قطع

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ق-ط-عالصيغ: ٣١ · الجذور المجاورة: ٧٣ · الآيات: ٣٦ · السور: ٢٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».فسددبرنقضفَقُطِعَلَأُقَطِّعَنَّبِقِطْعٍقطعصلبيديسقيفَاقْطَعُواقُطِّعَتْلفتوصلسبب

الجذرالصيغ ٣١الآيات ٣٦السور ٢٣المجاورة ٧٣

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

قطع

ق - ط - ع

جذر
  • الورود: ٣٦
  • الآيات: ٣٦
  • الصيغ: ٣١
  • المعاجم: ١٢

معناه في القرآن: Kesinlikle keseceğim

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٬١٥٣
باب العين و القاف والطاء )ق ط ع، ق ع ط مستعملان( قطع: قَطَعْتُهُ قَطْعاً ومَقْطَعاً فانْقَطَعَ، وقَطَعْتُ النَّهْرَ قُطُوعاً. والطَّيرُ تَقْطَعُ في طيرانها قُطُوعاً، وهُنَّ قَواطِعُ أي ذواهبُ ورواجعُ. وقُطِعَ بفُلانٍ: انْقَطَعَ رجاؤه. ورجلٌ مُنقطعٌ به أي انْقطع به السَّفَر دون طيِّة. ويقال قَطَعَه. ومُنْقطعُ كُلِّ شيْء حيث تنْتهِي غايتُه. والقِطعةُ: طائفة من كُلَّ شَيْء والجمع القِطَعات والقِطَعُ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٬٠٠٠
قَطَعْتُ الشيء قَطْعاً. وقَطَعْتُ النهر قُطوعاً: عبرته. وقَطَعَ ماءُ الركيَّة قُطوعاً وقِطاعاً، أي انْقَطَعَ وذهب. وقَطَعَتِ الطيرُ قُطوعاً وقِطاعاً: خرجت من بلاد البرد إلى بلاد الحر، فهي قَواطِعُ ذواهبُ أو رواجع. وقَطَعَ رَحِمَهُ قَطيعَةً، فهو رجلٌ قُطَعٌ وقُطَعَةٌ. ويقال: رَحِمَ قَطْعاءُ بيني وبينك، إذا لم تُوصَل. وقوله تعالى: "ثُمَّ ليَقْطَع" قالوا: ليختنق، لأن المختنقَ يمدُّ السببَ إلى السقف
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٣٬٦٩٧
باب العين والقاف مع الطاء قعط ، قطع استعمل من وجوهه : قعط ، قطع . قعط : روي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنّه أمر المتعمِّم بالتلحِّي ونهى عن الاقتعاط . قال أبو العباس أحمد بن يحيى : قال ابنُ الأعرابيّ : يقال للعمامة المِقْعطة . وجاء فلانٌ مقتعِطاً ، إذا جاء متعمِّماً طابِقيّاً . وقد نُهي عنها . ونحوَ ذلك قال الليث . قال : ويقال قعطت العمامة قعطاً . وأنشد : طُهَيّة مقعوطاً عليها العمائمُ وقال
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٧٬٢٧٥
(باب القاف والطاء وما يثلثهما) (قطع) القاف والطاء والعين أصلٌ صحيحٌ واحد، يدل على صَرْمٍ وإبانة شيءٍ من شيء. يقال: قطعتُ الشيءَ أقطعه قَطْعاً. والقطيعة: الهِجران. يقال: تقاطَعَ الرّجُلان، إذا تصارما. وبعثَتْ فلانةُ إلى فلانةَ بأُقطوعةٍ، وهي شيءٌ تبعثُه إليها علامةً للصَّريمة. والقِطْع، بكسر القاف، الطَّائفة من اللَّيل، كأنَّه قِطعةٌ. ويقال: قطعت قَطْعاً.*وقطعتِ الطير قُطوعاً، إذا خَرَجَتْ من
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٨٨٣
- القطع: فصل الشيء مدركا بالبصر كالأجسام، أو مدركا بالبصيرة كالأشياء المعقولة، فمن ذلك قطع الأعضاء نحو قوله: ﴿لأقطعن أيديكم وأرجلكم من خلاف﴾ [الأعراف/124]، وقوله: ﴿والسارق والسارقة فاقطعوا أيديهما﴾ [المائدة/38] وقوله: ﴿وسقوا ماء حميما فقطع أمعاءهم﴾ [محمد/15] وقطع الثوب، وذلك قوله تعالى: ﴿فالذين كفروا قطعت لهم ثياب من نار﴾ [الحج/19] وقطع الطريق يقال على وجهين: أحدهما: يراد به السير والسلوك،
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٢٬٤٠١
