عتل

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ع-ت-لالصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ٥ · الآيات: ٢ · السور: ٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أخذفَاعْتِلُوهُعتلزنمجحمعُتُلٍّبعد

الجذرالصيغ ٢الآيات ٢السور ٢المجاورة ٥

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

عتل

ع - ت - ل

جذر
  • الورود: ٢
  • الآيات: ٢
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ١٢

معناه في القرآن: Hemen onu sürükleyin

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٠٧٤
باب العين والتّاء والّلام معهما ع ت ل، ت ل ع يستعملان فقط عتل: العَتَلَةُ: حديدةٌ كحد فأس عريضة ليست بمتعقّفة الرأس كالفأس، ولكنها مستقيمة مع الخشبة، في أصلها خشبة يحفر بها الأرض والحيطان. ورجل عُتُلٌّ أي: أكولٌ مَنُوع. والعَتْلُ: أن تأخذ بتلبيب رجل فَتَعْتِلَهُ، أي: تجرّه إليك، وتذهب به إلى حبس أو عذاب. وتقول: لا أَنْعتِلُ معك، أي: لا أَنْقاد معك. وأخذ فلان بزمام النّاقة فَعَتَلَها، وذلك إذا
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٧٤
العَتَلَةُ: بَيْرَمُ النجَّار والمُجْتابُ. والعَتَلةُ: الهراوةُ الغليظةُ. والعَتَلَةُ: الناقةُ التي لا تَلقَح، فهي قويَّة أبداً. والعَتَلَةُ: واحدة العَتَلِ، وهي القسيُّ الفارسيّةُ. وجديلةُ طَيِّءٍ تقول للأجير: عَتيلٌ، والجمع عُتَلاء. وعَتَلْتُ الرجل أَعْتِلُهُ وأَعْتُلُهُ، إذا جَذَبتَه جَذْباً عَنيفاً. ورجلٌ مِعْتَلٌ بالكسر. وقال يصف فرساً: نَفْرَعُهُ فَرْعاً ولسنا نَعْتِلُهْ والعُتُلُّ:
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٬١٩٢
باب العين والتاء مع اللام عتل ، تلع ، تعل : مستعملة . علت ، لتع ، لعت : مهملة . عتل : قال الله جلّ وعزّ : ( الْحَمِيمِ خُذُوهُ فَاعْتِلُوهُ ) ( الدّخَان : 47 ) وقال في موضع آخر : ( أَثِيمٍ عُتُلٍّ بَعْدَ ذَلِكَ زَنِيمٍ ) ( القلم : 13 ) قرأ عاصم وحمزة والكسائي : ( خُذُوهُ ( بكسر التاء ، وكذلك قرأ أبو عمرو . وقرأ ابن كَثِير ونافع وابن عامر ويعقوب : ( فاعتلوه ) بضمّ التاء . قلت : هما لغتان فصيحتان ،
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٣٬٣٢٤
(باب العين والتاء وما يثلثهما) (عتد) العين والتاء والدال أصلٌ واحدٌ يدلُّ على حضورٍ وقُرب. قال الخليل: تقول عَتُدَ الشّيءُ، وهو يعتُد عَتاداً، فهو عَتيدٌ حاضر. قال: ومن ذلك سمِّيت العتيدة: التي يكون فيها الطِّيب والأدهان. ويقال للشَّيء المعْتَد: إنّه لعتيد، وقد أعتدْناه، وهيَأناه لأمرٍ إنْ حَزَب. وجمع العَتَاد عُتُدٌ وأعْتِدة. قال النّابغة: عَتَادَ امرئٍ لا ينقُضُ البُعدُ هَمَّه *** طَلُوبِ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٨١
- العتل: الأخذ بمجامع الشيء وجره بقهر، كعتل البعير. قال تعالى: ﴿فاعتلوه إلى سواء الجحيم﴾ [الدخان/47]، والعتل: الأكول المنوع الذي يعتل الشيء عتلا. قال: ﴿عتل بعد ذلك زنيم﴾ [القلم/13].
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٥٦
