قطمر
ق - ط - م
جذر- الورود: ١
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ٩
Kırıntı demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(٩)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Kırıntı demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٨٨٢القاف والطاء
قنطر: القَنْطَرة: معروفة.
والقِنْطار؛ يقال: أربعون أوقية من ذهب أو فضة، ويقال: ثمانون ألف درهم عن ابن عباس. وعن السدي رطل من ذهب أو فضة، ويقال: هو بالسريانية مثل ملء جلد ثور ذهباً أو فضة. وبالبربرية: ألف مثقال من ذهب أو فضة.
وفي التصريف مخرجه على قول العرب، لأن الرجل يُقَنطر قِنطاراً، كل قطعة أربعون أوقية، كل أوقية وزن سبعة مثاقيل.
وبنو قَنْطُور: الترك، ويقال: إن قَنْطُوراء كانت
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٢٠القِطْميرُ: الفوفَةُ التي في النواة؛ وهي القشرةُ الرقيقةُ، ويقال هي النُكتة البيضاء التي في ظهر النواة تنبت منها النخلة.
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١١٢- قال تعالى: ﴿والذين تدعون من دونه ما يملكون من قطمير﴾ [فاطر/13] أي: الأثر في ظهر النواة، وذلك مثل للشيء الطفيف.
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٤٨القِطْمِيرُ والقِطْمارُ: شَقُّ النواة، وفي الصحاح: القِطْمِيرُ الفُوفة التي في النواة، وهي القِشْرة الدقيقة التي على النواة بين النواة والتمر، ويقال: هي النُّكْتة البيضاء التي في ظهر النواة التي تنبت منها النخلة. وما أَصبتُ منه قِطْميراً أَي شيئاً.
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٢٧* ق ط م ر * * القِطْمِيرُ * الفوفة التي في النواة وهي القشرة الرقيقة وقيل هي النكتة البيضاء التي في ظهر النواة تنبت منها النخلة
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٨٩٠القطمير، والقطمار، بكسرهما: شق النواة، كذا في المحكم، أو القشرة التي فيها، أو الفوفة التي في النواة، وهي القشرة الرقيقة، وفي بعض النسخ: الدقيقة، التي على النواة بين النواة والتمرة، كما في الصحاح، أو النكتة البيضاء التي في ظهرها أي النواة التي ينبت منها النخلة. ويستعمل للشيء الهين النزر الحقير، قال الله تعالى: ما يملكون من قطمير ويقال: ما أصبت منه قطميرا، أي شيئا. وقطمير، بالكسر: اسم كلب أصحاب
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٤٥قِطْمِيرٌ
قِطْمِيرٌ ذ (S, K) and قِطْمَارٌ (K) The cleft (شَقّ) of a date-stone: (M, K:) or the integument (قِشْرَة) that is upon it (فِيهَا): (K:) the thin skin (S, K) called فُوفَة, which is upon a date-stone, (S,) between the stone and the date itself: (K:) or the white point [i. e. the embryo] in the back of the date-stone, (S, K,) from which [when it is sown] the palm-tree grows forth. (S.)
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣٬٠٧٢قطمر
قَطْمَرَ - يُقَطْمِرُ - قِطْمِيْر
قَطْمَرَ - يُقَطْمِرُ + الكائن أو الشيء: يصير على شكل قشرة رقيقة جداً كغشاء نواة التمرة، أو غشاء لحاء البصل، أي طبقة وحيدة رقيقة من الخلايا
قِطْمِيْر: اسم فعل من " قَطْمَرَ - يُقَطْمِرُ ": وهي كذلك بمعنى مفعول: القشرة الرقيقة التي في ظهر نواة التمرة تنبت منها النخلة
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ"
الصيغ(١)
الجذور المجاورةالمجاورة: ١٤ (الإجمالي: ٢١)
- ولج
الآيات المشتركة: ١ · Arı kovanının giriş çıkış deliğidir
- قمر
الآيات المشتركة: ١ · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir
- شمس
الآيات المشتركة: ١ · Güneş demektir
- سخر
الآيات المشتركة: ١ · Sahr kayalık sahadır
- أجل
الآيات المشتركة: ١ · İcl havuz demektir
- سمي
الآيات المشتركة: ١ · Ad verilen
- جري
الآيات المشتركة: ١ · Cariye yelkenli sandal demektir
- ليل
الآيات المشتركة: ١ · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“, akıp denize giden…
- نهر
الآيات المشتركة: ١ · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden…
- دون
الآيات المشتركة: ١ · Dane, inek yavrusuna denir
- دعو
الآيات المشتركة: ١ · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir
- ملك
الآيات المشتركة: ١ · Melekut, tüm kainatı mülk olarak varlığını ifade eder
الآيات التي ورد فيها(١)
… الْمُلْكُ وَالَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ مَا يَمْلِكُونَ مِنْ قِطْمِيرٍ
Kırıntı
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | قطمر |
| Yapı | Dörtlü |
| Özel Durum | Dört harfli rubâî kök |
