لقف

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ل-ق-فالصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ١٢ · الآيات: ٣ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».وحيصنعحيثلقفلقييمنعصوسحرتَلْقَفُموسىكيدأتي

الجذرالصيغ ٢الآيات ٣السور ٣المجاورة ١٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

لقف

ل - ق - ف

جذر
  • الورود: ٣
  • الآيات: ٣
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ١١

معناه في القرآن: Kapar

ملاحظاتي

المعاجم(١١)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٧٠٨
القاف واللام والفاء معهما ق ل ف، ف ل ق، ل ق ف، ق ف ل، ل ف ق مستعملات قلف: القَلَفُ: مصدر الأقلف. والقُلْفَةُ: جليدة القلف. والقَلْفُ: اقتلاع الظفر من أصله، والقُلْفةِ من أصلها، قال: يقتَلِفُ الأظفار عن بنانه لقف: اللَّقْفُ: تناول شيء يرمى به إليك. ولَقَّفَني تلقيفاً فلَقَفْتُه وتَلَقَّفْتُه والتَقَفْتُه أعم، قال الله تعالى: "فإذا هي تَلْقَفُ ما يأفكون". ورجل لَقْفٌ ثقفٌ أي سريع الفهم لما يرمى
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦١٧
لَقِفْتُ الشيء بالكسر ألْقَفُهُ لَقَفاً، وتَلَقّفْتُهُ أيضاً، أي تناولته بسُرعة. يقال رجلٌ ثَقْفٌ لَقْفٌ، أي خفيفٌ حاذقٌ. واللقفُ بالتحريك: سقوطُ الحائط. وقد لَقِفَ الحوضُ لَقَفاً، أي تهوَّر من أسفله واتّسَع. وحوضٌ لَقِفٌ. قِال خويلد: كابي الرَمادِ عظيمُ القِدْرِ جَفْنَـتُـه حينَ الشتاءِ كحوضِ المَنْهَلِ اللَقِفِ واللَقيفُ مثله. ومنه قول أبي ذؤيب: فلم تَرَ غيرَ عادِيَةٍ لِـزامـاًكما
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٩٬٣٤٢
ق ل ف قلف ، قفل ، لقف ، لفق ، فلق ، فقل : مستعملات . قلف : قال الليث : القَلَف : مصدر الأقلف . والقَليفة : الجُلَيْدة . والقَلْف : جَزْم اقتلاع الظُفْر من أصله ، واقتطاع القلْفة من أصلها ، وأنشد : يقتلف الأظفار عن بَنانِه وقال أبو مالك : القِلَّف والقِنَّف وَاحد ، وهو الغِرْيَن والتِّقْن : إذا يَبِسَ . ويقال له : غِرينٌ : إذا كان رَطْباً . ونحو ذلك قال الفراء : ومثلهُ حِمَّص وقِنَّب ، ورجل خِنّب
رابط المدخل