ع ت ل عتلة إذا أخذ بتلبيبه فجرّه إلى حبس أو نحوه ‏"‏ خذوه فاعتلوه ‏"‏ وأخذ بزمام ناقته فعتلها وذلك إذا قبض على أصل الزّمام عند الرّأس فقادها قوْدًا عنيفًا.
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٬٩١٥
العَتَلةُ: حَدِيدة كأَنَّها رأْس فأْس عَرِيضةٌ، في أَسْفلها خَشَبةٌ يُحْفَر بها الأَرْضُ والحِيطانُ، ليست بمُعَقَّفَة كالفأْس ولكنها مستقيمة مع الخشبة، وقيل: العَتَلة العَصا الضَّخْمة من حَدِيد لها رأْس مُفَلْطَحٌ كقَبِيعة السَّيْف تكون مع البَنَّاء يَهْدِم بها الحيطانَ. والعَتَلة أَيضاً: الهِراوة الغليظة من الخشب، وقيل: هي المِجْثاث وهي الحديدة التي يُقْطَع بها فَسِيلُ النخل وقُضُبُ الكَرْم،
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٢٥
* ع ت ل * * عَتَلَ * الرجل جذبه جذبا عنيفا وبابه ضرب ونصر و * العُتُلُّ * الغليظ الجافي قال الله تعالى ﴿عُتُل بعد ذلك زنيم﴾
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٣٬٢٢٠
العتلة، محركة: المدرة الكبيرة، تنقلع من الأرض إذا أثيرت، عن ابن شميل، وأيضا: حديدة كأنها رأس فأس، عريضة، في أسفلها خشبة، يحفر بها الأرض والحيطان، ليست بمعقفة كالفأس، ولكنها مستقيمة مع الخشبة أو هي: العصا الضخمة من حديد، لها رأس مفلطح، كقبيعة السيف، تكون مع البناء، يهدم بها الحائط وقيل: هي بيرم النجار والمجتاب، والجمع عتل، وأيضا: الناقة التي لا تلقح فهي أبدا قوية، وقيل: هي الهراوة الغليظة من
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٬١٩٢
عَتَلَهُ 1 عَتَلَهُ ذ , aor. عَتُلَ and عَتِلَ , (S, O, K, TA,) as in the Kur xliv. 47 accord. to different readers, inf. n. عَتْلٌ, (TA,) He drew him along, or dragged him, roughly, or violently, (S, O, K,) namely, a man, and likewise a horse, (S, O,) and carried him off or away: (K:) he pushed him, or thrust him, and urged him, driving him along roughly, or violently: (TA:) accord. to ISk,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٨٧
عَتَلَ عَتَلَ I , U ( n. ac. عَتْل 1 ), a. Drew, dragged, pulled along. b. Carried, bore. عَتِلَ عَتِلَ A ( n. ac. عَتَل 4 ) a. [ Ila ], Was prone, inclined to ( evil ), تَعَتَّلَ تَعَتَّلَ V , اِنْعَتَلَ VII , a. Moved, stirred. عَتَلَة عَتَلَة 4t , ( pl. عَتَل 4 ), a. Crowbar; lever; shoulder-pole. b. Auger, borer; wimble; gimlet. عَتِل عَتِل 5 , a. Prone to evil, bad. عُتُلّ
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٠٬٦٩٨
عتل عَتَلَ - يَعْتِلُ - عُتُلَ عَتَلَ - يَعْتِلُ + كائن + شيئاً: يحمل الكائن شيئاً لنقله، فيَثْقُل أو يَغْلُظ عليه، فيجره مُثقلاً مرهقاً منه عُتُلَ: اسم فعل بمعنى مفعول على وزن " فـُعـُلّ " من " عَتَلَ - يَعْتِلُ ": كثير إحداث الإرهاق والثقل على آخر يحمله: غليظ وجافي واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الحمل بالرفع للأعلى و الركوب والاستقرار
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٥ (الإجمالي: ٧)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. زنم

