قطر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ق-ط-رالصيغ: ٥ · الجذور المجاورة: ٤١ · الآيات: ٥ · السور: ٥؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».غدوقَطِرَانٍفرغسعرقطرنفذالْقِطْرِسربلجننأَقْطَارِحددصدفزبرشهر

الجذرالصيغ ٥الآيات ٥السور ٥المجاورة ٤١

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

قطر

ق - ط - ر

جذر
  • الورود: ٥
  • الآيات: ٥
  • الصيغ: ٥
  • المعاجم: ١٣

Maden eriyiğidir. Damladır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Maden eriyiğidir. Damladır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٤٬٠٨٥
القاف والطاء والراء معهما ق ط ر، ق ر ط، ط ر ق، ر ق ط مستعملات قطر: القَطْر والقَطَرانُ مصدر قَطرَ الماء. والقِطارُ: قِطارُ الإبل بعضها إلى بعض على نسق واحد. والقِطارُ: جماعة القَطْر. واشتق اسم المِقْطَرةِ منه لان من حبس فيها صار على قِطارٍ واحد، مضموم بعضها إلى بعض، ويقال لها: الفلق، تجعل أرجلهم في خروق، وكل خرق على قدر ساق الرجل والقِطْرُ: النحاس الذائب. والقُطْرُ: الشق، قال ابن مسعود: "لا
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٤١٧
القَطْرُ: المطرُ. والقَطْرُ: جمع قَطرَةٍ. وقد قَطَرَ الماءُ وغيرُه يَقْطُرُ قَطْراً، وقَطَرْتُهُ أنا، يتعدَّى ولا يتعدى. وقَطَرانُ الماءِ بالتحريك. وما الهِناءُ فهو القَطِرانُ بكسر الطاء. تقول منه: قَطَرْتُ البعيرَ: طَلَيْتُهُ بالقَطِرانِ. والبعير مَقْطورٌ، وربَّما قالوا: مُقَطْرَنٌ بالنون، كأنهم رَدُّوهُ إلى الأصل، وهو القَطِرانُ. وأقْطَرَ الشيءُ، أي حان له أن يَقْطُرَ. وقَطَرَ في الأرض قُطوراً:
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٢٬٦١٧
ق ط ر قطر ، قرط ، طرق ، رقط : مستعملة . قطر : قال الليثُ : قَطَرَ الماءُ قَطْراً وَقَطَرَاناً . قالَ : وجَمْعُ القَطرِ ، قِطَارٌ والقِطَارُ : أن تقْطُرَ الإبلَ بعضَها إلى بَعْضِ عَلَى نَسَقٍ واحِدٍ ، والمِقْطَرَة اشْتُقَّتْ اسْماً مِنْهُ ؛ لأنَّ مَنْ حُبِسَ فيها كانُوا عَلَى قِطارٍ واحِدٍ ، مَضْمُومٌ بعضهُم إلى بَعْضٍ أرجُلُهُمْ في خُرُوقٍ خَشَبَةٍ مَفْلُوقَةٍ كلُّ خَرْقٍ عَلَى قَدْرِ سعَةِ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٧٬٢٧٥
(باب القاف والطاء وما يثلثهما) (قطع) القاف والطاء والعين أصلٌ صحيحٌ واحد، يدل على صَرْمٍ وإبانة شيءٍ من شيء. يقال: قطعتُ الشيءَ أقطعه قَطْعاً. والقطيعة: الهِجران. يقال: تقاطَعَ الرّجُلان، إذا تصارما. وبعثَتْ فلانةُ إلى فلانةَ بأُقطوعةٍ، وهي شيءٌ تبعثُه إليها علامةً للصَّريمة. والقِطْع، بكسر القاف، الطَّائفة من اللَّيل، كأنَّه قِطعةٌ. ويقال: قطعت قَطْعاً.*وقطعتِ الطير قُطوعاً، إذا خَرَجَتْ من
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬١٦٢
- القطر: الجانب، وجمعه: أقطار. قال تعالى: ﴿إن استطعتم أن تنفذوا من أقطار السموات والأرض﴾ [الرحمن/33]، وقال: ﴿ولو دخلت عليهم من أقطارها﴾ [الأحزاب/14] وقطرته: ألقيته على قطره، وتقطر: وقع على قطره، ومنه: قطر المطر، أي: سقط، وسمي لذلك قطرا، وتقاطر القوم: جاؤوا أرسالا كالقطر، ومنه قطار الإبل، وقيل: الإنفاض يقطر الجلب (انظر: المجمل 3/759؛ والجمهرة 3/373؛ واللسان (قطر) )... أي: إذا أنفض القوم فقل زادهم
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٠٧٨
