غلق

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: غ-ل-قالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ١٣ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».حسنرببألهفلحبيتغلقوَغَلَّقَتِهيتظلمثوينفسبوبرودقول

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ١٣

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

غلق

غ - ل - ق

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٢

معناه في القرآن: Ve kapattı

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٥١٨
باب الغين والقاف واللام معهما غ ل ق يستعمل فقط غلق: احتد فلانٌ فنشب في حدته فَغَلِقَ أي: غَضِبَ. وغَلِقَ الرهنُ في يد المرتهن إذا لم يفتك. وغَلِقَ ظهرُ البعير لكثرة الدبرِ غَلَقاً لا يبرأ. ونخلةٌ مُنْغَلقِةٌ، قد غَلِقَتْ أي: دودت أصولُ سعفها، وانقطع حملها. والمِغلاق: الرمتاجُ. والغَلاقُ والغَلَقُ. وما يُفتحُ به ويُغْلَقُ والمِغْلَقُ: السهم السابع في مضعف الميسر، سمي به لأنه يستَغلِقُ ما يبقى من
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٠٤٦
أغلَقت الباب فهو مُغْلَقٌ، والاسم الغَلْقُ، ومنه قول الشاعر: وَباب إذا مالَ للغَلْقِ يَصْرِفُ ويقال: هذا من غَلَقْتُ الباب غَلْقاً، وهي لغة رديئة متروكة. قال أبو الأسود الدؤلي: ولا أقولُ لِقِدْرِ القومِ قد غَلِيَتْ ولا أقول لباب الدار مَغْلوقُ وغَلَّقتُ الأبواب، شدد للكثرة، وربَّما قالوا:أغْلَقْتُ الأبواب. قال الفرزدق: ما زلتُ أفتحُ أبواباً وأُغْلِقهـاحتَّى أتيتُ أبا عمرو بن عمَّارِ
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٬٢٩٢
باب الغين والقاف واللام غلق استعمل من وجوهه : غلق . غلق : قال الليثُ : ( احتدَّ فلان ، فَغَلَقَ في حِدّتِهِ ، أي : نَشِبَ . قالَ : وَغَلِقَ الرَّهْنُ فِي يَدِ الْمُرْتَهِنِ ، إذا لم يُفَكّ . وقال شمر : يقالُ لكلّ شيء نَشِبَ في شيء ، فلَزِمَهُ : قدْ غَلِقَ في الْباطِلِ ، وَغَلِقَ في الْبَيْعِ ، وَغَلِقَ بيعُهُ ، وَاسْتَغْلَقَ . وَاسْتَغْلَقَ عَلَى الرَّجُلِ كَلاَمَهُ ، إذا أُرْتِجَ عَليهِ ، فلم
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬١١٩
(باب الغين واللام وما يثلثهما) (غلم) الغين واللام والميم أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على حَداثةٍ وهَيْجِ شهوة. من ذلك الغُلام، هو الطارُّ الشَّاربِ([1]) . وهو بيِّنُ الغُلومِيّة والغُلُومة، والجمع غِلْمةٌ وغِلْمان. ومن بابه: اغتَلَم الفَحلُ غُلمةً: هاج من شَهوة الضِّراب. والغيْلَم: الجارية الحَدَثة. والغَيْلَم: الشابُّ. والغَيْلَم: ذكر السَّلاحِف. وليس بعيداً أن يكون قياسُه قياسَ الباب. (غلو/ي) الغين
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٧١
- الغلق والمغلاق: ما يغلق به، وقيل: ما يفتح به لكن إذا اعتبر بالإغلاق يقال له: مغلق ومغلاق، وإذا اعتبر بالفتح يقال له: مفتح ومفتاح، وأغلقت الباب، وغلقته على التكثير، وذلك إذا أغلقت أبوابا كثيرة، أو أغلقت بابا واحدا مرارا، أو أحكمت إغلاق باب، وعلى هذا: ﴿وغلقت الأبواب﴾ [يوسف/ 23]. وللتشبيه به قيل: غلق الرهن غلوقا (غلق الرهن: ترك فكاكه. انظر: الأفعال 2/19)، وغلق ظهره دبرا (قال ابن فارس: يقال: غلق
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٦٩٣
غ ل ق باب فتح وباب غلقٌ‏.‏ ومن المجاز‏:‏ غلق الرهن في يد المرتهن إذا لم يقدر على افتكاكه وغلق فؤاده في يد فلانة‏.‏ واحتد فلان فنشب في حدّته وغلق إذا اشتدّت به فلم تنشرح عنه‏.‏ وإياك والغلق والضجر والقلق‏.‏ وإن بعيرك لغلق الظهر إذا لم يبرأ لكثرة الدبر وقد غلق ظهره‏.‏ واستغلق عليه الكلام وأغلق عليه وأغلق إذا ضيق وأكره ومنه‏:‏ ‏"‏ لا طلاق في إغلاق ‏"‏ وكانت الأعاريب يقولون‏:‏ إن قريشاَ لقنة
