ثبت

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ث-ب-تالصيغ: ١٧ · الجذور المجاورة: ١٠٩ · الآيات: ١٧ · السور: ١١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».ضربرتلمحولِيُثَبِّتَالثَّابِتِفَثَبِّتُواثبتقدموَثَبِّتْفأدفَاثْبُتُوافرعبنننصر

الجذرالصيغ ١٧الآيات ١٧السور ١١المجاورة ١٠٩

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ثبت

ث - ب - ت

جذر
  • الورود: ١٨
  • الآيات: ١٧
  • الصيغ: ١٧
  • المعاجم: ١٢

Sibat(Te) kayış demektir. Bir şeyi başka bir şeye bağlamış olmak anlamında sabit oldu anlamındadır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Sibat(Te) kayış demektir. Bir şeyi başka bir şeye bağlamış olmak anlamında sabit oldu anlamındadır.

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٠٢
ثَبَتَ الشيءُ ثَباتاً وثبوتاً؛ وأَثْبَتَهُ غيره وثَبَّتَهُ، بمعنىً. ويقال: أَثْبَتَهُ السُقْمُ، إذا لم يفارقه. وقوله تعالى: "لِيُثْبِتوكَ" أي يَجْرَحوكَ جِراحةً لا تقوم معها. وتثَبَّتَ الرجلُ في الأمر، واسْتَثْبَتَ بمعنىً. ورجل ثَبْتٌ، أي ثابتُ القلب. قال الشاعر: ثَبْتٌ إذا ما صيحَ بالقوم وَقَرْ ويقال أيضاً: فلانٌ ثَبْتُ الغَدَر، إذا كان لا يزلُّ لسانه عند الخصومات. ورجل له ثَبَتٌ عند
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٤٣٧
ت ث ب ثبت استعمل من وجوهه : ( ثبت ) . ثبت : ثعلب عن ابن الأعرابي يقال للجراد إذا رَزّ أَذْنَابَه لِيبيضَ : ثَبَتَ وأَثْبَتَ وتَثَبَّتَ . وقال الليث : يقال : ثَبَتَ فلانٌ بالمكان يَثْبُتُ ثُبُوتاً فهو ثَابِتٌ إذا أقام به ، وتَثَبَّت في رأيه وأَمْرِه إذا لم يَعْجَل وتَأَنَّى فيه ، واسْتَثبَتَ في أمره إذا شاوَرَ وفحص عنه ، وأُثْبِتَ فلانٌ فهو مُثْبَتٌ إذا اشتَدَّتْ به عِلَّتُهُ وأَثْبَتَتْهُ جِراحهُ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٬١٩٢
(باب الثاء والباء وما يثلثهما) (ثبت) الثاء والباء والتاء كلمةٌ واحدة، وهي دَوامُ الشيء. يقال: ثَبَتَ ثباتاً وثُبُوتاً. ورجل ثَبْتٌ وثبيت. قال طَرَفَةُ في الثَّبيت: فالهَبيت لا فؤادَ لـه *** والثّبيت ثبته فَهَمُه([1])(ثبج) الثاء والباء والجيم كلمةٌ واحدةٌ تتفرّع منها كَلِمٌ، وهي مُعْظَمُ الشيءِ ووَسَطُهُ. قال ابنُ دريد: ثَبَج كلِّ شيءٍ وسطُه. ورجل أثْبَجُ وامرأةٌ ثَبْجاء، إذا كان عظيمَ الجوفِ.
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٢٠٢
- الثبات ضد الزوال، يقال: ثبت يثبت ثباتا، قال الله تعالى: ﴿يا أيها الذين آمنوا إذا لقيتم فئة فاثبتوا﴾ [الأنفال/45]، ورجل ثبت وثبيت في الحرب، وأثبته السقم (قال ابن فارس: وأثبته السقم:إذا لم يكد يفارقه)، ويقال ذلك للموجود بالبصر أو البصيرة، فيقال: فلان ثابت عندي، ونبوة النبي صلى الله عليه وسلم ثابتة، والإثبات والتثبيت تارة يقال بالفعل، فيقال لما يخرج من العدم إلى الوجود، نحو: أثبت الله كذا، وتارة
