مجد

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: م-ج-دالصيغ: ٣ · الجذور المجاورة: ١١ · الآيات: ٤ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أهلبيتحمدالْمَجِيدُالْمَجِيدِمجدقرأرحمعجبمَجِيدٌأمرعرشذو

الجذرالصيغ ٣الآيات ٤السور ٣المجاورة ١١

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

مجد

م - ج - د

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٤
  • الصيغ: ٣
  • المعاجم: ١٣

Doymuş hayvandır. Eksiksiz anlamına gelir. Üç boyutlu uzayda hareket olabilmesi için dört boyutlu uzaya ihtiyaç vardır. Hareketin iradeli olabilmesi için beş boyutlu uzaya ihtiyaç vardır. Beş boyutlu uzayın içinde hayatın sürebilmesi için daha üstün bir uzaya ihtyaç yoktur. Çünkü beş boyutlu uzay doymuş bir uzaydır. Kur’an’da Allah, Kur’an ve arş için bu sıfatları kullanılmaktadır. Bunlar doymuş tam ve eksiksizdir. Bunun dışında herşey eksiktir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Doymuş hayvandır. Eksiksiz anlamına gelir. Üç boyutlu uzayda hareket olabilmesi için dört boyutlu uzaya ihtiyaç vardır. Hareketin iradeli olabilmesi için beş boyutlu uzaya ihtiyaç vardır. Beş boyutlu uzayın içinde hayatın sürebilmesi için daha üstün bir uzaya ihtyaç yoktur. Çünkü beş boyutlu uzay doymuş bir uzaydır. Kur’an’da Allah, Kur’an ve arş için bu sıfatları kullanılmaktadır. Bunlar doymuş tam ve eksiksizdir. Bunun dışında herşey eksiktir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٣٣١
باب الجيم والدال والميم معهما ج د م، د ج م، م ج د، ج م د، د م ج مستعملات جدم: يقال للفرس: اجدم وأقدم إذا هِيج ليمضي، وأقدم أجودهما. دجم: يقال انقشعت دُجَمُ الأباطيل، وأنّه لقي دُجَمِ العشقٌ والهوى أي في غمراتِه وظلمِه. مجد: المَجدُ: نيل الشَّرف، وقد مَجَدَ الرجل، ومَجُدَ: لغتان، وأمجَدَه كرمُ فعالهِ. قال زائدة: أحسبنا وأمجدنا والله المجيد. وتمجد "بفعاله"، ومَجَّدَه خُلُقُه تمجيداً أي تعظيماً.
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨٠٤
المَجْدُ: الكرم. والمَجيدُ: الكريم. وقد مَجُدَ الرجل بالضم، فهو مجيد وماجد. قال ابن السكيت: الشرف والمجد يكونان بالآباء. يقال: رجلٌ شريفٌ ماجدٌ: له آباءٌ متقدِّمون في الشرف. قال: والحسب والكرم يكونان في الرجل وإن لم يكن له آباءٌ لهم شرف. وتَماجَدَ القوم فيما بينهم. وماجَدْتُهُ فمَدَدْتُهُ أمْجُدُهُ، أي غلبته بالمجد. ومَجَدَت الإبلُ مُجوداً، أي نالت من الخلا قريباً من الشِبَع. ومَجَّدْتُها أنا
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٬٧٩٨
ج د م جدم ، جمد ، دجم ، دمج ، مجد ، مدج : مستعملة . مدج : قال الليث : مُدَّجٌ : اسم سمكة بجرية . وأحسبه معرَّباً . جدم : قال الليث : يقال للفرس : إجْدَم ، وأقدِم إذا هِيْجَ ليَمْضِيَ ، وأقدِمْ : أجودهما . ( أبو عبيد عن أبي عمرٍ و ) : الجَدَمَةُ : القصير ، وجَمْعُها : جَدَمٌ . وأنشد أبو الهيثم : فما ليلى من الهَيْقَاتِ طُولاً وما ليلى من الجَدَمِ القِصَارِ والجُدَامُ : أصل السَّعُفِ . وقال أبو