ق ط ع قطعه آراباً‏.‏ وأقطعته قضباناً من الشجر‏:‏ أذنت له في قطعها‏.‏ واستقطعته ثوباً فأقطعني‏.‏ وضربه بقطعته‏.‏ وهذا زمن قطاع النخل وأقطع نخلهم وأصرم‏.‏ وقنّعه القطيع‏:‏ السوط‏.‏ قال الشماخ‏:‏ مروح تغتلي البيداء حرف تكاد تطير من حسّ القطيع ومن المجاز‏:‏ قطع المفازة قطعاً‏.‏ وقطع النّهر‏:‏ عبره قطوعاً وأقطعه النهر‏:‏ جاوزه به‏.‏ وقطعت الطير قطاعاً وهذا وقت قطاع الطير وطير قواطع‏.‏ وقطع
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣بلا ترجمةالحروف: ٢٥٬٣٣٣
القَطْعُ: إِبانةُ بعض أَجزاء الجِرْمِ من بعضٍ فَضْلاً. قَطَعَه يَقْطَعُه قَطْعاً وقَطِيعةً وقُطوعاً؛ قال: فما بَرِحَتْ، حتى اسْتبانَ سقابها قُطُوعاً لِمَحْبُوكٍ من اللِّيفِ حادِرِ والقَطْعُ: مصدر قَطَعْتُ الحبْلَ قَطْعاً فانْقَطَع. والمِقْطَعُ، بالكسر: ما يُقْطَعُ به الشيء. وقطَعه واقتطَعه فانقطَع وتقطَّع، شدد للكثرة. وتقطَّعوا أَمرهم بينهم زُبُراً أَي تقَسَّمُوه. قال الأَزهري: وأَما قوله:
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٬٠٧٤
* ق ط ع * * قَطَعَ * الشيء يقطعه * قَطْعاً * و * قَطَعَ * النهر عبره من باب خضع وقطع رحمه * قَيعة ً * فهو رجل * قُطَعٌ * بوزن عمر و * قُطَعَةٌ * بوزن همزة وقوله تعالى ﴿ثم ليقطع﴾ قالوا ليختنق لأن المختنق يمد السبب الى السقف ثم يقطع نفسه من الأرض حتى يختنق تقول منه * قَطَعَ * الرجل ولبن * قاطِعٌ * أي حامض و * الأَقْطَعُ * المقطوع اليد والجمع * قُطْعَانٌ * مثل أسود وسودان و * القِطْعُ * ظلمة آخر
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٦٬٨١٥
قطعه، كمنعه، قطعا، ومقطعا، كمقعد، وتقطاعا، بكسرتين مشددة الطاء، وكذلك التنبال والتنقام، والتملاق، هذه المصادر كلها جاءت على تفعال، كما في العباب. وفاته قطيعة وقطوعا، بالضم، ومن الأخير قول الشاعر: فما برحت حتى استبان سقاتهـا قطوعا لمحبوك من الليف حادر أبانه: من بعضه فصلا، وقال الراغب: القطع قد يكون مدركا بالبصر، كقطع اللحم ونحوه، وقد يكون مدركا بالبصيرة، كقطع
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٬٨٨١
قَطَّعَهُ بِالضَّرْبِ 2 قَطَّعَهُ بِالضَّرْبِ ذ He mangled him with beating. ― -b2- تَقْطِيعٌ (tropical:) [A griping, or cutting pain, in the bowels;] i. q. مَغْصٌ in the belly; (S, K, TA;) as also تَقْضِيعٌ. (TA.) See also قُطْعٌ. ― -b3- تَقْطِيعُ الصَّوْتِ (K in art. جدف) A repeated interrupting of the voice in singing. (TK in that art.) See جَدَفَ. ― -b4- قَطَّعَ, inf. n. تَقْطِيعٌ, He
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٬٤٢٧
قَطَعَ قَطَعَ A ( n. ac. قَطْع 1 , مَقْطَع 17 , تِقِطَّاع ), a. Cut off; amputated; separated, severed, divided; broke off; disconnected. b. Suppressed, stopped, put an end to. c. [ acc. & 'Ala ], Interrupted; intercepted; infested ( a road: robbers ). d. [ acc. & 'An ], Prevented from; averted from ( glance ). e. [ 'An ], Ceased from; became estranged from. f. [ acc. & Bi ],
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٨٤٬٠٨١
قطع قَطَعَ - يَقْطَعُ - قَاطِع - قَاطِعة - قِطْعَة - قِطََع - مَقْطُوْع - مَقْطُوْعَة - قَطَّعَ - يُقَطِّعُ - تَقَطَّعَ - يَتَقَطَّعُ قَطَعَ - يَقْطَعُ + كائن + شيئاً : يفصل جزءاَ من كائن عن أصله ويبعده عن الأًصل: يقطعه ثم قد يهمله أو يرميه ويتعامل مع الأًصل ككائن منفرد جديد، ويتعامل مع الجزء الآخر بصفته كائن منفرد مهمل وغير ذي شأن قَطَعَ -
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٧٣ (الإجمالي: ٢٥٨)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. صلب