    الآيات المشتركة: ١ · Zenim (ze) : Kesilmiş ama kopmamış parça demektir

  2. جحم

    الآيات المشتركة: ١ · Cehennem tuğlanın pişirildiği fırındır

  3. سوي

    الآيات المشتركة: ١ · Seviye: Engebesiz düz yerdir

  4. بعد

    الآيات المشتركة: ١ · Baid uzak demektir

  5. أخذ

    الآيات المشتركة: ١ · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…

الآيات التي ورد فيها(٢)

  1. عُتُلٍّ بَعْدَ ذَلِكَ زَنِيمٍ

    Kaba ve haşin

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökعتل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerسحب, جذب, غلظ
Zıt Kökرفق
Çekirdek Özet 1Sert ve kalın bir aletle (manivela, kazma) sert cisimleri zorla yerinden sökmek; bir kimseyi yakasından tutarak hoyratça ve şiddetle sürüklemek
Çekirdek Özet 2İnkârcı ve kibirli tipolojideki kaba, katı, vicdansız ve obur karakter ile bu karakterin ahirette cehenneme zorla, yaka paça sürüklenme akıbeti
Çekirdek Özet 3Dünyada hakka direnen kaba ve nobran gücün, ilahi adalette karşı konulamaz bir kahırla zelil edilip sökülüp atılması
Kritik Hata RiskiKavramı yalnızca alelade bir ahlaki kabalık ya da sıradan bir çekme eylemi sayıp; kökün barındırdığı boyun eğmez nobranlık, doymak bilmezlik ve cebren söküp sürükleme dinamiğini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
عتSertlik, katılık, eşiği zorlama, bir sınırdan diğerine şiddetle ve dirençle geçme. Bu çekirdek عتو kökünde haddi aşma ve azgınlıkta; عتد kökünde sertleşip hazır hale gelmede; عتق kökünde eskiyip katılaşma ve serbest kalmada; عتب kökünde ise eşik ve zorlamada görülür.لÇekirdekteki sertlik ve direnç anlamına ل harfinin temsil ettiği yönlendirme, yapışma ve sürükleme dinamiği eklenmiş; böylece anlam bir varlığı manivela gibi sert bir vasıtayla zorla yerinden sökmeye, yakasından tutup kahredici bir şiddetle sürüklemeye ve laf anlamaz bir nobranlığa dönüşmüştür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
عgöz; görme, bilme, kaynakAlgılanan somut gerçeklik, varlığın kökeni ve dışa dönük varoluşsal kaynak
تişaret, çarpı; im, sınır, antlaşma, sonKarşılaşılan sınır, konulmuş direnç noktası ve aşılması gereken engel
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaDıştan uygulanan zorlayıcı yönlendirme, çekme, bağlama ve boyun eğdirme hareketi
عتلVarlığın veya öznenin (ع), karşılaştığı sınır ve direnç noktalarını (ت), dışarıdan uygulanan kahredici bir değnek/manivela gücüyle zorlayıp yönlendirerek çekmesi ve boyun eğdirmesi (ل).

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamTaş, duvar ve sert toprağı kazıp sökmeye yarayan düz uçlu demir kazma veya manivela (el-ʿatele); budaklı kalın sopa; devenin yularını başının dibinden kavrayarak hoyratça çekmek; bir kimseyi yakasından (telbîb) yakalayıp hapse ya da cezaya doğru şiddetle sürüklemek.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem deve gütücülerinin sertliğini ve ellerindeki kalın sopaları tasvir eden şu recez beytinde kök alet anlamıyla geçer: وأينما كنتَ من البلادِ / فاجتنبَنَّ عُرَّمَ الذُّوّادِ / وضَربَهم بالعَتَل الشِّدادِ
Erken Arapça kullanımHz. Peygamber'in kendisine adı sorulduğunda «Atele» cevabını veren bir sahabîye, bu kelimenin taşıdığı sertlik, kabalık ve şiddet çağrışımı sebebiyle «Bilakis senin adın Utbe olsun» diyerek ismi değiştirmesi rivayetinde yer alır.