ق ل ف قلف ، قفل ، لقف ، لفق ، فلق ، فقل : مستعملات . قلف : قال الليث : القَلَف : مصدر الأقلف . والقَليفة : الجُلَيْدة . والقَلْف : جَزْم اقتلاع الظُفْر من أصله ، واقتطاع القلْفة من أصلها ، وأنشد : يقتلف الأظفار عن بَنانِه وقال أبو مالك : القِلَّف والقِنَّف وَاحد ، وهو الغِرْيَن والتِّقْن : إذا يَبِسَ . ويقال له : غِرينٌ : إذا كان رَطْباً . ونحو ذلك قال الفراء : ومثلهُ حِمَّص وقِنَّب ، ورجل خِنّب : طويل . وقال النضر : القَلْف : الجلال المملوءة تَمْراً ، كل جُلَّة منها قَلْفة ، وهي المقلُوفة أيضاً ، وثلاثُ مَقْلوفات ، كلُّ جُلّة مَقْلوفة ، وهي الجِلال البَحْرانية . قال : واقتلفْتُ من فلانٍ أربع قَلَفَات وأربعَ مقلُوفات ، وهو أن تأتي الجُلَّة عند الرجل فيأخذها بقولِه منه ولا تكيلها . لقف : الليث : اللَّقْف : تَناوُل الشيء يُرمَى به إليك . تقول : لقَّفَني تلقيفاً فلقِفْتُه والتقَفْتُه . ورجلٌ لَقْف ثَقْف ، أي : سريع الفَهم لما يُرمَى إليه من كلامِ باللسان ، وسريعُ الأخذ لما يُرمَى إليه باليد . وقال العجاج : مِن الشمالِيلِ وما تَلَقَّفا يصف ثوراً وحشيّاً وحَفْرَه كِناساً تحت الأرطاة وتلقَّفَه ما ينهار عليه ورَمْيهُ به . وقال ابن السكيت في باب فَعْل وفَعَل باختلاف المعنى : اللَّقفِ ، مصدرُ لقِفْتُ الشيءَ أَلقَفُه لَقْفاً : إذا أَخذتَه فأكلتَه أو ابتلعته . ويقال : رجل ثَقْف لَقْفِ : إذا كان ضابطاً لما يحويه قائماً به . ورَوَى أبو عبيد عن الأحمر : إنّه لثَقْف لَقْف ، وثَقِف لَقِف ، وثقيف لَقيف ، بيِّن الثَّقافة واللَّقافة . وقال الله جلّ وعزّ : ( فَإِذَا هِىَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُونَ ) ( الأعراف : 117 ) ، وقرىء : ( فإذا هي تَلَقَّف ) . قال الفرّاء : لقِفْتُ الشيءَ أَلقَفُه لَقْفاً ولَقَفاناً ، قال : وهي في التفسير تبتلع . أبو عبيد : الحوضُ اللقِّيف : الملآن . وقال شمر : قال أَبو عمرو الشيبانيّ : اللقيف : الحوض الذي لم يُمْدَر ولم يُطيَّن ، فالماء ينْفجِر من جوانبه . وقال الأصمعيُّ : هو الذي يتلجّف من أَسفله فيَنهار وتَلجُّفه : أَكلُ الماء نواحيَه . وقال أبو الهيثم : اللقيف من الملآن أشبهُ منه بالحوض الذي لم يُمْدَر يقال : لقِفْتُ الشيءَ ألقَفُه لَقْفاً فأنا لاقِف ولَقيف ، فالحَوْض لَقِفَ الماء فهو لاقف ولَقيف . قال : وإن جعلتَه بمعنى ما قال الأصمعي أنَّه تلجَّف وتَوَسّع ألجافُه حتى صار الماء مجتمعاً إليه فامتلأت ألجافُه كان حَسَناً . وقال الليث في اللقيف مثل قول أبي عمرو . وقال أبو ذؤيب : كما يتهدمُ الحوضُ اللَّقِيفُ وقال أبو عبيدة : التلقيف : أن يخبط الفرسُ بيديه في اشتقاقه لا يقلُّهما نحوَ بطنه . قال : والكَرْوُ مثل التلقيف . وقال أبو خراش : كأبي الرَّماد عظيمُ القِدْر جفنَته عند الشّتاء كَحوض المنْهِل اللقفِ هو مثل اللَّقيف . وقال أبو وَجْزَة : قد شاع في الناس فيما يذكران به وهي الأديم وأنَّ الحوضَ قد لقفا شمر عن ابن شميل : إنهم ليُلقِّفونَ الطعامَ ، أي : يأكلونه ، ولا تقول يتلقّفونه . وأنشد : إذا ما دعيتم للطعام فلقِّفوا كما لقفَتْ زُبٌّ شآميَّةٌ حُرْدُ والتلقيف : شدَّة رفعِها يدَها كأنها تمدُّ يَداً ، ويقال : تلقيفُها : ضربُها بأيديها لبّاتِها ، يعني الجِمالَ في سيرها . فلق : قال الله جل وعزّ : ( ) ( الفلق : 1 ) . قال الفراء : الفَلَق : الصُّبح ، يقال : هو أبيَنُ من فَلق الصبح وفَرَق الصبح . وقال الزجَّاج : الفَلق : بيان الصُّبح . قال : وقيل : الفَلق : الخَلْقُ . قال الله تعالى : ( فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَى ) ( الأنعام : 95 ) ، وكَذلك فَلقَ الأرضَ بالنّبات ، والسَّحاب بالمطر ، وإذا قلتَ الخَلْقَ تَبيّنَ لك أن أكثره عن