غلب

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: غ-ل-بالصيغ: ١٩ · الجذور المجاورة: ٣٨ · الآيات: ٢٨ · السور: ١٨؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».حشريَغْلِبُواجهمغلبمأهقولسَتُغْلَبُونَتَغْلِبُونَالْغَالِبُونَفيأغَالِبٌأذنألفغَلَبَتْجندنصر

الجذرالصيغ ١٩الآيات ٢٨السور ١٨المجاورة ٣٨

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

غلب

غ - ل - ب

جذر
  • الورود: ٣١
  • الآيات: ٢٨
  • الصيغ: ١٩
  • المعاجم: ١٣

Ğulb, Ğelba, bahçenin etrafına dikilen ağaçlara denir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Ğulb, Ğelba, bahçenin etrafına dikilen ağaçlara denir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٠٩٣
باب الغين واللام والباء معهما غ ل ب، ب ل غ، ب غ ل، ل غ ب مستعملات غلب: غَلَبَ يغلِبُ غَلَباً وغَلَبةً. والغِلابُ: النَّزاعُ. والمُغَلَّبُ الذي يَغلِبُه أقرانه فيما يمارس. والمُغَلَّبُ قد يكون المفضل على غيره. والأَغْلَبُ: الغليظ الشديد القصرة واسد أَغْلَبُ. وقد غَلِبَ غَلَباً، يكون من داء أَيضاً. وهضبة غَلَباءُ، وعِزَّةٌ غَلْباءُ وتَغِلْبُ كانَتْ تسمى الغَلْباءَ واغلَوْلَبَ العُشْبُ في الأرض إذا
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٨٢
غَلَبَهُ غَلَبَةً وغَلْباً، وغَلَباً أيضاً. قال الله تعالى: "وهم من بعدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبون". وغالَبَهُ مغالبَةً وغِلاباً. وتغلَّب على بلد كذا: استولى عليه قهراً وغَلَّبته أنا عليه تغليباً. والغلاّب: الكثير الغَلَبَة. والمغلَّب: المغلوب مراراً. والمغلَّب أيضاً من الشعراء: المحكوم عليه بالغَلَبَة على قِرْنِهِ، كأنَّه غُلِّب عليه، وهو من الأضداد. وتقول: رجلٌ أغْلَبُ بيِّن الغَلَبِ، إذا كان غليظ
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٬٨٥٩
غ ل ب غلب ، بلغ ، بغل ، لغب : مستعملة . غلب : قال الليث : يقال : غَلَبَ يَغْلِبُ غَلَبَةً وغَلَباً ، والغِلابُ : المُغَالبة ، وأنشد بيت كعب بن مالك : هَمَّتْ سخينةُ أن تُغَالِبَ ربَّها وليُغْلَبَنَّ مغالِبُ الغلاّب وفي مثل للعرب : جرى المذكيات غلاب ، أراد بالمذكيات مَسَانّ الخيل وقُرّحَها ، أراد أنها تغلب من سابقها غلاباً لِقوَّتها . قال : والأغلب : الغليظ القَصَرَةِ ، أسدٌ أغلب ، وقد غَلِبَ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬١١٩
(باب الغين واللام وما يثلثهما) (غلم) الغين واللام والميم أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على حَداثةٍ وهَيْجِ شهوة. من ذلك الغُلام، هو الطارُّ الشَّاربِ([1]) . وهو بيِّنُ الغُلومِيّة والغُلُومة، والجمع غِلْمةٌ وغِلْمان. ومن بابه: اغتَلَم الفَحلُ غُلمةً: هاج من شَهوة الضِّراب. والغيْلَم: الجارية الحَدَثة. والغَيْلَم: الشابُّ. والغَيْلَم: ذكر السَّلاحِف. وليس بعيداً أن يكون قياسُه قياسَ الباب. (غلو/ي) الغين
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٨١٠
- الغلبة القهر يقال: غلبته غلبا وغلبة وغلبا (انظر: الأفعال 2/32، والبصائر 4/142)، فأنا غالب. قال تعالى: ﴿آلم * غلبت الروم * في أدنى الأرض وهم من بعد غلبهم سيغلبون﴾ [الروم/1 - 2 - 3]، ﴿كم من فئة قليلة غلبت فئة كثيرة﴾ [البقرة/249]، ﴿يغلبوا مائتين﴾ [الأنفال/65]، ﴿يغلبوا ألفا﴾ [الأنفال/65]، ﴿لأغلبن أنا ورسلي﴾ [المجادلة/21]، ﴿لا غالب لكم اليوم﴾ [الأنفال/48]، ﴿إن كنا نحن الغالبين﴾ [الأعراف/113]، {إنا
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣٩٦
