لحم
ل - ح - م
جذر- الورود: ١٢
- الآيات: ١٢
- الصيغ: ٧
- المعاجم: ١٢
معناه في القرآن: Et
ملاحظاتي
المعاجم(١٢)
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٬١٢٨باب الحاء واللام والميم معهما
ح م ل، ح ل م، م ل ح، م ح ل، ل ح م كلهن مستعملات
حمل:
الحَمَلُ: الخَروف، والجميع الحُمْلانُ. والحَمَلُ: برُجْ ٌمن البُرُوج الاثنَيْ عشر.
والفعل حَمَلَ يَحْمِلُ حَمْلاً وحُمْلاناً. ويكون الحُمْلان أجْراً لما يُحْمَل.
والحُمْلان: ما يُحْمَلُ عليه من الدَّوابِّ في الهِبَة خاصَّةً.
وتقول: إني لأَحمِلُه على أمرٍ فما يَتَحَمَّل، وأُحَمِّله أمراً فما يَتَحَمَّل، وإنَّه
باب الحاء واللام والميم معهما ح م ل، ح ل م، م ل ح، م ح ل، ل ح م كلهن مستعملات حمل: الحَمَلُ: الخَروف، والجميع الحُمْلانُ. والحَمَلُ: برُجْ ٌمن البُرُوج الاثنَيْ عشر. والفعل حَمَلَ يَحْمِلُ حَمْلاً وحُمْلاناً. ويكون الحُمْلان أجْراً لما يُحْمَل. والحُمْلان: ما يُحْمَلُ عليه من الدَّوابِّ في الهِبَة خاصَّةً. وتقول: إني لأَحمِلُه على أمرٍ فما يَتَحَمَّل، وأُحَمِّله أمراً فما يَتَحَمَّل، وإنَّه ليَحْتَمِلُ الصنَّيعةَ والإِحسان، وحَمَّلْتُ فُلاناً فُلاناً، وتَحَمَّلْتُ به عليه في الشَّفاعة والحاجة. وتَحامَلْتُ في الشيء إذا تَكَلَّفْتُه على مَشَقَّةٍ. واستَحْمَلْتُ فلاناً نفسي أي حَمَّلْتُه أُمُوري وحُوائجي، قال: ومَن لم يَزَلْ يستَحْمِلُ الناسَ نفسه وحَمَلْتُ عنه أي حَلمُتْ ُعنه. والحَمْل: ما في البَطْن، والحِمْل ما على الظَّهْر، وأما حَمْلُ الشَّجَر فيقال: ما ظَهَرَ فهو حِمْل، وما بَطَن فهو حَمْلٌ. وبَعضٌ يقول: حَمِلْ الشَّجَر ويحتَجُّون فيقولون: ما كان لازماً فهو حَمْل، وما كان بائناً فهو حِمْل. والحَميلُ: المَنْبُوذ يُحْمَلُ فيُرَبَّى. وحَميلُ السَّيْل: ما يَحْمِلُ من الغُثاء، وفي الحديث: فيخرجُون من النّار فيَنبُتُون كما تنبُت الحِبَّةُ في حَميل السَّيْل. والحَميلُ: الوَلَدُ في بَطْن الأُمِّ إذا أُخِذَتْ من أرض الشِّرْكِ. والحِمالةُ والمِحْمَلُ: عِلاقُة السَّيْف، قال: حتّى بَلَّ دَمْعيَ مِحْمَلي والمِحْمَل: الشِّقّانِ على البعير يُحْمَلُ فيهما نَفْسان. ورَجُلٌ حَمُولٌ: صاحبُ حِلْمٍ. والحَمالة: الدِّيةُ يحمِلُها قَومٌ عن قومِ، وقد تُحْذَفُ منها الهاء كما قال: عظيمُ النَّدَى كثيرُ الحَمالِ وتقول: ما على فلانٍ مَحْمِلٌ من تحميل الحَوائج، وما على البَعير مَحْمِلٌ من ثِقْل الحَمْل. والحَمُولة: الإبِل تُحْمَل عليها الأثقال. والحُمُول: الإبل بأثقالِها. والمُحْمِل من النِّساء: التي يْنزلُ لبَنُها من غير حَبَل، تقول: أَحْمَلَتِ المرأةُ وكذلك الناقة. محل: أرض مَحْل وأرضٌ مَحُولٌ، وأَرْضٌ مُحُول على فُعُول ونَعْتُها بالجَمْع يحُمَلُ على المواضِع كما قال: ثَوْبٌ مِزَقٌ، وجمع المَحْل أمحال ومُحُولٌ. قال: لا يَبْرَمُون إذا ما