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٥٤٤
(باب الميم والجيم وما يثلثهما) (مجد) الميم والجيم والدال أصلٌ صحيح، يدلُّ على بلوغ النِّهاية، ولا يكون إلاّ في محمود. منه المَجْد: بلوغ النِّهاية في الكَرَم. والله الماجد والمجيد، لا كَرَمَ فوق كرَمه. وتقول العرب: ماجَدَ فلانٌ فلاناً: فاخَرَه. ويقولون مثلاً: "في كلِّ شَجرٍ نارٌ، واستَمْجَدَ المَرْخُ والعَفَار"، أي استكثَرَا من النار وأخذا منها ما هو حَسبُهما، فهما قد تناهَيَا في ذلك، حتَّى إنَّه
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٢٦٧
- المجد: السعة في الكرم والجلال، وقد تقدم الكلام في الكرم. يقال: مجد يمجد مجدا ومجادة، وأصل المجد من قولهم: مجدت الإبل (انظر: الأفعال 4/154) : إذا حصلت في مرعى كثير واسع، وقد أمجدها الراعي، وتقول العرب: في كل شجر نار، واستمجد المرخ والعفار (المثل يضرب في تفضيل الرجال بعضهم على بعض. انظر: مجمع الأمثال 2/74؛ والمستقصى 2/183؛ وجمهرة الأمثال 2/292؛ ومجمل 3/823؛ وديوان الأدب 1/101؛ وفصل المقال ص 202)،
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٨٢٦
م ج د مجدت الغنم مجوداً‏:‏ أكلت البقل حتى هجع غرثها‏.‏ وراحت الماشية مجّداً ومواجد‏:‏ شباعاً‏.‏ ورأيت أرضاً قد مجد شاتها وبعيرها‏.‏ وأمجدت دابتي ومجدتها ومجدتها‏:‏ أجدت علفها‏.‏ ومن المجاز‏:‏ مجد الرجل ومجد‏:‏ عظم كرمه فهو ماجد ومجيد وله شرف ومجد وقوم أمجاد وأماجد وتمجّد الله بكرمه وعباده يمجّدونه وهم أهل التماجيد وأمجد الله فلاناً ومجّده‏:‏ كرم فعاله وماجدته فمجدته وتماجدوا‏.‏ قال شبيب ابن
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬٧٥٢
المَجْدُ: المُرُوءةُ والسخاءُ. والمَجْدُ: الكرمُ والشرفُ. ابن سيده: المجد نَيْل الشرف، وقيل: لا يكون إِلا بالآباءِ، وقيل: المَجْدُ كَرَمُ الآباء خاصة، وقيل: المَجْدُ الأَخذ من الشرف والسُّؤدَد ما يكفي؛ وقد مَجَدَ يَمْجُدُ مَجْداً، فهو ماجد. ومَجُد، بالضم، مَجادةً، فهو مجيد، وتَمَجَّد. والمجدُ: كَرَمُ فِعاله. وأَمجَدَه ومَجَّده كلاهما: عظَّمَه وأَثنى عليه. وتماجَدَ القومُ فيما بينهم: ذكَروا
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٠٥
* م ج د * * المَجْدُ * الكرم وقد * مَجُدَ * الرجل بالضم * مَجْداً * فهو * مَجِيدٌ * و * مَاجِدٌ * وقد سبق الفرق بين المجد والحسب في ح س ب وفي المثل في كل شجر نار و * اسْتَمْجَدَ * المرخ والعفار أي استكثرا منها كأنهما أخذا من النار ما هو حسبهما ويقال لأنهما يسرعان الوري فشبها بمن يكثر في العطاء طلبا للمجد
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٨٤١
المجد: نيل الشرف، وقيل: هو الأخذ من الشرف والسودد ما يكفي. المجد: المروءة والسخاء والكرم. قال ابن سيده: أو لا يكون إلا بالآباء، قال ابن السكيت: الشرف والمجد يكونان بالآباء، يقال: رجل شريف ماجد: له آباء متقدمون في الشرف، قال: والحسب والكرم يكونان في الرجل وإن لم يكن له آباء لهم شرف.في المحكم: وقيل: المجد: كرم الاباء خاصة، وقيل: المجد كرم الآباء خاصة، وقيل: المجد كرم الفعال، وقيل: إذا قارن شرف
رابط المدخل

