (Akadca) sert nesneleri kesme ve biçme eylemlerinde kullanılan benzer sert sessiz dizilimleri mevcuttur. Güney Sami sahasında, bilhassa Arapça ve Eski Güney Arapçada kök, tarımsal hasat (özellikle hurma devşirme) ile insani ilişkilerdeki nihai kopuşu (boykot ve terk etme) birleştiren özgün bir anlam genişlemesine uğramıştır. Kökün asli semantik omurgası, kesilen parçanın artık geriye bağlanamayacak biçimde bütünden ayrılmasıdır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen ve klasik Arap leksikografisi.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | صرم kökünün türevleri: صَرْم, صَرِيمَة, صَارِم, إِصْرَام | Hurma kesimi gibi tarımsal somut bir eylemden, azim ve kesin kararlılık gibi soyut zihinsel durumlara ve nihai ayrılığa aktarılmıştır | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Batı ve Güney Sami varyantlarında kesme ve ayırma semantiği | Hurma devşirme ve kesin koparma manaları Güney Sami/Arap yarımadası bağlamında kurumsallaşmıştır | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik dillerde sert kesme fiilleri | Biçme, koparma ve uç alma kökleriyle uzak fonosemantik örtüşmeler mevcuttur | Muhtemel |
المصدر Maqāyīs al-Lugha ve ilgili Sami karşılaştırmalı sözlükleri.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| صرم | Anlamlı | Kesmek, koparmak, hasat etmek | Meyveyi dalından veya ilişkiyi temelinden kesin olarak kesmek | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| صمر | Anlamlı | Katılaşmak, kokuşmak, donmak | Sıvının veya sütün donup katılaşması, suyun kokması | Kur'an'da geçmez; donukluk ve toplanma bildirir |
| رصم | Anlamlı | Sağlamlaştırmak, iz bırakmak | Bir şeyi iyice pekiştirmek veya mühürlemek | Kur'an'da geçmez |
| رمص | Anlamlı | Göz pınarında çapak birikmesi | Göz sıvısının kuruyup birikmesi | Kur'an'da geçmez |
| مصر | Anlamlı | Sınır koymak, sağmak, şehir kurmak | İki şey arasını ayırmak, sütü damla damla sonuna kadar sağmak | Kur'an'da geçer; sınırlandırma ve ayırma ortaklığı taşır |
| مرص | Anlamlı | Sıyırmak, koparmak, çimdiklemek | Tüyü veya deriyi yüzeyden çekip koparmak | Kur'an'da geçmez; yüzeyden koparma yönüyle ilişkilidir |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| صرم | Merkez | Kesme ve koparma | Nihai ve geri dönüşsüz biçimde, bağını bütünüyle kopararak ayırmak | Hem meyveyi dalından devşirme hem de ilişkiyi ebediyen kesme |
| قطع | Komşu | Genel kesme | Bir bütünü ikiye ayırmak | Ayrılığın nihai olması veya olmaması şart değildir |
| جذذ | Komşu | Parçalayarak kesme | Sertçe kırıp ufalamak, kökünden biçmek | Nesnenin kırılıp kırıntı haline getirilmesi baskındır |
| قطف | Komşu | Meyve toplama | Olgunlaşmış meyveyi dalından nazikçe veya olağan şekilde koparmak | Mahsul alma gayesi vardır, kökten koparma veya düşmanlık içermez |
| وصل | Zıt | Birleştirme ve bağlama | İki ucu veya nesneyi birbirine bitiştirip aradaki irtibatı sürdürmek | Kesmenin ve bağları koparmanın tam karşıtıdır |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | صرم | Kesip koparmak, hasat etmek, ilişkiyi kesmek | Hem fiziksel hasadı hem de kesin kararlılıkla bağı koparmayı içerir | Kesin |
| Latince | abscidere, decerpere | Kesip ayırmak, koparmak | Abscidere kesin kesmeyi, decerpere meyve devşirmeyi karşılar; kökün azim ve gece anlamını dışarıda bırakır | Güçlü |
| İngilizce | to sever, to harvest ruthlessly, to cut off | Kökten koparmak, acımasızca hasat etmek | Sever kopuşun kesinliğini verir; tek başına tarımsal devşirme boyutunu eksik bırakır | Güçlü |
| Almanca | abschneiden, abernten | Kesip ayırmak, hasat etmek | Abschneiden kesin kopuşu, abernten mahsulü toplamayı karşılar | Güçlü |
| Fransızca | trancher, récolter, rompre | Kesip atmak, hasat etmek, bağ koparmak | Trancher kararlılık ve keskinliği, rompre ilişkiyi koparmayı karşılar | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch ve Lane's Lexicon.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| لَيَصْرِمُنَّهَا | Kesin bir kararla sabah erkenden devşirmek, meyvesini toplamak | Bahçe sahiplerinin yoksulların payını engellemek amacıyla sabah erkenden mahsulü toplama yemini (Kalem 68:17) |
| كَالصَّرِيمِ | Yanıp kül olmuş, simsiyah kesilmiş, kökünden koparılmış kara gece gibi | Bahçenin ilahi bir felaketle simsiyah, çorak ve mahsulü bütünüyle yok edilmiş hale gelmesi (Kalem 68:20) |