    الآيات المشتركة: ٤ · صلب Omuga kemiği, aynı zamanda katı demektir

  2. يدي

    الآيات المشتركة: ٧ · El ve kol demektir

  3. دبر

    الآيات المشتركة: ٥ · Dübür : Anüs, ense tarafı, arka demektir

  4. وصل

    الآيات المشتركة: ٣ · Birleştirirler

  5. رجل

    الآيات المشتركة: ٥ · Rical ayak demektir

  6. أمر

    الآيات المشتركة: ٨ · Murar acı bir ağacın adıdır

  7. لفت

    الآيات المشتركة: ٢ · Kendini çevirir

  8. فسد

    الآيات المشتركة: ٤ · Fesad “Visad” yıkılmış uzanmış ağaç parçası, yastık…

  9. سقي

    الآيات المشتركة: ٣ · Sakiy: Kaba konmuş sudur

  10. خلف

    الآيات المشتركة: ٥ · Half : Ense demektir

  11. نقض

    الآيات المشتركة: ٢ · “Nukaz” birbirinden kopmuş iplik parçalarıdır

  12. سبب

    الآيات المشتركة: ٢ · Araç

الآيات التي ورد فيها(٣٦)

  1. … إِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَنْ يَصِلُوا إِلَيْكَ فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِنَ اللَّيْلِ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ أَحَدٌ إِلَّا امْرَأَتَكَ …

    Parçada

  2. فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِنَ اللَّيْلِ وَاتَّبِعْ أَدْبَارَهُمْ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ أَحَدٌ وَامْضُوا حَيْثُ تُؤْمَرُونَ

    Parçada

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökقطع
YapıÜçlü (sülâsî)
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerصرم, جذذ, فصل, بتر
Zıt Kökوصل
Çekirdek Özet 1Bütünlüğü olan bir nesneyi ayırarak, yararak veya kopararak ikiye bölmek, sürekliliği kesintiye uğratmak
Çekirdek Özet 2İlahi bağların koparılması, toplumsal ve akrabalık ilişkilerinin parçalanması, inkarcıların kökünün kazınması veya ceza/engel olarak fiili kesme
Çekirdek Özet 3Bir sistemde akışı sağlayan bağın (rabıta) ortadan kaldırılarak sistemin işlevsizleştirilmesi veya fesadın kökünün kurutulması için irtibatın iptali
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca uzuv kesme (hırsızlık cezası vb.) gibi dar bir fiziki cezalandırma eylemine indirgenmesi; soyut bağları, akrabalık rabıtasını ve akışı durdurma boyutunu gözden kaçırma riski