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde عتل kökü, fiziksel olarak dirençli bir kütleyi zorlayarak yerinden oynatma, ağır yük taşıma, vurma ve sert cisimlerle baskı kurma eylemleriyle irtibatlıdır. Süryanice ve Batı Aramicesinde ʿ-t-l kökünden türeyen kelimeler (özellikle Süryanice ʿattīlā) çetin, zor, katı, haşin ve boyun eğmez anlamlarını taşır; bu durum Arapçadaki kaba, haşin ve nobran insan (el-ʿutull) vasfıyla doğrudan fonetik ve anlamsal bir süreklilik arz eder. Klasik İbranicede aynı kök bağımsız bir fiil olarak öne çıkmasa da ʿ-t çekirdeğine dayanan köklerde görülen sertleşme, cüret etme ve direnç gösterme katmanı kökün ortak Sami zeminindeki sertlik matrisini destekler. Arapçada kök bir yandan manivela ve kazma gibi fiziksel aletlerin adında somutlaşmış, diğer yandan birini yakasından tutup hoyratça sürükleme fiiline ve nihayet hiçbir kural tanımayan, obur ve merhametsiz karakter yapısına doğru semantik bir genişleme kaydetmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith (Thesaurus Syriacus), David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönel-ʿAtele (kazma, manivela) ve el-ʿatl (yakasından çekip sürüklemek)Taş ve duvarları söken sert aletin fonksiyonundan hareketle, insanın yakasına yapışıp zorla çekilmesine ve oradan da katı, nobran, doymak bilmez karaktere geçilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice ʿattīlā (çetin, haşin, sert, boyun eğmez)Ahlaki ve fiziksel sertlik, zorbalık ve katılık vasfında ortak Sami semantik matrisini paylaşır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami kolu ötesinde doğrudan ve güvenilir bir Afro-Asyatik eşasıllılık tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

المصدر Payne Smith, Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
عتلAnlamlıSertçe çekip sürüklemek, kaba ve nobran olmakSert aletle sökmek, yakasından tutup cebren çekmek; kaba, katı ve doymak bilmez insan.Hedef kök; Kur'an'da geçer
علتKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmel kabul edilir
تعلAnlamlıSıkışma, üst üste binme, çatallanmaDişlerin üst üste binip çarpık çıkması veya arazideki yarıntılar için kullanılır.Kur'an'da geçmez; fiziksel pürüz ve sertlik taşır
تلعAnlamlıBoyun uzatmak, yükselmekBoynun uzayıp dikleşmesi, bir yerden başını uzatıp bakmak, yüksekten su akması.Kur'an'da geçmez; yukarı doğru uzanma ve belirme bildirir
لعتKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmel kabul edilir
لتعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmel kabul edilir

