صرم

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ص-ر-مالصيغ: ٣ · الجذور المجاورة: ٨ · الآيات: ٣ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».كونبلوصحبصرمصبحصَارِمِينَحرثلَيَصْرِمُنَّهَاقسمجنن

الجذرالصيغ ٣الآيات ٣السور ١المجاورة ٨

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

صرم

ص - ر - م

جذر
  • الورود: ٣
  • الآيات: ٣
  • الصيغ: ٣
  • المعاجم: ١٢

معناه في القرآن: Devşirenler

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٤٧٥
باب الصاد والراء والميم معهما ص ر م، م ر ص، ص م ر، م ص ر مستعملات صرم: الصَّرْمُ دَخيلٌ. والصَّرْمُ: قَطعٌ بائِنٌ لحَبْل وعِذْقٍ ونحوه. والصِّرامُ: وقت صِرام النّخْل، وصَرَمَ العِذْقُ عن النَّخْلة، وأصْرَمَ النَّخْلُ اذا حان وقتُ اصِطِرامِه. والصَّريمة: إحكامُكَ أمراً والعَزْمُ عليه. وقوله تعالى: "وأَصْبَحَتُ كالصَّريمِ" أي كاللَّيلِ. والصَّريمةُ: الرأيُ النافِذُ. والصريمة: الرَّمْلُ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٦٩٥
صَرَمْتُ الشيء صَرْماً، إذا قطعتَه. وصَرَمْتُ الرجلَ صَرْماً، إذا قطعت كلامه. والاسم الصُرْمُ. وصَرَمَ النخلَ، أي جَدَّهُ. وأَصْرَمَ النخلُ، أي حان له أن يُصْرَمَ. واصْطِرامُ النخل: اجترامه. والانْصِرامُ: الانقطاعُ. والتَصارُمُ: التقاطع. والتَصَرُّمُ: التقطع. وتَصَرَّمَ، أي تجلّد. وتَصْريمُ الحبال: تقطيعها، شدِّد للكثرة. وناقةٌ مُصَرَّمَةٌ، وهو أن يقطع طُبْياها ليَيْبَس الإحليل ولا يخرج اللبن،
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨٬٠١٧
ص ر م صرم ، رصم ، صمر ، رمص ، مرص ، مصر : مستعملة . مرص : قال الليث : المَرْصُ للثَّدْيِ وغيرِه ، وهو غَمْزٌ بالأصابع . والْمَرْسُ : الشيءُ يُمرَس في الماء حتى يَتَمَيَّثَ فيه . ثعلب عن ابن الأعرابي : المَرُوصُ والدَّرُوسُ : النّاقَةُ السَّريعةُ . قال : والنَّشُوصُ : العظيمةُ السَّنام . والمَصُوصُ : القَمِئَةُ ، والشخوص : النضوة من التعب . والعَرُوصُ : الطيبةُ الرائحة إذا عَرِقَتْ . صمر : أبو
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٬٧٣٤
(باب الصاد* والراء وما يثلثهما) (صرع) الصاد والراء والعين أصلٌ واحدٌ يدلُّ على سقوطِ شيءٍ إلى الأرض عن مراس اثنين، ثم يُحمَلُ على ذلك ويشتقُّ منه. من ذلك صَرَعْتُ الرَّجلَ صَرْعَاً، وصارعتُهُ مصارَعة، ورجلٌ صَرِيع. والصَّريع من الأغصانِ: ما تَهدَّلَ وسقط إلى الأرض، والجمع صُرُع. وإذا جُعِلَتْ من ذلك السَّاقط قَوْسٌ فهي صَرِيع. وأمَّا المحمول على هذا فقولُهم: هما صِرْعان، يقال إنَّ معنى ذلك
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٠٨
- الصرم: القطيعة، والصريمة: إحكام الأمر وإبرامه، والصريم: قطعة منصرمة عن الرمل. قال تعالى: ﴿فأصبحت كالصريم﴾ [القلم/20]، قيل: أصبحت كالأشجار الصريمة، أي: المصروم حملها، وقيل: كالليل؛ لأن الليل يقال له: الصريم، أي: صارت سوداء كالليل لاحتراقها، قال: ﴿إذ أقسموا ليصرمنها مصبحين﴾ [القلم/17]، أي: يجتنونها ويتناولونها، ﴿فتنادوا مصبحين * أن اغدوا على حرثكم إن كنتم صارمين﴾ [القلم/21 - 22]. والصارم: الماضي،
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٢٨٥
ص ر م زرع صريم ومصروم‏:‏ مجزوز‏.‏ وصرم النخل واصطرمه وهو وقت الصرام والاصطرام‏.‏ وأصرم النخل والزرع‏.‏ وصرمت أخي وصارمته وتصارمنا وبينهما صرم وصريمة‏:‏ قطيعة‏.‏ وسيف صارم وسيوف صوارم‏.‏ وناقة مصرمة‏:‏ صرم طبياها فيبس الإحليل وذلك أقوى لها‏.‏ وطبيٌ مصرم‏.‏ قال عنترة‏:‏ لعنت بمحروم الشراب مصرم وتصرمت السنة‏.‏ وانصرم الشتاء‏.‏ وله صرمة من الإبل وصرم‏.‏ ومنه‏:‏ أصرم فلان وهو مصرم أي افتقر