ق ط ر السحاب في أقطار السماء‏.‏ وهو يسكن قطر البلد‏.‏ وأحاط بالشيء من أقطاره‏.‏ وطعنه فقطّره‏:‏ ألقاه على أحد قطريه‏.‏ وقطر الماء وقطرته‏.‏ وبفلان تقطير إذا لم يستمسك بوله‏.‏ ووقع القطر والقطار‏.‏ ورأيت قطاراً من الإبل وقطراً وقطروها وقطّروها وإبل مقطورة ومقطّرة وهي مقطور بعضها إلى بعض وقطر البعير إلى البعير‏.‏ وقطّر اللصوص في المقطرة وأسال الله تعالى عين القطر لسليمان عليه السلام وهو
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٩٬٣٣٨
قَطَرَ الماءُ والدَّمْعُ وغيرهما من السَّيَّالِ يَقْطُر قَطْراً وقُطُوراً وقَطَراناً وأَقْطَر؛ الأَخيرةُ عن أَبي حنيفة، وتَقاطَرَ؛ أَنشد ابن جني: كأَنه تَهْتانُ يومٍ ماطرِ، من الربِيعِ، دائمُ التَّقاطُرِ وأَنشده دائب بالباء، وهو في معنى دائم، وأَراد من أَيام الربيع؛ وقَطَره اللهُ وأَقْطَره وقَطَّره وقد قَطَرَ الماءُ وقَطَرْتُه أَنا، يَتَعَدَّى ولا يَتَعَدَّى؛ وقَطَرانُ الماء، بالتحريك، وتَقْطِيرُ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٧٧٢
* ق ط ر * * القَطْرُ * المطر وهو أيضا جمع * قَطْرةٍ * و * قَطَرَ * الماء وغيره من باب نصر و * قَطَرَةُ * غيره يتعدى ويلزم و * قَطَرَانُ * الماء بفتح الطاء و * القَطِرَانُ * الذي هو الهناء بكسرها و * قَطَرَ * البعير طلاه بالقطران وبابه نصر فهو * مَقْطُورٌ * وربما قالوا * مُقَطْرَنٌ * و * القُطْرُ * بالضم الناحية والجانب وجمعه * أقْطَار * و * القِطْرُ * بوزن الفِطرِ النحاس ومنه قوله تعالى {
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٨٬٦٧٦
قطر الماء والدمع وغيرهما من السيال، يقطر قطرا، بالفتح، وقطورا، بالضم، وقطرانا، محركة: سال. وقطره الله تعالى، يتعدى ولا يتعدى، وأقطره، وقطره تقطيرا: أساله قطرة قطرة. والقطر: المطر: والقطر: ما قطر من الماء وغيره، الواحدة قطرة، وج قطار، بالكسر. وقطر: ع بين واسط والبصرة في جوانب البطائح. وقطر، وبالفتح، وفي بعض النسخ: بالضم: د بين شيراز وكرمان. ويقال: سحاب قطور، كصبور، ومقطار: كثير القطر، حكاهما
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٬٧٨٥
قَطَرَ 1 قَطَرَ ذ , (S, Mgh, Msb, K,) aor. قَطُرَ , (S, Msb,) inf. n. قَطْرٌ and قَطَرَانٌ (S, Mgh, Msb, K) and قُطُورٌ; (K;) [and in an intensive sense, تَقْطَارٌ (see a verse cited voce غُسْلٌ);] and ↓ اقطر; (AHn, TA;) and ↓ تقاطر; (Msb, TA;) said of water, (S, Mgh, Msb, K,) and of tears, (K,) or other fluid, (S, * TA,) [It dropped, dripped, or fell in drops;] it flowed (Mgh, Msb, TA) drop by
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٦٤٠
قَطَرَ قَطَرَ U ( n. ac. قَطْر 1 , قُطُوْر 27 , قَطَرَاْن 36 , تَقْطَاْر 62 ), a. Dripped, dropped, trickled; exuded. b. ( n. ac. قَطْر 1 ), Dropped, dripped; made to flow, poured; distilled; instilled. c. Threw down, prostrated. d. Smeared with tar ( camel ). e. Sewed. f. Arranged in a file ( camels ). g. ( n. ac. قُطُوْر 27 ) [ Fī ], Hastened, hurried away into ( the country ).
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٢٨٬٩٢١
قطر قَطَرَ - يَقْطُرُ (اللازم) - قِطْر - قَطِرَان قَطَرَ - يَقْطُرُ (اللازم) + الكائن أو الشيء: يذوب ويميع ويسيل ويتقطع وينقط ويقطر نقطة نقطة قِطْر: اسم فعل من " قَطَرَ - يَقْطُرُ ": حاصل عملية الذوبان والسيلان والتمييع: وهو اصطلاحاً معدن النحاس المذاب قَطِرَان: اسم فاعل مبالغة من " قَطَرَ - يَقْطُرُ ": الذائب بالحرارة مع بقائه مائعاً
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٥)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤١ (الإجمالي: ٥٥)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. نفذ