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٨٩٠
ث ب ت فلان ثابت القدم من رجال ثبت‏.‏ ورجل ثبت الجنان وثبت الغدر إذا لم يزل في خصام أو قتال‏.‏ وفارس ثبت وثبيت‏.‏ قال العجاج‏:‏ ثبت إذا مـا صيـح بالقـوم وقـر ورجل ثبت وثبيت‏:‏ عاقل متماسك وقيل‏:‏ هو القليل السقط في جميع خصاله وقد ثبت ثباتة‏.‏ وفلان له ثبت عند الحملة أي ثبات‏.‏ قال‏:‏ وعندهم مصادق مـن وقائعنـا فمـا لهـم لدي حملاتنا ثبت وهو ثبت من الأثبات إذا كان حجة لثقته في روايته‏.‏ ووجـدت
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬٣٤٢
ثَبَتَ الشيءُ يَثْبُتُ ثَباتاً وثُبوتاً فهو ثابتٌ وثَبِيتٌ وثَبْتٌ، وأَثْبَتَه هو، وثَبَّتَه بمعنىً. وشيء ثَبْتٌ: ثابتٌ. ويقال للجَرَاد إِذا رزَّ أَذْنابَه ليَبِيضَ: ثَبَتَ وأَثْبَتَ وثَبَّتَ. ويقال: ثَبَتَ فلانٌ في المَكان يَثْبُتُ ثبُوتاً، فهو ثابتٌ إِذا أَقام به. وأَثْبَتَه السُّقْم إِذا لم يُفارِقْهُ. وثَبَّتَه عن الأَمْر كَثَبَّطه. وفرس ثَبْتٌ: ثَقِفٌ في عَدْوِه. ورجل ثَبْتُ الغَدْرِ إِذا
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٤٠٧
* ث ب ت * * ثبتَ * الشيء من باب دخل و * ثَبَاتاً * أيضا و * أثْبَتَهُ * غيره و * ثَبّتَهُ * أيضا و * أَثْبَتَهُ * السقم إذا لم يفارقه وقوله تعالى ﴿ليثبتوك﴾ أي يجرحوك جراحة لا تقوم معها و * تَثَبّتَ * في الأمر و * اسْتَثْبَتَ * بمعنى ورجل * ثَبْتٌ * بسكون الباء أي * ثابتُ * القلب ورجل له * ثَبَتٌ * عند الحملة بفتح الباء أي ثبات وتقول لا أحكم بكذا إلا بثبت بفتح الباء أي بحجة و * الثَّبيِتُ *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٥٬٧١٥
ثبت الشيء، يثبت، ثباتا بالفتح، وثبوتا بالضم، فهو ثابت، وثبيت، وثبت بفتح فسكون. شيء ثبت: أي ثابت. وأثبته هو، وثبته، بمعنى. ويقال: ثبت فلان في المكان، يثبت، ثبوتا: إذا أقام به، فهو ثابت. والثبيت، كأمير: الفارس الشجاع الصادق الحملة، كالثبت بفتح فسكون. وقد ثبت الرجل ككرم، ثباتة ككرامة، وثبتة بالضم: أي صار ثبيتا. الثبيت، أيضا: الثابت العقل. قال العجاج ثبت إذا ما صيح بالقوم وقر والثبيت:
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٤٬٠٤٢
ثَبَتَ 1 ثَبَتَ ثاب ثبت ثبتت , (S, M, A, &c.,) aor. ثَبُتَ , (M, Msb,) inf. n. ثُبُوتٌ (S, M, A, Mgh, Msb, K) and ثَبَاتٌ, (S, M, Mgh, K,) or this latter is a simple subst., (Msb,) [unexplained in the S and M and A and K, as being well known,] It (a thing, S, M, Msb) continued, subsisted, lasted, endured, remained, remained fixed or stationary, stood, or rested; it was, or became, permanent,
رابط المدخل