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٢٬٢٤٩
الصَّرْمُ: القَطْعُ البائنُ، وعم بعضهم به القطع أيَّ نَوْعٍ كان، صَرَمَه يَصْرِمُه صَرْماً وصُرْماً فانْصَرَم، وقد قالوا صَرَمَ الحبلُ نَفْسُه؛ قال كعب بن زهير: وكنتُ إذا ما الحَبْلُ من خُلَّةٍ صَرَمْ قال سيبويه: وقالوا للصارِمِ صَرِيم كما قالوا ضَرِيبُ قِداحٍ للضارب، وصَرَّمَه فَتَصَرَّم، وقيل: الصَّرم المصدر، والصُّرْمُ الاسم. وصَرَمَه صَرْماً: قطع كلامه. التهذيب: الصَّرْمُ الهِجْرانُ في موضعه.
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٨٨
* ص ر م * * صَرَمَ * الشيء قطعه وصرم الرجل قطع كلامه والاسم * الصُّرْمُ * بالضم و * صَرَمَ * النخل جده وباب الثلاثة ضرب و * أصْرَمَ * النخل حان له أن * يُصْرَمَ * و * الانْصِرَامُ * الانقطاع و * التَّصَارُمُ * التقاطع و * التَّصَرُّمُ * التقطع و * الصَّرْمُ * الجلد فارسي معرب و * الصِّرَامُ * بفتح الصاد وكسرها جداد النخل و * الصَّارِمُ * السيف القاطع ورجل * صَارِمٌ * أي جلد شجاع وقد * صَرُمَ * من
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٣٬٨٦٠
| | ( صَرَمَه يَصْرِمه صَرْماً ) بالفَتْح ، | ( ويُضُمّ ) . وقيل : الصَّرْم : | المَصْدَر ، والصُّرم الاسْم : ( قَطَعَه | بائِناً ) يكون في الحَبْل والعِذْق . | وعَمّ به بَعْضُم القَطْع أيَّ نَوعٍ كان . | ( و ) صَرَم ( فُلاناً ) صَرْماً : ( قَطَع | كَلامَه . و ) صَرَمَ ( النَّخْلَ والشَّجَر ) : | إذا ( جَزَّه كاْصْطَرَمَه ) ، وَكَذلِكَ | الزَّرعَ ، واْصَطِرامُ النَّخْل : اْجْتِرَامُه ، | قال
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩بلا ترجمةالحروف: ١٩٬٨١١
صَرَمَهُ 1 صَرَمَهُ ذ , (S, M, Mgh, Msb, K,) aor. صَرِمَ , (M, Msb, K,) inf. n. صَرْمٌ (S, M, Msb, K) and صُرْمٌ, (M, K,) or the latter is a simple subst., (M, Msb,) He cut it, syn. قَطَعَهُ, (S, M, Mgh, Msb,) in any manner: [i. e. it signifies also he cut it through; or he cut it off, or severed it; for thus the meaning of قَطَعَهُ is generally explained:] (M:) or it signifies [only] he cut it
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٠٢٩
صَرَم صَرَم I ( n. ac. صَرْم 1 , صُرْم 3 ), a. Cut, cut off, severd; plucked, gathered ( fruit ). b. Interrupted, cut short. c. Broke, snapped ( cord ). d. Stayed, resided, sojourned ( with ). صَرُمَ صَرُمَ U ( n. ac. صَرَاْمَة 22t , صُرُوْمَة 27t ), a. Was brave, courageous; was determined, energetic, enterprising. b. [ coll. ], Was stern, austere, unbending. صَرَّمَ صَرَّمَ II ,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٣٠٬٧٨٧
صرم صَرَمَ - يَصْرِمُ - صَارِم- صَارِمِيْن - صَرِيْم صَرَمَ - يَصْرِمُ + كائن + شيئاً: يقطعه ليأخذه وينتفع به: يقطع غصناً أو ثمراً من على شجر أو نبت باستخدام سيف أو سكين أو منشار أو منجل أو ما شابه ثم يأخذه لينتفع به صَارِم: اسم فاعل صفة مشبهة من " صَرَمَ - يَصْرِمُ " صَارِمِيْن: جمع " صَارِم " صَرِيْم: على وزن " فعيل " اسم فاعل مبالغة بمعنى
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٨ (الإجمالي: ١٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. صبح

