ثبت

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ث-ب-تالصيغ: ١٧ · الجذور المجاورة: ١٠٩ · الآيات: ١٧ · السور: ١١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».ضربرتلمحولِيُثَبِّتَالثَّابِتِفَثَبِّتُواثبتقدموَثَبِّتْفأدفَاثْبُتُوافرعبنننصر

الجذرالصيغ ١٧الآيات ١٧السور ١١المجاورة ١٠٩

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ثبت

ث - ب - ت

جذر
  • الورود: ١٨
  • الآيات: ١٧
  • الصيغ: ١٧
  • المعاجم: ١٢

Sibat(Te) kayış demektir. Bir şeyi başka bir şeye bağlamış olmak anlamında sabit oldu anlamındadır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Sibat(Te) kayış demektir. Bir şeyi başka bir şeye bağlamış olmak anlamında sabit oldu anlamındadır.

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٠٢
ثَبَتَ الشيءُ ثَباتاً وثبوتاً؛ وأَثْبَتَهُ غيره وثَبَّتَهُ، بمعنىً. ويقال: أَثْبَتَهُ السُقْمُ، إذا لم يفارقه. وقوله تعالى: "لِيُثْبِتوكَ" أي يَجْرَحوكَ جِراحةً لا تقوم معها. وتثَبَّتَ الرجلُ في الأمر، واسْتَثْبَتَ بمعنىً. ورجل ثَبْتٌ، أي ثابتُ القلب. قال الشاعر: ثَبْتٌ إذا ما صيحَ بالقوم وَقَرْ ويقال أيضاً: فلانٌ ثَبْتُ الغَدَر، إذا كان لا يزلُّ لسانه عند الخصومات. ورجل له ثَبَتٌ عند
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٤٣٧
ت ث ب ثبت استعمل من وجوهه : ( ثبت ) . ثبت : ثعلب عن ابن الأعرابي يقال للجراد إذا رَزّ أَذْنَابَه لِيبيضَ : ثَبَتَ وأَثْبَتَ وتَثَبَّتَ . وقال الليث : يقال : ثَبَتَ فلانٌ بالمكان يَثْبُتُ ثُبُوتاً فهو ثَابِتٌ إذا أقام به ، وتَثَبَّت في رأيه وأَمْرِه إذا لم يَعْجَل وتَأَنَّى فيه ، واسْتَثبَتَ في أمره إذا شاوَرَ وفحص عنه ، وأُثْبِتَ فلانٌ فهو مُثْبَتٌ إذا اشتَدَّتْ به عِلَّتُهُ وأَثْبَتَتْهُ جِراحهُ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٬١٩٢
(باب الثاء والباء وما يثلثهما) (ثبت) الثاء والباء والتاء كلمةٌ واحدة، وهي دَوامُ الشيء. يقال: ثَبَتَ ثباتاً وثُبُوتاً. ورجل ثَبْتٌ وثبيت. قال طَرَفَةُ في الثَّبيت: فالهَبيت لا فؤادَ لـه *** والثّبيت ثبته فَهَمُه([1])(ثبج) الثاء والباء والجيم كلمةٌ واحدةٌ تتفرّع منها كَلِمٌ، وهي مُعْظَمُ الشيءِ ووَسَطُهُ. قال ابنُ دريد: ثَبَج كلِّ شيءٍ وسطُه. ورجل أثْبَجُ وامرأةٌ ثَبْجاء، إذا كان عظيمَ الجوفِ.
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٢٠٢
- الثبات ضد الزوال، يقال: ثبت يثبت ثباتا، قال الله تعالى: ﴿يا أيها الذين آمنوا إذا لقيتم فئة فاثبتوا﴾ [الأنفال/45]، ورجل ثبت وثبيت في الحرب، وأثبته السقم (قال ابن فارس: وأثبته السقم:إذا لم يكد يفارقه)، ويقال ذلك للموجود بالبصر أو البصيرة، فيقال: فلان ثابت عندي، ونبوة النبي صلى الله عليه وسلم ثابتة، والإثبات والتثبيت تارة يقال بالفعل، فيقال لما يخرج من العدم إلى الوجود، نحو: أثبت الله كذا، وتارة
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٨٩٠
ث ب ت فلان ثابت القدم من رجال ثبت‏.‏ ورجل ثبت الجنان وثبت الغدر إذا لم يزل في خصام أو قتال‏.‏ وفارس ثبت وثبيت‏.‏ قال العجاج‏:‏ ثبت إذا مـا صيـح بالقـوم وقـر ورجل ثبت وثبيت‏:‏ عاقل متماسك وقيل‏:‏ هو القليل السقط في جميع خصاله وقد ثبت ثباتة‏.‏ وفلان له ثبت عند الحملة أي ثبات‏.‏ قال‏:‏ وعندهم مصادق مـن وقائعنـا فمـا لهـم لدي حملاتنا ثبت وهو ثبت من الأثبات إذا كان حجة لثقته في روايته‏.‏ ووجـدت