غ ل ب بينهما غلابٌ أي مغالبة وتغالبوا على البلد‏.‏ وغلبته على الشيء‏:‏ أخذته منه وهو مغلوب عليه وأيغلب أحدكم أن يصاحب الناس معروفاً بمعنى أيعجز‏.‏ وهو رجل حرّ وقد أبى أفنغلبه على نفسه‏:‏ أفنكرهه‏.‏ وشاعر مغلّب‏:‏ غلب كثيراً أو غلّب فهو ذم ومدح‏.‏ قال امرؤ القيس‏:‏ فإنك لم يفخر عليك كعاجز ضعيف ولم يغلبك مثل مغلب ومن المجاز‏:‏ هضبة غلباء وعزّة غلباء‏.‏ واغلولب العشب ‏"‏ وحدائق غلباً ‏"‏‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٥٬٧٢٨
غَلَبه يَغْلِـبُه غَلْباً وغَلَباً، وهي أَفْصَحُ، وغَلَبةً ومَغْلَباً ومَغْلَبةً؛ قال أَبو الـمُثَلَّمِ: رَبَّاءُ مَرْقَبةٍ، مَنَّاعُ مَغْلَبةٍ، * رَكَّابُ سَلْهبةٍ، قَطَّاعُ أَقْرانِ وغُلُبَّـى وغِلِـبَّـى، عن كراع. وغُلُبَّةً وغَلُبَّةً، الأَخيرةُ عن اللحياني: قَهَره. والغُلُبَّة، بالضم وتشديد الباءِ: الغَلَبةُ؛ قال الـمَرَّار: أَخَذْتُ بنَجْدٍ ما أَخَذْتُ غُلُبَّةً، * وبالغَوْرِ لي عِزٌّ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦٤٣
* غ ل ب * * غَلَبَ * من باب ضرب * غَلَبَةً * و * غَلَبَاً * أيضا بفتح اللام فيهما و * غَالَبَهُ مُغَالَبَةً * و * غِلاَباً * بالكسر و * تَغَلَّبَ * على البلد استولى عليه قهرا و * الغَلاَّبُ * بالتشديد الكثير الغلبة و * المُغْلَّبُ * بفتح اللام وتشديدها * المَغْلُوبُ * مِرارا و * تَغْلِبُ * بكسر اللام أبو قبيلة والنسبة إليه * تَغْلَبيُّ * بفتح اللام استيحاشا لتوالي الكسرتين مع ياء النسب وربما
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٦٬٣٦٠
الغلب بفتح فسكون ويحرك، وهي أفصح، والغلبة محركة، والمغلبة بالفتح، وهو قليل، والمغلب، بغير هاء، وهما مصدران ميميان، وفي الأول قال أبو المثلم: رباء مرقبة، مناع مغلـبة ركاب سلهبة، قطاع أقران وفي المغلبة قالت هند بنت عتبة ترثي أخاها: يدفع يوم المغلبت يطعم يوم المسغبت والغلبى كالكفري، والغلبى كالزمكي وهما عن الفراء، هكذا عندنا في النسخ المصححة، فلا
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٬٢٢٠
غَلَبَهُ 1 غَلَبَهُ ذ , (S, Msb,) [and غَلَبَ عَلَيْهِ,] aor. غَلِبَ , (Msb,) inf. n. غَلَبٌ and غَلْبٌ, (S, K, TA,) the former of which is the more chaste, (TA,) or the latter is an inf. n. and the former is a simple subst., (Msb,) and غَلَبَةٌ, (S, K, TA,) [the most common form,] or this is a simple subst. like غَلَبٌ, (Msb,) which is perhaps formed from it by the elision of the ة, (Fr, S,) and
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٩٣٣
غَلَبَ غَلَبَ I ( n. ac. غَلْب 1 , غَلَب 4 , غَلَبَة 4t , مَغْلَب 17 , مَغْلَبَة 17t , غُِلُِبَّة غُِلُِبَّة , غُِلُِبَّى , غِلِبَّآء ) a. [ acc. or 'Ala ], Overcame, vanquished, conquered; overpowered, mastered, prevailed over; baffled, foiled; exceeded, surpassed. b. [ acc. & 'Ala ], Took from, deprived of. غَلِبَ غَلِبَ A ( n. ac. غَلَب 4 ), a. Was thick-necked. غَلَّبَ غَلَّبَ
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٢٢٬٩٧٢
غلب غَلَبَ - يَغْلِبُ، غُلِبَ - يُغْلَبُ - غَلَب - غَالِب - غَالِبُوْن - مَغْلُوْب - غُلْب غَلَبَ - يَغْلِبُ + كائن + كائناً: يهزم ويقهر عدوه أو خصمه بقوة حربه أو بقوة حجته، فيجبره على الاستسلام والخضوع لأمره ونهيه وحكمه ﴿كم من فئة قليلة غلبت فئة كثيرة بإذن الله﴾ غَلَبَ - يَغْلِبُ + كائن + كائناً + على أمر: يهزمه ويجبره على الخضوع على أمره
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٩)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٣٨ (الإجمالي: ١٦٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. مأه