انفلاق ، فالفَلق : جميعُ المخلوقات . وفَلقُ الصُّبح من ذلك . ثعلب عن عمرو عن أبيه قال : الفَلق : جهنّم ، والفَلق : الصبح . والفَلق : بيان الحقّ بعد إشكال . وقال الأصمعيّ : الفَلق : المطمئنُّ من الأرض بين المرتفعين . وأنشد : وبالأُدم تُحدى عليها الرحالُ وبالشَّوْل في الفَلق العاشبِ والفَلق : المِقْطرة أيضاً . الحرَّاني عن ابن السكيت قال : الفَلْق : مصدَرُ فلقتُ أفلِقُ فَلْقاً . وسمعتُ ذاك مِن فَلْق فيه . أبو عبيد عن الأصمعي : الفُلوق : الشُّقوق ، واحدها فلَق محرّك . وقال أبو الهيثم : واحدها فَلْق ، وهو أصوَبُ مِن فَلق . وقال ابن السكيت : الفِلق : الداهية . وأنشد : إذا عَرَضَتْ داوِيَّةً مُدْلهمّةٌ وغَرَّدَ حادِيها فَرَيْنَ بها فِلقا أي : عَمِلن بها داهيةً مِن شدّة سيرها . ابن الأنباري : أراد عمِلن بها سيراً عَجَباً . والفِلق : العجَب . قال : والفِلق : القضيب يُشَق فيُعمل منه قَوْسان ، فيقال لكلِّ واحدة فِلق . أبو نصر ، يقال : كان ذلك بفالق كذا وكذا ، للمنحدِر بين رَبْوَتين . ويقال : مَرَّ يَفتَلِق بالعَجَب ، أي : يأتي بالعَجَب . ويقال : أفلَق فلانٌ اليوم وهو يُفلِق : إذا جاء بعَجَب . أبو عبيد عن الكسائيّ : جاءنا بعُلَق فُلق ، وقد أعلقْتَ وأَفلقْتَ ، وهي الداهية أيضاً . وقال غيره : أعطِني فِلقةَ الجَفْنة وفِلق الجَفْنة ، وهو أحد شِقَّيها إذا انفلقَتْ . وفالق : اسم موضع . وقال الليث : فَلقتُ الفُسْتُقة وغيرَها فانفَلقَتْ . والفِلقة : كِسْرة مِن خبز وشاعر مُفْلِق : يجيء بالعجائب في شِعره . ورجل مِفلاق دنيٌّ رذلٌ قليل الشيء . والفَليق : عِرْق في العَضُد . وقال غيره : الفَليق : ما بين العِلْباوين ، وهو أن ينفلق الوَتر بين العِلباوَين ، ولا يقال في الإنسان . وأنشد : فَلِيقُها أجرَدُ كالرمْحِ الضلِعْ وقيل : الفَليق : هو المطمئنُّ في باطن عُنُق البعير . والفَيْلَق : الجيش العظيم . قال الكُميت : في حَوْمَة الفَيْلق الجأواءِ إذ نزلَتْ قسْرٌ وهيضَلُها الخشخاشُ إذ نزلوا وقال النضر : الفَلقة في عدو البعير مثل الرّبَعة ، يقال : افتلق الجمل فَلقةً . ويقال : يا للفليقة ويا لللأفيكة إذا جاءَ بشيء منكر . اللحياني : كلّمني فلان من فَلق فيه وفِلق فيه ، والفتح أكثر . قال : ويقال : خلّيتُه بفالق الوَرْكاء ، وهي رملةٌ ، ويقال : كأنه فلاقَة آجُرَّة ، أي : قطعة . ويقال : فَلقَتِ النَّخلة : إذا انشقت عن الكافور ، وهو الطَّلْع ، وهي نخلةٌ فالق ونخْلٌ فُلَّق ، ويقال : قُتِل فلان أفلق قِتْلة ، أي : أشدَّ قِتلة . وما رأيتُ سيراً أفلق مِن هذا ، أي : أَبعَدَ . وفُلاق البيضة : ما تَفَلّق منها . وسمعتُ أعرابياً يقول للبنٍ كان محقوناً في السِّقاء ، فضرَبه حرُّ الشمسِ فتقطَّع : إنه للبنٌ متفلِّق ومُمْذَقِرٌّ ، وهو أن يصير اللبنُ ناحيةً والماء ناحية ، ورأيتُهم يَكرهون شُرب اللبن المتفلّق . ثعلب عن ابن الأعرابي : جاء فلان بالفُلقانِ ، أي : بالكَذِب الصُّراح ، وجاء بالسُّماق مِثله . وفي ( النوادر ) : تَفَيْلَم الغلام ، وتَفَيْلق ، وتَفَلق ، وخَنْزَرَ : إذا ضَخُم وسَمِن . وفي حديث الدجّال وصفته : ( رجل فَيلَق ) هكذا رواه القتَيبيّ في ( كتابه ) بالقاف . وقال : لا أعرف الفَيلق إلاّ الكتيبةَ العظيمة . قال : فإنْ جَعَله فيْلَقاً لِعظمه فهو وجهٌ إنْ كان محفوظاً ، وإلاّ فهو الفيْلَم بالميم بمعنى العظيم . قلت : والفَيْلم والفيْلق : العظيم من الرجال . ومنه يقال : تَفيْلق الغلام وتَفيْلم بمعنى واحد . لفق : قال : اللّفق : خياطةُ شُقتَين تَلفِق إحداهما بالأخرى لَفقاً . والتلفيق : أعمّ ، وكلاهما لِفقان ما داما منضمَّين ، فإذا تباينا بعد التلفيق قيل : قد انفتق لفقهما . ولا يلزمُه اسمُ اللفق قبلَ الخياطة . وقال غيره : اللفَاق جماعة