الأفقُ جَلَّلـه صِرُّ الشتاء من الأَمحال كالأَدَم وأمْحَلَتِ الأرض فهي مُمْحِلٌ، وزمان ماحلٌ، قال النابغة: يُمْرعُ منه الزَّمَنُ الماحِلُ والمَحْلُ: انقِطاعُ المطَر ويُبْسُ الأرض من الشَّجَر والكَلأَ. والمِحالُ: من المَكِيدة ورَوْم ذلك بالحِيَل، ومنه قولهم: تَمَحَّلْتُ الدَّراهمَ أي طلَبَتْهُا من حيث لا يُعرَف لها أصل. ومَحَلَ فلانٌ بفُلان إذا كادَه بسِعايةٍ إلى السلطان. وقوله تعالى: "شديد المِحال" أي: الكيد. وفي الحديث: القرآن ماحِلٌ مُصدَّق: يَمْحَل بصاحبه إذا ضَيَّعَه. ولَبَنٌ مُمَحَّلٌ: مَحَلُوه أي حَقَنُوه ثم لم يَدْعُوه يأخُذُ الطَّعْمَ حتى شَرِبوهُ، قال أبو النجم: إلاّ من القارص والمُمَحَّلِ والمَحالُ: فَقارُ الظَّهْر، والواحدةُ مَحالةٌ. والمَحالةُ: التي يُسْتَقَى عليها، يقال: سُمِّيَتْ بفَقارة البعير على فَعالة، ويقال: بل على مَفْعَلة لتَحُوُّلها في دَوَرانها. وقولهم: لا مَحالةَ أي: لا بُدَّ، على مَفْعَلة، الميم زائدة، والمعنى: لا حيلَة. والمُتَماحِل: الطَّويل. لمح: لَمَحَ البَرْقُ ولَمَعَ، ولَمَحَ البَصَرُ، ولَمَحَهُ ببَصَرِه. واللَّمْحةُ: النَّظْرة. وأَلْمَحَهُ غيره. ملح: قد يُقال من المَلاحة مَلُحَ. والمُماَلحة: المُؤاكَلةُ. وإذا وَصَفْتَ الشّيْءَ بما فيه من المُلُوحة قُلْتَ: سَمَكٌ مالِحٌ ويَقْلَةٌ مالِحة. والمِلْحُ: معروف ما يُطَيَّبُ به الطَّعامُ. والمِلْحُ: خِلافُ العَذْبِ من الماء، يقال: ماءٌ مِلْحٌ، ولا يقال: مالِحٌ. ومَلَحْتُ الشَّيْءَ ومَلَّحْتُه فهو مَمْلُوحٌ مَليحٌ ممُلَّحٌ. ومَلَحْتُ القِدْرَ أَمْلَحُها إذا كان مِلْحُها بقَدْر، فإن أَكْثَرْتَه حتى يفسُد قُلْتَ: مَلَّحْتُها تَمليحاً. والمُلاّح من نَباتِ الحَمْض، قال أبو النجم: يَخْبِطْنَ مُلاّحاً كذاوي القَرْمَل والمَلاّحَةُ: مَنْبِتُ المِلْح. والمَلاّح: صاحبُ السَّفينة، وصَنْعتُه المِلاحةُ والمُلاّحِيَّةُ وهو مُتَعَهِّدُ النَّهر ليُصْلِحَ فُوَّهَتَه، وقال الأعشى: تَكَأْكَأَ مَلاّحها وَسْطَـهـا من الخَوْفِ كَوْثَلَها يَلْتَزِمْ ويقال: أَمْلَحْتَ يا فلان في مَعْنَيَيْنِ أي جئْتَ بكلمةٍ مَليحةٍ أو أكثَرْتَ مِلْحَ القِدْر. والمُلْحَة: الكلمةُ المليحة. والمَلْحاءُ: وَسَطُ الظَّهْر بين الكاهل والعَجْز، وهي من البعير ما تحتَ السَّنام. وفي المَلْحاء سِتُّ مَحَالات، وهي سِتُّ فِقَرات والجميع َمْلحاوات. والمُلْحَةُ في الألوان: بياضٌ يَشْقُهُّ شُعَيْراتٌ سُودٌ، وكذلك كل شَعرٍ وصُوفٍ. وكَبْشٌ أَمْلَحُ: بَيِّنُ المُلْحِة والمَلَحِ. والمَلَحُ: داء أو عَيْبٌ في رِجْل الدابَّة. والمُلاحِيًّ: ضَرْبٌ من العِنَب في حَبِّه طول. والمِلْح: الرَّضاعُ. لحم: يقال: لَحْمٌ ولَحَمٌ، يُخَفَّفُ ويُثَقَّل. ورجلٌ لَحيمٌ: كثير لَحْم الجَسَد، وقد لَحُمَ لَحامةً. ورجلٌ لَحِمٌ أي أكُولٌ للَّحْم، وبَيْتٌ لَحِمٌ: يكثُرُ فيه اللَّحْم. وجاء