ثَبَتَ 1 ثَبَتَ ثاب ثبت ثبتت , (S, M, A, &c.,) aor. ثَبُتَ , (M, Msb,) inf. n. ثُبُوتٌ (S, M, A, Mgh, Msb, K) and ثَبَاتٌ, (S, M, Mgh, K,) or this latter is a simple subst., (Msb,) [unexplained in the S and M and A and K, as being well known,] It (a thing, S, M, Msb) continued, subsisted, lasted, endured, remained, remained fixed or stationary, stood, or rested; it was, or became, permanent, constant, firm, steady, steadfast, stable, fixed, fast, settled, or established: it obtained, or held: syn. دَامَ: (Mgh, Msb:) and اِسْتَقَرَّ: (Msb:) [it stood, as a fact or truth; it stood, or held, good; it was, or became, a fact or truth, or a settled, or an established, fact or truth:] it was, or became, or proved, sound, valid, substantial, real, sure, certain, true, right, correct, just, or proper; syn. صَحَّ. (Msb.) ― -b2- ثَبَتَ بِالمَكَانِ, inf. n. ثُبُرتٌ, He continued, remained, dwelt, or abode, in the place. (T.) ― -b3- ثَبَتَ الجَرَادُ, and ↓ ثّبت, and ↓ اثبت, The locusts stuck their tails into the ground to lay their eggs. (T.) ― -b4- ثَبَتُّ عَلَى الأَمْرِ [I kept constantly, firmly, steadily, steadfastly, or fixedly, to the affair]. (K in art. زمع.) ― -b5- ثَبَتَ لِبْدُكَ (tropical:) May thy case, or state, or condition, be permanent. (A, TA.) ― -b6- [ثَبَتَ عِنْدَهُ كَذَا Such a thing was, or became, a settled, or an established, fact, or truth, with him, or in his opinion; it became established, substantiated, made good, or verified, in his opinion or estimation: like صَحَّ. And ثَبَتَ عَلَيْهِ It was, or became, established against him. Hence, ثَبَتَ لَهُ عَلَيْهِ كَذَا Such a thing became established, or verified, as due to him from him: like صَحَّ. And hence,] ثَبَتَ is also syn. with وَجَبَ [as meaning It was, or became, or proved to be, binding, obligatory, incumbent, or due: and it was, or became, necessitated, necessary, or requisite: so that ثَبَتَ عَلَيْهِ means also it was, or became, or proved to be, binding, obligatory, or incumbent, on him; or it rested, or lay, on him; as a debt, or a duty: and it (a sentence &c.) became necessitated to take effect upon him: and ثَبَتَ لَهُ it was, or became, or proved to be, due to him, or owing to him]. (Telweeh, TA in art. وجب.) ― -b7- [ثَبَتَ لَهُ also signifies It belonged, or appertained, as an attribute, or a quality, or a property, to him, or it; it was affirmable, or predicable, of him, or it.] -A2- ثَبُتَ, (S, M, A, Msb, K,) aor. ثَبُتَ , (Msb, K,) inf. n. ثَبَاتَةٌ (M, A, K) and ثُبُوتَةٌ, (M, K,) He was, or became, firm in intellect, understanding, or mind: (S:) or firm, or steady, in fight, or in speech, or discourse: (M:) or intelligent, and possessing self-restraint: or seldom erring or making a mistake or committing a fault: (A:) or firm of heart in war: (Msb:) or courageous as a horseman, (K, TA,) earnest in the charge. (TA.)