اللفق . وأنشد : ويا رُبَّ ناعمةٍ منهم تشُدُّ اللفَاقَ عليها إزارا وقال المؤرج : يقال للرجلين لا يفترقان : هما لفِقان . وفي ( النوادر ) : تأفّقْتُ بكذا وتلفّقْتُ به ، أي : لَحِقْتُه . قال شمِر في قول لقمان : ( صَفّاق أفَّاق ) ، قال : رواه بعضهم : ( لفّاق ) . قال : واللفّاق : الذي لا يدرك ما يطالب . يقال : لفق فلانٌ ، أي : طلب أمراً فلم يدركه . قال : ويفعل ذلك الصَّقر إذا كان على يدَي رجلٍ فاشتهى أن يُرسله على الطير ، ضربَ بجناحيه ، فإذا أرسله فسبقه الطيرُ فلم يدركه فقد لفق . قال : والدِّيك الصفّاق : الذي يضرب بجناحيه إذا صوَّت . قفل : قال الليث : القفل معروف ، وفِعله الإقفال وقد أقفلتُه فاقتفل . والمقتَفِل من الناس : الذي لا يُخرج من بين يديه خيراً ، وامرأة مقتفِلة . والقَفلة : إعطاؤك إنساناً الشيءَ بمرّة ؛ أعطيتُه ألفاً قَفلة . وقال ابن دُريد : درهمٌ قَفلةٌ ، أي : وازن ، الهاء أصليّة . قلت : وهذا مِن كلام أهل اليمن . والقفلةُ : شجرة معروفة . وجمعُها قفل نبت في نجود الأرض وتيبس في أول الهيج . وقال معقِّر بن حمارٍ البارقيّ لبنتٍ له بعدما كفّ بصره وقد سمع صوت راعدةٍ : ( وائلِي بي إلى جانب قفلة ؛ فإنها لا تنبت إِلا بمَنجاة من السيل ) . وقال ابن السكيت : يقال لما يبس من الشجر : القفل ؛ وكذلك قال أبو عبيد . وأنشد : فخرّت كما تتابعُ الريحُ بالقفلِ قال : القَفْل : جمع قفلة ، وهي شجرةٌ بعينها تهيج في وَغْرة الصَّيف ، فإذا هبت البوارحُ بها قلعْتها وصيرتها في الجوّ . وقال الليث : القفول : رجوع الجند بعد الغزو ، وقد قَفَلوا يقفلُون قفولاً ، وهم القَفل بمنزلة القَعَد ، اسمٌ يَلزمهم ، والقَفْل أيضاً : القُفول ، واشتُقَّ اسمُ القافلة من ذلك ، لأنهم يقفُلون . قلت : سُمِّيت القافلة وإن كانت مبتدئةَ السّفَر قافلةً تفاؤلاً بقَفُولها عن سَفَرها ، وظَنَّ القتيبيّ أنّ عَوامّ الناس يَغلَطون في تسميتهم المنشِئين سفراً قافلةً . وقال : لا تسمَّى قافلةً إلاَّ منصرفةً إلى وطنها . وهو عندي غلطٌ ، لأنَّ العرب لم تزلْ تسمِّي المنشئة للسَّفَر قافلةً على سبيل التفاؤل ، وهو سائغٌ في كلام فُصَحائهم إلى اليوم . وقال ابن السكيت عن أبي عمرو : أقفلتُ البابَ فهو مُقفَل ، ولا يقال : مقفول . وأقفلتُ الجندُ مِن غزوهم . وقد قَفلوهم يقفلُون قَفولاً وقَفلاً . وقد أقفَله الصَّوْمُ : إذ أيبسه . وأقفلتُ الجِلْد : إذا أيبستَه . وخيلٌ قوافلٌ ضوامر . واستقفل فلانٌ : إذا بخل فهو متقفلٌ . والقفيل : السَّوط المفتول . وقال : قمت إليه بالقفيل ضربا وقال أبو زيد : كم تقفل هذا ، أي : كم تحزُره ، وهو القَفْل وكم تثقُله مثله . ويقال للفرس إذا ضَمَر : قَفَل يقفُل قُفولاً ، وهو القافل والشازِب والشاسِب . وقال ابن شُميل : قَفَل القومُ الطعامَ وهم يقفُلون ، ومكَر القومُ : إذا احتَكَروا ويمكرون . رواه المصاحفي عنه . وفي ( نوادر الأعراب ) : أقفلتُ القومَ في الطرِيق . قال : وقفلتُهم بعيني قَفَلاً : أتبعتهم بَصري ، وكذلك قذَذْتهم . وقالوا في موضعٍ : أقفلتُهم على كذا ، أي : جمعتهم . فقل : قال ابن شميل في كتاب ( الزرع ) : الفَقْل : التذرية بلغة أهل اليمن . يقال : فَقَلوا ما دِيسَ مِنْ كُدْسِهم ، وهو رَفْع الدقّ بالمفقَلة ، وهي الحِفراة ، ثمَّ نثره . قال : ويقال : كانت أرضهم العامَ كثيرة الفَقْل ، أي : كثيرة الرَّيْع ، وقد أَفْقَلْت أرضهم إفْقالاً . والدّقّ : ما دِيسَ ولم يذَرّ . ولا أحفَظُ الفَقْل لغير ابن شُمَيل . ابن الأعرابيّ : المقفال من النخيل : التي تحاتَّ ما عليها من الحمل . قلف : يقال : قلبٌ أقلفُ : إذا لم يَع خيراً ، كأنّه مُغَشى مُغَطًّى لا يدخُله وعظ . وهي القُلْفة والقلفة . وقلفت الجُلّةَ : إذا قشرتَها عما فيها من تمر مكنوز وهو القليف .