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قطBir şeyi enlemesine kesmek, koparmak, sınır koymak ve paylara ayırmak (örnek kökler: قطط bir şeyi enlemesine düzgünce kesmek, قطف meyveyi dalından koparıp almak, قطر damla damla ayırmak veya sınırlamak, قطن bir yerde kesilip yerleşmek)عBoğazın derinliğinden çıkan ع harfi, kesme eylemine derinlik, kesin bir ayrılma, tam bir kopuş ve somut/soyut bir bağı geri dönülemez biçimde ikiye bölme boyutu katar.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırEnerjinin ve hareketin belli bir hatta toplanması, odaklanması ve sınıra ulaşması
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaBütünlüğü olan, kuşatılmış, bir arada duran yapıyı veya düzlemi temsil eder
عGöz; görme, bilme, kaynakAlgılanabilir, görünür olan bir kaynağı veya açığa çıkışı ifade eder
قطعOdaklanmış bir sınır gücüyle kuşatılmış bir bütünü yarıp açığa çıkarmaKuşatılmış ve birbiriyle irtibatlı bir bütünün (ip, uzuv, yol, akrabalık) odaklanmış bir kesici müdahale ile ayrılarak görünür iki parçaya bölünmesi hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir cismin, ipin, ağaç dalının veya kemiğin bir aletle enlemesine kesilerek bir parçasının diğerinden tamamen ayrılması (إبانة بعض أجزاء الجرم من بعض). Ayrıca bir nehrin karşıdan karşıya yüzülerek/geçilerek yarılması (قطع النهر) ve kuşların mevsimlik göçle bir bölgeden diğerine geçmesi (قطوع الطير).
Cahiliye şiiri kullanımıA‘şâ bir beytinde kırbaç ve el hareketini tasvir ederken kökü kamçı anlamındaki isim kalıbıyla kullanır: تراقِبُ كفِّي والقَطِيعَ المحرَّما
Erken Arapça kullanımLebîd b. Rebî‘a muhadram şair olarak dostluk ve kabile bağlarının kopuşunu ip metaforuyla şöyle tasvir etmiştir: وتَقَطَّعَتْ أَسْبابُها ورِمامُها

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinde قطع kökü, özellikle Orta ve Güney Sami kollarında "kesmek, biçmek, ayırmak" temel semantik alanında güçlü bir süreklilik gösterir. İbranicede nadir olmakla birlikte Süryanice ve Aramicede qəṭa‘ (ܩܛܥ) fiili "kesmek, budamak, karara bağlamak, yolu kesmek" anlamlarında doğrudan soydaştır. Arapçada kök, hem fiziki bir cismin (ip, et, ağaç, uzuv) kesilip ayrılmasını hem de soyut düzlemde ilişkinin terkedilmesi (el-katî‘a / hecrân), yolun katedilmesi (kat‘u’t-tarîk) ve kesin bir hüküm verme (kat‘u’l-emr) nüanslarını bünyesinde toplayarak geniş bir semantik açılım kazanmıştır. Kökün fonetik yapısındaki sert patlamalı ق ve peltek olmayan ط harflerinin gırtlaksı ع ile birleşimi, semantik olarak kesme işleminin kesinliğini ve kopuş anındaki nihai ayrılmayı temsil eder.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith Syriac Dictionary, Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBir cismin fiziki olarak kesilip ayrılması anlamından soyut bağların, mesafelerin ve hükümlerin kesinleştirilmesine geçişAsıl anlam somut nesnenin (ip, uzuv, dal) kesilmesidir; buradan yol katetmeye, sözü veya ümidi kesmeye ve ilişkileri koparmaya (kat-ı rahim) aktarılmıştır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice qəṭa‘ (ܩܛܥ), Aramice qəṭa‘Her iki dilde de "kesmek, koparmak, hükme bağlamak" anlamları mevcuttur ve Arapça ile düzenli ses denkliği içindedir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer uzak kollarında doğrulanmış doğrudan soydaş veri bulunamadı.Veri bulunamadı