ثَبَّتَ الجَرَادُ 2 ثَبَّتَ الجَرَادُ ثبت الجراد : see 1. -A2- ثبّتهُ: see 4, in two places. ― -b2- ثبّتهُ عَنِ الأَمْرِ i. q. ثَبَّطَهُ [He hindered him, withheld him, or prevented him, &c., from doing the affair, or thing]. (M.)

مُثَابَتَةٌ 3 مُثَابَتَةٌ مثابة مثابته مثابتة i. q. مُمَاوَتَةٌ [meaning The vying with another in firmness, or steadiness, or the like]. (TA in art. موت.) ― -b2- See also 4.

اثبت الجَرَادُ 4 اثبت الجَرَادُ اثبت الجراد : see 1. -A2- اثبتهُ trans. of ثَبَتَ, as also ↓ ثبّتهُ, (S, M, Msb, K,) signifying He made it to continue, subsist, last, endure, remain, remain fixed or stationary, stand, or rest; to be, or become, permanent, constant, firm, steady, steadfast, stable, fixed, fast, settled, or established: he made it to obtain, or hold: [he made it to stand, as a fact or truth; to stand, or hold, good; to be or become, a settled, or an established, fact or truth:] he made it, or rendered it, sound, valid, substantial, real, sure, certain, true, right, correct, just, or proper. (Msb.) ― -b2- طَعَنَهُ فَأَثْبَتَ فِيهِ الرُّمْحِ He thrust him, and made the spear to penetrate into him so that the extremity protruded while part remained within him; syn. أَنْفَذَهُ (M.) ― -b3- اثبتهُ بِوِثَاقٍ [He made him fast with a bond, or ligature]. (TA.) ― -b4- لِيُثْبِتُوكَ, (S, Mgh, K,) or ↓ لِيُثَبِّتُوكَ, (CK,) in the Kur [viii. 30], means (tropical:) That they might inflict upon thee a wound by reason of which thou shouldst not be able to rise: (S, Mgh, K, TA:) or that they might confine thee [to thy place]. (K, TA.) You say, طَعَنْتُهُ فَأَثْبَتُّهُ (tropical:) I thrust him, or pierced him, and confined him to his place, so that he could not quit it. (TA from a trad.) And ضَرَبُوهُ حَتَّى أَثْبَتُوهُ (tropical:) They smote him, or beat him, so that they enervated him [and rendered him motionless]. (A, TA.) And أَثْبَتَ الجَرِيحَ (assumed tropical:) He weakened the wounded man so that he was unable to move. (Mgh.) And أَثْبَتَتْهُ جِرَاحَةٌ (tropical:) A wound rendered him unable to move: (T, * A:) and in like manner one says of a malady. (A.) And أُثْبِتَ (assumed tropical:) His malady became violent, or a wound affected him, so that he did not [or could not] move. (T, TA.) ― -b5- اثبت حُحَّتَهُ He established his evidence, or proof, and made it clear, plain, or manifest. (M.) ― -b6- اثبتهُ, (M, K,) inf. n. اـِثْبَاتٌ, (TA,) also signifies (tropical:) He knew him, or it, certainly, or assuredly; and so ↓ ثابتهُ, (M, K, TA,) inf. n. مُثَابَتَةٌ. (TA.) And you say, نَظَرْتُ اـِلَيْهِ فَمَا أَثْبَتُّهُ بِبَصَرِى (tropical:) [I looked at him, or it, but I did not know him, or it, surely with my eye]. (A, TA.) And اثبت الشَّىْءَ مَعْرِفَةً (tropical:) [He knew the thing certainly, completely, or thoroughly]. (A. [Explained in a copy of that work, followed in the TA, by قَبِلَهُ; but this is undoubtedly a mistranscription for قَتَلَهُ, q. v.]) ― -b7- Also, (i. e. اثبتهُ alone,) He verified it. (Har p. 175.) ― -b8- And (tropical:) He wrote it, [set it down, registered it, or recorded it,] i. e., a man's name, (A, Msb, TA,) فِى الدِّيوَانِ [in the register of soldiers or pensioners or accounts]. (A, TA.) ― -b9- [And i. q. أَوْجَبَهُ as meaning He made it, or declared it to be, binding, obligatory, or incumbent, (عَلَيْهِ on him,) or due (لَهُ to him): and, said of a sentence &c., as meaning he necessitated it to take effect, or necessitated its taking effect, عَلَيْهِ upon him: see حَقَّهُ. ― -b10- And He affirmed it; he averred it; i. q. أَوْجَبَهُ as contr. of نَفَاهُ. And hence, اثبتهُ لَهُ signifies also He made it, or declared it, or asserted it, to belong, or appertain, as an attribute, or a quality, or a property, to him, or it; he affirmed it, or predicated it, of him, or it. ― -b11- And He authorized it; namely a word, a signification, &c.] ― -b12- اثبت فُلَانًا He kept, clave, or held fast, to such a one; scarcely, or never, quitting him. (Msb.) And اثبتهُ السَّقَمُ, i. e. [The malady clave to him;] did not quit him. (S.)

تثبّت فِى الأَمْرِ 5 تثبّت فِى الأَمْرِ ذ , (T, S, M, A, TA,) and الرَّأْىِ; (T, TA;) and ↓ استثبت; (S, M, A, K, TA;) He acted, or proceeded, [firmly, steadily,] deliberately, or leisurely, (T, M, A, K, TA,) in the affair, (T, M, A, TA,) and the opinion, judgment, or counsel; (T, TA;) not hastily: (T, M, TA:) both signify the same: (S:) [or] فِى أَمْرِهِ ↓ استثبت he consulted respecting his affair, and sought for information respecting it, or investigated it. (T, TA.) [In the KL, تَثَبُّتٌ is explained by the words درنگ كردن و بهجاى آوردن, perhaps meaning The delaying in an affair and (then) executing or performing.]

استثبت 10 استثبت أستثبت استثبت ٱستثاب ٱستثبت ٱستثبتت : see 5, in two places. ― -b2- [Also He sought, or desired, or demanded, confirmation, evidence, proof, demonstration, verification, assurance, or positive or certain information, عَنْهُ respecting him, or it. ― -b3- And He desired, or meant, an affirmation: see a remark on a verse cited voce بَيْدَ.] -A2- استثبتهُ He found it to be sound, valid, substantial, real, sure, certain, true, right, correct, just, or proper: (Har p. 175:) and he assured, or certified, himself of the true state of his case. (Idem, p. 426.) You say, صَغَّرَ عَيْنَهُ لِيَسْتَثْبِتَ النَّظَرَ (assumed tropical:) [He contracted his eye in order to assure himself of the correctness of the view; i. e., to obtain a sure view]. (M in art. وص.) ― -b2- It is also said to mean He made him, or asserted him to be, firm of heart: but Er-Rבzee says, I have not met with this verb used as one that is immediately transitive. (Har p. 426.)