    الآيات المشتركة: ٢ · Tan demektir

  2. حرث

    الآيات المشتركة: ١ · Hars ekin demektir

  3. غدو

    الآيات المشتركة: ١ · Ğida, Sabah yemeği, kahvaltı demektir

  4. قسم

    الآيات المشتركة: ١ · Kasem sad ile gövdesi kopmuş ağacın yerinde duran köküdür

  5. بلو

    الآيات المشتركة: ١ · Biley taşı

  6. صحب

    الآيات المشتركة: ١ · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…

  7. جنن

    الآيات المشتركة: ١ · Bahçe demektir

  8. كون

    الآيات المشتركة: ١ · Kevn, tepe demektir

الآيات التي ورد فيها(٣)

  1. أَنِ اغْدُوا عَلَى حَرْثِكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَارِمِينَ

    Devşirenler

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökصرم
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerقطع, جذذ, قطف
Zıt Kökوصل
Çekirdek Özet 1Bir şeyi kökünden veya dalından kesin ve nihai bir biçimde koparıp ayırmak
Çekirdek Özet 2Meyve ve mahsulü devşirme kastıyla kesin bir kararlılıkla hareket etme ve aniden bütünüyle mahrum kalıp yok olma
Çekirdek Özet 3Paylaşmayı ve hakkı kesme kastının nimetin kendisini kökünden koparan ilahi bir kesintiye yol açması
Kritik Hata RiskiKelimenin yalnızca basit bir bağbozumu veya sıradan bir hasat olarak görülüp taşıdığı kesin koparma, kökten ayırma ve payı kesme cüretinin gözden kaçırılması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
صرSıkıştırma, daraltma, ses ve gerilimle bağlama veya sınırlandırma; صرر, صرع, صرف, صرخ köklerinde olduğu gibi gerilimli ve sert bir kuşatma veya yön değiştirme hareketiمÇekirdekteki gerilim ve sıkıştırma hareketine mim harfinin toplayıcı ve tüketici kapanış karakteri eklenerek koparmanın kesinleşmesi, bağın tam olarak kesilmesi ve ayrılığın nihai hale gelmesi sağlanmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
صOlta veya av aleti; yakalama, daraltma, sıkıştırmaNesneye odaklanma, onu dış dünyadan yalıtarak kendi tasarrufuna alma hamlesi
رİnsan başı; başlangıç, yöneliş, iradi hareketİradenin bir karara kilitlenmesi, zihinsel azim ve eylemin yönünün belirlenmesi
مSu veya sıvı kütlesi; kuşatıcı toplanma, kapanma ve son bulmaHareketi nihai sınırına ulaştırma, bağlantıyı tamamen kesip kendi içine kapatma
صرمBir nesneyi hedef alarak iradi bir yönelişle kavramak ve bağlantısını bütünüyle kesip ayırmakKökün bütünü, zihinsel azimle birleşen fiziksel bir koparışı, bağın geri dönülmez şekilde sonlandırılmasını ifade eder