    الآيات المشتركة: ١ · “Nefez”, iğnenin deride deldiği deliktir

  2. سربل

    الآيات المشتركة: ١ · Koruyucu giysiler

  3. سيل

    الآيات المشتركة: ١ · Sel demektir

  4. صدف

    الآيات المشتركة: ١ · Yüz çevirirler

  5. فرغ

    الآيات المشتركة: ١ · Ferğ “Firağ”, kovanın su dökülen ağzıdır

  6. زيغ

    الآيات المشتركة: ١ · Sıyağ(sad) kalıba dökülmüş parça, Sığa fiil olarak şekil…

  7. زبر

    الآيات المشتركة: ١ · “Zebra”, derisi çizgili yaban eşeğidir

  8. نور

    الآيات المشتركة: ٢ · Ateş demektir

  9. جنن

    الآيات المشتركة: ٢ · Bahçe demektir

  10. سليمان

    الآيات المشتركة: ١ · Süleyman

  11. غدو

    الآيات المشتركة: ١ · Ğida, Sabah yemeği, kahvaltı demektir

  12. شهر

    الآيات المشتركة: ١ · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir

الآيات التي ورد فيها(٥)

  1. يَامَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطَارِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ فَانْفُذُوا لَا تَنْفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطَانٍ

    Çaplar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökقطر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerصبب, سيل, حدود
Zıt Kökجمد
Çekirdek Özet 1Sıvının damla damla süzülerek ayrılması veya nesnenin sınır çizgisi boyunca uzanması
Çekirdek Özet 2Sınır hatlarının aşılması, erimiş cevherin birleşme harcı kılınması ve süzülen maddenin kuşatıcı niteliği
Çekirdek Özet 3Bir bütünün dış sınırları ile onu oluşturan en küçük akışkan birimler arasındaki yapısal irtibat
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca damlama veya zift ile sınırlayıp mekânsal boyut, sınır ve katarlaşma bütünlüğünü gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قطBir şeyi kökünden kesmek, koparmak, sınır belirleyip sonlandırmak; قطط, قطع, قطف, قطمر, قطن köklerinde olduğu gibi bir bütünü ayırıp son sınırını çizmekرKesme ve sınır fikrine süreklilik, akış, ardışıklık ve uzamsal yayılma katarak damla damla dökülme ve sınır hattı boyunca sıralanma boyutu kazandırmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırBir noktada toplanma, yoğunlaşma ve son sınır çizgisine ulaşma
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaBir hacmi çepeçevre sarma, kuşatma ve kavis çizerek kavrama
رİnsan başı; baş, ilk, üstBaşlangıç noktası, yönelinen tepe veya çizgi boyunca hareket
قطرSınır çizgisinde toplanan unsurun kuşatıcı bir hat boyunca baş aşağı süzülmesi veya bir hat üzerinde sıralanmasıYoğunlaşan özün en uç noktadan damla damla akması ya da bir mekânın sınırlarını çepeçevre kuşatan hatların ortaya çıkması hareketini ifade eder

