قهر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ق-ه-رالصيغ: ٥ · الجذور المجاورة: ٥٨ · الآيات: ١٠ · السور: ٩؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».صفوألهشبهتَقْهَرْقَاهِرُونَقهروحدالْقَهَّارِفوقالْقَهَّارُخلقفرطسجنملك

الجذرالصيغ ٥الآيات ١٠السور ٩المجاورة ٥٨

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

قهر

ق - ه - ر

جذر
  • الورود: ١٠
  • الآيات: ١٠
  • الصيغ: ٥
  • المعاجم: ١٣

Ovalarda yükselen münferid dağlara denir. Savaşta tepeyi ele geçiren taraf galip gelirdi. Kaleler de buralara yapılırdı. Mastar olarak kahretmek, ezmek anlamları kazanmıştır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Ovalarda yükselen münferid dağlara denir. Savaşta tepeyi ele geçiren taraf galip gelirdi. Kaleler de buralara yapılırdı. Mastar olarak kahretmek, ezmek anlamları kazanmıştır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٩٥٣
باب الهاء والقاف والراء معهما هر ق، ق ه ر، ر ه ق، ق ره هرق: هراقتِ السَّحابةُ ماءها تُهَريقُ فهي مُهَرِيقةٌ، والماءُ مُهَراقٌ. الهاءُ مفتوحةٌ في كلّه، لأنْها بدلٌ من همزة أراق، وهَرَقْتُ مثل أَرَقْتُ. ومن قال: أهراقَ فقد أخطأ في القياس. ويقال: مطرٌ مُهَرَ وْرِقٌ، ودمعٌ مُهَرَ وْرِقٌ. ويُقال للغضبان: هَرِقْ على جَمْرِك، أي: آصبُبْ على غَضَبِك ما تُطْفِئُهُ به. قال رؤبة: هَرِقْ على جَمْرِك أو
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٧٠
قَهَرَهُ قَهْراً: غلبه. وأقْهَرْتُهُ: وجدته مقْهوراً. وقُهِرَ: غُلِبَ. وقُهِرَ اللحمُ أيضاً، إذا أخذتْهُ النار وسال ماؤه. ويقال: أخذتُ فلاناً قُهْرَةً بالضم، أي اضطراراً.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٬٩٢٣
باب الهاء والقاف والراء هرق ، هقر ، قهر ، قره ، رهق : مستعملات . قهر : قال الليث : القَهْرُ : الغلبة والأخذ من فوق ، واللَّهُ القَاهِر القَهّار ، قَهَر خَلْقَه بقدرته وسلطانه ، فصرَّفهم على ما أراد طوعاً أو كرهاً . ويقال أُخِذ القومُ قَهْراً : إذا أُخِذوا دون رضاهم على سبيل الغلبة . ابن السّكيت : قال الطائيّ : القَهِيرَةُ : محْضٌ يُلْقَى فيه الرَّضْفُ فإذا غَلَى ذُرَّ عليه الدقيق وَسِيطَ به ثم
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬٦٦٦
(باب القاف والهاء وما يثلثهما) (قهو) القاف والهاء والحرف المعتلُّ أصلٌ يدلُّ على خِصْب وكثرة. يقال للرَّجُل المُخصِب الرَّحْلِ: قاهٍ. يقال: إنَّه لَفِي عَيْشٍ قاهٍ. فأمَّا قولُهم: أقْهَى الرَّجلُ من طَعَامٍ، إذا اجْتَوَاهُ، فليس ذلك من جهةِ اجتوائِهِ إيّاه، وإنّما هو من كثرته عنده حَتَّى يتملأ عنده فيجتَوِيَه. وأمَّا القهوة فالخمر، قالوا: وسمِّيت قَهْوَةً أنَّها تُقْهِي عن الطَّعام؛ والقياس
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٦٩
- القهر: الغلبة والتذليل معا، ويستعمل في كل واحد منهما. قال تعالى: ﴿وهو القاهر فوق عباده﴾ [الأنعام/18]، وقال: ﴿وهو الواحد القهار﴾ [الرعد/16]، ﴿فوقهم قاهرون﴾ [الأعراف/127]، ﴿فأما اليتيم فلا تقهر﴾ [الضحى/9] أي: لا تذلل، وأقهره: سلط عليه من يقهره، والقهقري: المشي إلى خلف.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٦٣٢