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٧١٤
غَلَقَ الباب وأَغْلَقه وغَلَّقه؛ الأُولى عن ابن دريد عزاها إلى أَبي زيد وهي نادرة، فهو مُغْلَق، وفي التنزيل: وغَلَّقَت الأبواب؛ قال سيبويه: غَلَّقت الأبواب للتكثير، وقد يقال أَغْلَقت يراد بها التكثير، قال: وهو عربيّ جيد. وباب غُلُق: مُغْلَقٌ، وهو فُعُل بمعنى مَفْعول مثل قارُورَة، وباب فُتُح أَي واسع ضخم وجِذْع قُطُل، والاسم الغَلْقُ؛ ومنه قول الشاعر: وباب إذا ما مالَ للغَلْقِ يَصْرِف ويقال: هذا
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٤٠٥
* غ ل ق * * أَغْلَقَ * الباب فهو * مُغْلَقٌ * والاسم * الغَلْقُ * و * غَلَقَهُ * لغة رديئة متروكة و * غَلَّقَ * الأبوبا شُدد للكثرة وربما قالوا * أغْلَقَ * الأبواب و * الغَلَقُ * بفتحتين * المِغْلاقُ * وهو ما يُغلق به الباب و * غَلِقَ * الرهن من باب طرِب استحقه المُرتهن وذلك إذا لم يُفتك في الوقت المشروط وفي الحديث ﴿لا يُغلق الرهن﴾ و * اسْتَغْلَقَ * عليه الكلام أي ارتتج عليه وكلام * غَلِقٌ * أي
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٨٬٢١٢
الغلقة بالفتح، وهو الأكثر، كذا سمعه أبو حنيفة، عن البكري ويكسر كذا سمعه عن أعرابي من ربيعة. ويقال: غلقى كسكرى عن غير أبي حنيفة: شجيرة تشبه العظلم مرة جدا، لا يأكلها شيء، تجفف، ثم تدق، وتضرب بالماء، وتنقع فيها الجلود، فلا تبقى عليها شعرة ولا وبرة إلا أنقتها منها، وذلك إذا أرادوا طرح الجلود في الدباغ، بقرية كانت أو غنمية، أو غير ذلك، وهي تدق وتحمل في البلاد لهذا الشأن، تكون بالحجاز وتهامة. وقال ابن
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٠٬٥٧١
غَلَقَ 1 غَلَقَ ذ as syn. with أَغْلَقَ: see the latter. -A2- Also, inf. n. غَلْقٌ, He went away. (TA.) ― -b2- And غَلَقَ فِى الأَرْضِ, aor. غَلِقَ , inf. n. غَلْقٌ, He went far into the land; (Ibn-'Abbلd, O, K, * TA;) as also فَلَقَ, aor. غَلِقَ , inf. n. فَلْقٌ. (Ibn-'Abbلd, O, TA.) -A3- غَلِقَ said of a door: see 7. ― -b2- [Hence,] غَلِقَ الرَّهْنُ, aor. غَلَقَ , (S, Mgh, O, Msb, K, &c.,) inf.
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٧١١
غَلَقَ غَلَقَ I ( n. ac. غَلْق 1 ), a. Shut, closed. b. [ Fī ], Went away, went far into ( the land ). غَلِقَ غَلِقَ A ( n. ac. غَلَق 4 ), a. Was pledged, pawned; was forfeited; was unransomed, unredeemed. b. Was disquieted; was vexed, annoyed. c. Clave to. d. see VII . غَلَّقَ غَلَّقَ II , a. Shut, closed; fastened, locked. b. [ coll. ], Finished, concluded, terminated. غَاْلَقَ
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٢٬١٩٢
غلق غَلَقَ - يغْلِقُ - غَلَّقَ - يُغَلِّقُ غَلَقَ - يغْلِقُ + كائن + مكاناً أو شيئاً: ضد " فتح ": يسد المنفد من مكان وإليه بشكل مؤقت غَلَّقَ - يُغَلِّقُ : على وزن " فَعَّل " من " غَلَقَ - يغْلِقُ ": جعله " يَغْلِقُ " على وجه التكرار والشدة : يُغلق بشكل شديد ومحكم واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الغلق والختم والقفل ومنع الحركة من داخل الشيء إلى
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٣ (الإجمالي: ٢٠)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. هيت