في الحديث: إنّ الله ليَبْغِضُ البيْتَ اللَّحِمَ وأهْلَه. وبازيُّ لَحِمٌ ولاحِمٌ: يأكُل اللَّحْمَ، ومُلْحَمٌ: يُطْعَمُ اللحْمَ، وقال الأعشى: تَدَلىَّ حَثيثاً كأنَّ الصِّوا رَ يتْبَعُهُ أَزْرَقيٌّ لَحِمْ وأَلْحَمْتُ القَومَ: قَتَلْتُهم حتى صاروا لَحْماً، واللَّحيمُ: القتيل. واستَلْحَمْتُ الطريقَ: اتبَّعْتُه، قال: ومن أَرَيناه الطريقَ استَلْحَما وقال امرؤ القيس: استَلْحَمَ الوَحْشُ على أكسائهـا أهْوَجُ مِحْضيرٌ إذا النَّقْعُ دَخَنْ والمَلْحَمةُ: الحرب ذاتُ القَتْل. واللَّحْمَةُ: قَرابةُ النَّسَب. واللُّحْمةُ: ما يُسَدَّى بين السَّدْيَيْن من الثوب. واللِّحامُ: ما يُلْحَمُ به صَدْعُ ذَهَبٍ أو حديدٍ حتى يَلْتَحِما ويَلْتَئِما، أو كل شَيْءٍ كانَ متبايناً تَلازَقَ فقد التَحَمَ. وشَجَّة مُتلاحِمة: إذا بَلَغَتِ اللَّحْمَ. حلم: الحُلُمُ: الرُّؤيا، يقال: حَلَمَ يَحْلُمُ إذا رأَى في المنام. وفي الحديث: من تَحَلَّمَ ما لم يَحْلُم أي تكَلَّفَ حُلْماً لم يَرَه. والحُلْمُ: الاحتِلامُ، ويُجمَع على الأحلام، والفاعلُ حالِمٌ ومُحْتَلِم. والحِلْمُ: الأَناة، ويُجْمَعُ على الأحلام. والحُلاّم: الجَدْيُ، قال: كُلُّ قتيل في كُلَيْبٍ حُلاّمْ وأحلام القَوْم: حُلَماؤهم، والواحد حَليم، وقال الأعشى: فأمّا إذا جَلَسُوا بالعَشـيِّ فأحلامُ عادٍ وأيدي هُضُمْ. وقد حَلُمَ الرجلُ يَحْلُمُ فهو حليم، والحليم في صفة الله تعالى معناه الصَّبور. ومن أسماء الرجال مُحَلِّم وهو الذي يُعَلِّمُ غيره الحِلْمَ. وأَحْلَمَتِ المرأةُ: وَلَدَتِ الحُلَماءَ. والأحلام: الأجسام. والحَلَمَةُ والجميع الحَلَم: ما عَظُم من القراد وأَدِيمٌ حَلِمٌ: قد أفسَدَه الحَلَمُ قبلَ أن يُسْلَخ، وقد حَلِمَ حَلَماً، ومنه قول عقبة: فإنَّكَ والكتابُ إلى عَليٍّ كدابغةٍ وقد حَلِمَ الحَليمُ والبَعيرُ حَلِمٌ: أفسَدَه الحَلَمُ. وعَناقٌ حَلِمةٌ وتِحْلِمَةٌ: أفسَدَ جِلدَها الحَلَمُ. وحَلَّمْتُ الإبِل: أخَذْتُ عنها الحَلَم. والحَلَمةُ: شَجَرة السَّعْدان، من أفضل المراعي. والحَلَمةُ: رأسُ الثَّدْي في وَسَط السَّعْدانة. ويَوْمُ حَليمةَ: وَقْعة كانت في الجاهلية. ومُحَلِّمٌ: نَهْرٌ باليَمامة.
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٣٥٩اللحمُ: معروف، واللَحْمَةُ: أخصُّ منه، والجمع لِحامٌ ولُحْمانٌ ولُحومٌ. واللُحْمَةُ بالضم: القرابةُ. ولُحْمَةُ الثوب تضم وتفتح. ولُحْمَةُ البازي: ما يُطْعَمُ ممَّا يصيده. يضم ويفتح أيضاً. والمَلْحَمَةُ: الوقعةُ العظيمة في الفتنة. واسْتُلْحِمَ الرجل، إذا احْتَوَشَهُ العدوُّ في القتال. والمُتَلاحِمَةُ: الشَجَّةُ التي أخذتْ في اللحم ولم تبلغ السِمْحاق. والمُلْحَمُ: جنسٌ من الثياب. ويقال أيضاً: رجلٌ
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٨٬٥٧٠ح ل م
حمل ، حلم ، لحم ، لمح ، ملح ، محل : مستعملات .