| Bağlamsal Yakın Kökler | نقر, فتل, خردل |
| Zıt Kök | ملك |
| Çekirdek Özet 1 | Hurma çekirdeğini saran son derece ince, şeffaf zar veya çekirdeğin sırtındaki beyaz lifli nokta |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın ve sahte otoritelerin mutlak mülkiyet ve tasarruf bakımından en küçük kırıntıya dahi malik olamayacağını gösteren nihai yoksunluk ölçüsü |
| Çekirdek Özet 3 | Varlık hiyerarşisinde ontolojik bağımsızlığın mutlak sıfır noktası ve mülkiyet iddiasının geçersizliğinin somut kanıtı |
| Kritik Hata Riski | Kelimenin yalnızca alelade bir kırıntı veya çöp sanılarak, Kur’an’ın mülkiyet ve rubûbiyet tartışmasında kurduğu en alt ontolojik eşik fonksiyonunun gözden kaçırılması |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| قط | Bir şeyi kesip ayırmak, sınır çekmek, nihai sınıra ulaşıp kesintiye uğratmak; nitekim قطر, قطط, قطع, قطف köklerinde de bu son sınır ve kesme hareketi esastır | م | Kesinti ve sınır hareketine kuşatıcı, toplayıcı ve zarsı bir örtü mahiyeti katarak yapıyı içe doğru büzüştürmüştür |
| قط | Bir bütünden ayrılan en küçük parça ve sınır çizgisi | ر | Çekirdeği saran zarı ve onun üzerindeki mikro düzeydeki çizgisel izi, sıyrıntıyı hareketli ve nihai sınırdaki bir tabaka olarak somutlaştırmıştır |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ق | ufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır | Mikro sınır çizgisini, varlığın büzüldüğü en dar ve odaklanmış noktayı temsil eder |
| ط | sepet, çark; sarma, kuşatma, içine alma | Çekirdeğin çevresini saran, bir nesneyi dışından ince bir kılıf gibi kuşatan örtü imgesidir |
| م | su; akış, çokluk, derinlik | Canlı dokunun nemli, organik, zarsı ve yapışkan ara katmanını ifade eder |
| ر | insan başı; baş, ilk, üst | Zarın en üst tabakasını, dış yüzeyde kalan son derece ince şeffaf sıyrıntıyı ve mikro başlığı gösterir |
| قطمر | Bir merkez etrafında toplanan en dar sınırın (ق), nesneyi saran ince bir kılıf halinde kuşatılması (ط), bu yapının nemli bir ara tabaka oluşturması (م) ve varlığın en dıştaki nihai yüzeyine yerleşmesi (ر) | Varlığın bütününden soyulup atılabilen, tek başına hiçbir ağırlığı ve gücü bulunmayan, çekirdeğin sırtındaki en ince zar ve kırıntı imgesini oluşturur |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Hurma çekirdeğini saran son derece ince, şeffaf zar; hurma ile çekirdek arasındaki beyaz deri veya çekirdeğin sırtında çimlenmenin başladığı iğne ucu kadar beyaz nokta |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Cahiliye şiirinde ve erken bedevi dilinde kök, elde edilen ganimetin veya varlığın hiçe sayılacak kadar az ve değersiz olduğunu anlatmak üzere bir şey elde edemedim veya zerresine bile sahip olamadım manasında darbımesel olarak kullanılmıştır |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem lügatlerinde ve İslâm öncesi darbımesellerde hiçbir şeye sahip olmamak, en önemsiz ve ağırlıksız payı dahi elinde tutamamak durumu ما أصبت منه قطميرا veya ما أملك منه قطميرا ibareleriyle ifade edilmiştir |
المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, el-Müfredât, el-Kâmûsü’l-Muhît.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Dörtlü bir yapı arz eden قطمر kökü, Sami dillerindeki ikili قط kesme, koparma, küçük parça tabanının ses genişlemesi ve morfolojik türetimiyle açıklanmaktadır. İbranicede küçük parça, kırıntı ve kesinti bildiren qeteb veya qāṭan (küçük, ehemmiyetsiz olmak) kökleriyle semantik akrabalık taşır. Süryanicede qṭam / qṭāmā kül, ufalanmış toz zerresi veya kırıntı anlamına gelir ve bir varlığın ufalanıp maddeten sıfıra yaklaşan tortusunu adlandırır. Arapçada dörtlü kalıba aktarılan bu kök, hurma tarımının ve vaha hayatının sunduğu somut gözlemle birleşerek hurma çekirdeğinin üzerindeki mikro düzeydeki şeffaf zarı niteleyen teknik bir ada dönüşmüştür. Geniş Sami zeminindeki ufalanma, incelme ve toz zerresi haline gelme anlamı, Arap dilinde organik bir dokunun en ince sınırı ve ağırlıksız kılıfı biçiminde kristalleşmiştir.