    الآيات المشتركة: ١ · Getirin

  2. ثوي

    الآيات المشتركة: ١ · Saye develerin ahırı demektir

  3. عوذ

    الآيات المشتركة: ١ · Uvvez, hayvanın yetişemeyeceği yerdeki otluk yerin ve…

  4. بوب

    الآيات المشتركة: ١ · Bab kapı demektir

  5. فلح

    الآيات المشتركة: ١ · Felah “Felh” toprağın yarılmışı, çatlak toprak demektir

  6. بيت

    الآيات المشتركة: ١ · Beyt ev demektir

  7. رود

    الآيات المشتركة: ١ · “Raid”, bir şeyi çevirmek için kullanılan koldur

  8. حسن

    الآيات المشتركة: ١ · Hüsn : Sıra dağların yan yana olan iki büyük dağın en…

  9. نفس

    الآيات المشتركة: ١ · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir

  10. ظلم

    الآيات المشتركة: ١ · Zalimler

  11. ربب

    الآيات المشتركة: ١ · Ribve, tümsek demektir

  12. قول

    الآيات المشتركة: ١ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. وَرَاوَدَتْهُ الَّتِي هُوَ فِي بَيْتِهَا عَنْ نَفْسِهِ وَغَلَّقَتِ الْأَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ إِنَّهُ رَبِّي أَحْسَنَ مَثْوَايَ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ

    Ve kapattı

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökغلق
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerقفل, وصد, سدد
Zıt Kökفتح
Çekirdek Özet 1Bir şeyin başka bir şey içine geçip takılması, kurtulması güç biçimde kilitlenmesi veya sıkışması
Çekirdek Özet 2Geçişi, çıkışı ve kurtuluşu imkânsız kılacak biçimde tahkim edilerek kapatma ve kilitleme
Çekirdek Özet 3Bir sistemin, akdin veya mahalin dış dünyaya veya geri dönüşe bütünüyle kilitlenmesi, geri alınamazlık
Kritik Hata RiskiAyetteki fiili sıradan bir örtme veya basit bir kapı kapama sanıp tahkimat, çokluk ve kaçışı engelleme kastını gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
غلKuşatma, içe işleme, sıkıca sarma, bir şeyi içine alıp hapsetme veya boyunduruk altına alma (غلب, غلظ, غلف, غلل, غلم, غلو)قBoğazlama, tutma ve sınırlama sesi taşıyan harfin eklenmesiyle çekirdekteki sarıp kuşatma hareketi, bir nesnenin diğerine girip takılması, kilitlenmesi ve açılmasının engellenmesi yönünde daralmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
غGöz; derinlik, perdelenme, görmenin engellenmesiHarfin kökenindeki göz imgesi ve boğaz hırıltısı, görünür olanın örtülmesini, derine girmeyi ve dışarıdan ayrılmayı başlatır; türetilmiş bir işarettir
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, bağlama, sevk etmeBir nesneyi veya durumu belirli bir yöne zorlayarak bağlama, sabit tutma ve hareketi sınırlandırma etkisi katar
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır, sıkışmaÇemberi tamamlama, son noktayı koyma, geçit yerini daraltıp kilitleyerek sınır çekme hareketini kesinleştirir
غلقBir şeyin içine işleyip bağlayarak geçişi tamamen sınırlama ve kilitlemeBir nesnenin diğer bir nesneye nüfuz edip orada takılı kalması, açıklığın sınır çekilerek tamamen kapatılması ve hareketin durdurulması eylemidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKapının mandal veya kilit düzeneğiyle açılması güç şekilde kilitlenmesi; bir nesnenin yerine oturup sıkışması; devenin sırtındaki yaranın iyileşmeyip müzminleşmesi ve hurma ağacının yaprak diplerinin çürüyüp meyve vermez hale gelmesi
Cahiliye şiiri kullanımıZüheyr b. Ebî Sülmâ, sevgilisinin ayrılığını geri alınması imkânsız bir rehin durumuna benzetirken kökü kullanır: وفارقتك برهن لا فكاك له / يوم الوداع فأمسى الرهن قد غلقا
Erken Arapça kullanımLebîd b. Rebî‘a kumar oklarını anarken son oku bu kökle anar: وجزور أيسار دعوت لحتفها / بمغالق متشابه أجسامها; ayrıca erken dönem fıkıh rivayetlerinde rehnin borca mahsuben haksız yere mülkiyete geçirilmesini yasaklayan لا يغلق الرهن nebevi ifadesinde geçer

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça غلق kökü, Sami dillerinde bir şeyin içine takılıp kalması, kurtarılamayacak biçimde tutulması ve geçiş yollarının tıkanması dairesinde sınırlı fakat güçlü bir semantik hatta sahiptir. Batı Sami ve Güney Sami sahasında kapama, kilitleme ve bir akitte veya mekânda sıkışıp kalma anlamları birbirini beslemiştir. İbranice ve Aramice katmanında doğrudan aynı kök harflerle yaygın bir fiil gövdesi tespit edilmemekle birlikte, benzer fonetik ve anlamsal işlevler kapatma, örtme ve rehin tutma sahasındaki eşsesli veya akraba köklerle (علق ve حلق geçişkenlikleri) paralellik gösterir. Arapçada kök, özellikle mekanik kilitleme cihazı olan sürgü ve kilit manasındaki isimleşmeyle ve rehin hukukundaki bağlayıcı tıkanmayla kristalleşmiş, kapının sadece örtülmesini değil, mandal veya sürgünün yuvasına girerek ayrılmaz hale gelmesini merkeze almıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönKapı mandalı, kilit, rehnin mahsur kalmasıBir şeyin başka bir şeye geçip takılması ve açılmasının güçleşmesi ana fikrinden kilit ve müzminleşme türemiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami ve Arap yarımadası ortak kilit/rehin semantiğiKökün doğrudan kilit ve çıkışsız kalma manası en canlı ve berrak şekliyle Arapçada korunmuş ve işlenmiştirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında doğrulanabilir ve spekülatif olmayan doğrudan bir kökdeş tespit edilememiştirVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
غلقAnlamlıKilitlemek, kapatmak, takılıp kalmakKapıyı sürgülemek, rehnin sahibine dönmesini imkânsız kılmak, devenin yarasının müzminleşmesiHedef köktür; Kur'an'da geçer
غقلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
لغقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
لقغKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
قغلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
قلغKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
غلقMerkezKilitleme, geçişi engellemeBir mekanizmayla takılıp kalacak biçimde sımsıkı ve tahkimatla kapatmakGeçişin kasten ve mekanik olarak imkânsız kılınması
قفلKomşuKilit vurma, mühürlemeBir nesneyi alet kullanarak emniyete almak, kalbi ve idraki dış dünyaya bütünüyle tıkamakGeriye dönmeyi ve açılmayı harici bir kilit aygıtıyla engelleme
وصدKomşuSımsıkı kapama, örtmeBir açıklığı veya mekânı hiçbir sızıntı veya nefes bırakmayacak şekilde kuşatıp kapatmakCehennem veya mağara gibi bir yapının üzerine kubbe gibi kapanıp örtülmesi
سددKomşuTıkama, gedik kapamaBir boşluğu veya gediği malzeme doldurarak geçilmez hale getirmekEngeli fiziksel bir set çekerek oluşturma
فتحZıtAçma, engeli kaldırmaKapalı olan geçidi, kapıyı veya imkânı ortadan kaldırarak akışı ve geçişi serbest bırakmakTıkanıklığın, kilidin veya kapalılığın giderilip açığa çıkarılması