حمل : قال الليث : الحَمَلُ الخروف والجميع الْحُمْلاَنُ . والحَمَلُ بُرْجٌ من بُرُوجِ السَّمَاءِ ، أوله الشَّرْطانِ وهما قرْنَا الحَمَل ثم البُطيْن
ثلاثة كَوَاكِب ثم الثُّريا وهي أَلْيَةُ الحَمَل ، هذه النجومُ على هذه الصفة تسمى حَمَلاً .
سلمة عن الفرَّاء : المُحَامِلُ الذي يَقْدر على جوابك فيدعُه إبقاءً على مودتك ، والمُجَامِل الذي لا يَقْدر
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬٥٤٦(باب اللام والحاء وما يثلثهما)
(لحد) اللام والحاء والدال أصلٌ يدلُّ على ميلٍ عن استقامةٍ. يقال: ألْحَدَ الرّجلُ، إذ مال عن طريقةِ الحقِّ([1]) والإيمان. وسمِّي اللَّحدُ لأنّه مائلٌ في أحد جانِبَيِ الجَدَث. يقال: لحَدْت الميِّتَ وألحدت. والمُلْتَحَد: الملجأ، سمِّي بذلك لأنَّ اللاجئ يميل إليه.
(لحز) اللام والحاء والزاء كلمةٌ تدلُّ على ضِيقٍ في الشَّيء. من ذلك المَلاَحِز، وهي المَضايق* ويقال:
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٧٣٦- اللحم جمعه: لحام، ولحوم، ولحمان. قال: ﴿ولحم الخنزير﴾ [البقرة/173]. ولحم الرجل: كثر عليه اللحم فضخم، فهو لحيم، ولاحم وشاحم: صار ذا لحم وشحم. نحو: لابن وتامر، ولحم: ضري باللحم، ومنه: باز لحم، وذئب لحم. أي: كثير أكل اللحم. وبيت لحم: أي: فيه لحم، وفي الحديث: (إن الله يبغض قوما لحمين) (انظر: الفائق 3/311؛ والنهاية 4/339؛ وأخرجه البيهقي في شعب الإيمان عن كعب الأحبار. الدر المنثور 3/315.
وعن سفيان
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٢٣٧ل ح م
معه لحمان كثير ولحام ولحمت العظم: أخذت ما عليه من اللحم وعرقته ولحمت الرجل وألحمته: أطعمته اللحم ورجل لحيم لاحمٌ لحم ملحم: سمين ذو لحم أكولٌ له مطعمه.
ومن المجاز: هذه لحمة البازي: لطعمته ولحم الثوب ولحمة الأرض لبقلها الذي يلبسها.
وبينهم لحمة نسبٍ.
وألحم البازي.
وألحم ما أسديت.
ورجل لحيم: قتيل وقد لحم ومعناه قطع لحمه.
ولهم ملحمة وملاحم.
وألحم نفسه الموت:
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٠٬٠٤١اللَّحْم واللَّحَم، مخفف ومثقل لغتان: معروف، يجوز أَن يكون اللحَمُ لغة فيه، ويجوز أَن يكون فُتح لمكان حرف الحلق؛ وقول العجاج: ولم يَضِعْ جارُكم لحمَ الوَضَم
إِنما أَراد ضَياعَ لحم الوَضم فنصب لحمَ الوضم على المصدر، والجمع أَلْحُمٌ ولُحوم ولِحامٌ
ولُحْمان، واللَّحْمة أَخصُّ منه، واللَّحْمة: الطائفة منه؛ وقال أَبو الغول الطُّهَوي يهجو قوماً:
رَأَيْتُكمُ، بني الخَذْوَاء، لَمّا
دَنا الأَضْحَى
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٨٥٨* ل ح م * * اللَّحْمُ * معروف و * اللَّحْمَة * أخص منه والجمع * لِحَام * و * لُحُوم * و * لُحْمَانٌ * و * اللُّحْمَة * بالضم القرابة و * لُحْمةُ * الثوب تضم وتفتح ولحمة البازي ما يطعم مما يصيده تُضم وتُفتح أيضا و * المَلْحَمَةُ * الوقعة العظيمة في الفتنة و * المُتَلاَحِمة * الشجة التي أخذت في اللحم ولم تبلغ السمحاق و * المُلْحَم * جنس من الثياب و * لاَحَمَ * الشيء بالشيء ألصقه به و * لَحُم *
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٣٬٣٣٩| | ( اللَّحْمُ ) ، بالفَتْح وعليه اقْتَصَرَ | الجَوهَرِيُّ ، ( ويُحَرَّك ) لُغَةً فيه ، أَوْ أَنَّ فَتْحَ | الحَاءِ من اَجْلِ حَرْفِ الحَلْقِ ، وأَنكَرهُ | البَصْرِيُّونَ ، ( م ) مَعْرُوفٌ ( ج : أَلْحُمٌ ) ، | كأَفْلُسٍ ، ( ولُحُومٌ ، ولِحَامٌ ) ، بالكَسْرِ ، | ( ولُحْمانٌ ) ، بالضَّمِّ ، وأَنشدَ الجَوْهَرِيُّ | لأَبِي الغُولِ يَهْجُو قَومًا : | % ( رَأيتُكُمُ بَنِي الخَذْوَاءِ لَمَّا % | دَنَا
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٥٩١أَلْحَمَ خَرْقَهُ
4 أَلْحَمَ خَرْقَهُ ذ [He closed up the hole thereof with a patch]; meaning a garment, or piece of cloth, and a skin, or hide. (TA in art. رقع.) ― -b2- اِلْحَامُ الجِرَاحَاتِ [The consolidating of wounds]. (K in art. سبع.) -A2- أَلْحَمَهُ عِرْضَهُ (tropical:) He empowered him to revile, vilify, or censure, him: (S, K, TA:) he made his honour, or reputation, to be to him [as] a ↓
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬١٣٠لَحَمَ
لَحَمَ U ( n. ac. لَحْم 1 ),
a. Made fast, solid; soldered ( metal ).