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٢٣
- لقفت الشيء ألقفه، وتلقفته: تناولته بالحذق، سواء في ذلك تناوله بالفم أو اليد. قال: ﴿فإذا هي تلقف ما يأفكون﴾ [الأعراب/117].
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٢
ل ق ف لقّفته الشيء فلقفه والتقفه وتلقّفه وتلقّفت الكرة برأس الصولجان‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٬٩٨٧
اللَّقْفُ: تناوُل الشيء يرمى به إليك. تقول: لَقَّفَني تَلْقِيفاً فلَقِفْته. ابن سيده: اللَّقْفُ سرعة الأَخذ لما يرمي إليك باليد أَو باللسان. لَقِفَه، بالكسر، يلقَفه لَقْفاً ولَقَفاً والتقَفه وتَلقَّفه: تناوَله بسرعة؛ قال العجاج في صفة ثور وحْشِيّ وحَفْره كِناساً تحت الأَرْطاةِ وتلقُّفه ما يَنْهار عليه ورمْيه به: من الشَّمالِيل وما تَلقَّفا أَي ما يكاد يقع عليه من الكناس حين يَحفِره تَلقَّفه فرَمى
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٧٢
* ل ق ف * * لَقِفَ * الشيء من باب فهِم و * تَلَقَّفَهُ * أي تناوله بسرعة
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٬٨٦٠
لقفه، كسمعه لقفا بالفتح ولقفانا، محركة وهذه عن الفراء: تناوله بسرعة هكذا نقله الجوهري عن يعقوب، وقال غيره: اللقف: تناول الشيء يرمى إليك، وفي المحكم اللقف: سرعة الأخذ لما يرمى إليك باليد، أو باللسان، وقال غيره: اللقف أن تأخذ شيئا فتأكله وتبتلعه، وقرأ ابن أبي عبلة تلقف بسكون اللام، ورفع الفاء على الاستئناف. ويقال: رجل ثقف لقف، بالفتح وعليه اقتصر الجوهري وزاد اللحياني: رجل ثقف لقف، وثقيف لقيف ككتف
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣١٤
لَقِفَهُ 1 لَقِفَهُ ذ He seized it, or took it quickly; (S, M, K;) namely, a thing thrown to him with the hand, or said to him. (M, TA.) See also last sentence of 1 in art. حنك. تَلَقَّفَهُ مِنْ فَمِهِ 5 تَلَقَّفَهُ مِنْ فَمِهِ ذ He caught it and retained it quickly, [i. e., what he said,] from his mouth. (TA.)
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٤٤٥
لَقِفَ لَقِفَ A ( n. ac. لَقْف 1 , لَقَفَاْن 36 ), a. Seized; snatched away. b. ( n. ac. لَقَف 4 ), Fell, collapsed. لَقَّفَ لَقَّفَ II , a. Swallowed, gulped down. تَلَقَّفَ تَلَقَّفَ V , a. see I & II. اِلْتَقَفَ اِلْتَقَفَ VIII , a. see I (a) . لَقْف لَقْف 1 , a. see 5 (a) . لَقَف لَقَف 4 , ( pl. أَلْقَاْف 38 ), a. Wall, side. لَقِف لَقِف 5 , a. Quick, sharp. b. Decaying,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٩٬٣٥٩
لقف لَقِفَ - يَلْقَفُ لَقِفَ - يَلْقَفُ + كائن + شيئاً: يلتقطه بسرعة واتقان، بيده أو بفمه أو ما شابه ،ثم يضمه إليه أو يلقمه ويبتلعه واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " أخذ الشيء ولقطه وضمه وحمله لنقله والتصرف به " وهي: أَخَذَ - يَأخُذُ، لَقِفَ - يَلْقَفُ، لَقَطَ - يَلْقُطُ، نَسَرَ - يَنْسُرُ (نَسَرَ - يَنْسِرُ)، خَطِفَ - يَخْطَفُ، نَاشَ -
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٢ (الإجمالي: ١٩)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. لقي