المجد: نيل الشرف، وقيل: هو الأخذ من الشرف والسودد ما يكفي. المجد: المروءة والسخاء والكرم. قال ابن سيده: أو لا يكون إلا بالآباء، قال ابن السكيت: الشرف والمجد يكونان بالآباء، يقال: رجل شريف ماجد: له آباء متقدمون في الشرف، قال: والحسب والكرم يكونان في الرجل وإن لم يكن له آباء لهم شرف.في المحكم: وقيل: المجد: كرم الاباء خاصة، وقيل: المجد كرم الآباء خاصة، وقيل: المجد كرم الفعال، وقيل: إذا قارن شرف الذات حسن الفعال سمي مجدا، وكان سعد بن عبادة يقول: اللهم هب لي حمدا ومجدا لا مجد إلا بفعال ولا فعال إلا بمال، اللهم لا يصلحني إلا هو، ولا أصلح إلا عليه. وفي الأساس: ومن المجاز مجد الرجل كنصر وهذه عن الصاغاني وكرم، يمجد ويمجد مجدا مصدر الأول، ومجادة مصدر الثاني فهو ماجد من الأول، ومجيد من الثاني. من المجار: أمجده ومجده، كلاهما: عظمه وأثنى عليه. وأمجد الله فلانا ومجده كرم فعاله. يقال: أمجد فلان العطاء ومجده، إذا كثره، وقال عدي بن زيد: فاشتراني واصطفاني نعمة مجد الهنء وأعطاني الثمن

ويروي: أمجد الهنء. وتماجد الرجل: ذكر مجده أي حسن فعاله أو شرف آبائه. وماجده مجادا، بالكسر: عارضه بالمجد. وماجده فمجده، غلبه بالمجد، هو مجاز. والمجيد فعيل من المجد للمبالغة، وهو في أسمائه تعالى يجمع معنى الجليل والوهاب. وفي التنزيل العزيز ذو العرش المجيد قال الأزهري: الله تعالى هو المجيد، تمجد بفعاله، ومجده خلقه لعظمته. وقوله تعالى ذو العرش المجيد قال الفراء: خفضه يحيى وأصحابه، كما قال الفراء: خفضه يحيى وأصحابه، كما قال بل هو قرآن مجيد فوصف القرآن بالمجادة، وقيل: يقرأ: بل هو قرآن مجيد، أي قرآن رب مجيد. قال ابن الأعرابي: المجيد: الرفيع. وقوله تعالى ق والقرآن المجيد يريد بالمجيد الرفيع العالي. قال أبو إسحاق: معنى المجيد الكريم، فمن خفض المجيد فمن صفة العرش، ومن رفع فمن صفة ذو. قيل: المجيد: الكريم المفضال، في صفات الله تعالى. والمجيد أيضا: الشريف الذات الحسن الفعال. ومجدت الإبل تمجد مجدا ومجودا، الأخير بالضم، وهي مواجد ومجد ومجد، وأمجدت، إذا وقعتء في مرعى كثير واسع. وأمجدها الراعي، وأمجدتها أنا، وهذا قول ابن الأعرابي، أو مجدت وأمجدت، إذا نالت من الخلى، بفتح المعجمة واللام، وفي بعض النسخ: من الحلي، بكشر الحاء المهملة واللام وتشديد الياء، وفي غيره من الأمهات: من الكلإ قريبا من الشبع وعرف ذلك في أجسامها. قد مجدها مجدا وأمجدها راعيها، ومجدها تمجيدا: أشبعها وذلك في أول الربيع، أو أمجد الإبل: علفها ملء بطنها وأشبعها، ولافعل لها هي في ذلك، فإن أرعاها في أرض مكلئة فرعت وشبعت فمجدت تمجد مجدا ومجودا، ولا فعل لك في هذا. قاله الإمام أبو زيد. أو مجد الناقة، مخففا، إذا علفها ملء بطونها، رواه أبو عبيد عن أبي عبيدة عن أهل العالية، وقال: وأهل نجد يقولون مجدها تمجيدا، مشددا، إذا علفها نصف بطنها، وقال ابن شميل: المجد نحو من نصف الشبع. ومجيد، كأمير، ابن حيدة بن معد بن عدنان أبو بطن من الأشعريين، وقال الهمداني: وممن أخلت به النساب من قضاعة مجيد بن حيدان، وهموا فأدخلوهم في بطون الأشعر لقرب الدار من الدار. مجيد، كزبير: اسم رجل أواسم فحل، إلى أحدهما نسبت الإبل المجيدية، أوردها الفيومي في المصباح. قال شيخنا: وهي من غرائبه، قال الأزهري: وهي من إبل اليمن. ومجد، ممنوعا من الصرف، علم على بنت تميم بن غالب بن فهر، والذي في اللسان: بنت تميم بن عامر بن لؤي وقد تصرف، ومنه بنو مجد وهم كلاب وكعب وعامر وكليب، بنو ربيعة بن عامر بن صعصعة، نسبة إلى أمهم، وقد ذكرها لبيد فقال يفتخر بها: سقى قومي بني مجد وأسقى نميرا والقبائل من هـلال