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSuyun veya herhangi bir akışkan sıvının kesintili olarak damla damla akması; develerin birbiri ardına tek bir hat üzerinde dizilmesi; bir şeyin yan tarafı veya sınır kenarı
Cahiliye şiiri kullanımıTarafe b. el-Abd divanında öd ağacı kokusunu ve dumanını nitelemede bu kökü kullanmıştır: وتنادَى القومُ في نادِيهمُ / أقُتارٌ ذاك أم ريح قُطُرْ
Erken Arapça kullanımBir kimseyi yan tarafı veya böğrü üzerine yere devirmeyi anlatmak üzere erken dönemde şu beyit kullanılmıştır: قد علِمَتْ سلمى وجاراتُها / ما قَطَّرَ الفارسَ إلاَّ أنا

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça قطر kökü, Sami dillerinde hem süzülme, damlama ve tütsü dumanı çıkarma hem de sınır, hat ve bağlama alanlarında geniş bir ortak mirasa dayanır. İbranicede bu kök tütsü yakmak, duman çıkarmak ve kurban takdim etmek anlamındaki קטר (q-ṭ-r / qāṭar) fiiliyle temsil edilir; nitekim Arapçadaki öd ağacı ve buhur kokusunu ifade eden قطر kullanımıyla doğrudan fonetik ve anlamsal örtüşme sergiler. Süryanicede ܩܛܪ (q-ṭ-r) kökü bağlamak, düğümlemek, birleştirmek ve çember içine almak manalarını taşır; bu da Arapçadaki katar, develerin birbirine bağlanarak tek bir hat oluşturması (قطار) ve sınır hatları (أقطار) kavramlarıyla kavramsal matris ortaklığı gösterir. Akkadcada ise damlama ve süzülmeyle ilişkili olarak qatāru (tütsülemek, dumanı yükselmek) biçimi mevcuttur. Çekirdek semantiğin bir yandan yoğunlaşan özün damla veya duman halinde süzülmesine, diğer yandan iki ucu birbirine bağlayan hat boyunca sınırlamaya işaret ettiği görülmektedir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen, The Foreign Vocabulary of the Qur'an.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönDamlama, katarlaşma, yan taraf, sınırAkışkanın damla damla ayrılması ile develerin veya sınırların peş peşe bir hat halinde dizilmesi tek bir ardışıklık ekseninde birleşirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice קטר, Süryanice ܩܛܪ, Akkadca qatāruİbranice ve Akkadcadaki buhur/duman anlamı ile Süryanicedeki bağlama/düğümleme anlamı Arapçada damlama ve hat oluşturma köküyle soydaştırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında doğrulanabilir Afro-Asyatik kökteşlik tespit edilmediVeri bulunamadı

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قطرAnlamlıDamlamak, hat boyu dizilmek, sınırAkışkanın damla damla süzülmesi, nesnelerin ardışık katar oluşturması, mekânın kıyı ve çap sınırlarıHedef kök; Kur'an'da geçer
قرطAnlamlıKulak küpesi takmak, ufak parçalara ayırmakKulağa takılan halka veya süs; nesneyi küçük parçalar halinde doğramakAnlam ilişkisi zayıf; Kur'an'da geçmez
طقرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
طرقAnlamlıVurmak, çalmak, yol açmak, gece gelmekBir nesneye art arda vurarak iz bırakmak, dövülmüş yol oluşturmakHedef kökle ardışıklık ve iz bırakma yönünden yakın; Kur'an'da geçer
رقطAnlamlıBenekli olmak, alacalanmakBeyaz ile siyahın nokta nokta karışarak oluşturduğu alacalı desenDamla damla lekelenmeyle biçimsel yakınlık taşır; Kur'an'da geçmez
رطقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قطرMerkezDamla, sınır, süzülen cevherKesintili, tane tane süzülme ve uzamsal sınır hatlarıSuyun damla damla akması, madenin eriyik hali, gök ve yerin uç sınırları
صببKomşuBoşalma, dökülmeKesintisiz ve topluca yukarıdan dökülmeyi ifade eder; tane tane süzülme şartı yokturSuyun veya bir sıvının bir kerede yoğun akışı
سيلKomşuAkma, yayılmaBir yüzey üzerinde yayılıp sürüklenerek genişçe akmayı gösterirVadilerin sel şeklinde taşıp yatağı boyunca akması
حدودKomşuSınır, engelİki şeyin birbirine karışmasını kesin ve engelleyici bir çizgiyle ayırırHukuki ve mekânsal mutlak çizgiler, engelleyici duvar
جمدZıtDonma, katılaşmaSıvı veya eriyik halin durup sertleşmesi, akışkanlığın büsbütün kesilmesiHareket ve damlamanın sona ererek nesnenin kaskatı kesilmesi

