وصب
و - ص - ب
جذر- الورود: ٢
- الآيات: ٢
- الصيغ: ٢
- المعاجم: ١٣
Serçe ile işaret parmaklarının aralarıdır.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٣)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Serçe ile işaret parmaklarının aralarıdır.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٢٨٩باب الصاد والباء و وايء معهما
ص و ب، و ص ب، ص ب و، ب و ص، و ب ص، ب ي ص، ص أ ب، ص ب أ مستعملات
صوب:
الصَّوْبُ: المَطَرُ.
والصَّيِّبُ: سحابٌ ذو صَوْبٍ.
وقال اللهُ تعالى: أو كصَيِّبٍ من السماء الى قوله: وبَرْق.
وصابَ الغَيث بمكان كذا.
والصُّيّابُ: الخِيارُ من كلِّ شيءٍ، قال رؤبة: بَيْتُكَ من كِندةَ في الصُّيّابِ وصابَ السهمُ نحو الرَّميّة يُصوبُ صَيْبُويةً اذا قَصَدَ، وسَهْمٌ صائبٌ أي قاصد، قال:
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٥٢الوَصَبُ: المرض. وقد وَصِبَ الرجل يَوْصَبُ فهو وَصِبٌ، وأوصبه الله فهو مُوصَبٌ. والمُوَصَّبُ بالتشديد: الكثير الأوجاع. ووَصَبَ الشيءُ يَصِبُ وُصوباً، أي دام. تقول: وَصَبَ الرجلُ على الأمر، إذا واظب عليه. قال تعالى: "ولهم عذابٌ واصِبٌ"، "وله الدينُ واصِباً". قال الفراء: دائماً. ومفازة واصبة: بعيدةٌ لا غاية لها. وأوصب القومُ على الشيء، إذا ثابروا عليه.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨٬٢٣٥ص ب ( و ا ي ء )
صيب ، صأب ، صبا ، بوص ، وصب ، وبص ، أبص ، بصا .
صيب : ثعلب عن ابن الأعرابي : صابَ : إذا أَصابَ . وصابَ : إذا انصَبّ ؛ وقال الله جلّ وعزّ : ( أَوْ كَصَيِّبٍ ) ( البقرة : 19 ) .
قال الزَّجاج : الصيِّبُ في اللغة : المطر : وكلُّ نازلٍ من عُلْوٍ إلى استِفالٍ فقد صابَ يَصُوبُ ، وأنشد :
كأنهُم صابَتْ عليهمْ سحابةٌ
صَواعقُها لطَيْرِهِنَّ ذَبِيبُ
وقال الليث : الصَّوْبُ : المَطَرُ .
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٬٢٥٧(باب الواو والصاد وما يثلثهما)
(وصع) الواو والصاد والعين: كلمة واحدة، هي الوَصَْع: طائر صغيرٌ. وفي الحديث: "إنَّ إسرافِيلَ يتواضَعُ لله حتَّى يَصِيرَ مثل الوَصَْع([1])".
(وصف) الواو والصاد والفاء: أصلٌ واحد، هو تحْليَةُ الشَّيء. ووصَفْتُه أصِفُه وَصْفاً. والصِّفَة: الأمَارة اللاَّزِمةُ للشّيء، كما يقال وَزَنتُه وَزْناً، والزِّنَة: قَدْرُ الشَّيء. يقال اتَّصَفَ الشَّيءُ في عَينِ النّاظر: احتَملَ
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٦١- الوصب: السقم اللازم، وقد وصب فلان فهو وصب، وأوصبه كذا فهو يتوصب نحو: يتوجع. قال تعالى: ﴿ولهم عذاب واصب﴾ [الصافات/9]، ﴿وله الدين واصبا﴾ [النحل/52]. فتوعد لمن اتخذ إلهين، وتنبيه أن جزاء من فعل ذلك عذاب لازم شديد، ويكون الدين ههنا الطاعة، ومعنى الواصب الدائم. أي: حق الإنسان أن يطيعه دائما في جميع أحواله، كما وصف به الملائكة حيث قال: ﴿لا يعصون الله ما أمرهم ويفعلون ما يؤمرون﴾ [التحريم/6] ويقال: وصب
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٤٤٠و ص ب
به وَصَبٌ وأوصاب وهو نَصِبٌ وصب.