ومجدوان، بفتح الميم وضم الدال: بنسف، منها أبو جعفر محمد بن النضر بن رمضان المؤدب الزاهد أديب، سمع غريب الحديث لأبي عبيد من أبي الحسن محمد بن طالب بن علي النسفي وغيره، وعنه أبو العباس المستغفري. ومجدون، ويكسر أولها: ة، ببخارا منها أبو محمد عبد الله بن محمد الأزدي المؤذن، روى عنه الغنجار وغيره. وذو ماجد: باليمن من قرى ذمار. والماجد: الكثير الخير الشريف المفضال، قال ابن شميل: الماجد: الحسن الخلق السمح، ورجل ماجد ومجيد، إذا كان كريما معطاء. وفي حديث علي رضي الله عنه أما نحن بنو هاشم فأنجاد أمجاد أي أشراف كرام، جمع مجيد أو ماجد، كأشهاد في شهيد أو شاهد. وماجد أسم. من المجاز في المثل في كل شجر نار. واستمجد المرخ والعفار استمجد: استفضل، أي استكثرا من النار كأنهما أخذا من النار ما هو حسبهما فصلحا للاقتداح بهما، ويقال: لأنهما يسرعان الورى، فشبها بمن يكثر من العطاء طلبا للمجد. وأبو ماجدة الحنفي تابعي، ويقال أبو ماجد، ويقال العجلي الكوفي، قال أبو حاتم: اسمه عائذ بن نضلة، عن أبي مسعود، وعنه يحيى بن عبد الله الجابر، قاله المزي. وتماجدوا: تفاخروا. وتماجدوا: أظهروا مجدهم فيما بينهم، وهو مجاز. ومما يستدرك عليه: التمجيد: أن ينسب الرجل إلى المجد، والمجد: الشرف الواسع. وفي حديث عائشة رضي الله عنها ناوليني المجيد أي المصحف. وفي الأساس المجد: أكل الغنم البقل، يقال: مجدت الغنم مجودا: أكلت البقل حتى هجع غرثها. ومن المجاز: تمجد الله بكرمه. وعباده يمجدونه. وهو أهل التماجيد، أي الثناء بالمجد. ونزلوا بهم فأمجدوهم. وأمجد فلان ولده ولولده: تخير له الأمهات، وهؤلاء قوم أمجدهم أبوهم، كما في الأساس، وقال أبو حية يصف امرأة: وليست بماجدة للطعام ولا للشراب أي ليست بكثيرة الطعام ولا الشراب: ويقال: أمجدنا فلان قرى، إذا آتى ما كفى وفضل. وماجندان: من قرى سمرقند. وقال ابن القطاع في الأفعال: وأمجد الرجل سبا وذما، إذا أكثر له منهما. ومجد آباد. من قرى همذان. وأبو ماجدة السهمي، وقيل: ابن ماجدة، وقيل: علي بن ماجدة، تابعي، عن عمر، وعنه العلاء بن عبد الرحمن.