b. [ acc. & Bi ], Smote with.
c. [ pass. ], Was killed, slain.
d. A ( n. ac. لَحْم 1 ), Fed with, nourished on meat.
لَحِمَ
لَحِمَ A ( n. ac. لَحَم 4 ),
a. Was fat, fleshy, chubby.
b. Was fond of meat.
c. Stayed.
لَحُمَ
لَحُمَ U ( n. ac. لَحَاْمَة 22t ),
a. see ( لَحِمَ ) ( a ), ( b ).
لَاْحَمَ
لَاْحَمَ
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٨٬٦١٢لحم
لَحَمَ - يَلْحُمُ - لَحْم - لُحُوْم
لَحَمَ - يَلْحُمُ + كائن + شيئين أو كائنين: يقربهما بعضهما من بعض حتى يتلامسا ثم يجعل بينهما ما يلصقهما ويلزمهما، كلٌ بالآخر
لَحْم: اسم فعل " لَحَمَ - يَلْحُمُ ": اللّحام: وهو كذلك بمعنى مفعول: الشيء الذي كان مؤلفاً من أجزاء أو طبقات، ثم قربت من بعضها ولصقت بإدخال شيء لاصق بينها: وهو اصطلاحاً اللحم
الجذور المجاورةالمجاورة: ١١١ (الإجمالي: ١٤٣)
- دمم
الآيات المشتركة: ٥ · Ve kan
- خنزر
الآيات المشتركة: ٤ · Domuz
- هلل
الآيات المشتركة: ٤ · Boğazlandı
- موت
الآيات المشتركة: ٦ · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…
- بغي
الآيات المشتركة: ٥ · Buğa boğa demektir
- طري
الآيات المشتركة: ٢ · Taze
- مخر
الآيات المشتركة: ٢ · Suyu yaranlar
- ضرر
الآيات المشتركة: ٤ · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir
- حرم
الآيات المشتركة: ٤ · Hiram keçe demektir
- كسو
الآيات المشتركة: ٢ · Sıvının zıddı katı demektir
- أكل
الآيات المشتركة: ٤ · Ekel pas demektir
- أثم
الآيات المشتركة: ٣ · İsm hurmadan yapılan içkidir
الآيات التي ورد فيها(١٢)
… لِلنَّاسِ وَانْظُرْ إِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْمًا فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ قَالَ أَعْلَمُ أَنَّ اللَّهَ عَلَى …
Et
وَهُوَ الَّذِي سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا مِنْهُ لَحْمًا طَرِيًّا وَتَسْتَخْرِجُوا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَهَا وَتَرَى الْفُلْكَ مَوَاخِرَ …
Et
… فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظَامًا فَكَسَوْنَا الْعِظَامَ لَحْمًا ثُمَّ أَنْشَأْنَاهُ خَلْقًا آخَرَ فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ
Et
… سَائِغٌ شَرَابُهُ وَهَذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَمِنْ كُلٍّ تَأْكُلُونَ لَحْمًا طَرِيًّا وَتَسْتَخْرِجُونَ حِلْيَةً تَلْبَسُونَهَا وَتَرَى الْفُلْكَ فِيهِ مَوَاخِرَ …
Et
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | لحم |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | شحم, عظم, دم, جلد |
| Zıt Kök | عظم |
| Çekirdek Özet 1 | Parçaların sıkıca birbirine geçmesi, kaynaşması ve kemiği örten lifli doku |
| Çekirdek Özet 2 | Canlılığın, bedensel varoluşun ve beslenmenin somut dokusu ile haram-helal sınırları |
| Çekirdek Özet 3 | Birbirine kenetlenerek dayanıklı bir bütün oluşturan yapısal ve toplumsal doku |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca tüketilen kas dokusuna indirgeyip kenetlenme, örgü ve dokusal bütünlük kurma boyutunu gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| لح | Sıkışma, yapışma, ayrılmaz biçimde bitiştirme ve tutunma; nitekim لحد kökünde yana kayarak içine gömülme, لحف kökünde bütünüyle sarıp örtme, لحق kökünde arkadan yetişip kenetlenme anlamları görülür | م | Çekirdekteki yapışma ve sıkışma eylemini kuşatıcı, hacimli, lif lif iç içe geçen ve dolgunlaşarak somut bir kütleye dönüşen dokusal kenetlenmeye daraltmıştır |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlama | Dağınık unsurları bir araya getiren, hizaya sokan ve belirli bir hatta bağlayan yönlendirici kuvveti temsil eder |
| ح | Çit, duvar; çevirme, koruma, ayırma | Sınırları belirleyen, unsurları dış etkenlere karşı bir arada tutan ve aralara girmeyi önleyen kuşatmayı ifade eder |
| م | Su; akış, çokluk, derinlik | Yoğunluğu, akışkanlığı, toplayıcı kütleyi ve parçaları birbirine kaynatan içsel dolgunluğu simgeler |