قال ذو الرمة: تشكو الخشاش ومجرى النّسعتين كما أن المريض إلى عواده الوصب وقد وصب من العمل وأوصبه العل.
ورجل وصبٌ موصبٌ إذا وصب.
ووصب أهله.
وأنا أتوصّب: أجد وصباً.
فوي بدني توصّبٌ.
وأمر واصب: واجب دائم.
" وله الدّين واصباً ".
وهي موصبةٌ وقد وصب وصوباً: ووصب شحم الناقة ولبنها: دام وأوصبت الناقة وواصبت وهي موصبةٌ ومواصبة.
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٩١٤الوَصَبُ: الوَجَعُ والمرضُ، والجمع أَوْصابٌ. ووَصِبَ يَوْصَبُ وَصَباً، فهو وَصِبٌ. وتَوَصَّبَ، ووَصَّبَ، وأَوْصَبَ، وأَوْصَبَه اللّهُ، فهو مُوصَبٌ. والـمُوَصَّبُ بالتشديد: الكثير الأَوْجاعِ. وفي حديث عائشة: أَنا وَصَّبْتُ رسولَ اللّه، صلى اللّه عليه وسلم، أَي مَرَّضْتُه في وَصَبه؛ الوَصَب: دوامُ الوَجَع ولُزومه، كَمَرَّضْتُه من المرضِ أَي دَبَّرْته في مَرَضِه، وقد يطلق الوَصَبُ على التَّعب
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٥٢* و ص ب * * الوَصَب * بفتح الصاد المرض وقد * وَصِبَ * يوصب بوزن علم يعلم فهو * وَصِبٌ * بكسر الصاد و * أَوْصَبَهُ * الله فهو * مُوصَبٌ * و * وَصَب * الشيء يصِب بالكسر * وُصُوباً * دام ومنه قوله تعالى ﴿وله الدين وَاصِبا﴾ وقوله تعالى ﴿ولهم عذاب واصب﴾
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٣٬٥٠٢الوصب، محركة: المرض. وقيل: الألم الشديد، وقيل: الألم الدائم. وقيل: الوصب: المرض، والنصب: التعب والمشقة، كما تقدم. والوصب: دوام الوجع ولزومه. وقال ابن دريد: الوصب: نحول الجسم من تعب أو مرض. ج أوصاب على القياس، كمرض وأمراض. وصب، كفرح، يوصب، وصبا، ووصب توصيبا، وتوصب، وأوصب وهذه عن الزجاج، وهو واصب. والأوصاب: الأسقام، الواحد وصب. ورجل نصب وصب، من قوم وصابى ووصاب بالكسر. وأوصبه الداء: أسقمه. وأوصبه
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٤٬٤٢٧وَصَبَ
1 وَصَبَ ذ , aor. يَصِبُ, inf. n. وُصُوبٌ; (S, K;) and ↓ اوصب; (K;) It continued; was constant; (S, K;) was fixed, settled, or firm. (K.) ― -b2- وَصَبَ لَبَنُ النَّاقَةِ (assumed tropical:) The milk of the camel continued, or was constant. (A.) ― -b3- وَصِبَ, aor. يَوْصَبُ, inf. n. وَصَبٌ; (S, K, Msb;) and ↓ وصّب and ↓ اوصب and ↓ توصّب; (K;) He (a man, S,) was, or became, diseased, ill, or
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٥٤وَصَبَ
وَصَبَ
a. [ يَصِبُ ] ( n. ac. وُصُوْب 27 ), Lasted, endured.
b. [ 'Ala ], Applied himself to, managed well.
وَصِبَ
وَصِبَ A ( n. ac. وَصَب 4 ),
a. Ailed, suffered.
