طبق

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ط-ب-قالصيغ: ٣ · الجذور المجاورة: ١١ · الآيات: ٣ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».رجعألهسموركبطبقسبعرحمطِبَاقًافوتطَبَقٍبصررأيفطر

الجذرالصيغ ٣الآيات ٣السور ٣المجاورة ١١

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

طبق

ط - ب - ق

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٣
  • الصيغ: ٣
  • المعاجم: ١٣

Üst üste giyilen elbisenin her birdir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Üst üste giyilen elbisenin her birdir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٤٠٢
القاف والطاء والباء معهما ق ط ب، ط ب ق، ق ب ط مستعملات قطب: القُطبُ: نبات. والقُطُوبُ والقَطبُ: تزوي ما بين العينين عند العبوس، وقَطَبَ يقطِبُ قَطْباً وقَطَّبَ يُقطَّبُ تقطيباً. وقاطِبةٌ: اسم يحمل كل جيل من الناس، تقول: جاءت العرب قاطِبةً. والقِطابُ: المزاج لما يشرب وما لا يشرب. قال أبو فروة: قدم فريغون بجارية قد اشتراها من الطائف، فصيحة، قال: فدخلت عليها وهي تعالج شيئاً. فقلت: ما هذا? فقالت: هذه
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٠٤٤
الطَبَقُ: ولحد الأطباقِ. ومضى طَبَقٌ من الليل وطَبَقٌ من النهار، أي معظمٌ منه. قال ابن أحمر: وتَواهَقَتْ أخْفاقُها طَبَقـاًوالظِلُّ لم يَفْضُلْ ولم يُكْرِ والطَبَق: عظمٌ رقيقٌ يفصِل بين الفقارَيْنِ. قال الشاعر: أَلا ذَهَبَ الخداعُ فلا خِـداعـا وأبْدى السيفُ عن طَبَقٍ نُخاعا وبنتُ طَبَقٍ: سُلحفاةٌ؛ ومنه قولهم للداهية إحدى بنات طبقٍ. وتزعم العرب أنَّها تبيض تسعاً وتسعين بيضةً كلّها سلاحف،
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٢٬٧٩٠
ق ط ب قطب ، قبط ، طبق ، بقط ، بطق : مستعملة . قطب : قال الليث : القطب : نبات . قلت : القطْبة : هَنَة من الشّوك كأنّها حَسَكة مثلّثة ، وجمعها قطَبٌ ، وورق أصلها يشبه ورق النّفَل والذُّرَق ؛ والقطْب ثمرُها . وقال الليث : القطوب : تزوِّي ما بين العينين عند العبوس . يقال : رأيته غضبانَ قاطباً ، وهو يَقطِب ما بين عينيه قطباً وقطوباً ، ويقطّب ما بين عينيه تقطيباً . قال : والقطْب : كوكب بين الجدي
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٬١٩٧
(باب الطاء والباء وما يثلثهما) (طبخ) الطاء والباء والخاء أصلٌ واحد، وهو الطَّبخ المعروف، يقال طَبَخت الشَّيءَ أطبُخه طَبْخاً، وأنا طابخ، والشَّيء مطبوخ وطَبِيخ. والطُّبَّخ: جمع الطَّابخ. وقول العجّاج: * والله لولا أن تَحُشَّ الطُّبَّخُ([1]) * أراد به الملائكة الموكَّلين بالنَّار. ويقال لسَمائمِ الحرِّ: طبائخُه. وطابخة: لقبُ رجلٍ من العرب، لأنَّه طبخ طَبْخَاً فسمِّي بذلك. ويقال الطُّبَاخَة: ما
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٥٨٤
- المطابقة من الأسماء المتضايفة، وهو أن تجعل الشيء فوق آخر بقدره، ومنه: طابقت النعل، قال الشاعر: *إذا لاوذ الظل القصير بخفه ** وكان طباق الخف أو قل زائدا* (البيت في البصائر 3/496 بلا نسبة؛ وعمدة الحفاظ (طبق) ) ثم يستعمل الطباق في الشيء الذي يكون فوق الآخر تارة، وفيما يوافق غيره تارة، كسائر الأشياء الموضوعة لمعنيين، ثم يستعمل في أحدهما دون الآخر كالكأس والرواية ونحوهما. قال تعالى: {الذي خلق سبع
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٢٬٠٦٢