ثَبْتٌ ثَبْتٌ ثاب ثبت ثبتت : see ثَابِتٌ. ― -b2- Also A man firm, or steady, of heart; (S;) and so ثَبْتُ الجَنَانِ; (A, Msb, TA;) pl. ثُبْتٌ: (TA:) or a man who acts, or proceeds, [firmly, steadily,] deliberately, or leisurely, (A, Msb,) in his affairs: (Msb:) and a courageous horseman, (M, K, TA,) earnest in the charge; (TA;) as also ↓ ثَبِيتٌ: (M, K, TA:) both of which signify also intelligent, and possessing self-restraint; or seldom erring or making a mistake or committing a fault. (A, TA.) And ثَبْتُ المَقَامِ A man who does not quit his station, or abode. (M.) And ثَبْتُ القَدَمِ [Firm-footed;] one who makes no slip in contention, or in fight. (A, TA.) And ثَبْتُ الغَدَرِ A man firm, or steady, in fight, or in speech, or discourse: (M, L, TA:) or whose tongue makes no slip in contentions. (S, TA.) ― -b3- See also ثَبَتٌ: ― -b4- and ثَبِيتٌ.

ثَبَتٌ ثَبَتٌ ثاب ثبت ثبتت Firmness of heart in war. (Msb, TA.) You say, لَهُ ثَبَتٌ عِنْدَ الحَمْلَةِ He has firmness, or steadiness, on the occasion of the charge, or assault. (S, A.) And لَهُ ثَبَتٌ عِنْدَ الحِمَامِ He has firmness on the occasion of death. (L.) [See also ثَبَاتٌ.] ― -b2- Hence, (Msb,) A proof, and evidence, or a voucher. (S, Mgh, Msb, TA.) You say, لَا أَحْكُمُ بِكَذَا اـِلَّا بِثَبَتٍ I will not decide so unless on the ground of proof, or evidence. (S.) And it is said in a trad. respecting the day of doubt, [i. e. the day of which one doubts whether it be the last of Shaabבn or the first of Ramadבn,] ثُمَّ جَآءَ الثَّبَتُ أَنَّهُ مِنْ رَمَضَانَ Then came the proof, or evidence, or voucher, that it was of Ramadבn. (TA.) ― -b3- And hence, (Mgh,) applied to a man, (A, Mgh, [in which latter it is said to be tropical when thus applied, but not so in the A,]) and sometimes written ↓ ثَبْتٌ, (TA,) (assumed tropical:) One who is an authoritative evidence, or voucher, by reason of his trustworthiness in that which he relates: (A, TA:) or (tropical:) one who is trustworthy (Mgh, K *) in that which he relates: (Mgh: [in the K, only the pl. is mentioned:]) or (assumed tropical:) one who is just, or equitable, [in that which he relates,] and exact, or honest: (Msb:) pl. أَثْبَاتٌ. (A, Mgh, Msb, K.) ― -b4- Also (assumed tropical:) An index, or a table of contents, in which a relater of traditions collects a list of what he has related from others, and of his sheykhs [who are his authorities]: said by some to be a conventional term of the relaters of traditions: perhaps tropical. (TA.)

ثَبَاتٌ ثَبَاتٌ ثبات , a subst. from ثَبَتَ, [or an inf. n., like ↓ ثُبُوتٌ, used as a simple subst.,] Continuance, subsistency, lastingness, permanence, endurance, remanence, remanence in a fixed or stationary state, a state of standing or resting, constancy, firmness, steadiness, steadfastness, stableness or stability, fixedness, fastness, settledness, establishment or a state of being established: &c.: and soundness, validness or validity, substantiality or substantialness, reality, sureness, certainty, trueness or truth, &c. (Msb.) [See also ثَبَتٌ.]

ثُبَاتٌ ثُبَاتٌ ثبات , (A,) or دَآءٌ ثُبَاتٌ, (K, TA,) (tropical:) A disease that renders one unable to move. (A, * K, TA.)

ثِبَاتٌ ثِبَاتٌ ثبات The two threads or strings, or each of the two threads or strings, of [the kind of face-veil called] a بُرْقُع by which the woman [draws and] binds [the two upper corners of] it to the back of her head. (K.) ― -b2- And A strap, or thong, with which a camel's saddle (رَحْل) is bound: (M, K:) pl. أَثْبِتَةٌ. (M.)

ثُبُوتٌ ثُبُوتٌ ثبوت : see ثَبَاتٌ.

ثَبِيتٌ ثَبِيتٌ ثبيت : see ثَابِتٌ. ― -b2- Also Firm in intellect, understanding, or mind: (S, K, TA:) and firm in strength and intellect: (TA:) or firm of heart in war: (Msb:) see also ثَبْتٌ. ― -b3- And, applied to a horse, Sharp, and light, or active, in his running; (M, K;) as also ↓ ثَبْتٌ. (TA.)