وَصَّبَ
وَصَّبَ II ,
a. see ( وَصِبَ )
أَوْصَبَ
أَوْصَبَ IV ,
a. see ( وَصِبَ )
b. Made ill.
c. Had sickly children.
d. [ 'Ala ], Persisted in.
تَوَصَّبَ
تَوَصَّبَ V ,
a. see ( وَصِبَ ).
وَصْب
وَصْب 1 ,
a.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٠٬٤٥١وصب
وَصَبَ - يَصِبُ - وَاصِب
وَصَبَ - يَصِبُ + الأمر: يدوم ويستمر لا يفتر ولا ينقطع: يظل ملازماً وفاعلاً بشكل دائم ومستمر
وَصَبَ - يَصِبُ + كائن + على أمر أو كائن: لزمه بإخلاص ومداومة ومن غير انقطاع: تشبه بالعرف الحالي فعل " واظب"
واصِب: اسم فاعل صفة مشبهة من " وَصَبَ - يَصِبُ ": دائم ومستمر لا ينقطع
﴿وله الدين واصبا﴾: له الخضوع
الجذور المجاورةالمجاورة: ٨ (الإجمالي: ١١)
- دحر
الآيات المشتركة: ١ · Dhl hayvanı avlamak için kazıyarak yapılmış tuzak demektir
- دين
الآيات المشتركة: ١ · Dane, inek yavrusuna denir
- غير
الآيات المشتركة: ١ · Ğayr, Ğayr dışında demektir
- وقي
الآيات المشتركة: ١ · Takva kelimesindeki ilk te harfi vavdan dönüşmüştür, vav…
- سمو
الآيات المشتركة: ١ · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır
- عذب
الآيات المشتركة: ١ · Su yosunudur
- أرض
الآيات المشتركة: ١ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir
- أله
الآيات المشتركة: ١ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
الآيات التي ورد فيها(٢)
وَلَهُ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَهُ الدِّينُ وَاصِبًا أَفَغَيْرَ اللَّهِ تَتَّقُونَ
Ayrılmaz
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | وصب |
| Yapı | Üçlü kök |
| Özel Durum | Misal vāvî (ilk harfi illetli) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | دوم, لزم, خلد, ثبت |
| Zıt Kök | زول |
| Çekirdek Özet 1 | Bir şeyin bedene veya nesneye ayrılmayacak biçimde yapışması, sürekli ağrı veya kronik illet |
| Çekirdek Özet 2 | Kesintisiz, zorunlu, bağlayıcı ve terk edilmesi mümkün olmayan süreklilik |
| Çekirdek Özet 3 | Varoluşsal ve ahlaki borcun (din) kesintisizliği ile kaçınılmaz ontolojik cezanın yapışkanlığı |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca sıradan bir zamansal devamlılık sanıp, bünyeye yapışan zorunluluk ve kesintisiz borç boyutunu göz ardı etmek |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| وص | İki şeyi birbirine bitiştirme, aralıksız bağlama ve kesintisiz ulaştırma (وصل, وصف, وصد, وصي) | ب | İçeride tutma, kavrama ve bünyeye nüfuz etme imgesi eklenerek, sürekliliğin bir acı, yük veya borç şeklinde özneye yapışıp ayrılmaz hale gelmesi |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| و | Çengel, çadır kazığı | Bağlanma, sabitlenme, iki unsuru birbirine raptetme |
| ص | Olta, bitki | Yakalama, kıstırma, peşini bırakmama, sıkıştırma |
| ب | Ev, çadır | İç mekân, bünye, içine alma, yerleşme |
| وصب | Çengelle raptolup bünyeye yapışarak içten kuşatma | Bir durumun, acının, borcun veya hükmün bünyeye bir çengel gibi takılarak içeride sabitlenmesi ve ayrılmaz bir devamlılık kazanması |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bedene yapışıp ayrılmayan, kişiyi halsiz düşüren kronik hastalık ve geçmeyen sızı; ayrıca devedeki sütün veya yağın hiç kesilmeden devam etmesi |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Zü’r-Rimme bir beytinde devesinin yorgunluğunu ve sızlanışını, kendisini ziyarete gelenlere inleyen müzmin hasta üzerinden şöyle tasvir eder: تَشْكُو