| لحم | Sınırlandırılmış alanda unsurların birbirine yöneltilerek sıkıca kaynatılması | Dağınık iplikçiklerin veya parçaların bir sınır içinde kaynaştırılarak dolgun, lifli ve kopmaz bir kütle/doku meydana getirmesini anlatır |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Birbirine girift biçimde kenetlenen lifli doku; kumaş dokumasında boyuna uzanan çözgü ipliklerinin arasına enlemesine sıkıştırılarak atılan atkı ipliği ve kemiği örten et |
| Cahiliye şiiri kullanımı | A‘şâ, etobur avcı kuşun hızla inişini tasvir ederken kökü et yiyen yırtıcı anlamında kullanmıştır: تَدَلىَّ حَثيثاً كأنَّ الصِّوارَ يتْبَعُهُ أَزْرَقيٌّ لَحِمْ |
| Erken Arapça kullanım | İmrüülkays, süratli bir atın av hayvanlarını peş peşe sıkıştırıp yetişmesini anlatırken kökün türevi olan fiili kullanmıştır: استَلْحَمَ الوَحْشُ على أكسائهـا أهْوَجُ مِحْضيرٌ إذا النَّقْعُ دَخَنْ |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Dīvânu’l-A‘şâ, Dīvânu İmriilqays.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Sami dillerinde لحم kökü, hem fiziksel olarak unsurların birbirine kaynaşması/birleşmesi hem de temel besin maddesi anlamlarını içeren kadim bir köktür. Doğu Sami dillerinden Akadcada lêmu biçimi çiğnemek, yutmak veya tüketmekle ilişkilidir. Batı Sami sahasında ise semantik genişleme belirgindir; İbranicede leḥem (לחם) kelimesi tahıl, ekmek ve genel gıda maddesini karşılarken, aynı kökten türeyen lāḥam fiili savaşmak, boğuşmak (birbiri içine girip kenetlenmek) anlamını taşır. Süryanicede laḥmā (ܠܚܡܐ) yine temel gıda ve ekmek manasındadır. Arapçada ise kök, doğrudan doğruya liflerin birbiri içine geçmesiyle oluşan kas dokusu olan et ve savaşta safların birbirine girmesi anlamına odaklanmıştır. Bu durum, göçebe-bedevi Arap kültüründe temel ve zengin gıda algısının ete, yerleşik tarım toplumlarında (İbrani ve Arami) ise ekmeğe dayanmasıyla oluşan bir anlam kayması ve semantik daralmadır. Temel çekirdek her iki kolda da kaynaşma, tutunma ve hayatta kalmayı sağlayan ana besin dokusudur.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Liflerin birbirine kenetlenmesi ve kütle oluşturması | Dokuma kumaşın atkısı, savaşta kılıçların ve safların birbirine karışması ve kemiği örten et | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice leḥem ve Süryanice laḥmā ile eşkökenlilik | Diğer Batı Sami dillerinde temel gıda ekmek iken, Arapçada et ve dokusal kaynaşma merkezdedir | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik köklerde besin ve çiğneme tasvirleri | Çiğnenebilir doku ve hayati gıda maddesi bağlantısı | Muhtemel |
المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Gesenius Hebrew Grammar.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| لحم | Anlamlı | Et, kaynaşma, kenetlenme | Kemiği örten lifli kütle, dokuma atkısı ve safların birbirine girmesi | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| لمح | Anlamlı | Anlık bakış, parıldama | Gözün hızla bir noktaya dikilip hemen ayrılması | Kur'an'da geçer; algısal temas bağı |
| حلم | Anlamlı | Olgunlaşma, sükûnet, rüya | Duyguların kontrol altına alınıp nefsin dinginliğe kavuşması | Kur'an'da geçer; içsel yatışma ve kenetlenme |
| حمل | Anlamlı | Taşımak, yüklenmek | Bir kütleyi veya sorumluluğu üzerine alıp götürmek | Kur'an'da geçer; kütlesel yüklenme bağı |
| ملح | Anlamlı | Tuzlu olmak, beyazlık, lezzet | Gıdayı koruyan ve bozulmasını önleyen mineral tat | Kur'an'da geçer; gıdayı koruma ve tat bağı |
