عرجن

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ع-ر-جالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٥ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».نزلعرجنقمركَالْعُرْجُونِعودقدر

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٥

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

عرجن

ع - ر - ج

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٠

Taneleri üzerinde kurumuş hurma salkımıdır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٠)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Taneleri üzerinde kurumuş hurma salkımıdır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٠١
عرجن: العُرجُون: أصلُ العِذْق، وهو أصفر عريضٌ يُشبهُ الهلال إذا انْمَحَقَ. والعُرجُون: ضربٌ من الكَمْأة قَدْر شِبْرٍ أو دُوَيْنَ ذلك. وهو طيِّبٌ ما دام غَضّاً رطباً والجمعُ العراجِينُ. والعَرْجَنَةُ: تصوير عراجين النخل، قال: في خِدْرِ ميّاس الدّمى مُعَرْجَنِ أي مُصوَّر فيه صُور النَّخْل والدُّمَى.
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٠٩
العُرجونُ: أصل العِذْقِ الذي يعوجّ وتُقطع منه الشماريخ فيبقى على النخل يابساً. وعَرْجَنَهُ: ضربه بالعُرْجونِ.
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٩
- قال تعالى: ﴿حتى عاد كالعرجون القديم﴾ [يس/39]، أي: ألفافه من أغصانه.
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٤٠٢
أَبو عمرو: العُرْهونُ والعُرْجُونُ والعُرْجُد كلُّه الإِهانُ، والعُرْجُون العِذْقُ عامَّة، وقيل: هو العِذْقُ إذا يَبس واعْوجَّ، وقيل: هو أَصل العِذْق الذي يعْوَجُّ وتُقْطع منه الشماريخ فيبقى على النخل يابساً، وقال ثعلب: هو عُود الكِباسة. قال الأَزهري: العرجون أَصْفرُ عريض شبه الله به الهلالَ لما عاد دقيقاً فقال سبحانه وتعالى: والقَمَرَ قَدَّرْناه مَنازلَ حتى عاد كالعُرْجُون القديم؛ قال ابن سيده:
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٨٧
* ع ر ج ن * * العُرْجُون * أصل العذق الذي يعوج ويقطع منه الشماريخ فيبقى على النخل يابسا
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٬٥٤٢
: ( العُرْجُونُ ، كزُنْبورٍ : العِذْقُ ) عامَّة ؛ ( أَو ) هو العِذْقُ ( إذا يَبِسَ واعْوَجَّ ، أَو أَصْلُه ) الذي يعْوَجُّ وتُقْطع منه الشَّماريخُ فيَبْقى على النخْلِ يابِساً . ( أَو عُودُ الكِباسَةِ ) ؛ عن ثَعْلَب . وقالَ الأزْهرِيُّ : العُرْجُونُ أَصْفَرُ عرِيضٌ شبَّه اللهاُ تعالى به الهِلالَ لماَّ عادَ دَقِيقاً ؛ قالَ اللهاُ تعالى : ﴿حتى عادَ كالعُرْجُونِ القدِيمِ﴾ . قالَ ابنُ سِيْدَه
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٤١٠
عَرْجَنَهُ Q. 1 عَرْجَنَهُ ذ He struck him, or beat him, with an عُرْجُون [q. v.]. (S, K.) And عَرْجَنَهُ بِالعَصَا He struck him, or beat him, with the staff, or stick. (TA.) ― -b2- And He figured it (i. e. a garment, or piece of cloth,) with the forms of عَرَاجِين, pl. of عُرْجُونٌ. (K.) ― -b3- And He smeared, or rubbed over, him, or it, with blood, or with saffron, or with خِضَاب [i. e. hinnà,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٧٠
عَرْجَنَ عَرْجَنَ a. Printed ( stuff, cloth ). b. Daubed, smeared; dyed. c. Struck, hit, beat. عُرْجُوْن عُرْجُوْن ( pl. عَرَاْجِيْنُ 67 ), a. Palm-branch, raceme.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣٬٩٧٤
عرجن عَرْجَنَ - يُعَرْجِنُ - عُرْجُوْن عَرْجَنَ - يُعَرْجِنُ + الكائن: ينموعلى شكل عرجون: وهو نبات الفطر المعروف عُرْجُوْن: نبات الفطر، والذي قد يتكون على أشكل متعددة منها كروي مستدير بالكامل ومنه الكمأة، ومنها هلال أو دائرة ناقصة، وهذه كلها ذات أشكال منازل القمر واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " نمو النبات بحسب شكل الجذر الثمري" فَامَ -
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٥ (الإجمالي: ٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. قمر