ط ب ق ‏"‏ وافقَ شَنٌّ طبقه ‏"‏‏:‏ غِطاءه‏.‏ ووضع الطبق على الحب وهو قناعه وأطبقت الحب والحقّة ونحوهما وأطبقت الرحى إذا وضعت الطبق الأعلى على الأسفل‏.‏ وطابق الغطاء الإناء وانطبق عليه وتطبق‏.‏ ويقال‏:‏ لو تطبقت السماء على الأرض ما فعلت‏.‏ والسموات طباق‏:‏ طبقة فوق طبقة أو طبق فوق طبق‏.‏ وطبق العنق‏:‏ أصاب المفصل فأبانها‏.‏ وسيف مطبق‏.‏ وحقيقة التطبيق‏:‏ إصابة الطبق وهو موصل ما بين
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٤٬٦٤٢
الطَّبَقُ غطاء كل شيء، والجمع أَطْباق، وقد أَطْبَقَه وطَبَّقَه انْطَبَقَ وتَطَبَّقَ: غَطَّاه وجعله مُطَبَّقاً؛ ومنه قولهم: لو تَطَبَّقَت السماء على الأَرض ما فعلت كذا. وفي الحديث حِجابُه النُّورُ لو كُشِفَ طَبَقُه لأَحْرَقت سُبحاتُ وَجهِه كلَّ شيء أَدّرَكه بصرُه؛ الطَّبَقُ: كلُّ غطاء لازم على الشيء. وطَبَقُ كلِّ شيء: ما ساواه، والجمع أَطْباقٌ؛ وقوله: ولَيْلة ذات جَهامٍ أَطْباق معناه أَن بعضَه
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦١٤
* ط ب ق * * الطَّبَقُ * واحد * الأَطْباقِ * و * طَبَقاتُ * الناس مراتبهم والسموات * طِبَاقٌ * أي بعضها فوق بعض و * الطَّبَقُ * الحال وقوله تعالى ﴿لتركبن طبقا عن طبق﴾ أي حالا عن حال يوم القيامة و * التَّطْبِيقُ * في الصلاة جعل اليدين بين الفخذين في الركوع و * المُطَابقةُ * الموافقة و * التطابُق * الاتفاق و * طابَقَ * بين الشيئين جعلهما على حذو واحد وألزقهما و * أطْبَقُوا * على الأمر أي اتفقوا
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٥٬١٦٤
الطبق، محركة: غطاء كل شيء لازم عليه، يقال: وضع الطبق على الحب، وهو قناعه ج: أطباق، وأطبقة. الأخير غريب لم أجده في أمهات اللغة، ولعل الصواب: وأطبقه وطبقه تطبيقا: غطاه فانطبق وقد يقال: لو كان كذا ما احتاج الى إعادة قوله: وأطبقه فتطبق إلا أن يقال: إنه إنما أعاده ليعلم أن الانطباق مطاوع الإطباق والتطبيق، والتطبق مطاوع الإطباق وحده، وفيه تأمل. ومنه قولهم: لو تطبقت السماء على الأرض ما فعلت كذا. والطبق
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣١٬٦٠٥
1 طَبڤقَ [طَبَقَهُ, aor. طَبِقَ , accord. to Freytag, is expl. in the K as syn. with أَطْبَقَهُ in the first of the senses assigned to this latter below: but I find no authority for this in the K nor in any other lexicon.] -A2- طَبِقَتْ يَدُهُ, (S, O, K, TA,) aor. طَبَقَ ; and طَبَقَبْ, aor. طَبُقَ ; (TA;) inf. n. (of the former, S, TA) طَبَقٌ (S, O, K, TA) and (of the latter, TA) طَبْقٌ; (K,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٤٢٨
طَبَقَ طَبَقَ U ( n. ac. طَبْق 1 ), a. see infra (a) . طَبِقَ طَبِقَ A ( n. ac. طَبَق 4 ), a. Was fixed to the side, was paralyzed ( hand ). b. Set about, began, attempted. طَبَّقَ طَبَّقَ II , a. Covered; put a lid, a cover on. b. Became general. c. Matched, suited. d. Joined, put together, folded ( hands ); raised together ( feet: horse ). e. Severed the joints ( sword ).
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٤٢٬٢٦٤
طبق طَبِقَ - يَطْبَقُ - طِِبَاق- طَبَق طَبِقَ - يَطْبَقُ + كائن + كائناً أو شيئاً + على كائن أو شيء: يضع سطحي شيئين متقاربين أحدهما على الآخر بحيث يتواجهان ويتلاصقان بسطحيهما طِبَاق: اسم فعل مبالغة على وزن " فـِعال" من " طَبِقَ - يَطْبَقُ ": التطابق سطحاً لسطح طِبَاقاً: حال من" طِِبَاق ": بشكل متطابق: بشكل يكون فيه السطح المستوي من شيء
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١١ (الإجمالي: ١٩)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. سبع