ق ه ر أخذتهم قهرةً‏:‏ من غير رضاهم‏.‏ وفلان قهرة للناس‏:‏ يقهره كلّ أحد‏.‏ وتقول‏:‏ نهراً وقهراً حتى رجعا القهقري‏.‏ وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ فتضعضعت الخيل وتقهقرت البغال ‏"‏ وقهقه الرجل وقهقر‏.‏ ومن المجاز‏:‏ جبال قواهر‏:‏ شوامخ‏.‏ قال الكميت‏:‏ أنت المقابل من أمي - ة في بواذخها القواهر وقال كعب بن زهير‏:‏ ونار قبيل الليل بادرت قدحها حيا النار قد أوقدتها للمسافر فلوح فيها زاده فربأته على مرقب
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٣٠٦
القَهْرُ: الغَلَبة والأَخذ من فوق. والقَهَّارُ: من صفات الله عز وجل. قال الأَزهري: والله القاهرُ القَهّار، قَهَرَ خَلْقَه بسلطانه وقدرته وصَرَّفهم على ما أَراد طوعاً وكرهاً، والقَهَّار للمبالغة. وقال ابن الأَثير: القاهر هو الغالب جميع الخلق. وقَهَرَه يَقْهَرُه قَهْراً: غلبه. وتقول: أَخَذْتُهُم قَهْراً أَي من غير رضاهم. وأَقْهَرَ الرجلُ: صار أَصحابُه مَقْهُورين. وأَقْهَرَ الرجلَ: وَجَدَه مقهوراً؛
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٤٦
* ق ه ر * * قَهَرَهُ * من باب قطع أي غلبه و * القَهْقَرَى * الرجوع إلى خلف ورجع القهقرى أي رجع الرجوع المعروف بهذا الاسم لأن القهقرى ضرب من الرجوع
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٬٩٣٦
القهر: الغلبة والأخذ من فوق على طريق التذليل. قهره، كمنعه، قهرا: غلبه. ويقال: قهره: إذا أخذه قهرا من غير رضاه. والقهر: ع ببلاد بني جعدة، قال المسيب بن علس: سفلى العراق وأنت بالقهر. وأنشد الصاغاني للبيد: فصوائق إن أيمنت فمـظـنة منها وحاف القهر أو طلخامها وفي مختصر البلدان: هو جبل في ديار الحارث بن كعب وأسافل الحجاز، مما يلي نجد، من قبل الطائف. والقاهر
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٧١٩
قَهَرَهُ 1 قَهَرَهُ ذ . (aor. قَهَرَ , A, K,) inf. n. قَهْرٌ, He overcame, conquered, subdued, subjected, subjugated, overbore, overpowered, mastered, or prevailed or predominated over, him, or it; he was, or became, superior in power or force, to him, or it. (S, A, Msb, K, TA.) ― -b2- [He abased him. (See 4.) ― -b3- He oppressed him. So in the Kur., xciii. 9, فَأَمَّا اليَتِيمَ فَلَا تَقْهَرُ
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٢٨٤
قَهَرَ قَهَرَ A ( n. ac. قَهْر 1 ), a. Overcame, conquered, subdued, subjugated; mastered, overpowered; prevailed, predominated over; abased. b. Maltreated; oppressed; coerced. c. [ acc. & 'Ala ], Forced, compelled, constrained to. d. [ pass. ], Became soft, dripped its gravy ( meat ). قَاْهَرَ قَاْهَرَ III , a. Treated harshly, misused. أَقْهَرَ أَقْهَرَ IV , a. Was overcome &c. b.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٧٬٥٢٩
قهر قَهَرَ - يَقْهَرُ - قَاهِر - قَهَّار قَهَرَ - يَقْْهَرُ + كائن + كائناً: يجعل آخر خاضعاَ لأمره وحكمه رغماً عنه، وذلك بالتخويف بالقوة والعنف والجبروت قَاهِر - القاهر: اسم فاعل صفة مشبهة من " قَهَرَ - يَقْهَرُ " كان - يكون + كائن + قاهراً + فوق آخر: يملك السيطرة والقهر والتفوق عليه ﴿وهو القاهر فوق عباده﴾ ﴿وإنا فوقهم قاهرون﴾ قَهَّار -
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٥)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٥٨ (الإجمالي: ٧٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. وحد