    الآيات المشتركة: ٣ · “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır

  2. عصو

    الآيات المشتركة: ٢ · Asân

  3. أفك

    الآيات المشتركة: ٢ · Fek alt veya üst çene demektir

  4. موسى

    الآيات المشتركة: ٢ · Musa

  5. صنع

    الآيات المشتركة: ١ · İmal ederler

  6. حيث

    الآيات المشتركة: ١ · Hayese sürülmüş tarla demektir

  7. كيد

    الآيات المشتركة: ١ · Tuzak demektir

  8. فلح

    الآيات المشتركة: ١ · Felah “Felh” toprağın yarılmışı, çatlak toprak demektir

  9. سحر

    الآيات المشتركة: ١ · Kesilmiş koyunun akciğeri demektir

  10. يمن

    الآيات المشتركة: ١ · Sağ yandır

  11. وحي

    الآيات المشتركة: ١ · İşaretleşmek için yakılan ateştir

  12. أتي

    الآيات المشتركة: ١ · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır

الآيات التي ورد فيها(٣)

  1. وَأَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى أَنْ أَلْقِ عَصَاكَ فَإِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُونَ

    Kapar

  2. فَأَلْقَى مُوسَى عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُونَ

    Kapar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökلقف
YapıÜçlü kök
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerلقط, لقم, بلع, ابتلع
Zıt Kökلفظ
Çekirdek Özet 1Atılan veya fırlatılan bir şeyi yere düşmeden, havada çeviklik ve maharetle elle yahut ağızla anında kapıp tutmak
Çekirdek Özet 2Batılın, illüzyonun ve hilenin ortaya attığı sahte varlığı hakikat vasıtasıyla derhal yakalayıp bütünüyle hükümsüz kılarak yutmak
Çekirdek Özet 3Bir sisteme dışarıdan yöneltilen sahte veya yapay tehditlerin sistemin öz mekanizması tarafından eşzamanlı olarak etkisizleştirilip massedilmesi
Kritik Hata RiskiEylemi sadece kör bir fiziki oburluk veya sıradan bir yutma (بلع) zannederek, kökün içerdiği atılanı karşılama, hız, maharet ve hileyi havada iptal etme nüansını gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
لقİki varlığın temas etmesi, karşılaşması, bir şeye aniden denk gelip onu alma veya yakalama; nitekim لقي kökünde karşılaşma, لقط kökünde yerden rasgele alma, لقم kökünde ağza alıp çiğneme ve لقح kökünde temasla dölleme anlamları esastırفAğız, açıklık ve dış kenar imgesi eklenerek temas ve alma eylemi, kendisine doğru fırlatılan veya savrulan bir nesneyi dışarıdan hızla kapma, ağız yahut çevik bir uzuvla yakalayıp içine alma boyutuna daralmış ve özelleşmiştir

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaHareketin bir amaca sevk edilmesi, yönlendirici irade ve uzanma dinamizmi
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırNesnenin bir noktada odaklanması, toplanması, kaçamayacağı dar bir hatta hapsedilmesi
فAğız; söz, açıklık, kenarYakalanan şeyin açıklıktan içeri çekilmesi, yutulması veya ağız/çene hamlesiyle kuşatılması
لقفBir amaca yönelerek (ل) dar ve odaklanmış bir alanda toplayıp (ق) ağız veya kavrayıcı bir açıklıkla içine çekme (ف) hareketiKendisine doğru yönelen veya ortalığa saçılan bir nesneyi hedeflenmiş bir refleksle yakalayıp açıklıktan içeri alarak görünmez kılma sürecini tasvir eder

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kimseye doğru fırlatılan, atılan ekmek veya nesneyi havada çeviklikle yakalamak; topu çevgân sopasıyla havada karşılayıp kapmak; su sızdıran havuzun duvarındaki yarıklardan suyun fışkırması (حوض لقيف)
Cahiliye şiiri kullanımıالرَّاعي النُّمَيْري ve العجاج gibi erken dönem şairlerinin şiirlerinde geçer; العجاج yaban öküzünün kazdığı sığınaktaki toprak döküntülerini hızla savurup kapmasını şu mısra ile tasvir eder: من الشماليل وما تلقفا
Erken Arapça kullanımErken hadis rivayetlerinde bir sözü duyulduğu anda ezberleyip kavramak anlamında تلقفت التلبية من في رسول الله şeklinde kullanılmış; ayrıca zeki ve refleksleri güçlü kimseler için رجل ثقف لقف nitelemesi yapılmıştır

المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça لقف kökü, Sami dillerinin batı ve güney kollarında çoğunlukla alma, yakalama, toplama ve bir araya getirme semantik matrisiyle irtibatlıdır. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice/Süryanice) doğrudan l-q-p biçiminde yaygın bir üçlü kök yerine, aynı ikili çekirdekten türeyen ve yerden toplamak, bir araya getirmek anlamına gelen לקט (l-q-ṭ) kökü baskındır; İbranicede lâqaṭ (לָקַט) ve Süryanicede ləqaṭ (ܠܩܛ) kelimeleri meyve, başak veya nesneleri devşirmeyi ifade eder. Arapçada son sesin dudaksı ف sesine dönüşmesi, semantik odağı yerdeki nesneleri yavaşça toplamaktan ziyade, havadan atılanı ağız veya elle aniden yakalamaya ve ağız içine doğru çekmeye kaydırmıştır. Bu durum, kökün Arap dilinde avcılık, çevgan oyunu ve hızlı refleks gerektiren bedevi yaşam koşullarında özel bir kinetik terim olarak derinleştiğini göstermektedir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönلق çekirdeğinden türeme somut temas ve yakalamaKendisine fırlatılanı havada karşılama eylemi sonradan zihni kavrayışa aktarılmıştırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice lâqaṭ (לָקַט) ve Aramice ləqaṭ (ܠܩܛ) ile semantik çekirdek ortaklığıOrtak Sami kökünde toplama ve alma varken, Arapça kök bu hareketi hıza ve ağza bağlamıştırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında doğrulanabilir bir Afroasyatik soydaş tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