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٬٥٨١
مَجَدَ 1 مَجَدَ ذ , aor. مَجُدَ , inf. n. مَجْدٌ; (L, K;) and مَجُدَ, aor. مَجُدَ , inf. n. مَجَادَةٌ; (S, L, K;) He (a man, S) was, or became, possessed of, or characterized by, مَجْد [or glory, honour, dignity, nobility, &c.; he was, or became, glorious, in a state of honour or dignity, noble, &c.: see مَجْدٌ below]. (S, L, K.) ― -b2- See 3. ― -b3- مَجَدَتِ الاِبِلُ, (AZ, IAar, S, L, K,) aor.
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٧٨٢
مَجَدَ مَجَدَ U ( n. ac. مَجْد 1 ), a. Was great, glorious. b. Excelled, surpassed in glory &c. c. ( n. ac. مَجْد 1 , مُجُوْد 27 ), Came to rich pastureland, ate their full ( animals ). d. see II (b) . مَجُدَ مَجُدَ U ( n. ac. مَجَاْدَة 22t ), a. see supra (a) . مَجَّدَ مَجَّدَ II , a. Glorified, magnified, extolled, exalted, lauded, praised, celebrated; vaunted. b. Filled,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٥٬٣٣٩
مجد مَجَدَ - يَمْجُدُ (مَجُدَ - يَمْجُدُ) مَجَدَ - يَمْجُدُ (مَجُدَ - يَمْجُدُ) + الكائن: تظهر عليه أرفع وأعلى علامات القوة والرفعة والغنى والنعمة والاكتفاء تَمْجُدُ الإبل: تظهر عليها علامات الشبع والارتواء والنضرة والقوة ، بعد أن ترعى مرعى خصب وفير مَجِيْد: على وزن" فعيل ": اسم فاعل مبالغة من " مَجَدَ - يَمْجُدُ ": الذي يكون رفيع المقام
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١١ (الإجمالي: ١٨)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. قرأ

    الآيات المشتركة: ٢ · “Karye”, kaynar veya kuyu suyunun bulunduğu, halkın…

  2. عجب

    الآيات المشتركة: ١ · “Acem” yabancı, dil bilmeyen demektir

  3. برك

    الآيات المشتركة: ١ · Birkan yanardağ demektir

  4. عرش

    الآيات المشتركة: ١ · Toplantı yerinde yöneticinin durduğu yüksek yerdir

  5. بيت

    الآيات المشتركة: ١ · Beyt ev demektir

  6. حمد

    الآيات المشتركة: ١ · Hamd: Cümle kapısı demektir

  7. ذو

    الآيات المشتركة: ١ · Sahip

  8. أهل

    الآيات المشتركة: ١ · Hilal yeni ay demektir

  9. أمر

    الآيات المشتركة: ١ · Murar acı bir ağacın adıdır

  10. رحم

    الآيات المشتركة: ١ · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir

  11. قول

    الآيات المشتركة: ١ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

الآيات التي ورد فيها(٤)

  1. قَالُوا أَتَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ إِنَّهُ حَمِيدٌ مَجِيدٌ

    Cömertliği çok olan

  2. بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ

    Cömertliği çok olan

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökمجد
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerكرم, شرف, عظم
Zıt Kökخمل
Çekirdek Özet 1Canlının bol otlakta doyuma ulaşması, bünyenin kâfi miktarı alarak besili ve eksiksiz hale gelmesi.
Çekirdek Özet 2İlahi zâtın lütuf ve azametteki sınırsız doygunluğu ile vahyin ve arşın tükenmez, sarsılmaz şerefi.
Çekirdek Özet 3Varlığın aşkın kemal karşısında noksanlıktan arınması, kendine yeten ve feyzi dışa taşan mükemmellik.
Kritik Hata RiskiKavramı yalnızca dünyevi soy üstünlüğü ve kuru bir şan algısına indirgeyip doygunluk ve tükenmez kerem boyutunu dışarıda bırakmak.