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬٣٤٢
ثَبَتَ الشيءُ يَثْبُتُ ثَباتاً وثُبوتاً فهو ثابتٌ وثَبِيتٌ وثَبْتٌ، وأَثْبَتَه هو، وثَبَّتَه بمعنىً. وشيء ثَبْتٌ: ثابتٌ. ويقال للجَرَاد إِذا رزَّ أَذْنابَه ليَبِيضَ: ثَبَتَ وأَثْبَتَ وثَبَّتَ. ويقال: ثَبَتَ فلانٌ في المَكان يَثْبُتُ ثبُوتاً، فهو ثابتٌ إِذا أَقام به. وأَثْبَتَه السُّقْم إِذا لم يُفارِقْهُ. وثَبَّتَه عن الأَمْر كَثَبَّطه. وفرس ثَبْتٌ: ثَقِفٌ في عَدْوِه. ورجل ثَبْتُ الغَدْرِ إِذا
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٤٠٧
* ث ب ت * * ثبتَ * الشيء من باب دخل و * ثَبَاتاً * أيضا و * أثْبَتَهُ * غيره و * ثَبّتَهُ * أيضا و * أَثْبَتَهُ * السقم إذا لم يفارقه وقوله تعالى ﴿ليثبتوك﴾ أي يجرحوك جراحة لا تقوم معها و * تَثَبّتَ * في الأمر و * اسْتَثْبَتَ * بمعنى ورجل * ثَبْتٌ * بسكون الباء أي * ثابتُ * القلب ورجل له * ثَبَتٌ * عند الحملة بفتح الباء أي ثبات وتقول لا أحكم بكذا إلا بثبت بفتح الباء أي بحجة و * الثَّبيِتُ *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٥٬٧١٥
ثبت الشيء، يثبت، ثباتا بالفتح، وثبوتا بالضم، فهو ثابت، وثبيت، وثبت بفتح فسكون. شيء ثبت: أي ثابت. وأثبته هو، وثبته، بمعنى. ويقال: ثبت فلان في المكان، يثبت، ثبوتا: إذا أقام به، فهو ثابت. والثبيت، كأمير: الفارس الشجاع الصادق الحملة، كالثبت بفتح فسكون. وقد ثبت الرجل ككرم، ثباتة ككرامة، وثبتة بالضم: أي صار ثبيتا. الثبيت، أيضا: الثابت العقل. قال العجاج ثبت إذا ما صيح بالقوم وقر والثبيت:
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٤٬٠٤٢
ثَبَتَ 1 ثَبَتَ ثاب ثبت ثبتت , (S, M, A, &c.,) aor. ثَبُتَ , (M, Msb,) inf. n. ثُبُوتٌ (S, M, A, Mgh, Msb, K) and ثَبَاتٌ, (S, M, Mgh, K,) or this latter is a simple subst., (Msb,) [unexplained in the S and M and A and K, as being well known,] It (a thing, S, M, Msb) continued, subsisted, lasted, endured, remained, remained fixed or stationary, stood, or rested; it was, or became, permanent,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٦٠٨
ثَبَتَ ثَبَتَ U ( n. ac. ثَبَاْت 22 , ثُبُوْت 27 ), a. Continued, lasted, endured; was or became fixed, stationary, immovable, permanent. b. Was established, proved, authenticated, confirmed. c. [ 'Ala ], Became binding on; was proved against. d. [ 'Ala ], Persevered, persisted in. ثَبُتَ ثَبُتَ U ( n. ac. ثَبَاْتَة 22t , ثُبُوْتَة 27t ), a. Was firm in intellect or judgment; was
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٢١٬٤١٢
ثبت ثَبَتَ - يَثْبُتُ - ثُبُوْت - ثابِت - أَثْبَتَ - يُثْبِتُ - ثَبَّتَ - يُثَبِّتُ - تََثْبيْت ثَبَتَ - يَثْبُتُ + كائن أو شيء + في مكان: بقي وظل وأقام في مكانه لا يفارقه رغم ظروف حركية خاصة محيطة به تدفعه للتحرك منه ثَبَتَ - يَثْبُتُ + أمر+ في خصام أو محاججة: بقي وظل وأقام في مكانه لا يدحض رغم سعي الخصم لزعزعته ودفعه وإزالته ثُبُوْت: على
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٧)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٠٩ (الإجمالي: ١٣٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. قدم