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
عتلMerkezŞiddetle çekip sürükleme, nobranlık ve katılıkBir nesneyi ya da şahsı boynundan/yakasından tutarak sarsıcı ve zelil edici bir hiddetle zorla çekip götürmek; ahlaken doymak bilmez kaba güç.Hem cebrî sürükleme eylemini hem de ahlaki hoyratlığı birlikte içerir.
سحبKomşuSürüklemekعتل kökünde yakapaça yakalama ve sarsıcı bir şiddet esasken, سحب kökünde yerle temas ederek çekilip götürülme hareketi öne çıkar.Yer boyunca sürükleme eylemine odaklıdır.
جذبKomşuKendine doğru çekmekGenel bir çekme eylemidir; عتل kökündeki tahkir edici kabalık, aşağılama ve zorbalık unsuru جذب için zorunlu değildir.Nötr veya her türlü çekişi ifade eder.
غلظKomşuKabalık ve katılıkYoğunluk, maddî veya manevî sertlik durumudur; عتل ise bu katılığa ilaveten oburluk, itip kakma ve aktif zorbalığı barındırır.Hacimsel veya ahlaki sertlik ve kabalık durumudur.
رفقZıtNezaket, kolaylık ve şefkatMuamelede yumuşak davranmak, işleri sükûnetle ve suhuletle yürütmektir; zorbalık ve hoyratça çekmenin tam karşıtıdır.Karşı tarafı incitmeyen, zorlamayan latif tutumdur.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaعتلZorla sürüklemek; kaba, nobranHem yakasından tutup kahredici biçimde sürüklemeyi hem de laf anlamaz, obur karakteri karşılar.Kesin
Latincetrahere, truculentusŞiddetle çekmek; haşin, vahşiTrahere fiili fiziksel çekip götürmeyi karşılar ancak ahlaki nobranlığı dışarıda bırakır; truculentus ise haşin mizacı verir.Güçlü
İngilizceto drag violently, ruthless / bruteZorla sürüklemek; kaba, nobranFiil boyutu fiziksel zorlayıcı sürüklemeyi (drag/haul), sıfat boyutu ise acımasız ve kaba hoyratlığı (brute/ruthless) karşılar.Güçlü
Almancagewaltsam schleppen, rücksichtslos / grobZorla sürüklemek; hoyrat, kabaFiziksel olarak cebren çekip götürme eylemini ve başkalarına saygısı olmayan kaba karakteri ifade eder.Güçlü
Fransızcatraîner de force, brutal / grossierZorla sürüklemek; kaba, hoyratYaka paça sürükleme eylemi ile insani incelikten yoksun, şiddete meyilli karakter yapısını ayrı ayrı karşılar.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane's Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
عُتُلٍّ (Sıfat formu)Kaba, haşin, doymak bilmez, haktan yüz çeviren ve sınır tanımayan nobran karakterZenginliği ve nüfuzuyla şımararak peygamberin tebliğine hakaretle direnen müşrik tipolojisi bağlamında yer alır (Kalem 68:13).
فَاعْتِلُوهُ (Emir fiil formu)Yakasından tutup cehennemin ortasına hoyratça, zelil bir şekilde ve zorla sürüklemekGünahkâr ve zorba suçluların ahirette zebanilerce boyun eğdirilerek ateşe atılma infazı bağlamında yer alır (Duhân 44:47).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret halleri ve cezanın mahiyetiSuçluların cehenneme cebren sevk edilmesinde iradelerinin tamamen hükümsüz kılınması ve cebrî tahkirSuçlunun dünyada gösterdiği kibrin, ahirette zebanilerin kahredici sürüklemesiyle zillet olarak tecelli etmesi
FıkıhVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadı
TefsirKarakter tahlili ve ceza tasviriKalem suresindeki nitelemenin Velid b. Muğire şahsında tecessüm eden obur, hayra engel, kaba aristokrat tipolojisi olarak açıklanması; Duhân suresindeki fiilin yakapaça derdest edilme tarzıDünyadaki nobranlığın ahirette zelilce sürüklenmeye dönüşmesi arasındaki semantik paralellik
HadisAhlaki yergi ve cennet-cehennem ehliHz. Peygamber'in cehennem ehlini tarif ederken «cevvâz, ca'zerî ve utul» vasıflarını zikretmesi; katı kalpli, kibirli ve doyumsuz kimselerin yerilmesiHakka boyun eğmeyen, bencil, kaba ve hoyrat kişilik yapısı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhlak ve ceza diyalektiğiKibrin zelil kılınmasıTevazuya direnen yapının ilahi kahırla kırılmasıDünyada ilahi davete kaba bir inatla direnen nefsin, ahirette ilahi irade tarafından zorla sürüklenerek teslim alınması.Güçlü