    الآيات المشتركة: ٢ · Yırtıcı hayvan demektir

  2. فوت

    الآيات المشتركة: ١ · Fevt İki parmak arasındaki açıklık demektir

  3. خلق

    الآيات المشتركة: ٢ · Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir

  4. رأي

    الآيات المشتركة: ٢ · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…

  5. سمو

    الآيات المشتركة: ٢ · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  6. ركب

    الآيات المشتركة: ١ · “Rükbe” diz demektir

  7. فطر

    الآيات المشتركة: ١ · Fıtr ; “Futr” mantar demektir

  8. رجع

    الآيات المشتركة: ١ · Rac’, ırmakta akan suyun ters istikamette aktığı yerdir

  9. بصر

    الآيات المشتركة: ١ · Basar çevresiyle birlikte göz, ayn ise gözbebeği…

  10. رحم

    الآيات المشتركة: ١ · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir

  11. أله

    الآيات المشتركة: ١ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

الآيات التي ورد فيها(٣)

  1. الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَمَوَاتٍ طِبَاقًا مَا تَرَى فِي خَلْقِ الرَّحْمَنِ مِنْ تَفَاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَى مِنْ فُطُورٍ

    Tabakalar

  2. أَلَمْ تَرَوْا كَيْفَ خَلَقَ اللَّهُ سَبْعَ سَمَوَاتٍ طِبَاقًا

    Tabakalar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökطبق
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerغطي, ستر, سقف
Zıt Kökكشف
Çekirdek Özet 1Yayvan bir nesnenin kendi dengi veya benzeri üzerine tam denk gelecek biçimde kapanması ve üst üste örtüşmesi
Çekirdek Özet 2Yaratılışın katmanlı, ahenkli, birbirini kesintisiz takip eden ve birbiriyle tam mutabakat halindeki aşamalı düzeni
Çekirdek Özet 3Varlık, bilgi ve hal değişimlerinin kopuşsuz bir örtüşme ve katmanlaşma hiyerarşisi içinde aşama aşama ilerlemesi
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca birbirinden kopuk ve bağımsız mekânsal tavanlar sayıp varoluşsal mutabakat, hal değişimi ve aşamalı intibak boyutunu gözden kaçırma