    الآيات المشتركة: ٥ · “Kudüm” ön demektir

  2. فأد

    الآيات المشتركة: ٢ · Fuad, Fevd somun ekmek demektir

  3. طلل

    الآيات المشتركة: ١ · Öyleyse çisenti

  4. فرع

    الآيات المشتركة: ١ · Firavn, “Ferea”, ağaç dalıdır

  5. وعظ

    الآيات المشتركة: ٢ · “Vea’de” (dal) yağmur yüklü bulut anlamına gelir

  6. أمن

    الآيات المشتركة: ٧ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  7. بنن

    الآيات المشتركة: ١ · Parmak ucu demektir

  8. رتل

    الآيات المشتركة: ١ · Tırtıl demektir

  9. نعس

    الآيات المشتركة: ١ · Uyuklamak

  10. جالوت

    الآيات المشتركة: ١ · Câlut

  11. محو

    الآيات المشتركة: ١ · Hemen sildik

  12. نصر

    الآيات المشتركة: ٣ · Bereketli yağmurla sulanmış toprak demektir

الآيات التي ورد فيها(١٧)

  1. وَلَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُوا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

    Ve sabitle

  2. وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ إِلَّا أَنْ قَالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسْرَافَنَا فِي أَمْرِنَا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

    Ve sabitle

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökثبت
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerرسخ, قرر, مكث
Zıt Kökزول
Çekirdek Özet 1Bir şeyin yerinde kalarak sarsılmaması, süreklilik kazanması ve zeval bulmaması
Çekirdek Özet 2İmanın, kalbin, adımların ve ilahi kelamın şüphe, baskı ve sarsıntı anlarında yerinde tahkim edilmesi
Çekirdek Özet 3Varlık, bilgi ve ahlakın kaygan zeminlerden arındırılarak kalıcı hakikate bağlanması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca fiziksel hareketsizlik veya donukluk olarak anlayıp bilişsel, ahlaki ve ontolojik tahkik boyutunu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ثبBir noktaya yerleşme, ağırlık koyma, tutunma ve geri adım atmama; nitekim ثبر bir şeyin engellenip hapsedilmesi ve ثبط ise hareketin kırılarak yerinde durdurulması anlamını taşırتÇekirdeğin içerdiği tutunma ve durdurma eylemine kesinlik, süreklilik, sınırlanmış kalıcılık ve zevale karşı direnç boyutu katarak kökü sarsılmaz bir kararlılık haline dönüştürür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
ثİşaret, sınır imi ve antlaşma (türetme imge)ت imgesinin ses yoğunlaşmasıyla türetilmiş olup belirlenen sınıra veya çizgiye kararlılıkla basmayı, hedefe yönelişi temsil eder
بEv, çadırMekân tutma, bir kabın veya sınırın içine girme, barınma ve yerleşiklik kazanma hareketini ifade eder