    الآيات المشتركة: ٧ · وَحْدَهُ kelimesi aslında منفرداً anlamındadır ve marifeye…

  2. فوق

    الآيات المشتركة: ٣ · Üst

  3. برز

    الآيات المشتركة: ٢ · Bariz çıkıntı demektir

  4. فرط

    الآيات المشتركة: ١ · Fert (tı) Topluluktan ayrılan kişidir

  5. أله

    الآيات المشتركة: ٧ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  6. شبه

    الآيات المشتركة: ١ · Benzeşen

  7. سجن

    الآيات المشتركة: ١ · Dibi çepeçevre kazılmış hurma ağacı demektir

  8. صفو

    الآيات المشتركة: ١ · Seçip ayırdı

  9. يتم

    الآيات المشتركة: ١ · Tek başına bulunan ağaç ve cevher demektir

  10. أرض

    الآيات المشتركة: ٣ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

  11. شيأ

    الآيات المشتركة: ٣ · Şey

  12. ملك

    الآيات المشتركة: ٢ · Melekut, tüm kainatı mülk olarak varlığını ifade eder

الآيات التي ورد فيها(١٠)

  1. يَاصَاحِبَيِ السِّجْنِ أَأَرْبَابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

    Baskın

  2. … عَلَيْهِمْ قُلِ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

    Baskın

  3. قُلْ إِنَّمَا أَنَا مُنْذِرٌ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلَّا اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

    Baskın

  4. لَوْ أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَتَّخِذَ وَلَدًا لَاصْطَفَى مِمَّا يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ سُبْحَانَهُ هُوَ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

    Baskın

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökقهر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerغلب, علو, سلط
Zıt Kökذلل
Çekirdek Özet 1Bir varlığı üstten kuşatarak, direncini kırıp iradesi dışında boyun eğdirme ve baskın gelme
Çekirdek Özet 2Allah'ın bütün varlık hiyerarşisi üzerindeki mutlak, aşılamaz ve direnilemez ontolojik üstünlüğü
Çekirdek Özet 3Karşı konulamaz egemenliğin tekliği ilkesi; gücün zayıf üzerinde keyfî tahakküme dönüşmesinin yasaklanması
Kritik Hata RiskiKökün anlamını salt kör bir zorbalık ve haksız şiddet düzeyine indirgeyerek ilahî sıfatlardaki adalet ve kuşatıcı nizam boyutunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قهAni bir enerji boşalımı, sert bir yönelim veya ses/güç patlamasıyla dışa vurma; قهقه kökünde sesin kesik ve baskın çıkması, قهقر kökünde ise sert taş ve ani geri çekilme hareketinde görülür.رÇekirdeğin taşıdığı ani ve sert enerji, baş veya tepe noktasını temsil eden harfin eklenmesiyle dikey bir yön kazanmış; güç üstten alta doğru inen, baş eğdiren ve karşı konulamaz bir galebe ve tahakküme dönüşmüştür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırGücün belirli bir merkezde yoğunlaşmasını, sınır çizici ve kuşatıcı bir kudret odağını simgeler.
هKollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ortaya çıkma, nefesVarlığın açıkça belirmesini, nefes kesen bir tesirle tecelli eden heybet ve tezahürü ifade eder.
رİnsan başı; baş, ilk, üstDikey eksende en yüksek mertebeyi, tepeyi, üstte olmayı ve hiyerarşik liderliği temsil eder.
قهرMerkezî ve sınırlayıcı bir kudretin (ق), kaçınılmaz bir tezahürle ortaya çıkarak (ه), en üst noktadan (ر) aşağıya doğru baskı kurup baş eğdirmesi eylemidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDikey olarak yükselen sarp dağ ve kayalıkların ovaya hâkim olması; bir şeyi üstten kavrayıp aşağıya doğru bastırarak direncini kırma; etin ateşte suyunun iyice çıkıp yumuşayıncaya kadar ezilerek pişirilmesi.
Cahiliye şiiri kullanımıEl-Muhabbel es-Sa‘dî, ez-Zibrikan ve kabilesini hicvederken kökü boyun eğdirilme ve alçaltılma anlamında kullanmıştır: تَمَنّى حُصَيْنٌ أنْ يَسُودَ جذاعَهُ / فأمسى حُصينٌ قد أذَلَّ وأقْهَرا
Erken Arapça kullanımKa‘b b. Züheyr şiirinde kökü çevreye tepeden bakan yüksek gözetleme yeri anlamında mecazen dağ/tepe için kullanmıştır: ونار قبيل الليل بادرت قدحها / حيا النار قد أوقدتها للمسافر / فلوح فيها زاده فربأته / على مرقب يعلو الأحزة قاهر