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
طبYüzey temasında bulunma, bir şeyi bir şeye uydurma, ıslah veya yatıştırma amacıyla üzerine varma; طبع kökünde de görüldüğü gibi bir yüzeyde iz bırakma veya kalıbına uygun kılmaقTemas ve uydurma hareketine sertlik, kesin sınır, tam denklik ve kuşatıcı bir kapanma niteliği ekleyerek iki yüzeyin birbirini birebir örtmesini ve katmanlaşmasını sağlamıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
طsepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaKuşatıcı bir yüzey oluşturma ve içine alacak şekilde yayılma hareketi
بev, çadır; iç, barınma, içinde olmaBir iç alan kurma, içeriye alma, barındırma ve temas sağlama
قufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırHareketi belirli bir sınırda tam olarak toplama, birbirine bağlama ve nihai ölçüyü sabitleme
طبقKuşatıcı bir yüzeyin bir kabın veya denginin üzerine tam denk gelecek bir sınırla kapanması ve birbirini örtmesiİç içe geçen veya üst üste oturan iki yayvan yüzeyin sınırları birbirine tam uyacak şekilde birebir kapanması ve katmanlı bir intibak oluşturması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kabın ağzını tam örten yayvan kapak; üst üste giyilen denk elbiselerden her biri; omurgada iki omuru birbirine bağlayan kıkırdak disk (eklem yeri) ve değirmen taşlarının üst üste tam oturması
Cahiliye şiiri kullanımıİmruü’l-Kays yağmurun yeri bütünüyle kaplamasını şu mısrayla tasvir eder: ديمةٌ هطلاءُ فيها وَطَفٌ / طَبَقُ الأرضِ تَحَرَّى وتَدُرّْ
Erken Arapça kullanımDenk iki unsurun birbiriyle örtüşmesini anlatan وافق شن طبقه meseli; kılıcın eklem yerine tam isabet edip boynu ayırması anlamında طبق العنق بالسيف kullanımı ve devenin ayaklarını aynı iz üzerine basarak yürümesi

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dīvânu İmriʾi’l-Qays.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dillerinde طبق kökü, yayvan nesnelerin birbiri üzerine kapanması, katlanması, örtülmesi ve iki yüzeyin karşılıklı olarak birbirine intibak etmesi ana semantik dairesinde yer alır. Erken Sami katmanında kök, yüzeylerin üst üste binmesi veya katlanması fikriyle ilişkilidir; nitekim Süryanice ve İbranice paralel kök havzalarında da örtü, katlama, bağlama ve uyum ilişkisi gösteren fonetik varyantlar mevcuttur (örneğin Süryanice d-b-q / tebaq kök ailesinde yapışma, bitişme, intibak etme anlamları). Kökün temel çekirdeği rastgele bir üst üste yığılmayı değil, tam ölçüsü ölçüsüne denk gelmeyi, yani geometri ve sınır bakımından birbiriyle birebir uyuşan katmanları ifade eder. Arapçada bu kök hem fiziksel tencere kapağı ve yemek tepsisi gibi somut nesnelere ad olmuş, hem de birbiri ardınca gelen ve birbirini tam takip eden aşamalar (halden hale intikal) için temel soyutlama zemini kazanmıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Payne Smith Compendious Syriac Dictionary, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Brown-Driver-Briggs.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönطبق kökünden türeyen مطابقة, طبقة ve طبقYayvan bir şeyin kendi dengi üzerine örtülmesi, iki şeyin sınırlarının tam çakışması ve birbiri üzerine gelen katmanların oluşturduğu düzenKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice d-b-q / t-b-q ve İbranice dāḇaq (yapışmak, birbirine tam intibak etmek, bitişmek) ile anlamsal paralellikİki yüzeyin aralıksız birbirine temas etmesi, yapışması ve uyumlu bir bütün oluşturması semantik ekseninde ortaklık taşırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dışı dil aileleriyle güvenilir doğrudan bir genetik kök bağı tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