المصدر Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
لقفAnlamlıHızla kapmak, yutmakHedef köktür; atılan nesneyi havada çeviklikle yakalamak ve içine çekmekKur'an'da geçer
لفقAnlamlıEklemek, yamamak, uydurmakİki kumaş kenarını birbirine kavuşturup dikmek; lafı birbirine uydurarak konuşmakKur'an'da geçmez; hedef kökle zıt yönlü olarak parçaları birleştirme bağı taşır
قلفAnlamlıKabuğunu soymak, kesmekAğacın kabuğunu veya deriyi soymak; sünnetsiz olmak (aklef)Kur'an'da geçmez; koruyucu dış katmanın açılması
قفلAnlamlıKilitlemek, kapatmak, geri dönmekKapıyı kilitleyip dışa kapatmak; seferden geri dönen kervanKur'an'da geçer; içeri hapsetme ve dışa kapama bağı
فلقAnlamlıYarıp ayırmak, şafakBir şeyi ikiye bölüp içerisindekini dışarı çıkarmak; tohumun ve sabahın yarılmasıKur'an'da geçer; hedef kökün massetmesine karşılık dışa çıkarma
فقلAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde nadir ve mühmel kabul edilmiş, yerleşik bir semantik alan oluşturmamıştırKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
لقفMerkezHızla kapıp yutmaFırlatılan veya ortaya atılan şeyi havada çeviklikle yakalayıp ortadan kaldırmakEylemde hız, çeviklik, dışarıdan atılanı karşılama ve yok etme unsuru esastır
لقطKomşuToplama, devşirmeYere düşmüş, saçılmış veya değersizleşmiş şeyleri tek tek arayıp yerden almakلقف atılanı havada karşılarken, لقط yerde duranı sakin adımlarla toplar
لقمKomşuAğza alma, lokmaHazırlanmış yiyeceği ağza götürüp çiğnemek veya bir lokmada yutmakلقف kökünde nesnenin fırlatılmış olması ve yakalama refleksi varken, لقم bilinen gıdanın alınışıdır
بلعKomşuBoğazdan geçirme, yutmaMaddenin çiğnenmeksizin doğrudan yemek borusundan mideye indirilmesiبلع sadece biyolojik ve mekanik yutma eylemidir; لقف ise yakalama mahareti içerir
ابتلعKomşuİçine çekip yok etmeBir şeyin bütünüyle başka bir kütle tarafından emilip görünmez hale gelmesiلقف kökünün sonucunu paylaşır ancak başlangıcındaki yakalama ve refleks hızını taşımaz
لفظZıtAğızdan dışarı atmaAğızdaki veya içerideki nesneyi, sözü dışarıya fırlatıp atmakلقف dışarıdan geleni hızla içeri alırken, لفظ içeride olanı dışarı savurur

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaلقفHızla kapıp içine almakFırlatılan bir şeyi yere düşmeden refleksle yakalamak ve yutmakKesin
Latinceinterceptio, deglutitioYolunu kesip yakalama, yutmaInterceptio hareketi havada yakalama yönünü, deglutitio ise yutma yönünü karşılar; ikisini birleştiren tek kelime yokturGüçlü
İngilizceto catch mid-air, to swallow up, to interceptHavada yakalamak, yutmak, önünü kesmekTo intercept eylemin önünü kesip yakalama refleksini verirken, to swallow up tamamen yok edip yutma sonucunu karşılarKesin
Almancaauffangen, verschlingenHavada yakalamak, yalayıp yutmakAuffangen aşağı düşmekte olanı tutmayı, verschlingen ise bütünüyle oburca yutmayı karşılarKesin
Fransızcaintercepter, engloutirYolunu kesip yakalamak, yutmakIntercepter havadaki nesneyi durdurmayı, engloutir ise deniz veya kütle gibi içine alıp batırmayı anlatırKesin

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
تَلْقَفُ (Müzâri fiil)Bâtılın ürettiği illüzyonları anında yakalayıp yutarak yok etmesiHz. Musa’nın asâsının yılana dönüşerek sihirbazların iplerini ve değneklerini, onların uydurduğu yalanları iptal edip yutması bağlamı (A'râf 7:117; Tâhâ 20:69; Şuarâ 26:45)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamMucize ve sihir ayrımıAsânın sihirbazların aletlerini yutmasının (تلقف) hakiki bir mahiyet dönüşümü mü yoksa bir gözbağcılık mı olduğu; mucizenin bâtılı ontolojik olarak yok edişiHakikatin sahte varlık alanını massedip ortadan kaldırması
FıkıhVeri bulunamadıFıkıh terminolojisinde bu kökten türeyen yerleşik bir hüküm terimi tespit edilmemiştirVeri bulunamadı
TefsirAsâ mucizesinin tasviriFiilin muzari sîgasında gelerek sihirbazların ortaya koyduğu her bir hileyi tek tek, seri ve kesintisiz şekilde yakalayıp iptal etme sürecinin izahıSeri refleks, anında hükümsüz kılma ve batılı yutma
HadisEzber ve rivayet çevikliğiSahabenin Hz. Peygamber’in ağzından çıkan telbiyeyi veya sözleri anında, eksiksizce kavrayıp ezberlemesi (تلقف) rivayetlerde övgü olarak yer alırZihni uyanıklık, sözü havada kapma ve koruma