    الآيات المشتركة: ٢ · Yüz

  2. فيأ

    الآيات المشتركة: ٢ · Fey Güneşin en kısa gölgesi demektir

  3. سحر

    الآيات المشتركة: ٣ · Kesilmiş koyunun akciğeri demektir

  4. ألف

    الآيات المشتركة: ٢ · Lif ip yapılan ipliklerden herbirine denir

  5. فرعون

    الآيات المشتركة: ٣ · Firavun

  6. شري

    الآيات المشتركة: ٢ · Satın aldılar

  7. جند

    الآيات المشتركة: ٢ · Ordu demektir

  8. صبر

    الآيات المشتركة: ٣ · Granit taş demektir

  9. أجر

    الآيات المشتركة: ٣ · (EaCR) “Acur” tuğla demektir

  10. قول

    الآيات المشتركة: ١٢ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  11. حشر

    الآيات المشتركة: ٢ · Haşr : Bir araya toplanıp hareketli halde bulunan küçük…

  12. نصر

    الآيات المشتركة: ٣ · Bereketli yağmurla sulanmış toprak demektir

الآيات التي ورد فيها(٢٨)

  1. وَمَنْ يَتَوَلَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ

    Yenenler

  2. بَلْ مَتَّعْنَا هَؤُلَاءِ وَآبَاءَهُمْ حَتَّى طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُ أَفَلَا يَرَوْنَ أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ أَطْرَافِهَا أَفَهُمُ الْغَالِبُونَ

    Yenenler

  3. فَأَلْقَوْا حِبَالَهُمْ وَعِصِيَّهُمْ وَقَالُوا بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ الْغَالِبُونَ

    Yenenler

  4. قَالَ سَنَشُدُّ عَضُدَكَ بِأَخِيكَ وَنَجْعَلُ لَكُمَا سُلْطَانًا فَلَا يَصِلُونَ إِلَيْكُمَا بِآيَاتِنَا أَنْتُمَا وَمَنِ اتَّبَعَكُمَا الْغَالِبُونَ