الخِشَاشَ وَمَجْرَى النِّسْعَتَيْنِ كَمَا / أَنَّ الْمَرِيضُ إِلَى عُوَّادِهِ الوَصِبُ |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem hadis rivayetlerinde müminin karşılaştığı sıkıntılar sayılırken sürekli yorgunluk ve geçmeyen halsizlik için bu kök kullanılmıştır: مَا يُصِيبُ الْمُؤْمِنَ مِنْ نَصَبٍ وَلَا وَصَبٍ; ayrıca Hz. Âişe’nin Peygamber’in son hastalığındaki bakımını anlatırken أَنَا وَصَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ demesi bu köktendir |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça وصب kökü, bünyeye yapışan aralıksız ağrı, müzmin hastalık ve kesintisiz devamlılık anlam ekseninde gelişmiştir. Kökün ilk iki harfini oluşturan biliteral وص tabanı, Sami dillerinde bağlama, bitiştirme ve ekleme kavramlarını taşıyan köklerle fonetik ve semantik akrabalık gösterir. Güney Sami ve Klasik Arapça sahasında kök, özellikle fiziksel bedene nüfuz eden ve yakayı bırakmayan zafiyet, müzmin illet ve sonu gelmeyen çöl mesafesi gibi somut tecrübelerle özelleşmiştir. Kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan bu üçlü kök düzenli ses denkliğiyle korunmamış veya sınırlı morfolojik izler bırakmış olup, Arapçada sürekliliğin pasif değil, özneye bağlanan zorunlu ve ayrılmaz bir yük şeklinde kavranmasıyla semantik bir kristalleşme yaşamıştır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Lisān al-ʿArab.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | وص çekirdeğinden türeyen somut bağ | Birbirine eklenen ve ilişiği kesilmeyen şey; bedeni terk etmeyen maraz ve hiç bitmeyen çöl yolu | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney Sami dillerinde lüzum ve hastalık paralelliği | Süreklilik ve yapışkan rahatsızlık semantiğinin güney öbeğinde korunması, kuzey öbeğinde genel bitiştirme köklerine indirgenmesi | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik bağlama ve daraltma kökleri | Bedene veya nesneye yapışarak hareket kabiliyetini kısıtlayan sürekli baskı tasavvuru | Muhtemel |
المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, David Cohen.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| وصب | Anlamlı | Ayrılmaz süreklilik, müzmin dert | Bir durumun, acının veya borcun bünyeye yapışıp kesintisiz sürmesi | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| وبص | Anlamlı | Parıldama, şimşek çakması | Işığın anlık ve keskin biçimde parlayıp görünmesi | Kur'an'da geçmez; hedef kökteki sürekliliğin aksine anlık parlamayı ifade eder |
| صوب | Anlamlı | Hedefe yönelme, isabet etme, boşalma | Yağmurun gökten kararlılıkla inmesi, hedefin tam ortasına ulaşması | Kur'an'da geçer; dikey ve isabetli iniş |
| صبو | Anlamlı | Meyletme, gençlik hevesi | Gönlün bir tarafa akması, arzuya kapılma | Kur'an'da geçer; iradenin bir yöne kayması |
| بوص | Anlamlı | Öne geçme, geride bırakma | Yarışta veya yürüyüşte başkasını arkada bırakıp uzaklaşma | Kur'an'da geçmez; mesafe açma |
| بصو | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştir |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| وصب | Merkez | Kesintisiz ve ayrılmaz süreklilik | Bünyeye yapışan, borç ve mükellefiyet doğuran, terk edilemeyen devamlılık | Acı veya zorunlulukla birlikte gelen daimilik |