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaغلقKapıyı sımsıkı kilitlemek, kurtulamaz hale gelmekKapının sürgülenmesi ve rehnin ya da durumun çıkışsız kalmasıKesin
Latinceclaudere, obserareKilitlemek, sürgülemek, kapamakBir sürgü yardımıyla geçişi fiziksel olarak engellemeyi karşılar; kökteki rehin veya zihinsel kilitlenme nüansını dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceto lock, to bolt, to shut firmlyKilitlemek, sürgülemekKapının açılmasını mekanik olarak imkânsız kılmayı tam karşılar; tef'îl babındaki çokluk ve tahkimatı tek başına veremezGüçlü
Almancaverriegeln, verschließenSürgülemek, sımsıkı kilitlemekGeçişi engellemek üzere bir kilit ve sürgü mekanizması kurmayı ifade ederGüçlü
Fransızcaverrouiller, fermer à cléSürgülemek, anahtarla kilitlemekKapının kilit mekanizmasıyla kapatılmasını anlatırGüçlü

المصدر Lisān al-ʿArab, Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
غَلَّقَتِ (Tef'îl babı)Kapıların hepsini tek tek, sımsıkı ve kaçışı imkânsız kılacak biçimde kilitlemekSaray içinde kaçış yollarını ve dışarıdan müdahaleyi kesmek üzere bütün kapıların tahkim edilerek kapatılması bağlamı; Yûsuf 12:23

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİstığlâk ve idrakin kapanmasıAklın ve iradenin dış etkenler veya baskı altında kilitlenerek delili kavrayamaz hale gelmesiAnlaşılmazlık, kapalılık ve akli mekanizmanın kilitlenmesi
Fıkıhİğlâk halinde talak ve rehnin iğlâkıİkrah, aşırı öfke veya cinnet halindeki talakın geçersizliği ve rehnin borca karşılık rehin alanda ebediyen mülk kalmasının yasaklanmasıİradenin kilitlenmesi veya mülkiyet akdinin tek taraflı olarak geri dönülemez biçimde kapanması
TefsirÂyet-i kerimedeki tef'îl kalıbıZüleyha'nın saray kapılarını sadece örtmeyip çok sayıda kapıyı teker teker kilitlediği ve emniyete aldığı tespitiEylemin tekrarlanması, tahkimatı ve kesin bir kilitlenme kastı
Hadisلا طلاق في إغلاق ve لا يغلق الرهن nebevi hükümleriBoşanmanın baskı ve öfke altında gerçekleşemeyeceği ve rehin bırakılan malın hak sahibinden koparılamayacağıÇıkışsız bırakma, iradeyi kilitleme ve hakkı iptal edecek biçimde kesinleştirme