ثَابِتٌ ثَابِتٌ ثاب ثابت part. n. of ثَبَتَ; (M, A, Msb, K;) as also ↓ ثَبْتٌ (M, A, K) and ↓ ثَبِيتٌ; (K;) Continuing, subsisting, lasting, enduring, remaining, remaining fixed or stationary, standing, or resting, permanent, constant, firm, steady, steadfast, stable, fixed, fast, settled, or established: obtaining, or holding: [standing, as a fact or truth; standing, or holding, good; having the quality of a fact or truth, or a settled, or an established, fact or truth:] sound, valid, substantial, real, sure, certain, true, right, correct, just, or proper: (Msb: see 1:) dim., when it is used as an epithet, ثُوَيْبِتٌ; but when it is a proper name, its dim. is ثُبَيْتٌ. (T.) ― -b2- ثَابِتٌ بِمَكَانٍ Continuing, remaining, dwelling, or abiding, in a place. (TA.) ― -b3- الكَوَاكِبُ الثَّابِتَةُ [and الثَّوَابِتُ] The fixed stars. (Kzw &c.) ― -b4- سِنُونَ ثَابِتَةٌ Years lasting long. (TA in art. قعس.) ― -b5- قَوْلٌ ثَابِتٌ A sound, valid, true, right, correct, just, or proper, saying. (M.) بِالقَوْلِ الثَّابِتِ in the Kur xiv. 32 means By the assertion of the unity of God. (Jel.)

مُثْبتٌ مُثْبتٌ مثبت Bound with the strap, or thong, called ثِبَات; applied to a camel's saddle (رَحْل). (M, K.) ― -b2- (tropical:) Motionless by reason of disease (T, K, TA) that has become violent, or by reason of a wound: (T, TA:) or the same, (M,) or in this sense ↓ مُثْبِتٌ, (K, TA,) (tropical:) heavy (M, K, TA) by reason of old age or some other cause, (TA,) and not quitting the bed. (M, K, TA.) ― -b3- [كَلَامٌ مُثْبَتٌ lit. An affirmed sentence; i. q. مُوجَبٌ as contr. of مَنْفِىٌّ; virtually the same as ↓ كَلَامُ مُثْبِتٌ an affirming, or affirmative, sentence.]

مُثْبِتٌ مُثْبِتٌ مثبت : see مُثْبَتٌ, in two places.

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٦٠٨
ثَبَتَ ثَبَتَ U ( n. ac. ثَبَاْت 22 , ثُبُوْت 27 ), a. Continued, lasted, endured; was or became fixed, stationary, immovable, permanent. b. Was established, proved, authenticated, confirmed. c. [ 'Ala ], Became binding on; was proved against. d. [ 'Ala ], Persevered, persisted in. ثَبُتَ ثَبُتَ U ( n. ac. ثَبَاْتَة 22t , ثُبُوْتَة 27t ), a. Was firm in intellect or judgment; was
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٢١٬٤١٢
ثبت ثَبَتَ - يَثْبُتُ - ثُبُوْت - ثابِت - أَثْبَتَ - يُثْبِتُ - ثَبَّتَ - يُثَبِّتُ - تََثْبيْت ثَبَتَ - يَثْبُتُ + كائن أو شيء + في مكان: بقي وظل وأقام في مكانه لا يفارقه رغم ظروف حركية خاصة محيطة به تدفعه للتحرك منه ثَبَتَ - يَثْبُتُ + أمر+ في خصام أو محاججة: بقي وظل وأقام في مكانه لا يدحض رغم سعي الخصم لزعزعته ودفعه وإزالته ثُبُوْت: على
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٧)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٠٩ (الإجمالي: ١٣٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. قدم

    الآيات المشتركة: ٥ · “Kudüm” ön demektir

  2. فأد

    الآيات المشتركة: ٢ · Fuad, Fevd somun ekmek demektir

  3. طلل

    الآيات المشتركة: ١ · Öyleyse çisenti

  4. فرع

    الآيات المشتركة: ١ · Firavn, “Ferea”, ağaç dalıdır

  5. وعظ

    الآيات المشتركة: ٢ · “Vea’de” (dal) yağmur yüklü bulut anlamına gelir

  6. أمن

    الآيات المشتركة: ٧ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  7. بنن

    الآيات المشتركة: ١ · Parmak ucu demektir

  8. رتل

    الآيات المشتركة: ١ · Tırtıl demektir

  9. نعس

    الآيات المشتركة: ١ · Uyuklamak

  10. جالوت

    الآيات المشتركة: ١ · Câlut

  11. محو

    الآيات المشتركة: ١ · Hemen sildik

  12. نصر

    الآيات المشتركة: ٣ · Bereketli yağmurla sulanmış toprak demektir

الآيات التي ورد فيها(١٧)

  1. وَلَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُوا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