    الآيات المشتركة: ١ · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir

  2. عود

    الآيات المشتركة: ١ · Kalabalık hayvan sürülerinin sulamalarında varış yoluyla…

  3. قدم

    الآيات المشتركة: ١ · “Kudüm” ön demektir

  4. قدر

    الآيات المشتركة: ١ · Kıdr kazandır

  5. نزل

    الآيات المشتركة: ١ · “Nezle” konaklama yeri demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتَّى عَادَ كَالْعُرْجُونِ الْقَدِيمِ

    Mola yeri gibi

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökعرجن
YapıDörtlü
Özel DurumSülâsî köke nûn eklenmesiyle oluşan dörtlü isim formu
Bağlamsal Yakın Köklerعرج, عوج, قوس
Zıt Kökقوم
Çekirdek Özet 1Hurma salkımının meyveleri alındıktan sonra kuruyup sararan, incelip kavislenen dip sapı
Çekirdek Özet 2Ay'ın yörüngesel döngüsünün son menzilinde aldığı solgun, ince ve eğri hilal formu
Çekirdek Özet 3Kemalat evresini tamamlayan varlıkların zayıflayarak bükülmesi ve döngüsel yenilenme ilkesi
Kritik Hata RiskiKelimeyi sadece soyutlanmış bir kuru dal sayıp taşıdığı kavis, incelme, sararma ve periyodik sonlanma geometrisini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
عرAçığa çıkma, soyulma, kabuktan ve örtüden sıyrılma temel anlamıdır; عري çıplak kalmak, عرض ortaya çıkmak, عرج meyille yukarı yönelmek köklerinde bu hareket görülürجHarekete yukarı doğru yönelme, basamaklanma, meyil ve bükülme karakteri eklenerek عرج formu oluşmuştur
عرجMeyil, eğrilik ve yukarı doğru kavis alma anlamı taşırنEğrilme ve kavislenme vasfı kalıplaşarak belirli bir somut bitki uzvuna (hurma salkım sapı) isim kılınmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
عgöz; görme, bilme, kaynakDışarıdan açıkça fark edilen somut biçim ve görsel silüet
رinsan başı; baş, ilk, üstGöğe, yukarıya ve salkımın tepe noktasına doğru yöneliş
جdeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaMeyil alma, bükülme, yük altında kavislenen dal
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkİncelme, kıvrılma, döngüsel sürekliliğin nihayetindeki daralım
عرجنBelirgin bir formun tepe noktasından aşağıya doğru bükülerek kavislenmesi, incelmesi ve döngüsel bir yayın silüetini alması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamHurma salkımının meyveleri devşirildikten sonra ağaçta kalan, kurudukça sararıp incelen ve hilal gibi kavislenen dip sapı (عُرْجُون)
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi Ru'be b. el-Accâc'ın beytinde, bir çadır veya perdenin hurma salkımları ve heykelsi figürlerle nakışlanıp bezenmesini tasvir etmek üzere yer alır: فِي خِدْرِ مَيَّاسِ الدُّمَى مُعَرْجَنِ

المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça عرجن kökü, Sami dillerinin ortak leksikonunda bağımsız bir dörtlü kök olarak değil, eğrilik, bükülme ve yükselme bildiren عرج üçlü kökünden türetilmiş bir isim gövdesi olarak değerlendirilir. Kökün sonundaki nûn harfi, klasik dilcilerce bir türetme unsuru olarak görülmüş; ancak erken Arap şiirindeki kullanımıyla kök dörtlü bir kalıp olarak yerleşmiştir. İbranice ve Aramice gibi kuzeybatı Sami dillerinde eğrilik, topallama ve meyil bildiren benzer fonetik yapılar bulunmakla birlikte, terimin hurma salkım sapını ifade eden özgül botanik karşılığı doğrudan Arap Yarımadası'nın vahaya dayalı ziraat ve gök gözlemi kültüründe somutlaşmıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab, Brockelmann.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönعرج kökünden genişletilmiş dörtlü isimEğrilme ve kavis alma vasfı, nûn ekiyle somut bir nesneye isim olmuşturGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSami kökü bükülme/eğrilme semantiğiİbranice ve Süryanicede eğrilme ve aksama kökleri mevcuttur; dörtlü botanik isim Arapçaya özgüdürGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik havzada doğrudan doğrulanmış soydaş tespit edilmediVeri bulunamadı

المصدر Lisān al-ʿArab, HALOT, Lane’s Lexicon.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
عرجنAnlamlıKurumuş eğri hurma salkımıHurma salkımının kuruyup sarararak hilal biçiminde kavislenmesiHedef kök

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
عرجنMerkezKavislenmiş kuru hurma sapıZamanla kuruyup incelerek yay biçimini alan somut bitki sapıKavisli, solgun ve yaşlı hurma çöpü
عرجKomşuYükselme ve meyilEylemsel olarak yukarı çıkarken kavis alma veya topallamaSoyut hareket ve dikey çıkıştaki meyil
عوجKomşuDoğruluktan sapmaMaddi veya manevi düzlüğün kaybolmasıHerhangi bir doğrultudaki genel eğrilik
قوسKomşuYay biçimiGeometrik olarak iki ucu birbirine yaklaşan eğrilikSadece biçimsel eğrilik ve yay formu
قومZıtDoğrulma ve dikilmeEğrilik, pörsüme ve bükülme barındırmayan tam diklikDikey denge ve sarsılmaz doğruluk

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaعرجنKurumuş kavisli hurma sapıHurma salkımının kuruyarak hilal biçimini almış dip sapıKesin
Latincespadix incurvus, racemus siccatusKavisli koçan, kurumuş salkımBotanik biçimi karşılar; Kur'an'daki hilal teşbihi çağrışımını taşımazGüçlü
İngilizcedried curved date stalkKurumuş eğri hurma sapıZiraî nesneyi tam karşılar; astronomik döngü metaforunu metin kurarGüçlü
Almancagetrockneter gekrümmter DattelrispenstielKavisli kuru hurma salkımı sapıNesnel ve morfolojik karşılığı verir; kültürel çağrışımı dışarıda bırakırGüçlü
Fransızcarégime de dattes desséché et courbéKurumuş ve eğrilmiş hurma salkımıZiraî formu açıklar; döngüsel küçülme nüansını doğrudan içermezGüçlü

المصدر Lane’s Lexicon, Oxford Arabic-English Dictionary, Georges Latin Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
كَالْعُرْجُونِAy'ın son menzilindeki sararmış, incelmiş ve eğrilmiş hilal haliKozmik nizam, Ay'ın yörünge evreleri ve takvim intizamı; Yâsîn 36:39