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhlaki ve iradi imtihan sahasıKaçış yollarının fiziken kilitlenmesiİnsanın görünürde bütün çıkış kapıları kapandığında dahi takvaya sığınmasını sağlamaMekânsal kilitlenmenin mutlak çaresizlik değil, aşkın bir tercihin testi olmasıKesin
İlmiMetodoloji ve epistemolojiİstığlâk hali, kavramsal tıkanmaBir teorinin veya zihnin yeni veri girişine ve eleştiriye kapılarını kapatmasıSistemin kendi içine kilitlenip dış gerçeklikle bağını koparmasıGüçlü
SiyasiYönetim ve iktidar tahkimatıTecrit, abluka ve saray içi kilitlenmeDış denetimi ve şeffaflığı engelleyerek iradeyi zorla dayatma mekanizmasıİktidar mekanının dış dünyaya kapatılarak kontrolün tek elde tutulmasıGüçlü
İktisadiBorç ve rehin hukukuRehnin iğlâkı, haczedilip kurtarılamamasıBorçlunun malını geri alma imkânını bütünüyle iptal eden tekelleşme engeliRehin akdinin borcu aşan bir mülkiyet gasbına dönüşmesinin engellenmesiKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDurum kilitlenmesi (Deadlock) veya tek yönlü bariyerBir sistemin iki veya daha fazla sürecin birbirini beklemesi sebebiyle geri dönülemez bir durma haline geçmesi veya bir eşiğin aşılmasıyla geriye akışın kilitlenmesiGüçlü
Beşeri bilimlerKurumsal kilitlenme (Path dependency / Lock-in)Bir kurumun, hukuki bağın veya psikolojik durumun önceki kararlar neticesinde alternatif çıkış yollarını bütünüyle kapatmasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiFiili sadece kapının kanatlarını birleştirmek veya basitçe örtmek olarak anlamak
Kur'an içi daha geniş anlamغلق kökünün tef'îl kalıbında gelerek çok sayıda kapının, birden fazla kilit ve sürgüyle, çıkışı ve kaçışı kesin olarak imkânsız kılacak bir tahkimatla kilitlendiğini ifade etmesi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHz. Yûsuf'un kapıya doğru koşuşunu sıradan bir kapıyı açma çabası sanmak; oysa kapıların kilitli olmasına rağmen kapıya yönelmenin, beşeri imkânsızlığa rağmen ilahi emre sadakat gösterisi olduğunu kavrayamamak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da sadece tek bir ayette ve tef'îl formunda kullanılarak, beşeri iradenin bir günaha veya duruma dış dünyayı kilitlediği en kritik anda, ilahi yardımın kapalı kapıları nasıl anlamsız kıldığını göstermesi bakımından vazgeçilmezdir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yûsuf kıssasında fitne, ihlas ve ismet imtihanının geçtiği saray içi mekânsal kuşatma sahnelerinde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Mekânın ve fiziki şartların insanı mutlak olarak teslim aldığı vehmini yıkar; bütün kilitlerin kapatıldığı yerde bile hakkı arayan bir iradenin engelleri aşabileceğini somutlaştırır

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir sürgü veya kilit aygıtının yuvasına girerek takılması, bir açıklığın geçişi imkânsız kılacak biçimde kapatılması.
  • Soyut anlamBir durumun, akdin, iradenin veya mekânın dış etkilere ve geri dönüş imkânına karşı bütünüyle kilitlenmesi, çıkışsız bırakılması.
  • Sistematik karşılıkSistemin dış müdahalelere ve tahliyeye tamamen kapatıldığı, ancak aşkın bir kuvvet tarafından kırılabilecek tek yönlü bir sınır bariyeri.
  • LaTeX modeliSt+1=∏i=1nδi(St),δi∈{0,1},δi=0  ⟹  ker⁡(Φ)={0}
  • LaTeX açıklamasıModelde S, mekân veya durumun serbestlik derecesini; n, tahkim edilerek kapatılan kapı veya kilitlerin sayısını; δi, her bir kapının durumunu temsil eden operatörü gösterir. Her bir kapının kilitlenmesiyle (δi=0), sistemin dış dünyaya açılan dönüşüm çekirdeği sıfırlanmakta ve sistem içi hareket alanı mekanik olarak tamamen kilitlenmektedir. Çıkış fonksiyonu ancak harici bir müdahale ile yeniden tanımlanabilir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: غ