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
مجFazlalığı dışa vurma, akıtma, dolup taşarak yayılma (مجس, مجر)دYayılma ve dolma hareketini belirli bir sınır ve istikrar noktasına ulaştırarak doygunluk, tamlık ve kalıcı şeref haline dönüştürmüştür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مsu; akış, çokluk, derinlikBolluk, besleyici kaynak, tükenmezlik ve içsel derinliği temsil eder.
جdeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaYükü yüklenme, hacim kazanma ve nitelikleri bünyede toplama hareketini temsil eder.
دkapı; giriş, geçiş, hareketEşiğe varma, yetkinlik sınırına ulaşma ve kararlılık kazanmayı temsil eder.
مجدSuyun ve bolluğun (م) toplanıp hacim kazanarak (ج) kemal eşiğine ve nihai sınıra dayanması (د)İçsel potansiyelin ve ihsanın tam bir doygunluğa erişerek eksiksiz şeref ve azamet oluşturması hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamOtlağın bol olması sebebiyle hayvanın karnının tam doyması (مَجَدَتِ الإبلُ مُجُوداً), bünyesinde açlık izinin kalmaması ve besili hale gelmesi; ağacın ateşi/özü tam alarak kıvama ermesi.
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımKadim Arap darbımeselinde ağaçların ateş cevherini bünyelerine tam alıp doygunluğa ermesi anlamında kullanılmıştır: في كلِّ شَجرٍ نارٌ، واستَمْجَدَ المَرْخُ والعَفَار. Hayvanların taze otla açlıklarını tamamen dindirmesi durumu için de erken dönem bedevi dilinde yer almıştır.

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde مجد kökü, özellikle Güney Sami (Arapça) kolunda içsel olgunluk ve ahlaki genişlik üzerinden yetkinleşmiş bir köktür. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) kökün eşdeğeri olan m-g-d kök dizilimi, doğrudan "en lezzetli/değerli meyve, kıymetli armağan, seçkin lütuf" (İbranice méged מֶغֶד) semantik alanına dayanır. Bu kök Doğu Sami kolunda Akadca migru (rıza, lütuf, onaylanmış seçkinlik) biçimiyle ilahi inayete bağlanır. Arapçada hayvanın doyması ve kâfi miktarı alarak kemale ermesi gibi somut bir bedevi tecrübesiyle korunan çekirdek, Sami dillerinin genelinde "varlığın en kıymetli, en doygun ve en üstün mahsulü" tasarımıyla örtüşür. Kök, maddi bolluktan manevi şeref ve cömertliğe doğru düzenli bir semantik genişleme sergiler.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Lexicon, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönHayvanın otla doyması ve ağacın cevheri tam çekmesiMaddi doymuşluk ve kâfi gelme halinden ahlaki cömertlik, asalet ve şerefe intikalKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice méged (değerli ürün, üstün mahsul)Olgunluk, mükemmellik ve bereket dairesinde ortak kök mirasıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAkadca migru (lütuf, rıza, ilahi inayet)Varlığın üstün mertebesi ve ihsanla dolması anlam alanında kök akrabalığıMuhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
مجدAnlamlıCömertlikte ve şerefte nihayete erme, doygunlukHedef köktür; lütuf ve yüceliğin zirvesini ifade ederKur'an'da geçer
مدجAnlamlıKaranlığın bürümesi, örtme, küçük adımlarla yürümeKuşatma ve gizleme yönü baskındırKur'an'da geçmez
جمدAnlamlıSıvının katılaşması, donma, kurulukAkışkanlığın kesilmesi ve hareketsizlik bildirirKur'an'da geçer
جدمAnlamlıKesmek, budamak, eksiltmekDoygunluğun ve tamlığın zıddına bir parçalama ve koparma hareketidirKur'an'da geçmez
دمجAnlamlıBir şeyin içine sıkıca girmesi, kaynaşma, intizamİki unsurun boşluk bırakmaksızın kenetlenmesi ve tam uyumudurKur'an'da geçmez
دجمAnlamlıKaranlığın çökmesi, alıştırma, dostluk kurmaSarma, bürüme ve yavaşça uyum sağlama hareketidirKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
مجدMerkezŞeref ve cömertlikDoygunluktan ve zâtî kemalden kaynaklanan sınırsız şeref ve lütufVarlığında eksiklik bulunmayan aşkın üstünlük
كرمKomşuCömertlik ve asaletVerme ve ihsan etme eylemini öne çıkarır; mecd bu cömertliğin nihai doygunluk ve azamet boyutudurKendiliğinden ve karşılıksız verme niteliği
شرفKomşuYücelik ve itibarMekânsal ve konumsal yüksekliği bildirir; mecd zâtî doluluğu ve ahlaki olgunluğu kapsarDışsal olarak yükselme ve ayırt edilme
عظمKomşuBüyüklük ve kudretGüç ve heybet ağırlıklıdır; mecd fazilet ve şerefin eksiksiz birikimidirKudret ve heybetle kuşatma
خملZıtSiliklik ve düşüklükTanınmama, şereften yoksun kalma ve sıradanlıktırMecddeki zâtî doluluk ve yüceliğin zıddı olarak silikleşme