تİşaret, çarpı, son sınırVarılan nihai noktayı mühürleme, süreci bağlama ve kesinleşmiş sınırın dışına taşmama durumunu anlatır
ثبتBir çadırın veya yapının sınırlarını kazıklarla mühürleyip fırtınaya karşı sarsılmaz kılınmasıSınırları belirlenmiş bir alana yerleşerek orayı sabitleyen ve ayrılmayı imkânsız kılan nihai tahkimat hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir nesnenin zemine çakılması, çekirgenin yumurtlamak için kuyruğunu toprağa saplayıp kıpırdamadan durması (ثبت الجراد إذا رز أذنابه ليبيض) ve hastalıktan yatağa düşen kimsenin yerinden kalkamaması (أثبته السقم)
Cahiliye şiiri kullanımıTarafe b. el-Abd muallakasında akıllı ve soğukkanlı insanı tanımlarken kökü kullanır: فالهبيت لا فؤاد له / والثبيت ثبته فهمه
Erken Arapça kullanımRecez şairi el-Accâc kavmin paniğe kapıldığı anda dirayet gösteren kimseyi överken şöyle der: ثبت إذا ما صيح بالقوم وقر

المصدر Lisânü’l-ʿArab, Mekâyîsü’l-Luğa, Esâsü’l-Belâga.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça ثبت kökü, Batı ve Güney Sami dillerinde bir durumun kesinleşmesi, yerine oturması ve sarsılmaz kılınması yönündeki semantik tabana dayanır. İbranice ve Aramice gibi Kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan bu fonetik dizilimin yerine benzer semantik alanı karşılayan kökler öne çıksa da, kökün taşıdığı temel nükve olan nesnenin zevalden korunarak yerinde berkimesi Güney Arapçası ve erken Arap lehçelerinde açık biçimde izlenir. Kökün içerdiği fonetik yapı, dişsil-sızıcı ث ile dudaksıl ب harfinin birleşmesiyle ağırlığın bir noktaya bırakılmasını, ardından gelen patlamalı ت sesiyle bu durumun mühürlenip tescillenmesini simgeler. Dolayısıyla kök, tasavvur düzeyindeki bir şeyin maddi veya hukuki zeminde gerçeklik kazanması ve kalıcılaşması sürecini ifade eder.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, David Cohen.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönYerinde kalma, zeval bulmama ve dayanmaÇekirgenin kuyruğunu toprağa saplamasından savaş meydanında ayağın kaymamasına ve oradan kalbin tahkikine uzanan fiziksel-zihinsel genişlemeKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami ve Arapça ortak leksikal tabakaVarlığın yerinde durması, kaybolmaması ve delille ispatlanması doğrultusunda semantik paralellikGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında doğrudan genetik denkliğe dair spekülasyondan uzak güvenilir veri tespit edilmediVeri bulunamadı