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Payne Smith (Syriac Dictionary), Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | قط kökünden rubâî genişleme | Kesme, ayırma ve sınır koyma bildiren ikili çekirdeğe kuşatma (ط) ve akışkan zar (م, ر) harflerinin eklenmesiyle elde edilen isim türevidir | Güçlü |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Süryanice qṭāmā (kül, zerre) ve İbranice qṭn (küçük olmak) | Bir şeyin maddeten en ufak parçaya ayrılması ve ağırlığını yitirmesi anlam matrisi korunmuştur | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik kesme ve ufalama kökleri | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı |
المصدر Payne Smith, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| قطمر | Anlamlı | İnce zar, kırıntı | Hurma çekirdeğinin üzerindeki şeffaf kabuk ve değersiz sayılan en küçük şey | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| قمطر | Anlamlı | Biriktirmek, sıkıca bağlamak, çatmak | Kitap torbası veya mahfazası (kımtar); şiddetli, çatık kaşlı ve zorlu gün | Ters permütasyon; Kur'an'da geçer |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| قطمر | Merkez | En ince örtü, mikro kırıntı | Hurma çekirdeğini saran ve ağırlığı neredeyse sıfır olan şeffaf zardır; sahiplenilemeyecek kadar değersiz olanı gösterir | Varlık zeminindeki en alt mülkiyet ve tasarruf sınırıdır |
| نقر | Komşu | İğne ucu kadar delik, nokta | Hurma çekirdeğinin sırtındaki minik oyuk veya kuşun gagasıyla açtığı mikro çukurdur | Boyutsal olarak noktasal boşluğu ifade eder |
| فتل | Komşu | Bükülmüş lif, ince iplik | Hurma çekirdeğinin yarığındaki kıl inceliğindeki lif veya bükümdür | Çizgisel ve ipliksi boyutu anlatır |
| خردل | Komşu | Tane, ağırlık birimi | Ağırlığı olan fakat insan ölçeğinde en küçük hacme sahip dane örneğidir | Hacimli ve tartılabilir zerre düzeyidir |
| ملك | Zıt | Tasarruf, mülkiyet, hâkimiyet | Bir varlık üzerinde dilediği gibi tasarruf etme, elde tutma ve hükmetme yetkisidir | قطمر kökünün zıddı olarak tam güç ve mülkiyet kudretini temsil eder |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | قطمر | Hurma çekirdeği zarı, kırıntı | Varlığın mülkiyet sınırındaki en ince ve ağırlıksız örtüsü | Kesin |
| Latince | Pellicula, hilum | İnce zar, tohum üzerindeki bağ izi | Organik zarı ve tohum üzerindeki mikro izi karşılar ancak ontolojik mülkiyetsizlik vurgusu taşımaz | Güçlü |
| İngilizce | Pellicle, speck, whit | Son derece ince zar, zerre, kırıntı | Pellicle biyolojik örtüyü, whit ve speck ise hiçbir şeye tekabül etmeyecek kadar az olan miktarı verir | Güçlü |
| Almanca | Samenhäutchen, Quentchen | Tohum zarcığı, zerrecik | Samenhäutchen biyolojik katmanı, Quentchen ise hiçbir hükmü olmayan asgari parçayı karşılar | Güçlü |
| Fransızca | Pellicule, fétu | İnce deri tabakası, çöp, kırıntı | Pellicule tohum zarını, fétu ise dikkate dahi alınmayan önemsiz kırıntıyı ifade eder | Güçlü |
المصدر Lane's Lexicon, Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| قطمر / İsim (قِطْمِير) | Mutlak mülkiyetsizlik, sıfır derecesinde acziyet ve en küçük tasarruf payından dahi yoksunluk | Allah dışındaki sahte ilahların, putların veya tabiat güçlerinin yaratılışta ve evrende en ufak bir zerreye bile hükmedemeyeceğini bildiren tevhid bağlamı (Fâtır 35:13) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Tevhid, rubûbiyet ve halk delili | Allah’tan başka varlıkların zâtî mülkiyet ve yaratma gücünün imkânsızlığı; illiyetin ve putların tesirinin mutlak sıfırlığı | Ontolojik yoksunluk ve müstakil tesir gücünün reddi |
| Fıkıh | Mülkiyetin tespiti ve gasp hukuku | Mal niteliği taşımayan (mütekavvim olmayan), alınıp satılamayacak kadar değersiz kırıntı ve çöplerin hukukî statüsü | İktisadî ve hukukî kıymeti bulunmayan en alt eşik |
| Tefsir | Temsilî anlatım ve meseller | Kur’an’daki üç mikro hurma metaforunun (kıtmîr, nakîr, fetîl) mukayesesi ve insana yönelik acziyet talimi | İlahî kudret karşısında mahlûkun zâtî sermayesizliği |