المصدر Lisān al-ʿArab, Payne Smith, HALOT.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
طبقAnlamlıÜst üste örtüşmek, tam uymakİki şeyin birbirini bütünüyle kapatması, katmanlaşmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
طقبKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilişte bir kök kaydı bulunmamaktadırKur'an'da geçmez; mühmel
بطقAnlamlıKesmek, yarmak, parçaHızlıca kesip ayırmak; بطاقة (küçük pusula, fiş) kelimesinin bu kökten olduğu ileri sürülürKur'an'da geçmez
بقطAnlamlıBirleştirmek, dağıtıp toplamakDağınık şeyleri bir araya getirmek veya parça parça dağıtmakKur'an'da geçmez
قطبAnlamlıToplamak, eksen etrafında birleştirmekEksen, merkez etrafında dönme ve toplama hareketiKur'an'da geçmez; ortak toplanma çekirdeği
قبطAnlamlıSıkmak, toplamak, Kıpt kavmiElle hafifçe sıkmak veya toplamak; Mısır'ın yerli halkına verilen adKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
طبقMerkezİki yüzeyin tam denklik içinde örtüşmesiBirbiriyle birebir uyumlu ve katmanlı örtüşmeyi içerirHem örtme hem de tam bir uyum ve katmanlaşma bildirir
غطيKomşuGenel örtme ve perdelemeBirebir denklik veya katman uyumu şartı aramaksızın üzerini kapamaktırBir şeyi görünmez kılacak şekilde örtmektir
سترKomşuGörünmeyi engellemek amacıyla örtmeKorunma ve gizleme amacı ön plandadır, katman ve denklik aranmazAyıp veya zayıflığı örtüp saklamayı ifade eder
سقفKomşuÜstten tavan gibi yükselip korumaAltındakini korumak üzere üstte yapı kurmaktır; birebir intibak içermezMekânsal tavan ve çatı niteliği baskındır
كشفZıtÖrtüyü tamamen açma ve ortaya çıkarmaÜzerindeki katmanı veya kapağı kaldırarak içindekini sergilemektirطبق eyleminin sonucunu bütünüyle ortadan kaldırır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaطبقKatman, tam denklik, kapakBir yüzeyin dengi üzerine tam oturarak onu örtmesi ve katmanlaşmasıKesin
LatinceStratum, CongruentiaKatman; karşılıklı tam uyumStratum katmanlı yapıyı, congruentia ise parçaların geometrik örtüşmesini karşılarGüçlü
İngilizceLayer, Stratum, CongruenceKatman, tabaka, tam örtüşmeLayer fiziksel katmanı, congruence mantıksal ve geometrik mutabakatı ifade ederKesin
AlmancaSchicht, Passung, KongruenzKatman, tabaka, tam uyumSchicht üst üste gelmeyi, Passung parçaların birbiriyle boşluksuz örtüşmesini verirKesin
FransızcaCouche, Strate, ConcordanceTabaka, katman, tam intibakCouche ve strate fiziki dizilimi, concordance ise ahenkli mutabakatı karşılarKesin

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Robert Dictionnaire.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
طِبَاقًاBirbiriyle tam mutabakat ve ahenk içinde katman katman yükselen yapıGöklerin kusursuz nizamı, çatışmasız ve birbiri üzerine ahenkle tanzim edilmiş katmanları bağlamında Mülk 67:3 ve Nûh 71:15
طَبَقٍ / طَبَقًاBirbiri ardınca gelen, birbirine intibak eden halden hale geçiş aşamalarıİnsanın doğumdan ölüme, dünyadan ahirete aşama aşama tecrübe edeceği kaçınılmaz ontolojik ve fiili evreler bağlamında İnşikâk 84:19

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKozmoloji ve ilahi nizamYedi göğün tabakalı yaratılışında hiçbir çatlak ve noksanlığın (tefâvüt) bulunmaması, yaratılışın tam bir mutabakat ve hikmet üzere kuruluşuKozmik intibak ve eksiksiz nizam
Fıkıhİttifak ve icma kavramıFakihlerin bir meselede tek söz üzere birleşmesi için أطبقوا على كذا ifadesinin kullanılmasıGörüşlerin birbirine tam denk düşmesi ve boşluksuz mutabakat
Tefsirطبق kelimesinin ahval ve gök katları olarak tefsiriGöklerin üst üste mi yoksa birbiriyle uyumlu sistemler halinde mi olduğu ile insanın halden hale geçişinin boyutlarıKatmanlı ontoloji ve tekamül evreleri
Hadisİlahi nur ve kıyamet dehşeti tasvirleriلو كشف طبقه lafzıyla ilahi perdenin azameti ve بنات طبق deyimiyle her şeyi kaplayan büyük felaketlerin anlatımıKuşatıcı örtü ve kapsamlı hadise