المصدر Mekâyîsü’l-Luğa, Lisânü’l-Arab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ثبتAnlamlıSabit olmak, yerinde kalmakSarsılmadan durmak, zevale uğramamak, ispat etmekHedef kök; Kur'an'da geçer
ثتبAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
بثتAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
بتثAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
تثبAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
تبثAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ثبتMerkezKararlılık ve zeval bulmamaBir şeyin sarsıntı ve dış etkilere rağmen yerinde durması, kesinleşmesiHem fiziksel duruşu hem de akli ve ahlaki sarsılmazlığı içerir
رسخKomşuDerinleşerek yerleşmeKöklerin veya bilginin zemine derinlemesine nüfuz etmesiثبت kökünden farkı, derinlemesine nüfuz etme ve kök salma boyutunun baskın olmasıdır
قررKomşuSükûnet bulma ve durulmaHareketin durup yatışması, bir yerde huzurla kalmasıثبت direniş ve tahkime odaklanırken, bu kök hareket sonrası sükûna odaklanır
مكثKomşuSüre bakımından beklemeBir yerde zaman geçirerek kalma ve oyalanmaثبت sarsıntıya direnci gösterirken, bu kök zaman içi kalış süresini anlatır
زولZıtYerinden kayma ve yok olmaBir şeyin bulunduğu konumdan ayrılarak ortadan kalkmasıBir şeyin yerinden oynaması, bozulması ve devamlılığını yitirmesidir

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaثبتSabit ve kalıcı olmakBir durumun değişmeden sürmesi ve tahkim edilmesiKesin
LatinceStare, stabilire, firmareAyakta durmak, sağlamlaştırmakFiziksel dik duruşu ve pekiştirmeyi karşılar; felsefi tahkik nüansını eksik bırakırGüçlü
İngilizceEstablish, stabilize, persevereSağlamlaştırmak, yerinde durmakSüreklilik ve sarsılmazlığı verir; ahlaki kökleşme bağlamını kısmen dışarıda bırakırGüçlü
AlmancaBefestigen, feststehen, beharrenPekiştirmek, sabit durmakMaddi sağlamlık ve kararlılığı iyi karşılar; kalbi tahkimat boyutunu tam kapsamazGüçlü
FransızcaAffermir, stabiliser, consoliderGüçlendirmek, istikrara kavuşturmakYapısal pekişmeyi içerir; varoluşsal sebat yönünü tali kılarGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فَاثْبُتُوا / وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَاSavaşta ve fiziki tehdit anında sebat göstermekDüşmanla karşılaşıldığında kaçmama ve yılgınlığa düşmeme bağlamı; Bakara 2:250, Enfâl 8:45
القَوْلِ الثَّابِتِTevhid inancı ve değişmez hakikat sözüDünya ve ahirette müminin şüpheye düşmeden tutunduğu sarsılmaz kelime; İbrâhîm 14:27
لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَKalbin vahiy ile takviye edilip mutmain kılınmasıPeygamberin iç dünyasının sarsıntılardan korunması bağlamı; İsrâ 17:74, Furkân 25:32
لِيُثْبِتُوكَKişiyi hareket edemez hale getirmek, hapsetmek veya bağlamakMüşriklerin Peygamber'i hapsetme veya etkisiz kılma planı; Enfâl 8:30
وَيُثَبِّتُİlahi yardım ile ayakların ve kalplerin kaymasının engellenmesiAllah'ın dinine yardım edenlere verilen güç ve sarsılmazlık vaadi; Muhammed 47:7