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamHurma salkımını veya meyveyi dalından kökten kesip ayırmak (صِرَام); ipi veya ilişkiyi bir daha birleşmeyecek şekilde kesip koparmak (قَطْعٌ بَائِنٌ)
Cahiliye şiiri kullanımıBişr b. Ebî Hâzim bir beytinde son raddeye varan ve kesintiye uğrayan durumu ifade etmek için şöyle der: ألا أبلغ بني سعد رسولا / ومولاهم فقد حلبت صرام
Erken Arapça kullanımİki kişi arasındaki bağın ve konuşmanın tamamen koparılması anlamında هجران ve قطيعة karşılığı kullanılmış; ayrıca gecenin gündüzü, gündüzün de geceyi kesip ayırması sebebiyle her iki vakte de صريم adı verilmiştir

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab ve Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça صرم kökü, Sami dil ailesinde belirgin bir kesme, dilimleme, biçme ve nihai olarak koparma çekirdeğiyle temsil edilir. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede bu kök doğrudan aynı dizilimle yaygın olmasa da, ses denkliği ve semantik paralellik bakımından kökten kesme, kemirme veya deriyi/kabuğu ayırma anlamlarını taşıyan formlarla akrabadır. Doğu Sami kolunda (Akadca) sert nesneleri kesme ve biçme eylemlerinde kullanılan benzer sert sessiz dizilimleri mevcuttur. Güney Sami sahasında, bilhassa Arapça ve Eski Güney Arapçada kök, tarımsal hasat (özellikle hurma devşirme) ile insani ilişkilerdeki nihai kopuşu (boykot ve terk etme) birleştiren özgün bir anlam genişlemesine uğramıştır. Kökün asli semantik omurgası, kesilen parçanın artık geriye bağlanamayacak biçimde bütünden ayrılmasıdır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen ve klasik Arap leksikografisi.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönصرم kökünün türevleri: صَرْم, صَرِيمَة, صَارِم, إِصْرَامHurma kesimi gibi tarımsal somut bir eylemden, azim ve kesin kararlılık gibi soyut zihinsel durumlara ve nihai ayrılığa aktarılmıştırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiBatı ve Güney Sami varyantlarında kesme ve ayırma semantiğiHurma devşirme ve kesin koparma manaları Güney Sami/Arap yarımadası bağlamında kurumsallaşmıştırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik dillerde sert kesme fiilleriBiçme, koparma ve uç alma kökleriyle uzak fonosemantik örtüşmeler mevcutturMuhtemel

المصدر Maqāyīs al-Lugha ve ilgili Sami karşılaştırmalı sözlükleri.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
صرمAnlamlıKesmek, koparmak, hasat etmekMeyveyi dalından veya ilişkiyi temelinden kesin olarak kesmekHedef kök; Kur'an'da geçer
صمرAnlamlıKatılaşmak, kokuşmak, donmakSıvının veya sütün donup katılaşması, suyun kokmasıKur'an'da geçmez; donukluk ve toplanma bildirir
رصمAnlamlıSağlamlaştırmak, iz bırakmakBir şeyi iyice pekiştirmek veya mühürlemekKur'an'da geçmez
رمصAnlamlıGöz pınarında çapak birikmesiGöz sıvısının kuruyup birikmesiKur'an'da geçmez
مصرAnlamlıSınır koymak, sağmak, şehir kurmakİki şey arasını ayırmak, sütü damla damla sonuna kadar sağmakKur'an'da geçer; sınırlandırma ve ayırma ortaklığı taşır
مرصAnlamlıSıyırmak, koparmak, çimdiklemekTüyü veya deriyi yüzeyden çekip koparmakKur'an'da geçmez; yüzeyden koparma yönüyle ilişkilidir