| دوم | Komşu | Süreklilik | Bir durumun zaman içinde kesilmeden akıp gitmesi | وصب gibi yapışkanlık ve borç/ceza ağırlığı taşımaz, salt zamansal akışı bildirir |
| لزم | Komşu | Ayrılmazlık | Bir şeyin diğerine sımsıkı bağlanması | وصب kökü lüzumun yanı sıra tüketici ve kesintisiz bir meşakkati veya borcu içerir |
| خلد | Komşu | Sonsuzluk, bozulmama | Bir varlığın zamanın aşındırmasına karşı formunu koruyarak kalması | خلد varoluşsal çürümemeyi, وصب ise kesilmeyen yük veya etkiyi vurgular |
| ثبت | Komşu | Kararlılık | Yerinden oynamama, sarsılmama | ثبت durağanlık ve mukavemetken, وصب nüfuz eden sürekliliktir |
| زول | Zıt | Ayrılma, yok olma | Bir durumun yerinden kayması, sona ermesi ve tesirini yitirmesi | وصب kökünün tam karşıtı olarak ilişkinin kopması ve devamın bitmesi |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | وصب | دائم لازم واجب | Bir şeyin özneye ayrılmayacak şekilde yapışıp kesintisiz sürmesi | Kesin |
| Latince | assiduus, perpetuus, chronicus | Sürekli, yapışık, müzmin | Assiduus yerleşiklik ve kesintisizliği, chronicus ise bedene yerleşen hastalığın yakayı bırakmamasını karşılar | Güçlü |
| İngilizce | perpetual, unceasing, chronic | Kesintisiz, daimi, müzmin | Perpetual zamansal bitimsizliği verirken, unceasing kesintisizliği, chronic ise bünyeye yapışan acı boyutunu yansıtır | Güçlü |
| Almanca | unaufhörlich, dauerhaft, chronisch | Sürekli, kalıcı, müzmin | Durmaksızın süren ve özneyi bağlayan hali tam karşılar | Güçlü |
| Fransızca | perpétuel, ininterrompu, chronique | Kesintisiz, bitimsiz, kronik | Cezanın veya borcun özneyi terk etmeyen sürekliliğini ifade eder | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane's Lexicon.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| وَاصِبٌ | Yakayı bırakmayan, kaçışı olmayan, kesintisiz azap | Gaybı dinlemeye çalışan şeytanların kovulup çarptırılacağı daimi ve yapışkan azap bağlamı (Sâffât 37:9) |
| وَاصِبًا | Kesintisiz borç, daimi itaat ve mutlak hak | Göklerde ve yerdeki tüm varlık düzeninin Allah'a ait olduğu, dolayısıyla kulluğun ve ahlaki borcun her an O'na yönelmesinin zorunluluğu bağlamı (Nahl 16:52) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Ahiret azabının niteliği ve uluhiyetin hakkı | Azabın kesintiye uğrayıp uğramayacağı ve dinin (itaatin) kesintisiz tek bir mercie tahsis edilmesi gerekliliği | Bir saniye bile inkıtaya uğramayan ontolojik zorunluluk ve kalıcı ceza |
| Fıkıh | Borcun (deyn) ve mükellefiyetin zimmette sabitliği | Kulun üzerindeki ilahi hakların ve akitlerin süreklilik arz eden bağlayıcılığı | Sakıt olmayan, zimmetten düşmeyen daimi vecibe |
| Tefsir | Sâffât 37:9 ve Nahl 16:52 ayetlerinin lafzı | Âyetteki dâim, vâcib ve hâlis anlamlarının hangisinin merkeze alınacağı | İtaatin zamana veya şarta bağlı olmaksızın sürekli kılınması gereği |
| Hadis | İmtihan, hastalık ve günahlara kefaret | Müminin maruz kaldığı kronik yorgunluk ve geçmeyen rahatsızlıkların kefaret oluşu | Bedeni takatsiz bırakan, geçmeyen müzmin rahatsızlık ve içsel sızı |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Uluhiyet ve kulluk ilişkisi | Kesintisiz kulluk borcu | İtaati zamansal kesintilerden arındırma | Kulun borcu (din) aralıklı bir ayin değil, tüm varlığı kuşatan kalıcı bir durumdur | Kesin |