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİsbat ve sübût kavramlarıAllah'ın sıfatlarının varlığının tespiti ve hakikatin şüpheye yer bırakmayacak biçimde kesinleşmesiVarlık ve sıfatların hakiki mevcudiyeti yönünde anlam daralması
FıkıhHükümlerin ve hakların sübûtuBir hakkın veya suçun delillerle (beyyine) mahkemede sabit olması ve kesinleşmesiHukuki geçerlilik, tescil ve kesin delille sabit olma boyutu
Tefsirالقول الثابت ve kalbin tesbitiVahyin parça parça inmesinin ve kelime-i tevhidin mümin psikolojisindeki kalıcı etkisiİman ilkelerinin içselleştirilip sarsıntıya dirençli kılınması
HadisRivayet ricalinin niteliği (sebt / esbât)Hadis nakleden ravilerin hafıza, dikkat ve güvenilirlik bakımından en üst düzeyde olmasıGüvenilirlik, rivayette hatasızlık ve yanılmazlık vasfı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİnanç ve teslimiyetAkidenin sarsılmazlığıŞüphe ve imtihan karşısında sapmayı engellemeDinin temeli olan imanın vesvese veya baskıyla yok olmasını önleyen içsel omurgaKesin
İlmiMetodoloji ve epistemolojiKanıta dayalı bilgi (ispat)Varsayımı kesin bilgiye dönüştürmeŞüphe içeren önermelerin sağlam delillerle tahkik edilip doğrulanmasıKesin
SiyasiToplumsal kriz ve mücadeleDireniş ve sebatÇözülme ve dağılmayı durdurmaBaskı, tehdit veya savaş anında yöneticilerin ve toplumun konumunu korumasıGüçlü
İktisadiPiyasa ve akit düzeniFiyat ve sözleşme istikrarıBelirsizlik ve dalgalanmayı engellemeAkitlerin bağlayıcılık kazanması ve kurumsal güven ortamının oluşturulmasıGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDenge noktası ve kararlılık (stabilite)Fizikte veya dinamik sistemlerde bir yapının dış pertürbasyonlara maruz kaldığında orijinal durumuna geri dönmesi veya konumunu korumasıKesin
Beşeri bilimlerPsikolojik ve kurumsal dayanıklılık (resilience)Sosyolojide kurumların, psikolojide bireyin travma ve baskı karşısında dağılmayıp temel işlevlerini sürdürmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca fiziksel duruş, askeri cesaret veya donuk bir gelenekçilik olarak anlamak
Kur'an içi daha geniş anlamKök; bilginin delille temellenmesi, kalbin vahiy ile mutmain olması, ahlaki ilkelerin sarsılmaması ve dilin hakikati mühürlemesini kapsayan bütüncül bir tahkikat halidir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataDinamik bir şuur ve bilinçli bir direnç olan istikamet halini, düşünsel körlük ve değişime kapalı bir durağanlık (statizm) zannetmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin muhatapta inşa etmek istediği kişiliğin temel vasfı olan zihinsel ve ahlaki kararlılığı tanımlar; imanın kuru bir iddia değil, sarsıntılara karşı dirençli bir hakikat olduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Mücadele ve cihat anında sebatı emreden ayetlerde, vahyin peยeyderpey indiriliş hikmetini açıklayan nüzul ayetlerinde ve kelime-i tevhidin etkisini anlatan mesellerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İmanın salt duygusal veya geçici bir coşku olduğu yanılgısını düzeltir; hakiki imanın zorluk ve fitne anlarında ayakların kaymamasıyla (sebat) ölçüleceğini ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir kazığın veya nesnenin toprağa çakılarak sarsılmaz hale getirilmesi, yerinden oynamaması.
  • Soyut anlamDüşünce, inanç ve eylemin dış tesirlere, şüphelere ve tehditlere karşı konumunu muhafaza etmesi, tahkik edilmesi.
  • Sistematik karşılıkSistemin iç tutarlılığını ve dengesini dış bozucular karşısında koruyan kurumsal ve ontolojik istikrar ilkesi.
  • LaTeX modeliS(t)=lim⁡ΔF→∞(ΔxΔF)−1  ⟹  dxdt=0
  • LaTeX açıklamasıModelde S, sistemin sebat ve sabitleşme derecesini; ΔF, sisteme dışarıdan uygulanan bozucu kuvvet ve baskıları; Δx, bu baskı karşısında sistemin konumundaki sapmayı temsil eder. Dış kuvvet sonsuza yaklaşırken sapma oranının tersinin sıfırdan büyük kalması, konumun zamana göre değişimini (dxdt) sıfırda tutarak sarsılmazlığı ve zevale karşı direnci matematiksel olarak ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ث