| صَارِمِينَ | Devşiriciler, mahsulü kesip toplamaya kararlı olanlar | Sabah erkenden kimseye haber vermeden bahçeyi hasat etmeye azmetmiş kişiler (Kalem 68:22) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi ceza ve niyet ilişkisi | Henüz fiilen engelleme gerçekleşmeden sırf azim ve niyet yüzünden bahçenin helak edilmesinin adaleti | Günaha kesin azmetmenin (azm-i musammem) ahlaki ve ontolojik sorumluluğu |
| Fıkıh | Ziraat ve yoksul hakkı (hasat vakti) | Hasat günü yoksula pay vermekten kaçınma hilesinin batıl oluşu ve doğurduğu tazmin/mesuliyet | Mahsul devşirme zamanı yoksulun hakkını kesmenin (صرام) haramlığı |
| Tefsir | صرم ve صريم kavramlarının tasviri | Bahçenin gece gibi kararması veya biçilmiş tarlaya dönmesi arasındaki lügavî ve semantik farklar | İnsan niyetindeki kesme arzusu ile ilahi takdirin bağı kökten kesişi arasındaki tenasüp |
| Hadis | Müslümanların ilişkisini kesmesi (müsârame) | Müminin din kardeşiyle üç günden fazla ilişkisini kesmesinin (لا يحل لمسلم أن يصارم) yasaklanması | Dargınlık, küslük ve bağları nihai olarak koparma yasağı |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Nimet ve şükür dengesi | Hakkı kesmenin ilahi mahrumiyet doğurması | Nimetin akışını koruma | Nimetten hak sahiplerine düşen payı kesmeye azmetmek, nimetin kökünden kesilmesine yol açar | Kesin |
| İlmi | İrade ve eylem ilişkisi (Sarîme) | Şüpheyi kesip atan kesin karar | Harekete geçirici azim | Tereddüt ve gevşekliği kesip amele dönüştüren zihinsel netlik | Güçlü |
| Siyasi | Toplumsal sözleşme ve adalet | Zayıfları sistem dışına itme girişimini engelleme | Sosyal dengenin muhafazası | Güçlülerin ortaklaşa hareket ederek kamusal payı zayıflardan kesmesi düzeni çökertir | Güçlü |
| İktisadi | Hasat ve zekat/infak hukuku | Tekelci hasat ve yoksulu dışlama | Kaynakların dolaşımını sağlama | Malı yalnızca kendi tekeline almak için gizlice hasat etmek bereketi kökünden tüketir | Kesin |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Ayrık kesinti (Dirac delta fonksiyonu / Süreksizlik noktası) | Bir fonksiyonun veya akışın belirli bir anda sıfıra düşürülerek sürekliliğinin ani bir darbeyle kesilmesi ve sistemin çökmesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sosyal dışlama ve boykot (Ostrasizm) | Bir grubun diğer bir zümreyle olan iktisadi ve insani bağları tek taraflı bir kararla bütünüyle kesip onları yokluğa terk etmesi | Kesin |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökün Kalem suresindeki kullanımının yalnızca sıradan bir meyve toplama faaliyeti zannedilmesi |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök, sadece fiziksel hasadı değil; arkasında yoksulun payını kesme niyetini, bu niyetin doğurduğu katı azmi ve sonuçta bahçenin kapkara bir geceye dönerek kökten kesilmesini kuşatır |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Bahçe sahiplerinin helakinin meşru bir hasat eyleminden ötürü olduğu yanılgısına düşülmesi; asıl suçun infakı ve zayıfların hakkını kesin olarak kesme cüreti olduğunun gözden kaçması |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'da sadece Kalem suresindeki bahçe sahipleri (ashâbü'l-cenne) kıssasında geçerek, bencilce biriktirme ve hak kesme eyleminin nasıl bir varoluşsal yok oluşa (sarîm) yol açtığını dramatik bir semantik döngüyle gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İktisadi ahlak, infak yükümlülüğü ve niyetin ilahi takdir karşısındaki acziyetini anlatan Kalem 68:17-33 ayet grubunda belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | İnsanın niyet düzeyinde dahi olsa mülkü mutlak sahiplenip muhtaçların payını kesmeye kalkışmasının meşru bir tasarruf sayılamayacağını, bu tür bir kesintinin bizzat mülkün mahvına sebep olacağını öğretir. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamMeyvenin veya hurmanın dalından koparılması, ipin ve bağın kesilip bütünden tamamen ayrılması.
- Soyut anlamBir konuda tereddütleri kesip kesin kararlılık göstermek; zayıflarla ve muhtaçlarla olan ahlaki ve insani bağı kökten koparmak.
- Sistematik karşılıkİktisadi ve ahlaki akıştan pay kesme iradesinin, nimeti tamamen kurutan ilahi bir kopuşa ve mutlak karanlığa dönüşmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklaması
Burada , bahçe sahiplerinin sahip olduğu başlangıçtaki mahsul ve imkânlar kümesini temsil eder. operatörü, infakı ve yoksulun payını kesmeyi hedefleyen ani ve kesin kararlılık (azm-i sarîm) eylemidir. , sistemdeki bağ ve merhamet akışının zamana bağlı fonksiyonudur; bu akış anında sıfıra ulaştığında (), sonuç durumu olan , bütünüyle mahrum kalınmış ve simsiyah kesilerek sıfırlanmış boş kümeyi (, yani es-sarîm durumunu) ifade eder.