المصدر Payne Smith, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قطعAnlamlıKesmek, ayırmak, koparmakBir bütünün irtibatını kesip ikiye bölmek, yolu aşmak, hüküm vermekHedef kök; Kur'an'da geçer
قعطAnlamlıSıkıştırmak, bağlamakSarığı başa sıkıca sarmak veya bir şeyi kuvvetle bağlayıp boğmak (قعط العمامة)Kur'an'da geçmez; tersine bağlama ve sıkma anlamı taşır
طقعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde (el-Ayn, Tehzîb) mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
طعقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
عقطKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez (kurutulmuş süzme yoğurt anlamındaki عِقْط/أَقِط kökü farklı kabul edilir)
عطقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قطعMerkezKesmek, ayırmak, koparmakBütünlüğü olan bir nesneyi, bağı veya akışı kesintiye uğratarak kesin biçimde ayırmakHem fiziki uzuv ve maddelerde hem de soyut ilişki ve hükümlerde genel kesme
صرمKomşuBiçmek, koparmakÖzellikle meyveyi, hasadı dalından kesin olarak toplayıp ayırmak veya geri dönülmez kesin kararla dostluğu bitirmekZamanı geldiğinde hasat etmek veya kesin bir kararlılıkla irtibatı koparmak
جذذKomşuUfalamak, parçalamakBir şeyi kırıp parçalayarak, ufaltarak kesmekPutların kırılıp un ufak edilmesi örneğinde olduğu gibi kaba kuvvetle parçalama
فصلKomşuAyırmak, ayırt etmekİki şeyin arasını mesafe koyarak veya hakikati beyan ederek ayırmak; yok etmeden aralık bırakmakAralarını açıp seçilir kılmak, fasıla vermek
بترKomşuKökünden kesmek, güdük bırakmakBir şeyin devamını, arkasını, soyunu veya kuyruğunu kökünden kesip devamını engellemekArkası kesik kalma, soyun ve izin tamamen son bulması
وصلZıtBirleştirmek, bitiştirmek, ulaştırmakİki ayrı parçayı veya tarafı birbirine bağlayarak aradaki kesintiyi kaldırmak ve süreklilik sağlamakAkışın, irtibatın ve birliğin kesintisiz sürdürülmesi