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
صرمMerkezKesme ve koparmaNihai ve geri dönüşsüz biçimde, bağını bütünüyle kopararak ayırmakHem meyveyi dalından devşirme hem de ilişkiyi ebediyen kesme
قطعKomşuGenel kesmeBir bütünü ikiye ayırmakAyrılığın nihai olması veya olmaması şart değildir
جذذKomşuParçalayarak kesmeSertçe kırıp ufalamak, kökünden biçmekNesnenin kırılıp kırıntı haline getirilmesi baskındır
قطفKomşuMeyve toplamaOlgunlaşmış meyveyi dalından nazikçe veya olağan şekilde koparmakMahsul alma gayesi vardır, kökten koparma veya düşmanlık içermez
وصلZıtBirleştirme ve bağlamaİki ucu veya nesneyi birbirine bitiştirip aradaki irtibatı sürdürmekKesmenin ve bağları koparmanın tam karşıtıdır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaصرمKesip koparmak, hasat etmek, ilişkiyi kesmekHem fiziksel hasadı hem de kesin kararlılıkla bağı koparmayı içerirKesin
Latinceabscidere, decerpereKesip ayırmak, koparmakAbscidere kesin kesmeyi, decerpere meyve devşirmeyi karşılar; kökün azim ve gece anlamını dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceto sever, to harvest ruthlessly, to cut offKökten koparmak, acımasızca hasat etmekSever kopuşun kesinliğini verir; tek başına tarımsal devşirme boyutunu eksik bırakırGüçlü
Almancaabschneiden, aberntenKesip ayırmak, hasat etmekAbschneiden kesin kopuşu, abernten mahsulü toplamayı karşılarGüçlü
Fransızcatrancher, récolter, rompreKesip atmak, hasat etmek, bağ koparmakTrancher kararlılık ve keskinliği, rompre ilişkiyi koparmayı karşılarGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch ve Lane's Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
لَيَصْرِمُنَّهَاKesin bir kararla sabah erkenden devşirmek, meyvesini toplamakBahçe sahiplerinin yoksulların payını engellemek amacıyla sabah erkenden mahsulü toplama yemini (Kalem 68:17)
كَالصَّرِيمِYanıp kül olmuş, simsiyah kesilmiş, kökünden koparılmış kara gece gibiBahçenin ilahi bir felaketle simsiyah, çorak ve mahsulü bütünüyle yok edilmiş hale gelmesi (Kalem 68:20)
صَارِمِينَDevşiriciler, mahsulü kesip toplamaya kararlı olanlarSabah erkenden kimseye haber vermeden bahçeyi hasat etmeye azmetmiş kişiler (Kalem 68:22)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi ceza ve niyet ilişkisiHenüz fiilen engelleme gerçekleşmeden sırf azim ve niyet yüzünden bahçenin helak edilmesinin adaletiGünaha kesin azmetmenin (azm-i musammem) ahlaki ve ontolojik sorumluluğu
FıkıhZiraat ve yoksul hakkı (hasat vakti)Hasat günü yoksula pay vermekten kaçınma hilesinin batıl oluşu ve doğurduğu tazmin/mesuliyetMahsul devşirme zamanı yoksulun hakkını kesmenin (صرام) haramlığı
Tefsirصرم ve صريم kavramlarının tasviriBahçenin gece gibi kararması veya biçilmiş tarlaya dönmesi arasındaki lügavî ve semantik farklarİnsan niyetindeki kesme arzusu ile ilahi takdirin bağı kökten kesişi arasındaki tenasüp
HadisMüslümanların ilişkisini kesmesi (müsârame)Müminin din kardeşiyle üç günden fazla ilişkisini kesmesinin (لا يحل لمسلم أن يصارم) yasaklanmasıDargınlık, küslük ve bağları nihai olarak koparma yasağı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniNimet ve şükür dengesiHakkı kesmenin ilahi mahrumiyet doğurmasıNimetin akışını korumaNimetten hak sahiplerine düşen payı kesmeye azmetmek, nimetin kökünden kesilmesine yol açarKesin
İlmiİrade ve eylem ilişkisi (Sarîme)Şüpheyi kesip atan kesin kararHarekete geçirici azimTereddüt ve gevşekliği kesip amele dönüştüren zihinsel netlikGüçlü
SiyasiToplumsal sözleşme ve adaletZayıfları sistem dışına itme girişimini engellemeSosyal dengenin muhafazasıGüçlülerin ortaklaşa hareket ederek kamusal payı zayıflardan kesmesi düzeni çökertirGüçlü
İktisadiHasat ve zekat/infak hukukuTekelci hasat ve yoksulu dışlamaKaynakların dolaşımını sağlamaMalı yalnızca kendi tekeline almak için gizlice hasat etmek bereketi kökünden tüketirKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAyrık kesinti (Dirac delta fonksiyonu / Süreksizlik noktası)Bir fonksiyonun veya akışın belirli bir anda sıfıra düşürülerek sürekliliğinin ani bir darbeyle kesilmesi ve sistemin çökmesiGüçlü
Beşeri bilimlerSosyal dışlama ve boykot (Ostrasizm)Bir grubun diğer bir zümreyle olan iktisadi ve insani bağları tek taraflı bir kararla bütünüyle kesip onları yokluğa terk etmesiKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün Kalem suresindeki kullanımının yalnızca sıradan bir meyve toplama faaliyeti zannedilmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKök, sadece fiziksel hasadı değil; arkasında yoksulun payını kesme niyetini, bu niyetin doğurduğu katı azmi ve sonuçta bahçenin kapkara bir geceye dönerek kökten kesilmesini kuşatır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataBahçe sahiplerinin helakinin meşru bir hasat eyleminden ötürü olduğu yanılgısına düşülmesi; asıl suçun infakı ve zayıfların hakkını kesin olarak kesme cüreti olduğunun gözden kaçması