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقطرDamlamak, sınır, erimiş madenDamla damla akış, peş peşe dizilme ve mekânın en uç kuşatıcı sınırlarıKesin
LatinceStilla, gutta; limes, diameterDamla; sınır, çapMaddenin damla halini ve sınır çizgilerini karşılar; katarlaşma ve eriyik maden nüansını tek başına kapsamazGüçlü
İngilizceDrop, trickle; molten metal; bounds, perimeterDamlamak; erimiş maden; sınırlar, çapMekânsal sınırlar ve sıvı damlaması farklı kelimelerle karşılanır; tek kelime bütün anlamı vermezKesin
AlmancaTropfen; geschmolzenes Erz; Durchmesser, GrenzeDamlamak; erimiş cevher; çap, sınırParçalı karşılıklar verilebilir; kökün hem damlama hem uzamsal çap olma bağı Almancada ayrı köklerdedirGüçlü
FransızcaGoutte, dégoutter; métal fondu; confins, diamètreDamla; erimiş metal; uç sınırlar, çapEriyik cevher ve damla ayrımı korunur; kökün iç tutarlılığı farklı sözcüklerle aktarılırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane's Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أقطارGöklerin ve yerin uç sınırları, çapları, kuşatıcı bucaklarıKozmolojik ve ontolojik acziyet bağlamında insanın kaçıp kurtulamayacağı nihai sınırlar; Rahman 55:33
أقطارهاŞehrin dört bir yanı, sınır boyları, giriş yönleriMedine'nin etrafından gelebilecek kuşatma ve saldırı bağlamında şehrin sınırları; Ahzab 33:14
القطرErimiş bakır veya maden eriyiğiSüleyman peygambere lütfedilen kaynak ve sanayi imkânı bağlamında süzülen erimiş maden; Sebe 34:12
قطراSeddin aralarını kaynaştıran kızgın erimiş madenZülkarneyn'in demir kütleleri üzerine döktüğü eritilmiş bakır/harç bağlamı; Kehf 18:96
قطرانKatran, deriyi yakan ve saran yapışkan akışkanSuçluların cehennemdeki giysisi ve azap tabakası bağlamında; İbrahim 14:50

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamRahman 55:33 tefsiri üzerinden ilahi kudretin ve hâkimiyetin mutlaklığıYaratılmış varlığın ontolojik sınırları aşıp ilahi mülkün dışına çıkamayacağı tartışmasıKudretin kuşatıcılığı ve mahlûkun sınır boyutu
Fıkıhİdrar veya kan damlaması gibi necaset ve taharet konuları; istihadzeAbdesti bozan kesintili veya sürekli akıntıların fıkhi statüsüTane tane süzülme ve kesintili akış hali
TefsirZülkarneyn ve Süleyman kıssalarında erimiş madenin tespitiErimiş maddenin niteliği, tunç/bakır ayrımı ve seddin sarsılmazlığıSıvılaştırılmış madenin harç ve dayanıklılık unsuru olması
HadisCemaat namazında safların katar gibi düzeltilmesi ve deve kervanlarıSafların nizami bir hat boyunca birleştirilmesi ve katarlaşma nizamıParçaların tek bir doğru çizgi üzerinde birbirine eklenmesi