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقطعKesmek, koparmak, ayırmakMaddi veya manevi bir sürekliliği, bağı aletle veya iradeyle ikiye bölüp irtibatı iptal etmekKesin
Latincecaedere, secare, interrumpereKesmek, bölmek, kesintiye uğratmakCaedere ve secare fiziksel kesmeyi ve cerrahi ayrımı verirken, interrumpere sürekliliği ve akışı bozma yönünü karşılar.Güçlü
İngilizceto cut, to sever, to interrupt, to disconnectKesmek, bağı koparmak, kesintiye uğratmakTo sever ilişkileri ve bağları nihai olarak koparmayı; to interrupt zamansal ve mekansal akışı durdurmayı karşılar.Kesin
Almancaschneiden, trennen, unterbrechenKesmek, ayırmak, kesintiye uğratmakTrennen unsurları birbirinden ayırmayı, unterbrechen ise süreç ve akıştaki devamlılığı kırmayı ifade eder.Güçlü
Fransızcacouper, trancher, interrompreKesmek, kesin hüküm vermek, kesintiye uğratmakTrancher hem fiziksel sert bir kesmeyi hem de "kesin karar verme/hükme bağlama" (trancher une question) anlamını kapsar.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Le Robert.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
وَيَقْطَعُونَ / أَرْحَامَكُمْİlahi ve ahlaki bağları, akrabalık rabıtasını koparmaİnkarcıların ve bozguncuların Allah'ın bitiştirilmesini emrettiği vahiy, adalet ve akrabalık bağlarını çiğnemesi (Bakara 2:27, Ra'd 13:25, Muhammed 47:22)
فَاقْطَعُوا / لَأُقَطِّعَنَّFiziki uzuvların kesilmesi (hukuki ceza veya firavuni işkence)Hırsızlık fiilinin toplumsal ifsadına karşı elin kesilmesi veya zalim otoritenin sindirme aracı olarak elleri-ayakları çaprazlama kesmesi (Mâide 5:38, A'râf 7:124, Tâhâ 20:71)
فَقُطِعَ دَابِرُ / لِيَقْطَعَ طَرَفًاKökünü kazıma, sonunu getirme, gücünü kırmaZalim toplumların arkasının kesilmesi, helak edilmesi ve inkarcıların askeri/siyasi bir kanadının yok edilmesi (En'âm 6:45, Âl-i İmrân 3:127)
وَتَقَطَّعُوا أَمْرَهُمْParçalanma, hiziplere ve fırkalara bölünmeÜmmetin din birliğini terk edip kendi aralarında ihtilafa düşerek parça parça olması (Enbiyâ 21:93, Mü'minûn 23:53)
بِقِطْعٍ مِنَ اللَّيْلِGecenin bir vakti, karanlığın bir parçasıİnananların azaptan kurtulması için gecenin zifiri karanlık bir diliminde yola çıkış emri (Hûd 11:81, Hicr 15:65)
تَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبَابُİlişkilerin, dünyevi bağların ve aracıların iflasıKıyamet gününde liderlerle tâbiler arasındaki tüm sığınak ve irtibatların geçersiz kalarak kopması (Bakara 2:166, En'âm 6:94)
وَتَقْطَعُونَ السَّبِيلَYol kesme, akışı engellemeLût kavminin tabii meşru yolu ve kervan yollarını kesip ifsat etmesi (Ankebût 29:29)
مَا كُنْتُ قَاطِعَةً أَمْرًاKesin karar verme, bir meseleyi hükme bağlamaMelike Belkıs'ın ileri gelenlerle istişare etmeden kesin bir hüküm vermemesi (Neml 27:32)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKesin delil (delîl-i kat‘î) ve esbâbın inkıtâıZannî bilginin zıddı olarak şek ve şüpheyi tamamen kesip atan kesin bilgi (kat‘iyyet) ve ahirette beşerî vasıtaların geçersizleşmesiKesinlik, şüphenin kesilmesi, ilahi hükmün nihailiği
FıkıhHırsızlık cezası (haddü's-sirka), yol kesme (kat'u't-tarîk) ve kat-ı rahimHırsızın elinin hangi sınırdan (bilek veya dirsek) kesileceği, yol kesenlerin cezası ve akraba bağını koparmanın haramlığı hükümleriCezai müeyyide olarak uzvun kesilmesi ve meşru akışın engellenmesi cürmü
TefsirBağların koparılması (kat'u mâ emerallāhu bihî en yûsal)Ayetlerde geçen "Allah'ın birleştirilmesini emrettiği şey" ifadesinin tevhid, adalet, sıla-i rahim veya peygamberler arası bağ olarak yorumlanmasıBütünlüğün parçalanması ve nizamın fesada uğratılması
HadisSıla-i rahim ve kâti'u rahim kavramıAkrabalık bağlarını koparan kimsenin cennete giremeyeceğine dair nebevî uyarılar ve amellerin kesilmesi (inkıtâ-i amel) rivayetleriSosyal dokunun ve sevap akışının durması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve kulluk nizamıRabıtanın ifsat edilmesiBütünlüğün bozulmasıİnsanın Rabbiyle, vahiyle ve müminlerle kurduğu ontolojik bağın kesilmesi fesat ve nankörlük doğurur.Kesin