| Hadis | Zühd ve ahiret hesabı | Dünyanın Allah katındaki kıymetsizliğini ve kulun en küçük bir hak ihlalinden dahi sorgulanacağını beyan eden rivayetler | Zerre miktarındaki haksızlığın veya dünyanın önemsizliğinin tasviri |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve ibadet | Mutlak acziyet göstergesi | Sahte ilahların yetkisizliğini ispat | Kulun Allah’tan gayrısına sığınmasının anlamsızlığını gösteren en alt ontolojik sınır | Kesin |
| İlmi | Varlık analizi ve biyoloji | Mikro koruyucu zar | Yaşam nüvesini çevreleyen sınır | Tohumun içindeki potansiyeli koruyan fakat kendi başına hayat üretemeyen en ince tabaka | Güçlü |
| Siyasi | Hâkimiyet ve meşruiyet | Sınırlı yetki | Sahte iktidarların mutlaklaşmasını engelleme | Yeryüzündeki hiçbir tiranın zâtî ve bağımsız bir mülkiyete malik olmadığını hatırlatan sınır | Güçlü |
| İktisadi | Değer ve mülkiyet teorisi | Sıfır ekonomik değer | Mal ve kıymet eşiğinin belirlenmesi | Mübadeleye konu olamayacak, tazmini gerekmeyecek ölçüde değersiz olan kırıntı seviyesi | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Limit sıfır, sonsuz küçük büyüklük () | Matematiksel analizde sıfıra yaklaşan fakat mutlak yokluk olmayan, ancak herhangi bir reel büyüklük yanında ihmal edilen son derece küçük nicelik | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Tam yoksunluk (hukukî iktidarsızlık ve mutlak sermayesizlik) | Hukukta bir öznenin hiçbir hak ve tasarruf yetkisine sahip olmadığı, mülkiyet ehliyetinin fiilen sıfırlandığı durum | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi yalnızca hurma tarımına ait tarihsel ve yerel bir botanik terim ya da sıradan bir çer çöp sayarak soyut anlam derinliğini göz ardı etmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | قطمر, mülkiyet ve yaratma iddiasında bulunan her türlü dünyevî ve ruhanî odağın ontolojik sermayesizliğini bildiren evrensel ve mutlak sıfır standardıdır |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İnsanların tabiat güçlerine, ruhbanlara, liderlere veya putlara vehmettikleri bağımsız güç yanılsamasını kıramamak; şirkin psikolojik ve felsefî kökenini deşifre edememek |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın tevhid teorisinde mülkiyetin bölünemezliğini ve Allah dışındaki tüm varlıkların mutlak muhtaçlığını (fakr) en somut nesne üzerinden zihne nakşettiği için hayati önemdedir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Şirki reddeden, sahte şefaatçilerin ve ilahların acziyetini ortaya koyan, Allah’ın kâinattaki mutlak egemenliğini (mülk) anlatan tevhîdî ve itikadî ayetlerde belirleyicidir (özellikle Fâtır 35:13). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Varlıkların kendi başlarına bir etki ve güce sahip oldukları vehmini yıkar; aracılara sığınma ve onlara ilahî nitelikler atfetme yanılgısını temelden ortadan kaldırır. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamHurma çekirdeğini saran, soyulması kolay, ağırlığı ve direnci bulunmayan şeffaf, ince zar veya çekirdeğin sırtındaki beyaz lifli kırıntı.
- Soyut anlamMahlûkatın zâtî mülkiyet ve bağımsız tesir bakımından sahip olduğu payın mutlak sıfıra eşit olduğunu belgeleyen nihai ontolojik yoksunluk derecesi.
- Sistematik karşılıkTevhid sisteminde mutlak mülkiyetin yalnızca Yaratıcıya ait olduğunu, O’nun dışındaki tüm güç merkezlerinin mülkiyet kümesindeki payının boş kümeye denk geldiğini bildiren negatif eşik.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde evrendeki bütün varlık ve otoriteler kümesini, mutlak mülk sahibi olan Allah'ı temsil eder. ifadesi Allah dışındaki tüm sahte ilahları, aracıları ve yaratılmışları gösterir. , bu varlıkların müstakil mülkiyet ve tasarruf alanını ifade eder. Bu mülkiyetin ölçüsü , tanımlanabilecek en küçük pozitif büyüklük olan (kıtmîr / en ince zar) eşiğinin dahi altında kalarak sıfıra eşitlenir; yani ontolojik olarak boş kümeye () tekabül eder.