    Yenenler

  5. وَإِنَّ جُنْدَنَا لَهُمُ الْغَالِبُونَ

    Yenenler

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökغلب
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerقهر, ظفر, عزز
Zıt Kökهزم
Çekirdek Özet 1Boynun kalınlaşması, gövdenin dolgunlaşıp güç kazanması ve bitkilerin birbirine sarılarak boy atıp yükselmesi
Çekirdek Özet 2Bir gücün, iradenin veya hüccetin karşı taraftaki mukavemeti kırarak üstte kalması ve kontrolü fiilen ele alması
Çekirdek Özet 3İlahî sünnetullahın ve hakikatin tarihsel ve ontolojik süreçte kaçınılmaz üstünlüğü; niceliksel azlığın niteliksel dirençle galebe çalması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca kaba askerî zafer veya maddi zorbalıkla sınırlayıp ahlaki, mantıki ve varlıksal gürlük boyutunu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
غلKuşatma, boyun çevresine dolanma, yoğunlaşma, kalınlaşma ve içine alarak bağlama mânâsını taşır; غلظ, غلف, غلق, غلل, غلم, غلو köklerinde de görüldüğü üzere yoğunluk ve sarıp kuşatma esastırبTemas, yapışma ve baskı uygulama özelliği katarak yoğunlaşan gücün hasmın veya nesnenin üzerine fiilen çökmesini, boyun eğdirmesini ve onu kontrol altına almasını sağlar

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
غGöz imgesinin yoğunlaşması, örtü ve derinlik (türetme imge)Gücün içten içe toplanarak belirginleşmesi, örtücü bir ağırlık ve baskı odağı oluşturmasıdır
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaToplanan gücün hedefe doğru sevk edilmesi, yönlendirilmesi ve hâkimiyet altına alma iradesidir
بEv, çadır; iç, barınma, içinde olmaKurulan hâkimiyetin alana veya hasma fiilen yerleşmesi, onu kuşatıp sınırları içine almasıdır
غلبYoğunlaşan gücün hedefe sevk edilerek onu kuşatıp boyun eğdirmesiPotansiyel gücün direnç gösteren unsuru bastırıp kendi sınırları altına alarak üstünlük kurması hareketidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBoynun kalın ve enli olması, aslanın veya yapılı kişinin omuz ve boyun kaslarının dolgunluğu; ağaç ve otların boy atıp birbirine geçerek gürleşmesi
Cahiliye şiiri kullanımıİmruü’l-Kays şiirinde mücadele ve üstünlük bağlamında bu kökü kullanır: فَإِنَّكَ لَمْ يَفْخَرْ عَلَيْكَ كَعَاجِزٍ / ضَعِيفٍ وَلَمْ يَغْلِبْكَ مِثْلُ مُغَلَّبِ
Erken Arapça kullanımEbü’l-Müsellem el-Hüzelî beytinde karşı koyma ve üstün gelme kudretini tasvir eder: رَبَّاءُ مَرْقَبةٍ، مَنَّاعُ مَغْلَبةٍ / رَكَّابُ سَلْهبةٍ، قَطَّاعُ أَقْرانِ

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça غلب kökü, somut düzlemde kalınlık, dolgunluk ve mukavemet kırıcılık fikrine dayanır. Kuzeybatı Sami dillerinde erken dönem Proto-Sami غ sesi genellikle ع ile birleştiğinden, bu kökün semantik izleri İbranice ve Ârâmîce katmanlarda baskı kurma, ezme, üstün gelme veya birine galebe çalma anlamı taşıyan formlarla kesişir. Nitekim İbranicede yer alan ע-ל-ב (ʿālab) kökü tahakküm kurma, incitme ve birini altta bırakma nüansına sahiptir. Arapçada ise kök, boynun kalınlığı ve gücü ile bahçenin gürlüğü üzerinden fiziksel bir heybet ve karşı konulamaz bir yoğunluk kazanarak hem maddî hem mânevî üstünlüğü (kahr ve galebe) ifade eden bağımsız ve güçlü bir semantik hatta oturmuştur.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBoyun kalınlığı ve bitki gürlüğüGövdenin kalınlaşması ve bitkinin boy verip alanı kaplaması mânâsından hasmı bastırıp üstte kalma mânâsına geçiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ע-ל-ב (ʿālab) ve Ârâmîce paralellerBaskı uygulama, aşağı çekme ve hâkimiyet mücadelesinde bulunma semantik ortaklığıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında doğrudan ve düzenli fonetik bağ tespit edilememiştirVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, David Cohen, Koehler-Baumgartner.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
غلبAnlamlıÜstün gelmek, yenmek, kalınlaşmakHasmı yenmek, boyun kalınlığı ve otların gürleşmesiHedef köktür; Kur'an'da geçer
غبلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
لغبAnlamlıAşırı yorgunluk ve tükenişAğır iş veya yolculuk sebebiyle bitkin düşmek, dermansız kalmakKur'an'da geçer; galibiyetin tersi olan takatsizliği gösterir
لبغKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
بغلAnlamlıKatır; sertlik ve dayanıklılıkAt ile eşek melezi olan dayanıklı binek hayvanıKur'an'da geçer; fiziksel güç ve direnç boyutu taşır
بلغAnlamlıUlaşmak, ermek, sona varmakBir mesafeyi, süreyi veya kemal derecesini tamamlamakKur'an'da geçer; gücün nihayetine ermesiyle ilişkilidir