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahiy ve batıl mücadelesiBâtılı yok eden hakikat gücüİllüzyonu iptal etmeHakikat tecelli ettiğinde, üretilmiş tüm sahte inanç ve putları içine çekerek görünmez kılarKesin
İlmiMetodoloji ve epistemolojiTahrif ve safsatayı ayıklamaYanılsamayı bertaraf etmeBilimsel doğrulama mekanizmasının ortaya atılan asılsız teorileri anında tespit edip çürütmesiGüçlü
SiyasiKriz ve istihbarat yönetimiKarşı hamle ve bertarafTehdidi havada yakalamaDevlete yönelen manipülasyon ve sabotajları henüz etki oluşturmadan tespit edip massetmeGüçlü
İktisadiPiyasa regülasyonuSpekülasyonu emme mekanizmasıŞokları sönümlemePiyasaya sürülen suni ve manipülatif varlıkların reel ekonomi kurumları tarafından emilip nötralize edilmesiMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerFagositoz (Biyoloji) ve Paket Yakalama / Filtreleme (Bilişim)Biyolojide akyuvarların organizmaya sızan yabancı maddeleri sarıp içine alarak parçalaması; ağ sistemlerinde zararlı veri paketlerinin hedefe ulaşmadan yakalanıp yok edilmesiKesin
Beşeri bilimlerKriz soğurma ve Algı operasyonlarını çökertmeToplumsal yapının veya kurumların dışarıdan pompalanan asılsız panik ve tezviratları karşılayarak kendi meşruiyet alanında buharlaştırmasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimenin sadece sıradan bir yeme-içme veya oburca yutma (بلع) eylemine indirgenerek, içerdiği atılan şeyi havada karşılama maharetinin ve hız unsurunun unutulması
Kur'an içi daha geniş anlamKökün sadece fiziki cisimleri mideye indirmek değil, karşı tarafın kurduğu düzeni, ürettiği yalan ve yanılsamaları (ما يأفكون) bütünüyle iptal eden bir hakikat hamlesi olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHz. Musa’nın mucizesini yırtıcı bir hayvanın saldırganlığı gibi algılamak; mucizenin asıl gayesi olan sahte argümanları ve göz boyamaları kökten çürüten ilahi mantığı kavrayamamak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur’an’da hakkın batıl karşısındaki operasyonel hızını ve kesin galebesini anlatmak için seçilmiş en yetkin dinamik fiil olması bakımından kritik öneme sahiptir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hz. Musa ile Firavun’un sihirbazları arasındaki karşılaşmayı ve hilenin ilahi delil karşısındaki çöküşünü tasvir eden kıssa ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hak ile batılın mücadelesinde hakikatin pasif bir bekleyiş içinde olmadığını, batılın ortaya attığı argümanları daha yere basmadan havada hükümsüz kıldığını gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamKendisine doğru savrulan, atılan veya fırlatılan bir nesneyi yere düşmesine fırsat vermeden havada çevik bir el yahut ağız refleksiyle yakalayıp içine alarak görünmez kılmak.
  • Soyut anlamZihni düzeyde söylenen sözü derhal kavrayıp hafızaya almak; ontolojik düzeyde ise hakkın tecellisiyle batılın ürettiği tüm hile, illüzyon ve asılsız kurguları anında massederek hükümsüz bırakmak.
  • Sistematik karşılıkBir ana yapının, kendisine yöneltilen harici ve suni girişimleri (parazitleri, manipülasyonları) önleme hattında yakalayarak bütünüyle yok eden ve sisteme dahil ederek etkisizleştiren dinamik sönümleme ve savunma mekanizması.
  • LaTeX modeliS(t)+∑i=1nIi(t)→  L  S(t+Δt)buradalim⁡Δt→0∑i=1nIi(t+Δt)=0
  • LaTeX açıklamasıModelde S, hakikati ve meşru sistemi temsil eden ana varlığı; Ii, dışarıdan sisteme fırlatılan ayrık ve yapay yanılsamaları (sihirbazların ipleri ve değnekleri); L ise yakalayıp massetme operatörünü (لقف) simgeler. Formül, dış girdilerin ortaya atıldığı anda son derece dar bir zaman aralığında (Δt→0) sistem tarafından bütünüyle sıfırlanarak massedildiğini ve sistemin yapısında hiçbir bozulma kalmaksızın korunduğunu gösterir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ل