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da sadece Kalem suresindeki bahçe sahipleri (ashâbü'l-cenne) kıssasında geçerek, bencilce biriktirme ve hak kesme eyleminin nasıl bir varoluşsal yok oluşa (sarîm) yol açtığını dramatik bir semantik döngüyle gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İktisadi ahlak, infak yükümlülüğü ve niyetin ilahi takdir karşısındaki acziyetini anlatan Kalem 68:17-33 ayet grubunda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnsanın niyet düzeyinde dahi olsa mülkü mutlak sahiplenip muhtaçların payını kesmeye kalkışmasının meşru bir tasarruf sayılamayacağını, bu tür bir kesintinin bizzat mülkün mahvına sebep olacağını öğretir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamMeyvenin veya hurmanın dalından koparılması, ipin ve bağın kesilip bütünden tamamen ayrılması.
  • Soyut anlamBir konuda tereddütleri kesip kesin kararlılık göstermek; zayıflarla ve muhtaçlarla olan ahlaki ve insani bağı kökten koparmak.
  • Sistematik karşılıkİktisadi ve ahlaki akıştan pay kesme iradesinin, nimeti tamamen kurutan ilahi bir kopuşa ve mutlak karanlığa dönüşmesi.
  • LaTeX modeliA→  δ  ∅  ⟺  lim⁡t→t0C(t)=0  ⟹  R=∅
  • LaTeX açıklaması

Burada A, bahçe sahiplerinin sahip olduğu başlangıçtaki mahsul ve imkânlar kümesini temsil eder. δ operatörü, infakı ve yoksulun payını kesmeyi hedefleyen ani ve kesin kararlılık (azm-i sarîm) eylemidir. C(t), sistemdeki bağ ve merhamet akışının zamana bağlı fonksiyonudur; bu akış t0 anında sıfıra ulaştığında (lim⁡C(t)=0), sonuç durumu olan R, bütünüyle mahrum kalınmış ve simsiyah kesilerek sıfırlanmış boş kümeyi (∅, yani es-sarîm durumunu) ifade eder.

النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ص