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKozmolojik ve ahlaki hiyerarşiİlahi nizamla mutabakatVarlık mertebelerinin birbiriyle çatışmadan ahenk içinde yükselmesini sağlamaYaratılışın her aşaması bir öncekinin üzerine tam oturur, ilahi emre intibak esastırKesin
İlmiBilgi teorisi ve modellemeÖnermenin gerçeklikle örtüşmesi (mutabakat nazariyesi)Zihindeki yargı ile dış dünyadaki olgunun birebir örtüşmesini denetlemeDoğru bilgi, zihindeki formun dış nesneye bir kapak gibi tam intibak etmesidirKesin
SiyasiToplumsal teşkilat ve kurumlarSosyal tabakalaşma ve idari uyumToplumdaki yetki ve sorumluluk düzeylerinin birbiriyle çelişmeden kademelenmesiFarklı sınıfların veya kurumların çatışmaksızın ortak hedefe intibak ettirilmesiGüçlü
İktisadiÜretim ve bölüşüm basamaklarıKatmanlı değer zinciriHammaddeden nihai ürüne kadar her üretim safhasının bir sonrakine tam oturmasıSüreçlerin birbirini boşluk bırakmadan tamamlaması ve ekonomik dengenin sağlanmasıGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGeometrik örtüşme (congruence) ve laminer (tabakalı) akışİki yüzeyin veya manifoldun tüm noktalarıyla birebir çakışması; fizikte tabakaların birbirini bozmadan paralel ilerlemesiKesin
Beşeri bilimlerSosyal tabakalaşma ve gelişimsel evreler teorisiToplumun hiyerarşik katmanları ile bireyin psikososyal gelişiminde bir dönemi tamamlayıp diğerine basamak basamak intibak etmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca fiziksel bir tencere tabağı veya mekanik olarak üst üste yığılmış betonarme katlar seviyesine indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamHem göklerin çatışmasız ve birbiriyle kusursuz uyumlu kozmik düzenini hem de insanın varoluşsal, ahlaki ve ontolojik evrelerini kapsayan dinamik intibak
Yanlış anlamanın doğuracağı hataGöklerin katmanlılığını kör bir madde yığını sanmak; insanın halden hale geçişini ise amansız ve gayesiz bir savrulma olarak görüp nizam ve tekamül fikrini yitirmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın varlık tasavvurundaki kozmik uyumu (hiçbir nizam bozukluğu olmaksızın üst üste kuruluşu) ve insanın kaçınılmaz tekamül/değişim yasasını aynı kök mantığıyla izah etmesini sağlar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılışın nizamını ve kusursuzluğunu anlatan kozmolojik ayetlerde (Mülk 67:3, Nûh 71:15) ve kıyamet sürecindeki aşamalı varoluşu anlatan ayetlerde (İnşikâk 84:19) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yaratılışta tesadüf veya sistemsizlik olduğu zannını çürütür; insanın yaşadığı zorluk ve değişimlerin kaotik değil, önceden tayin edilmiş katmanlı bir nizamın basamakları olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamYayvan bir kapağın kendi dengi olan kabın üzerine tam denk gelecek biçimde kapanması, iki denk yüzeyin üst üste oturması.
  • Soyut anlamBirbiri ardınca gelen aşamaların, düzeylerin veya ilkelerin birbiriyle tam mutabakat ve ahenk içinde katmanlaşması.
  • Sistematik karşılıkVarlığın, bilginin ve insan hallerinin hiyerarşik ve birbirini kesintisiz doğrulayan katmanlar halinde inşa edilmiş düzeni.
  • LaTeX modeliSn≅Sn+1  ⟹  ⋃k=1mSk=T
  • LaTeX açıklamasıFormülde Sn belirli bir varlık veya hal katmanını temsil eder. ≅ işareti, birbirini takip eden katmanlar arasındaki geometrik ve fonksiyonel tam mutabakatı (örten denkliği) gösterir. Sn ile Sn+1 arasındaki bu tam intibak, keyfi bir yığılmayı değil, her katmanın bir sonrakine basamak teşkil ettiğini sembolize eder. İndisli birleşim kümesi ⋃k=1mSk ise bu birbirine tam oturan tabakaların nihayetinde çatışmasız ve kusursuz bir bütün olan T nizamını meydana getirdiğini ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ط