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKozmolojik delillendirmeAy'ın intizamlı evrelerinin ilahi kudrete ve yaratılışın döngüsel gayesine delil oluşuÖlçülü takdir ve kemalden sonra zeval
FıkıhHilal ve takvim tespitiHilalin görünmez olduğu veya inceldiği evrelerin takvim başlangıçlarına etkisiKamerî ayın son günlerinin belirlenmesi
TefsirKur'an'ın teşbih sanatıAy'ın son evresinin sarılık, incelik ve eğrilik yönünden hurma sapına benzetilmesiSomut doğa imgesiyle kozmik hakikatin idraki
HadisEşya ve gündelik yaşamHurma salkım sapının sopalama, terbiye veya pratik kullanım aleti olarak geçmesiSomut nesne ve alet kullanımı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKozmik tefekkürZeval ve tevazu timsaliKemale eren her şeyin nihayetinde zayıflayıp boyun eğeceğini hatırlatmaİnsana fani oluşunu ve ilahi ölçüye teslimiyeti telkin ederGüçlü
İlmiAstronomi ve takvimAy evreleri ve yörünge eğrisiIşık açısının daralması ve hilal geometrisiAy'ın menzillerini gözleme dayalı kesin bir formla betimlerKesin
SiyasiMedeniyet döngüleriİktidarın yaşlanma ve çözülüş fazıGücün doruk noktasından sonra zaafa uğramasıGüç odaklarının zamanla elastikiyetini yitirip bükülüşünü modellerMuhtemel
İktisadiÜretim artıkları ve hasat döngüsüHasat sonrası bakiye kaynakTüketimden arta kalan lif ve sapın değerlendirilmesiİktisadi çevrimin sonundaki atık maddelerin geri dönüşüm potansiyeliMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGenliğin sönümlenmesi ve kavis geometrisiPeriyodik bir dalganın zirve değerden sonra genliğinin daralarak minimum eşiğe inmesi ve yay çizmesiGüçlü
Beşeri bilimlerYaşlanma (senesens) ve kurumsal yorgunlukCanlı veya sosyal sistemlerin enerjilerini tüketerek esnekliğini kaybetmesi ve bükülerek kabuğuna çekilmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece eski çağlara ait yerel bir tarım artığı veya kuru bir çöp seviyesine indirgeyerek okumak
Kur'an içi daha geniş anlamKök; ışığın, zamanın, canlılığın ve yörüngesel hareketin kemal noktasından sonra geçirdiği estetik ve zorunlu bükülüşü anlatır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetteki muazzam astronomik tasviri sıradan bir benzetme sayarak göksel kanunlar ile yeryüzü biyolojisi arasındaki yapısal uyumu gözden kaçırmak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın gök cisimlerinin karmaşık yörünge hareketlerini muhatabın en yakından bildiği organik doğa formlarıyla nasıl modelediğini gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kozmik nizam, Ay'ın evreleri, yaratılış delilleri ve kâinattaki periyodik döngüleri ele alan ayetlerde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'daki benzetmelerin gelişiüzel edebî süsler olduğu iddiasını çürütür; incelik, sararma, kavis ve eskilik unsurlarını bir arada toplayan dakik bir müşahedeyi kanıtlar

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamHurma salkımının meyveleri alındıktan sonra dalında kalarak zamanla kuruyan, sararan, incelen ve yay gibi bükülen dip koçanı.
  • Soyut anlamBir döngünün doruk noktasına ulaştıktan sonra enerjisini tüketerek zayıflaması, incelmesi ve başlangıç potansiyeline dönmek üzere kavislenmesi.
  • Sistematik karşılıkPeriyodik bir sistemde maksimum genlik evresinin ardından gelen sönümlenme fazı ve yeni çevrimin eşiği.
  • LaTeX modeliγ(t)=(a−bt)⋅eiωt,t∈[0,T]
  • LaTeX açıklamasıModelde γ(t) zaman içindeki biçimsel silüeti; (a−bt) katsayısı zaman ilerledikçe kalınlığın ve ışığın azalarak incelmesini; eiωt ifadesi yönelimdeki kavislenme ve yay biçimini; T parametresi ise döngünün tamamlanıp eski zayıf kök haline dönülen son evreyi temsil eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ع