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKozmolojik kuşatmaNihai ontolojik sınırAşılamazlık ve ilahi otoriteyi teslimKul hiçbir yönden ilahi mülkün ve kudretin sınırları dışına kaçamazKesin
İlmiMetalurji ve sanayiErimiş maden harcıParçaları kaynaştırma ve sağlamlaştırmaMadenin sıvılaştırılarak mukavemeti yüksek bir yapı bloğu haline getirilmesiKesin
SiyasiÜlke savunması ve coğrafyaSınır boyları ve hat güvenliğiKuşatmayı engelleme ve iç nizamŞehrin veya devletin çeperlerinin korunması ve katar nizamında teşkilatlanmaGüçlü
İktisadiTicaret kervanları ve maden kaynaklarıLojistik katar ve cevher üretimiKaynak akışı ve emtia iletimiKervanların peş peşe dizilerek ticareti taşıması ve eritilmiş madenin zenginlik kaynağı olmasıGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGeometride çap (çevre sınırları) ve fizikte damla modeli (yüzey gerilimi)Geometride bir alanı uçtan uca kesen ve sınırlandıran en büyük kiriş olan çap ile sıvının yüzey gerilimi sebebiyle damla damla ayrılması kökün yapısıyla örtüşürKesin
Beşeri bilimlerSosyolojik sınır boyutu ve lojistik entegrasyonToplumsal alanların sınır hatlarıyla çevrilmesi ve fertlerin tek bir amaca katar gibi art arda dizilerek oluşturduğu kolektif nizamGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca sıradan bir su damlaması veya katran maddesiyle sınırlayıp ayetlerdeki yüksek teknoloji, metalurji ve uzamsal sınır boyutlarını göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamKök; en mikro düzeyde damla damla süzülen sıvıyı, orta ölçekte madeni eritip yapı malzemesi haline getirmeyi ve makro ölçekte göklerin ve yerin uç sınırlarını aynı kavramsal hatta birleştirir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataZülkarneyn seddindeki veya Süleyman'a verilen maden akışındaki inşaî ve endüstriyel üstünlüğü görememek; Rahman suresindeki sınır vurgusunu sadece soyut bir benzetme saymak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın mikroskobik akışından (damla) makroskobik sınırlarına (çap/ufuk) ve teknolojik inşasına (erimiş maden) kadar uzanan dinamik bir varlık ve kudret kavrayışı sunduğu için önemlidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnsanın kozmik hudutlar karşısındaki acziyetini anlatan ayetlerde (Rahman), peygamberlere bahşedilen maddi medeniyet ve maden işleme güçlerinde (Kehf, Sebe) ve uhrevi ceza tasvirlerinde (İbrahim).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'daki maddî anlatımları ya bütünüyle mitolojik veya sadece ilkel bir bedevi tasavvuru zanneden yaklaşımı düzeltir; kökün ileri madencilik, geometri ve kozmoloji içeren zengin anlam örgüsünü ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir sıvının ayrışarak damla damla dökülmesi; nesnelerin art arda eklenerek tek bir hat halinde uzanması; bir sahanın en uç yanları, çeperi ve çapı.
  • Soyut anlamBir bütünü çevreleyen dış sınır çizgileri ile o bütünü oluşturan akışkan ve ardışık unsurların kesintili süreklilik içinde bir araya gelmesi.
  • Sistematik karşılıkMekânsal sınırların (B), akışkan parçacıkların (d) bir doğrultu boyunca dizilimi (L) ve aralarındaki boşlukları dolduran bağlayıcı cevher (M) arasındaki geometrik ve fiziksel ilişki.
  • LaTeX modeliB=lim⁡n→∞∑i=1ndiveyaD=2⋅sup⁡x,y∈S∥x−y∥
  • LaTeX açıklamasıBirinci ifade, sınırın veya katarın (B), tane tane ayrılan ve bir hat boyunca peş peşe dizilen küçük akışkan parçaların (di) süreklilik sınırındaki toplamı olarak tezahür edişini gösterir. İkinci ifade ise, bir S uzayında bulunan iki sınır noktası arasındaki en uzak mesafeyi, yani geometrik çapı (D, قطر) modeller. Kök, hem ayrık damlaların ardışıklığını hem de bu ardışıklığın kuşattığı uç sınırları aynı yapıda taşır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ق