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha, Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça قهر kökü, Sami dilleri ailesinde özellikle Güney Sami sahasında ve klasik Arapçada tam semantik olgunluğuna erişmiş bir gövdedir. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) bu kökün doğrudan sesdeşi olan birincil fiil kökü yaygın bir kullanım alanı bulamaz; İbranice ve Aramice bu kavram alanını daha çok k-b-ş (ayaklar altına alma, bastırma) veya g-b-r (üstün gelme) kökleriyle karşılar. Arapçada ise kök, somut coğrafi ve fiziksel yükseklik tasavvurundan (yüksek dağlar, sert taşlar) hareketle, yukarıdan aşağıya yönelen dikey bir güç uygulama, iradesizleştirme ve boyun eğdirme anlam matrisine evrilmiştir. Bu durum, kökün Arap dilinde hem ontolojik bir üstünlüğü hem de psiko-sosyal bir zaptedişi eşzamanlı ifade eden özgün bir gelişim çizgisi izlediğini göstermektedir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSomut dikey yükseklikten soyut mutlak galebeye geçişYüksek dağ ve sarp kayalık tasavvurundan (cibâl kavâhir) üstten bastırarak iradeyi kırma ve boyun eğdirme (el-ahzu min fevk) kavramına genişlemiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami ağırlıklı semantik gelişimKuzeybatı Sami dillerinde kök zayıf veya dolaylı iken, Arapçada dikey hâkimiyet ve ezici üstünlük ekseninde bağımsız ve güçlü bir fiil kökü olarak billurlaşmıştır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik güç ve sertlik kökleriyle paralelliklerSertlik, katılık ve geri püskürtme bildiren arkaik köklerle anlamsal örtüşmeler mevcuttur.Muhtemel