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
غلبMerkezÜstünlük ve hâkimiyetKarşı direnci kırarak üste çıkmak ve hâkimiyeti fiilen ele almakKökün merkez anlamıdır
قهرKomşuEzici kudretKarşı tarafın iradesini tamamen felç ederek zelil kılmakHasmı çaresiz bırakma yönü öne çıkar
ظفرKomşuBaşarı ve murada erişMücadele sonunda tırnak geçirircesine amaca ulaşmakSonuçtaki kazanç ve kurtuluş vurgulanır
عززKomşuİzzet ve yenilmezlikGüçlü, sarp ve mağlup edilemez bir konuma sahip olmakYenilgi kabul etmez içsel kudret esastır
هزمZıtKırılma ve dağılmaDarbe alarak gerilemek, safları bozulup hezimete uğramakGalibiyetin tam karşıtı olarak sahadan çekilmektir

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaغلبÜstün gelmek, yenmek, baskın çıkmakDirenci aşarak kontrolü ele geçirme, gövdece ve nüfuzca baskın olmaKesin
Latincevincere, superare, praevalereYenmek, aşmak, üstün gelmekAskerî ve hukukî zaferi karşılar; bitki gürlüğü boyutunu kapsamazGüçlü
İngilizceto overcome, to prevail, to vanquishÜstesinden gelmek, galip gelmek, alt etmekMücadeleyi kazanmayı iyi verir; kökün boyun kalınlığı ve heybet nüansı dışarıda kalırGüçlü
Almancasiegen, überwinden, obsiegenZafer kazanmak, üstesinden gelmekKarşı koymayı aşma yönünü karşılar; organik ve biyolojik gürlük boyutunu tam içermezGüçlü
Fransızcavaincre, prévaloir, dominerYenmek, baskın çıkmak, hâkim olmakGüç dengesini lehine çevirmeyi açıklar; kökün içsel gövde yoğunluğu eksik kalırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lewis & Short.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
غَلَبَتْ / سَيَغْلِبُونَAskerî ve siyasî zaferİki ordunun veya devletin sahada birbirine üstün gelmesi (Rûm 30:2-3, Bakara 2:249, Enfâl 8:65-66)
غَالِبٌ / غَالِبَİlahî iradenin mutlak egemenliğiAllah'ın emrini her halükarda yerine getirmesi ve engellenemez oluşu (Yûsuf 12:21, Âl-i İmrân 3:160)
غَلَبَتْ عَلَيْنَاPsikolojik ve ahlaki istilaKötü eğilimlerin ve arzuların insanın iradesini esir alıp kontrolü ele geçirmesi (Mü'minûn 23:106)
غُلْبًاBitki ve ağaçların gürlüğüBahçelerdeki ağaçların gövdelerinin kalınlaşarak birbirine sarılması (Abese 80:30)
تَغْلِبُونَTartışmada veya etkileşimde üstün gelme gayretiVahyin anlaşılmasını engellemek için gürültü çıkararak baskın çıkma çabası (Fussilet 41:26)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAllah'ın iradesi ve kudretiAllah'ın emrine hiçbir şeyin galip gelemeyeceği ve el-Gâlib sıfatı üzerinden kaza-kader ilişkisiİlahî iradenin ontolojik ve kozmolojik mutlak üstünlüğü
FıkıhGalebe-i zan ilkesiKesin bilginin bulunmadığı durumlarda kuvvetli kanaatin hükme esas teşkil etmesiBir kanaatin diğer ihtimallere baskın çıkarak zihni kuşatması
TefsirTarih felsefesi ve sünnetullahNiceliksel azlığın sabır ve sebatla niceliksel çokluğa üstün gelmesinin yasalarıŞartlar yerine geldiğinde hakikatin batıla galebe çalması