İlmiMekanik ve dinamikManivela etkisi (kaldıraç kuvveti)Dirençli kütleleri momentle yerinden sökmekFiziksel alet anlamından hareketle, yüksek direnç gösteren sert cisimlerin uygulanan moment ve çekişle yerinden koparılması.Muhtemel
SiyasiOtorite ve güç kullanımıZorbalığın mutlak kamu gücüyle derdest edilmesiHukuk tanımaz nobranlığın bastırılmasıToplumsal alanda gücüne güvenerek zayıfları ezen despot unsurların, üstün ilahi/hukuki irade karşısında zorla sürüklenerek etkisiz kılınması.Güçlü
İktisadiServet ve mülkiyet ahlakıTekelci ve doyumsuz birikim (ekûl menû')Serveti paylaşıma kapatıp kendine çekmeToplumsal dolaşıma girmesi gereken kaynakları kaba bir hırsla gasp eden ve başkalarına engel olan doymak bilmez tekelci tutum.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKaldıraç prensibi ve statik sürtünme eşiğinin aşılmasıKlasik mekanikte manivela kullanılarak statik sürtünme direncinin uygulanan çekme momentiyle kırılması ve nesnenin zorunlu yer değiştirmeye zorlanması süreciyle tam bir yapısal eşbiçimlilik taşır.Güçlü
Beşeri bilimlerAntisosyal/narsistik nobranlık ve cebrî infazPsikoloji ve kriminolojide empati yeteneği bulunmayan, kaba güce dayalı doyumsuz kişilik örüntüsünün, ceza infaz hukukunda zor kullanma yetkisiyle yaka paça kontrol altına alınması sürecine karşılık gelir.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece gündelik bir «huysuzluk/kabalık» ya da nötr bir «fiziksel çekiş» olarak algılamak; kavramın arkasındaki boyun eğmez nobranlığı ve organize haksızlığı dışarıda bırakmak.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, hem dünyada servet ve nüfuz sarhoşluğuyla hakka ve yetime geçit vermeyen, doymak bilmez nobran bir karakteri (Kalem 68:13), hem de bu karakterin cehennemin ortasına zebanilerce zelilce sürüklenişini (Duhân 44:47) kuşatır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKur'an'ın günah ile ceza arasındaki estetik ve adil simetrisini görememek; dünyada kibirle diklenip başkalarını ezen zorbanın, ahirette boynundan çekilerek aynı şiddetle aşağılanacağı gerçeğini sıradan bir işkence tasviri gibi algılamak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an ahlakının zıddı olan nobran, kaba ve doyumsuz karakter tipi ile bu tipin eskatolojik akıbeti arasındaki ontolojik nedenselliği gösterdiği için son derece önemlidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Mekkî dönemde müşrik aristokrasisinin psikolojik ve ahlaki röntgenini çeken uyarılarda ve kıyamet sahnelerindeki zorlayıcı ilahi adalet infazlarında belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Ahiretteki azabın rastgele bir şiddet eylemi değil, dünyada kaba kuvvetle hakka direnen kibrin kendi cinsinden bir zilletle ve cebrî bir sürüklenişle karşılık bulması olduğunu fark ettirir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamSert bir manivela veya kazma ile sert yapıları yerinden sökmek; bir varlığı boynundan veya yakasından tutarak kahredici bir şiddetle, zorla çekip sürüklemek.
  • Soyut anlamHakka ve adalete karşı direnen, sınır ve kural tanımayan, doymak bilmez, kaba ve nobran ahlaki katılık.
  • Sistematik karşılıkDünyada haksız güç ve oburlukla dikleşen nobranlığın, ilahi infaz mekanizmasında karşı konulamaz bir çekme kuvvetiyle yerinden sökülüp zillete mahkûm edilmesi.
  • LaTeX modeliF>R  ⟹  Δx>0
  • LaTeX açıklamasıModelde F dışarıdan uygulanan kahredici çekme ve infaz kuvvetini, R zorbalık veya inatla direnen varlığın iç direncini ve katılığını, x ise direncin kırılarak varlığın zelil şekilde yerinden sökülüp zorla sürüklenme mesafesini temsil eder. Dış kuvvet direnç eşiğini aştığı anda cebrî yer değiştirme kaçınılmaz hale gelir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ع