| محل | Anlamlı | Kuraklık, kısırlık, hile | Yağmurun kesilmesiyle toprağın sertleşip verimsizleşmesi | Kur'an'da geçer; dokunun kuruyup çözülmesi zıtlığı |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| لحم | Merkez | Bedensel doku ve lifli kütle | Parçaların iç içe geçip kaynaşmasıyla oluşan yumuşak, besleyici ve hareket ettirici lifli yapı | Canlı organizmanın et dokusu ve dokusal kenetlenme |
| شحم | Komşu | Yağ dokusu | Lifli veya kaslı olmayıp hücresel enerji deposu olan akışkan ve eriyen yağ tabakası | Liften ve hareket ettirici kas dokusundan yoksun yoğun yağ |
| عظم | Komşu | İskelet ve sert dayanak | Yumuşak ve lifli dokuyu taşıyan, biçim veren sert ve kireçli iskelet yapısı | Vücudun çatısını oluşturan sert kemik dokusu |
| دم | Komşu | Sıvı yaşam özü | Dokular arasında dolaşan, canlılığı taşıyan akışkan madde | Lifli bir yapı kurmayıp sürekli devridaim halinde olan kan |
| جلد | Komşu | Dış örtü ve koruma | Kas dokusunun üzerini bütünüyle örten, suya ve dış etkenlere dayanıklı deri tabakası | İç dokuyu muhafaza eden sınır zarı ve deri |
| عظم | Zıt | Sertlik ve katılık | Kemiğin sert, eğilmez ve çatı işlevi görmesine karşılık etin yumuşak, sarıcı ve doldurucu olması | Yapısal sertlik ve çatı ile dolgun lifli örtü karşıtlığı |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | لحم | Et, dokuma atkısı, kenetlenme | Liflerin birbiri içine girmesiyle oluşan organik kas ve gıda dokusu | Kesin |
| Latince | Caro, Textura | Et, organik doku; dokuma | Bedenin et dokusunu ve parçaların birbirine örülmesini karşılar | Güçlü |
| İngilizce | Flesh, Meat, Texture | Et, canlı dokusu, dokusal yapı | Hem besin maddesi hem bedensel et hem de dokusal örgü anlamlarını taşır | Güçlü |
| Almanca | Fleisch, Gewebe | Et, beden dokusu, doku | Kas dokusu ve biyolojik/tekstil doku kavramını eşzamanlı verir | Güçlü |
| Fransızca | Chair, Viande, Tissu | Beden eti, tüketilen et, doku | Canlı bedenin etini ve yapısal dokusunu ifade eder | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Kluge Etymologisches Wörterbuch, Dictionnaire Littré.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| Haram kılınan gıda (ör. domuz eti) | Hükmen necis ve tüketimi yasaklanmış kas dokusu | Şeriat hükümleri ve helal-haram gıda sınırları bağlamında (Bakara 2:173, Mâide 5:3, En'âm 6:145) |
| Deniz ürünü ve taze rızık | Çürümeden, taze ve helal tüketilen deniz canlısı eti | İlahi lütuf, nimet ve yaratılış ayetleri bağlamında (Nahl 16:14, Fâtır 35:12) |
| Cennet nimeti ve ziyafet | Mükâfat olarak sunulan temiz ve leziz kuş ve av eti | Uhrevi mükâfat ve cennet tasvirleri bağlamında (Tûr 52:22, Vâkıa 56:21) |
| Biyolojik inşa ve kemiğin giydirilmesi | İskeleti örten, hareket sağlayan embriyolojik kas dokusu | İnsanın ve canlının fiziki yaratılış merhaleleri bağlamında (Bakara 2:259, Mü'minûn 23:14) |
| İbadet nesnesi kurbanlıklar | Takvaya ulaşmada vesile kılınan kurban eti | Hac ibadeti ve kurbanın manevi amacını açıklama bağlamında (Hac 22:37) |
| Gıybet ve ahlaki çirkinlik | Kardeşlik bağını parçalayan ölü eti metaforu | Toplumsal ahlak ve hürmet sınırlarının korunması bağlamında (Hucurât 49:12) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Diriliş (ba‘s) ve yaratılış | Çürüyüp dağılan et ve kemiklerin yeniden bir araya getirilerek iade edilmesi | Bedensel ayniyetin korunması ve cismani diriliş |
| Fıkıh | Helal ve haram gıdalar ile kurban | Hangi hayvanların etinin helal olduğu, boğazlama şartları ve kurban etinin taksimi | Temiz (tayyib) ve necis dokuların hukuki ayrımı |
| Tefsir | Embriyoloji ve ahlak metaforu | Kemiğin etle giydirilmesi merhalesi ve gıybetin ölü kardeşin etini yemeye benzetilmesi | Biyolojik inşa süreci ve dokunulmaz kişilik hakları |