| İlmi | Doğa yasaları ve ontolojik ilkeler | Değişmez ve daimi nedensellik bağı | Sistemin tutarlılığını koruma | Maddenin ve yasaların kesintiye uğramadan süreklilik arz eden işleyişi | Güçlü |
| Siyasi | Hukuki meşruiyet ve anayasal bağ | Kesintisiz meşruiyet ve bağlayıcılık | Otorite boşluğunu engelleme | Hukuk düzeninin keyfi olarak askıya alınamayacak kurumsal sürekliliği | Muhtemel |
| İktisadi | Zimmet ve borçlar hukuku | Düşmeyen borç ve kalıcı taahhüt | Piyasa güvenini ve ifayı teminat altına alma | Zaman aşımıyla veya inkıtayla ortadan kalkmayan asli yükümlülük | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Sürekli fonksiyonlar ve asimptotik yakınsama | Zaman parametresi sonsuza giderken sıfırlanmayan, kesintiye uğramayan ve bir sınıra yapışık olarak devam eden kararlı durum akışı | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Müteselsil ve kalıcı hukuki mükellefiyet | Bireyin statüsünden veya varoluşsal konumundan ötürü üzerinden hiçbir zaman düşmeyen, zamanaşımına uğramayan asli sorumluluk | Kesin |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi sadece sıradan bir zaman çokluğu veya tarafsız bir devamlılık olarak anlayıp, özneye yüklenen borç ve yakayı bırakmayan ceza ağırlığını hissetmemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | وصب, hem ilahi nizam karşısında varlığın bitimsiz teslimiyet borcunu (Nahl 16:52) hem de haddi aşan bilinç için kaçışı olmayan yapışkan bir azabı (Sâffât 37:9) ifade eder; nötr bir zaman süresi değil, varoluşsal bir mecburiyettir |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Nahl 16:52'deki dini sadece belirli vakitlerde yerine getirilen ritüellere indirgemek; oysa âyet, itaatin ve ahlaki borcun her nefeste ve kesintisiz biçimde yalnızca Allah'a ait olduğunu emreder |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'da yalnızca iki yerde geçmesine rağmen, uluhiyetin insandan talep ettiği itaatin mahiyetini (asla kesintiye uğramayan bir borç) ve nankörlüğün karşılaşacağı akıbetin kaçınılmazlığını en köklü biçimde karakterize eder. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Kozmolojik düzenin tek sahibine teslimiyetini anlatan tevhid ayetlerinde ve gayb âlemine tecavüz etmeye yeltenen karanlık odakların akıbetini tasvir eden tehdit ayetlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Dinin parçalı, dönemsel veya durumsal bir kabul olduğu zannını yıkar; dinin varoluşla kaim, daimi ve zimmetten düşmeyen bir hakikat olduğunu ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamBedene yapışıp ayrılmayan kronik maraz, geçmeyen sızı ve sonu gelmeyen çöl mesafesi.
- Soyut anlamBir hükmün, mükellefiyetin veya cezanın özneye raptolunarak kesintisiz ve zorunlu biçimde devam etmesi.
- Sistematik karşılıkVarlığın yaratıcısına karşı hiçbir an sakıt olmayan borçluluk hali ile haddi aşmanın doğurduğu kaçınılmaz ontolojik yaptırım.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde zamanı, süreklilik arz eden varoluşsal etkiyi veya borcu, zorunlu bağlayıcı ilkeyi, ise mükellef veya muhatap özneyi temsil eder. Model, etkinin zaman sonsuza giderken asla kesilmediğini ve ilahi bağlayıcılık ile özne arasındaki yapışık ilişkinin her an bütünüyle korunduğunu sembolize eder.