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaمجدŞerefte nihayet, doygunluk, mutlak yücelikZâtî kemalin ve tükenmez cömertliğin bir aradalığını ifade ederKesin
Latincemaiestas, gloriaUluluk, yücelik, görkemMaiestas aşkın büyüklüğü, gloria şanı karşılar; içsel doygunluk ve feyiz nüansını tam taşımazGüçlü
İngilizceglory, majesty, boundless bountyGörkem, aşkın yücelik, tükenmez keremGlory şan ve tecelliyi verir; kökün cömertlikte nihayete erme veçhesini dışarıda bırakabilirGüçlü
AlmancaHerrlichkeit, Erhabenheitİhtişam, azamet, yücelikHerrlichkeit teolojik görkemi karşılar; bünyedeki besleyici bolluk boyutunu eksik bırakırGüçlü
Fransızcagloire, majestéŞan, azamet, ululukMakamın yüksekliğini ve parlaklığı ifade eder; zâtî doygunluk ve sınırsız ihsan ayrımını vermezGüçlü

المصدر Lewis & Short Latin Dictionary, Oxford English Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
مَجِيدٌAllah'ın zâtî hamd ve lütuf doygunluğuİbrahim ailesine ilahi tebşirat ve rahmet müjdesi verilirken zât-ı ilahiyyenin nitelemesi; Hûd 11:73
الْمَجِيدُKur'an'ın tükenmez hakikat ve şerefiVahyin inkâra meydan okuyan, bereketi ve hikmeti eksiksiz mucizevi yapısı bağlamında; Kâf 50:1, Burûc 85:21
الْمَجِيدُArşın azameti veya Allah'ın arşa hükmeden aşkın şerefiKozmik egemenliğin ve varoluşun en kuşatıcı mertebesinin mükemmelliği bağlamında; Burûc 85:15

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEsmâ-i hüsnâ ve zât-sıfat ilişkisi"el-Mecîd" isminin zâtî bir azamet mi yoksa fiilî bir ihsan ve cömertlik mi bildirdiği meselesiZâtında hiçbir noksanlık bulunmayan ve lütfu tükenmeyen mutlak yetkinlik
FıkıhNamazdaki teşehhüt ve salevât lafızları"Hamîdun Mecîd" terkibinin salli-bârik dualarında taabbüdî olarak tekrarlanmasıKulun aczini itiraf edip ilahi kemal ve cömertliği ikrar etmesi
TefsirKur'an'ın vasıflandırılmasıMushafın "mecîd" olarak nitelenmesiyle taşıdığı dünya ve ahiret hayırlarının eksiksizliğiBütün hikmetleri bünyesinde toplayan, tahrif edilemez ve doyurucu kelam
HadisPeygamber ailesine bereket duasıİbrahim ailesine verilen feyzin Muhammed ümmetine intikali ile mecd arasındaki bağİlahi bereketin, şerefin ve risalet silsilesinin kesintisiz sürekliliği