HadisNefis mücadelesi ve ahlakGerçek pehlivanın güreşte hasmını yenen değil, öfke anında nefsine galip gelen kişi oluşuİradenin içsel dürtülere ve öfkeye hâkim olması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve kaderMutlak hâkimiyetKarar kılıcı güçİlahî planın beşerî engelleri aşarak nihai sonuca varmasını ifade ederKesin
İlmiEpistemolojiGalebe-i zanHüküm kurma eşiğiDelillerin ağırlığının şüpheleri bastırarak ameli meşru kılmasıdırGüçlü
SiyasiDevletler hukuku ve mücadeleFiilî otoriteDüzen tesis etmeDirenç noktalarını tasfiye ederek sahada düzen kurma kudretidirGüçlü
İktisadiPiyasa ve rekabetPiyasa hâkimiyetiFiyat ve mal kontrolüBir üretim veya ticaret gücünün rakiplerini aşarak belirleyici konuma geçmesidirMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerBaskın faz ve potansiyel farkıTermodinamik ve fizikte yüksek potansiyelin düşük potansiyeli sürüklemesi veya kimyasal dengede bir reaksiyonun diğerini bastırarak hâkim faza dönüşmesiGüçlü
Beşeri bilimlerHegemonya ve meşru otoriteSosyoloji ve siyasette bir gücün karşı dirençleri asimile ederek veya bastırarak toplumsal alanda bağlayıcı norm haline gelmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramı yalnızca silahlı çatışmada alınan skora, kaba kuvvete veya zorbalığa indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKök; ahlaki duruşu, nefis kontrolünü, zihinsel delil üstünlüğünü ve tabiatın gür canlılığını da kapsar
Yanlış anlamanın doğuracağı hataZaferi salt askerî güç ve sayısal çoğunlukta aramak; Kur'an'ın azlığa rağmen sabırla galip gelme yasasını kavrayamamak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın tarih telakkisini, imtihan mantığını ve hak-batıl mücadelesindeki ilahî teminatı kavramanın anahtar kavramıdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Tarihsel hadiselerin haber verildiği ayetlerde (Rûm suresi), cihat ve sabır bağlamlarında (Bakara, Enfâl) ve ilahî iradenin tecellisinde (Yûsuf, Mücâdile).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hakikatin gücünün taraftarlarının sayısıyla ölçüldüğü yanılgısını yıkar; asıl üstünlüğün ihlas, donanım ve ilahî iradeye teslimiyette olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamKalın ve güçlü bir boyun yapısına sahip olmak; ağaç ve otların iç içe geçip gürleşerek alanı kaplaması.
  • Soyut anlamBir gücün, karşı koyan direnci zayıflatarak kontrolü altına alması ve kendi varlığını baskın kılması.
  • Sistematik karşılıkİlahî ve tarihsel düzlemde şartları tamamlanmış hakikatin engellenemez biçimde egemen olması.
  • LaTeX modeliFg=Θ(∑i=1nPi⋅Si−∑j=1mRj)  ⟹  lim⁡t→∞P(Ht>Bt)=1
  • LaTeX açıklamasıModelde Fg galibiyet durumunu, Θ basamak fonksiyonunu temsil eder. ∑Pi⋅Si hak cephesinin potansiyel gücü ve sabır katsayısını, ∑Rj ise karşı koyan direnç unsurlarını simgeler. Formülün ikinci kısmı zaman t sonsuza giderken hakkın (Ht) batıla (Bt) baskın gelme olasılığının kesinliğini ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: غ