İlmiEpistemoloji ve mantıkKat'iyyet (kesin delil)Şüpheyi sonlandırmaŞüphe ve ihtimal barındıran zannî bilgiyi ortadan kaldıran kesin, tartışılmaz bilgiye ulaşma eylemidir.Güçlü
SiyasiHukuk düzeni ve kamu otoritesiFitne ve fesadın kökünü kazıma / İsyanNizamı koruma veya bozmaOtoritenin zalimlerin arkasını kesmesi (kat'u dâbir) nizamı kurarken; tefrikayla ümmetin parçalanması nizamı çökertir.Güçlü
İktisadiTicaret, mülkiyet ve dolaşımİktâ (arazi tahsisi) ve hırsızlığa müdahaleAkışı veya mülkiyeti sınırlandırmaKamuya ait bir araziden bir parçanın kişiye tahsisi veya haksız kazançla mal dolaşımını kesen hırsızın engellenmesi.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSüreksizlik (discontinuity), küme ayrımı (disjoint sets) ve devre kesilmesiBir fonksiyonun tanım kümesindeki sürekliliğin bir noktada kesintiye uğraması, elektrik devresinde akımın anahtar yardımıyla açık devre haline getirilerek sıfırlanmasıGüçlü
Beşeri bilimlerSosyal anomi, yabancılaşma (alienation) ve kriminolojide yol kesme/gaspBireyin toplumsal dayanışma ağından kopması, kurumlar arası irtibatın iflas ederek toplumsal çözülmenin (fırkalaşma) baş göstermesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün anlamını neredeyse bütünüyle hırsızlık cezasındaki el kesme (hadd-i sirkat) meselesine sıkıştırıp, kökün tefrika, akrabalık, yol emniyeti ve epistemolojik kesinlik boyutlarını ihmal etmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök; inanç bağlarının kopması, dinin fırkalara bölünmesi, zalimlerin neslinin ve gücünün sona erdirilmesi, vaktin parçalanması ve kesin karara varma gibi kozmik, ahlaki ve hukuki geniş bir yelpazeyi ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKök yalnızca fiziki bir cezalandırma olarak görüldüğünde, Kur'an'ın birleştirilmesini emrettiği varoluşsal rabıtaların (adâlet, sıla, tevhid) koparılmasının oluşturduğu büyük ahlaki ve ontolojik fesat anlaşılamaz.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın varlık ve toplum tasavvurunda "bağ kurma" (vasl) esastır; قطع ise bu organik birliğin yapay veya ifsat edici müdahalelerle parçalanmasını, ya da tersine fesadın nihai olarak kökünün kurutulmasını açıklayan kurucu bir fiildir.
Hangi ayet groupslarında belirleyicidir?Münafıkların ve bozguncuların ahlakını bildiren ayetlerde (Bakara 2:27, Ra'd 13:25); dinin hiziplere ayrılmasını kınayan ayetlerde (Enbiyâ 21:93, Mü'minûn 23:53); zalimlerin helakini anlatan kıssalarda (En'âm 6:45) ve hudut ayetlerinde (Mâide 5:38).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dinin sadece bireysel bir vicdan işi olduğu zannını düzeltir; toplumsal bağların, akrabalık hukuku ve vahiy zincirinin koparılmasını (kat') en büyük fısk ve yeryüzünde bozgunculuk çıkarma sebebi sayarak dinin irtibat kurucu mahiyetini gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir alet marifetiyle bir cismi, ipi, uzvu veya mesafeyi enlemesine yararak ikiye ayırmak, parçaların irtibatını sonlandırmak.
  • Soyut anlamSüreklilik arz eden ahlaki, akrabalık, sosyal veya epistemolojik bir rabıtayı kesintiye uğratmak; bir meselede tereddüdü bitirip nihai hükmü vermek.
  • Sistematik karşılıkBir sistem içindeki akışkan iletkenliği veya ilişki ağını kesintiye uğratarak sistemi alt birimlere parçalama veya zararlı akışı durdurma işlemi.
  • LaTeX modeliC(x,y)=1→  Q  C(x,y)=0  ⟹  ΔΦ→0
  • LaTeX açıklaması

Modelde x ve y sistemin iki unsurunu, C(x,y) bu iki unsur arasındaki bağlantı ve süreklilik fonksiyonunu temsil eder. Başlangıçta tam olan irtibat (C=1), kesme operatörünün (Q) müdahalesiyle sıfırlanır (C=0). Bunun sonucunda iki parça arasındaki akış, tesir veya hayatî iletim (Φ) durarak sıfıra yaklaşır (ΔΦ→0). Bu durum, ister biyolojik bir uzvun kesilmesiyle kan ve sinir akışının durması, ister akrabalık bağının koparılmasıyla toplumsal dayanışmanın çökmesi, isterse inkarcıların kökünün kazınmasıyla zulüm aktarımının sona ermesi olsun, kökün tüm görünümlerindeki ortak matematiksel süreksizleşme hareketini sembolize eder.

النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ق