    Ve sabitle

  2. وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ إِلَّا أَنْ قَالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسْرَافَنَا فِي أَمْرِنَا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

    Ve sabitle

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökثبت
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerرسخ, قرر, مكث
Zıt Kökزول
Çekirdek Özet 1Bir şeyin yerinde kalarak sarsılmaması, süreklilik kazanması ve zeval bulmaması
Çekirdek Özet 2İmanın, kalbin, adımların ve ilahi kelamın şüphe, baskı ve sarsıntı anlarında yerinde tahkim edilmesi
Çekirdek Özet 3Varlık, bilgi ve ahlakın kaygan zeminlerden arındırılarak kalıcı hakikate bağlanması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca fiziksel hareketsizlik veya donukluk olarak anlayıp bilişsel, ahlaki ve ontolojik tahkik boyutunu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ثبBir noktaya yerleşme, ağırlık koyma, tutunma ve geri adım atmama; nitekim ثبر bir şeyin engellenip hapsedilmesi ve ثبط ise hareketin kırılarak yerinde durdurulması anlamını taşırتÇekirdeğin içerdiği tutunma ve durdurma eylemine kesinlik, süreklilik, sınırlanmış kalıcılık ve zevale karşı direnç boyutu katarak kökü sarsılmaz bir kararlılık haline dönüştürür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
ثİşaret, sınır imi ve antlaşma (türetme imge)ت imgesinin ses yoğunlaşmasıyla türetilmiş olup belirlenen sınıra veya çizgiye kararlılıkla basmayı, hedefe yönelişi temsil eder
بEv, çadırMekân tutma, bir kabın veya sınırın içine girme, barınma ve yerleşiklik kazanma hareketini ifade eder
تİşaret, çarpı, son sınırVarılan nihai noktayı mühürleme, süreci bağlama ve kesinleşmiş sınırın dışına taşmama durumunu anlatır
ثبتBir çadırın veya yapının sınırlarını kazıklarla mühürleyip fırtınaya karşı sarsılmaz kılınmasıSınırları belirlenmiş bir alana yerleşerek orayı sabitleyen ve ayrılmayı imkânsız kılan nihai tahkimat hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir nesnenin zemine çakılması, çekirgenin yumurtlamak için kuyruğunu toprağa saplayıp kıpırdamadan durması (ثبت الجراد إذا رز أذنابه ليبيض) ve hastalıktan yatağa düşen kimsenin yerinden kalkamaması (أثبته السقم)
Cahiliye şiiri kullanımıTarafe b. el-Abd muallakasında akıllı ve soğukkanlı insanı tanımlarken kökü kullanır: فالهبيت لا فؤاد له / والثبيت ثبته فهمه
Erken Arapça kullanımRecez şairi el-Accâc kavmin paniğe kapıldığı anda dirayet gösteren kimseyi överken şöyle der: ثبت إذا ما صيح بالقوم وقر

المصدر Lisânü’l-ʿArab, Mekâyîsü’l-Luğa, Esâsü’l-Belâga.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça ثبت kökü, Batı ve Güney Sami dillerinde bir durumun kesinleşmesi, yerine oturması ve sarsılmaz kılınması yönündeki semantik tabana dayanır. İbranice ve Aramice gibi Kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan bu fonetik dizilimin yerine benzer semantik alanı karşılayan kökler öne çıksa da, kökün taşıdığı temel nükve olan nesnenin zevalden korunarak yerinde berkimesi Güney Arapçası ve erken Arap lehçelerinde açık biçimde izlenir. Kökün içerdiği fonetik yapı, dişsil-sızıcı ث ile dudaksıl ب harfinin birleşmesiyle ağırlığın bir noktaya bırakılmasını, ardından gelen patlamalı ت sesiyle bu durumun mühürlenip tescillenmesini simgeler. Dolayısıyla kök, tasavvur düzeyindeki bir şeyin maddi veya hukuki zeminde gerçeklik kazanması ve kalıcılaşması sürecini ifade eder.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, David Cohen.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönYerinde kalma, zeval bulmama ve dayanmaÇekirgenin kuyruğunu toprağa saplamasından savaş meydanında ayağın kaymamasına ve oradan kalbin tahkikine uzanan fiziksel-zihinsel genişlemeKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami ve Arapça ortak leksikal tabakaVarlığın yerinde durması, kaybolmaması ve delille ispatlanması doğrultusunda semantik paralellikGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında doğrudan genetik denkliğe dair spekülasyondan uzak güvenilir veri tespit edilmediVeri bulunamadı