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lane's Arabic-English Lexicon.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قهرAnlamlıÜstten bastırarak hâkim olmaKarşı tarafın direncini kırıp rızası hilafına üstünlük kurma.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
قرهAnlamlıSaf ve katıksız olmaSuyun veya bir maddenin berraklaşması, lekesiz hale gelmesi.Kur'an'da geçmez.
هقرAnlamlıÇökme, şiddetli açlıkAçlıktan veya yorgunluktan dermansız kalıp yıkılma hali.Kur'an'da geçmez.
هرقAnlamlıDökmek, akıtmakSuyun veya kanın yukarıdan aşağıya boşaltılması, dökülmesi.Kalb/akrabalık yoluyla dökme eylemi; Kur'an'da geçmez.
رقهAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş altında müstakil bir kök kullanımı kaydedilmemiştir.Kur'an'da geçmez.
رهقAnlamlıKuşatmak, bürümek, örtmekBir şeyin üzerini aniden ve bütünüyle sarıp kaplaması, hafiflik ve haksızlık.Hedef kökle ortak üstten kuşatma boyutu; Kur'an'da geçer.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قهرMerkezMutlak galebe ve dikey tahakkümGücün yukarıdan aşağıya inerek muhatabın direncini tamamen kırması ve rızasını hükümsüz kılması.Üstten bastırma ve baş eğdirme odağı belirleyicidir.
غلبKomşuMücadele sonunda üstün gelmeİki denk veya yarışan güç arasındaki çekişmenin neticesinde bir tarafın zafer kazanması.Çekişme ve yarışma süreci içerir; قهر kökünde ise başlangıçtan itibaren aşılamaz bir dikey hiyerarşi vardır.
علوKomşuMekânsal ve rütbesel yükseklikBir konumun, rütbenin veya varlığın diğerinden daha yukarıda bulunması durumu.Salt yüksekliği bildirir; قهر gibi zorunlu bir fiilî baskı ve boyun eğdirme içermeyebilir.
سلطKomşuNüfuz ve tasarruf yetkisiBir nesne veya kimse üzerinde meşru ya da fiilî hâkimiyet, baskı kurma gücü.Hükmetme kudretidir; قهر bu kudretin direnişleri tamamen sıfırlayan icraat yönüdür.
ذللZıtBoyun eğme, alçalma, güçsüzlükKarşıdaki irade karşısında yumuşama, itaat etme, direnç gösteremeyip alta düşme hali.قهر eyleminin muhatabında ortaya çıkan edilgen durumdur.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقهرÜstten ezerek boyun eğdirmeKarşı konulamaz kudretle iradeleri hükümsüz kılan dikey galebe.Kesin
LatinceDebellare, subjugare, comprimereSavaşa son vererek boyun eğdirmek, boyunduruk altına almakSubjugare kelimesi dikey bir boyunduruk koymayı karşılar ancak ilahî ontolojik kuşatıcılığı dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceSubdue, vanquish, overpowerBoyun eğdirmek, ezmek, üstün gelmekOverpower fiziksel ve dinamik baskıyı, subdue ise iradenin kırılmasını karşılar; ontolojik mutlaklık boyutu eksik kalır.Güçlü
AlmancaUnterwerfen, bezwingen, überwältigenBoyun eğdirmek, alt etmek, galebe çalmakUnterwerfen aşağıya atıp hâkim olmayı anlatır; beşerî ilişkilerde siyasi tahakkümü iyi karşılar.Güçlü
FransızcaDompter, subjuguer, terrasserZapt etmek, boyun eğdirmek, yere sermekTerrasser yere sermeyi, dompter ise vahşi direnci kırmayı vurgular; dikey aşkınlığı tam vermez.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْقَهَّارُMutlak ve tek ontolojik galebe sahibiŞirkin imkânsızlığı, tevhîd vurgusu ve kıyametteki mutlak egemenlik bağlamı (Yûsuf 12:39, İbrâhîm 14:48, Sâd 38:65, Mü'min 40:16).
الْقَاهِرُBütün kulların üzerinde dikey tasarruf ve hiyerarşik üstünlükYaratılmışların Allah karşısındaki acziyeti, meleklerin ve ölümün gönderilmesi bağlamı (En‘âm 6:18, En‘âm 6:61).
قَاهِرُونَBeşerî istibdat, ezici siyasi tahakküm iddiasıFiravun ve yönetiminin İsrâiloğulları üzerinde kurduğu zorbaca baskı ve üstünlük iddiası bağlamı (A‘râf 7:127).
تَقْهَرْZayıfı ezme, hakkını çiğneme, hor görmeGüçlünün kimsesiz ve zayıf üzerindeki haksız tahakkümünün yasaklanması bağlamı (Duhâ 93:9).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEsmâ-i Hüsnâ ve sıfâtullah bahisleriAllah'ın el-Kāhir ve el-Kahhâr sıfatlarının zâtî/fiilî niteliği; irade-i külliye karşısında mümkinâtın konumu ve cebir meselesi.Varlık düzeninde hiçbir şeyin O'nun irade ve kudret sınırları dışına çıkamayacağı mutlak ontolojik egemenlik.
FıkıhHukukî tasarruflarda ikrah ve gasb bahisleriBir hakkın cebren (kahren) alınmasının akdin sıhhatine etkisi; zorbalıkla mülkiyete el koymanın geçersizliği.Rızayı ortadan kaldıran, hukuken gayrimeşru fiilî baskı ve zorlama.
TefsirTevhîd ve kıyamet tasvirleri"Üzerlerinde kāhir olan" ifadesindeki "üstünde" (fevka) kaydının mekânsal değil rütbesel ve kudret bakımından oluşu.Aşkın otoritenin yarattığı sarsılmaz hâkimiyet ve kulların kaçınılmaz teslimiyeti.