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve ibadetAşkın yetkinlikKulun eksikliğini gideren kaynakİbadet, kendi içinde tam ve eksiksiz olan el-Mecîd'e yöneliktirKesin
İlmiEpistemolojiKuşatıcı hakikatBilginin doygunluk noktasıKur'an'ın mecd vasfı, sunduğu ilkelerin noksansızlığını temin ederGüçlü
SiyasiOtorite ve hükümranlıkMeşruiyet ve adil kudretHükmün zulümden arınmasıArşın mecd ile anılması, aşkın yönetimin baskıya değil kemale dayanmasıdırMuhtemel
İktisadiİnfak ve mülkiyetDoygunluk ve dolaşımKaynakların hapsedilmemesiMecd, zenginliğin bencilce tutulmasını değil, taşarak yayılmasını temsil ederMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDoygunluk ve kararlı denge (saturation equilibrium)Bir sistemin alabileceği maksimum potansiyeli yüklenip dışsal bir girdiye muhtaç olmadan kararlı ve tam kapasite durumuna ulaşması yapısıyla örtüşür.Güçlü
Beşeri bilimlerAhlaki öz-yetkinlik ve doymuş karakter (eudaimonia)Bireyin dışsal gösteriş ve eksiklik kaygısından sıyrılarak içsel fazilet, asalet ve kapsayıcı cömertlikle yetkin bir olgunluğa erişmesi yapısıyla örtüşür.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramı yalnızca feodal/kabilevî bir soy üstünlüğü, aristokratik şan veya salt kuru bir gösteriş ihtişamı olarak algılamak.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün çekirdeğindeki doygunluk (şiba‘), eksiksizlik, cömertliğin ve şerefin zirveye ulaşarak kesintisiz bir feyiz kaynağı haline gelmesi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKur'an'ın ve Allah'ın mecdini kibirli bir üstünlük sanmak; mecdin içerdiği tükenmez feyiz, cömertlik, rahmet ve ontolojik yetkinliği gözden kaçırarak ilahi sıfatları soğuk bir tahakküm ilişkisine indirgemek.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Çünkü mecd, ilahi zâtın sınırsız keremini, vahyin tükenmez hakikat zenginliğini ve arşın kâinatı kuşatan mükemmelliğini tek bir eksiksizlik ve doygunluk kavramında birleştirir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İlahi lütuf ve vaadin müjdelendiği kıssalarda (Hûd 11:73), vahyin yüceliğinin ve sarsılmazlığının vurgulandığı yemin bağlamlarında (Kâf 50:1, Burûc 85:21) ve kozmik egemenliğin anlatıldığı ayetlerde (Burûc 85:15).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Şerefi soya, maddi güce veya dışsal unvanlara bağlayan Cahiliye anlayışını yıkar; hakiki şerefin ancak ilahi kemalle irtibat kurmak, noksanlıklardan arınmak ve cömertlikte zirveye varmakla mümkün olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamCanlının bol otlakta doyuma ulaşması, bünyesinin kâfi miktarı alıp açlıktan kurtularak besili ve tam hale gelmesi.
  • Soyut anlamVarlığın fazilet, cömertlik ve kemal bakımından nihai sınıra erişmesi; hiçbir eksikliği kalmayacak şekilde şeref ve ihsanda yetkinleşmesi.
  • Sistematik karşılıkİlahi zâtın, vahyin ve arşın kendi içinde tam, aşkın, kendine yeten ve dışarıya kesintisiz feyiz aktaran doymuşluk sistemi.
  • LaTeX modelilim⁡t→∞Q(t)=Qmax⁡  ⟹  ΔQ=0∧Φ(Q)>0
  • LaTeX açıklamasıFormülde Q(t) zaman içinde toplanan fazilet, kerem ve şeref potansiyelini temsil eder. Bu potansiyelin nihai doygunluk sınırına (Qmax⁡) ulaşması mecd halidir. Bu sınırda sistemik eksiklik veya artırılmaya muhtaçlık ortadan kalkar (ΔQ=0), buna karşın sistem dışına doğru kesintisiz bir feyiz ve ihsan akışı (Φ(Q)>0) devam eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: م