| Hadis | Aşırı tüketimden sakınma ve soy bağı | Çok et yiyen ev halkının yerilmesi ile akrabalık bağının dokuma gibi kenetlenmesi | İtidal, sıla-i rahim ve nesep bağının sımsıkı örülmesi |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Kurban ibadeti ve takva | Fedakarlık ve sembol | Ritüelin zahiri boyutu | Kurbanın et ve kanının değil, adayanın takvasının Allah'a ulaşması bilinci | Kesin |
| İlmi | Biyoloji ve anatomi | Kas ve hareket dokusu | İskeleti örtme ve devinim sağlama | Kemiğin üzerine gerilen lifli yapı sayesinde canlılığın mekanik işlev kazanması | Kesin |
| Siyasi | Toplumsal birlik ve dayanışma | Dokusal kenetlenme (lahmetün) | Parçalanmayı önleyen yapı | Bireylerin dokuma iplikleri gibi birbiri içine geçerek sarsılmaz bir birlik kurması | Güçlü |
| İktisadi | Helal gıda pazarı ve hayvancılık | Temel protein ve tüketim maddesi | İhtiyaçların karşılanması | Gıda zincirinde temiz, sağlıklı ve şeriata uygun et üretim ve dağıtımı | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kompozit malzeme ve lifli polimer matris | Rijit bir iskeletin arasına dolgulanarak gerilme ve çekme direnci sağlayan esnek ve kenetli matris doku | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Toplumsal kohezyon ve sosyal doku | Bireyleri gevşek bir yığın olmaktan çıkarıp birbirine bağlayan, aralarındaki bağları sıkılaştıran kurumsal ve ahlaki dayanışma | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü sadece kasaplık bir hayvan ürünü veya sofradaki besine indirgeyerek dokusal kenetlenme, örgü ve organik örtü boyutunu yok saymak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kemiği giydiren organik hareket örtüsü, helal rızkın taze kaynağı, kurbanla sınanan takva vesilesi ve insan onurunu koruyan dokunulmazlık alanı |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Gıybet ayetindeki bedensel teşbihi sadece edebi bir süs sanıp arkadan çekiştirmenin toplumsal dokuyu parçalayan fiili bir cinayet olduğunu kavrayamamak; kurbanı sadece et dağıtımı zannetmek |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Canlılığın somut biyolojik inşası ile toplumsal ve ahlaki dokunulmazlığın sınırlarını aynı dokusal mantık üzerinden zihinde birleştirmeyi sağladığı için önemlidir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Yaratılış ve embriyoloji ayetlerinde (Mü'minûn 23:14), yiyecek ve içeceklerin helal-haram sınırlarında (Bakara 2:173), kurban ahkamında (Hac 22:37) ve ahlak ilkelerinde (Hucurât 49:12) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Canlının sadece kemikten ibaret kuru bir çatı olmadığını; etin o iskeleti işlevsel, estetik ve dinamik kılan bir örtü olduğunu göstererek kurban ibadetinin de et tüketimine değil manevi bilince dayandığını hatırlatır. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamDağınık liflerin ve parçaların sıkıca birbirine geçerek kaynaşmasıyla oluşan dokuma atkısı ve kemiği örten et tabakası.
- Soyut anlamAyrışık unsurların kopmaz bağlarla birleşip dayanıklı, esnek ve yekpare bir toplumsal veya ahlaki bütün meydana getirmesi.
- Sistematik karşılıkSert ve biçimsel yapıyı (iskelet/kanun) sararak ona hareket, estetik ve canlılık kazandıran tamamlayıcı organik doku.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde nihai organik veya toplumsal dokuyu simgeler. boyuna uzanan taşıyıcı unsurları (çözgü/iskelet), enlemesine araya girip kaynaşan lifleri veya atkı ipliklerini temsil eder. Bu unsurlar tensör çarpımı () ile birbirine kenetlenerek bir doku örer. katsayısı parçaları bir arada tutan kohezyon ve ahlaki/biyolojik kaynaşma şiddetini ifade eder. Toplam sembolü () çok sayıdaki lifin birleşerek tek bir kütleye dönüşmesini gösterir.