HadisDua, istiâze ve fitne rivayetleriBorcun ve insanların kahrından (ve kahri'r-ricâl) Allah'a sığınma; zillet ve çaresizlikten korunma yakarışı.İnsanın başkaları karşısında direncinin kırılması, çaresiz ve ezilmiş duruma düşmesi.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhidî varlık nizamıMutlak Ontolojik EgemenlikSahte ilahların ve putların acziyetini ifşa ederek mutlak itaati tek bir merkeze bağlama.Kâinattaki tüm sebepler ve varlıklar, nihai tahlilde Allah'ın karşı konulamaz iradesine boyun eğmek zorundadır.Kesin
İlmiDoğa yasaları ve determinizmFiziksel Kanunların AşılmazlığıMaddî evrende determinist ilkelerin varlığı mecbur kılması ve ihlal edilemez yapısı.Tabiat kanunları, madde üzerinde istisnasız bir dikey galebe kurarak işleyişi zorunlu kılar.Güçlü
SiyasiOtorite ve kamu düzeniHukukî Yaptırım ve Meşru Güç TekeliMeşru otoritenin anarşiyi önlemek için uyguladığı caydırıcı ceza ve yaptırım gücü.Firavunî istibdat kahrın gayrimeşru kötüye kullanımı iken, adil devlet düzeninde kahır hukukun icra vasıtasıdır.Güçlü
İktisadiMülkiyet ve piyasa ilişkileriTekelleşme ve Zorba Tasarrufun EngellenmesiEkonomik gücün zayıf tarafları ezmesini (sömürüyü) önleyici regülasyon.Güçlünün yetimin ve yoksulun malını zorla (kahren) gasp etmesinin haram kılınması piyasa adaletini kurar.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerHiyerarşik baskın kuvvet / Çöküş potansiyeliBir sistemde kendisinden daha düşük enerji düzeyindeki tüm alt durumları tek bir yöne zorlayan ve karşıt kuvvetleri sıfırlayan baskın alan (örneğin kütleçekim tekilliğinin olay ufkundaki kaçınılmaz çekimi).Güçlü
Beşeri bilimlerAsimetrik tahakküm / İradeyi hükümsüz kılan zorlayıcı iktidarSosyoloji ve siyaset biliminde taraflar arasındaki güç dengesinin tamamen tek taraflı hale gelerek alttakinin müzakere ve direnç payını sıfıra indiren asimetrik güç kullanımı.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca zalimce yapılan bir "ezme, yok etme, beddua neticesinde helak etme" (Türkçedeki 'kahrolsun/kahretmek' kalıbı) algısına sıkıştırmak.
Kur'an içi daha geniş anlamKök sadece helak edici bir öfkeyi değil; evrenin dengesini tutan, şirki mantıksal olarak imkânsız kılan, varlık hiyerarşisinde üstün olanın altındakileri nizam içinde tutmasını sağlayan kuşatıcı bir ontolojik üstünlüğü ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAllah'ın el-Kahhâr ismini kör bir intikamcılık ve şiddet gibi algılayarak O'nun hikmet, adalet ve vahdâniyet ile olan ayrılmaz bağını koparmak; zayıfa yönelik yasaklanan "kahır" ile meşru ilahî kahrı birbirine karıştırmak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın tevhîd tasavvurunda Allah'ın birliği ile gücünün aşılamazlığı arasındaki doğrudan bağı kurar; "el-Vâhidü'l-Kahhâr" terkibiyle çok tanrıcılığın ontolojik olarak imkânsız olduğunu, çünkü birden fazla mutlak güç sahibinin olamayacağını delillendirir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılış ve diriliş tartışmalarında, şirkin temelsizliğini ortaya koyan polemiklerde, Firavun'un mütekebbir saltanat tasvirlerinde ve yetim/yoksul hukukunu koruyan ahlakî buyruklarda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yeryüzündeki tiranların ve zalim güçlerin geçici baskılarını (Firavun'un "biz onların üstünde kāhirleriz" iddiasını) mutlak zanneden algıyı düzeltir; gerçek kahrın yalnızca dikey olarak tüm kulların üstünde olan Allah'a ait olduğunu hatırlatır.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamYüksek bir mevkiden veya dağdan aşağıya doğru inen, karşıdaki engelin direncini sıfırlayarak onu rızası dışında zapt eden ve baş eğdiren dikey kuvvet.
  • Soyut anlamKarşı konulamaz, sorgulanamaz ve dengi bulunmayan aşkın bir iradenin altındaki tüm varlık tabakasını bütünüyle kuşatarak hükmü altına alması.
  • Sistematik karşılıkOntolojik hiyerarşide tek bir merkezî kudretin varlığı zapt etmesi, meşru düzende adaletin teminatı olan yaptırım tekeli, ahlakî alanda ise zayıfın ezilmesine karşı konulan mutlak yasak.
  • LaTeX modeliQ:(∀x∈U,  Fext≫Rx)  ⟹  (∇ΦQ(x)≻0∧lim⁡t→∞Rx(t)=0)
  • LaTeX açıklaması

Modelde U evrendeki tüm bağımlı varlıklar kümesini, x bu kümedeki herhangi bir tekil varlığı temsil eder. Fext dışarıdan dikey olarak uygulanan aşkın ilahî kudreti, Rx ise muhatap varlığın gösterebileceği direnç potansiyelini ifade eder. Fext≫Rx koşulu, uygulanan kuvvetin varlığın direncinden kıyaslanamaz derecede üstün olduğunu gösterir. ∇ΦQ(x)≻0 ifadesi, kāhir kudret potansiyelinin dikey bir gradyanla varlık üzerine kesin bir yönelim kurduğunu; lim⁡t→∞Rx(t)=0 ise bu etki karşısında varlığın bağımsız iradî direncinin bütünüyle sıfırlanıp tam bir boyun eğme (inkıyad) durumuna geçtiğini sembolize eder.

النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ق