المصدر Mekâyîsü’l-Luğa, Lisânü’l-Arab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ثبتAnlamlıSabit olmak, yerinde kalmakSarsılmadan durmak, zevale uğramamak, ispat etmekHedef kök; Kur'an'da geçer
ثتبAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
بثتAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
بتثAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
تثبAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
تبثAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ثبتMerkezKararlılık ve zeval bulmamaBir şeyin sarsıntı ve dış etkilere rağmen yerinde durması, kesinleşmesiHem fiziksel duruşu hem de akli ve ahlaki sarsılmazlığı içerir
رسخKomşuDerinleşerek yerleşmeKöklerin veya bilginin zemine derinlemesine nüfuz etmesiثبت kökünden farkı, derinlemesine nüfuz etme ve kök salma boyutunun baskın olmasıdır
قررKomşuSükûnet bulma ve durulmaHareketin durup yatışması, bir yerde huzurla kalmasıثبت direniş ve tahkime odaklanırken, bu kök hareket sonrası sükûna odaklanır
مكثKomşuSüre bakımından beklemeBir yerde zaman geçirerek kalma ve oyalanmaثبت sarsıntıya direnci gösterirken, bu kök zaman içi kalış süresini anlatır
زولZıtYerinden kayma ve yok olmaBir şeyin bulunduğu konumdan ayrılarak ortadan kalkmasıBir şeyin yerinden oynaması, bozulması ve devamlılığını yitirmesidir

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaثبتSabit ve kalıcı olmakBir durumun değişmeden sürmesi ve tahkim edilmesiKesin
LatinceStare, stabilire, firmareAyakta durmak, sağlamlaştırmakFiziksel dik duruşu ve pekiştirmeyi karşılar; felsefi tahkik nüansını eksik bırakırGüçlü
İngilizceEstablish, stabilize, persevereSağlamlaştırmak, yerinde durmakSüreklilik ve sarsılmazlığı verir; ahlaki kökleşme bağlamını kısmen dışarıda bırakırGüçlü
AlmancaBefestigen, feststehen, beharrenPekiştirmek, sabit durmakMaddi sağlamlık ve kararlılığı iyi karşılar; kalbi tahkimat boyutunu tam kapsamazGüçlü
FransızcaAffermir, stabiliser, consoliderGüçlendirmek, istikrara kavuşturmakYapısal pekişmeyi içerir; varoluşsal sebat yönünü tali kılarGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فَاثْبُتُوا / وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَاSavaşta ve fiziki tehdit anında sebat göstermekDüşmanla karşılaşıldığında kaçmama ve yılgınlığa düşmeme bağlamı; Bakara 2:250, Enfâl 8:45
القَوْلِ الثَّابِتِTevhid inancı ve değişmez hakikat sözüDünya ve ahirette müminin şüpheye düşmeden tutunduğu sarsılmaz kelime; İbrâhîm 14:27
لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَKalbin vahiy ile takviye edilip mutmain kılınmasıPeygamberin iç dünyasının sarsıntılardan korunması bağlamı; İsrâ 17:74, Furkân 25:32
لِيُثْبِتُوكَKişiyi hareket edemez hale getirmek, hapsetmek veya bağlamakMüşriklerin Peygamber'i hapsetme veya etkisiz kılma planı; Enfâl 8:30
وَيُثَبِّتُİlahi yardım ile ayakların ve kalplerin kaymasının engellenmesiAllah'ın dinine yardım edenlere verilen güç ve sarsılmazlık vaadi; Muhammed 47:7

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİsbat ve sübût kavramlarıAllah'ın sıfatlarının varlığının tespiti ve hakikatin şüpheye yer bırakmayacak biçimde kesinleşmesiVarlık ve sıfatların hakiki mevcudiyeti yönünde anlam daralması
FıkıhHükümlerin ve hakların sübûtuBir hakkın veya suçun delillerle (beyyine) mahkemede sabit olması ve kesinleşmesiHukuki geçerlilik, tescil ve kesin delille sabit olma boyutu
Tefsirالقول الثابت ve kalbin tesbitiVahyin parça parça inmesinin ve kelime-i tevhidin mümin psikolojisindeki kalıcı etkisiİman ilkelerinin içselleştirilip sarsıntıya dirençli kılınması
HadisRivayet ricalinin niteliği (sebt / esbât)Hadis nakleden ravilerin hafıza, dikkat ve güvenilirlik bakımından en üst düzeyde olmasıGüvenilirlik, rivayette hatasızlık ve yanılmazlık vasfı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİnanç ve teslimiyetAkidenin sarsılmazlığıŞüphe ve imtihan karşısında sapmayı engellemeDinin temeli olan imanın vesvese veya baskıyla yok olmasını önleyen içsel omurgaKesin
İlmiMetodoloji ve epistemolojiKanıta dayalı bilgi (ispat)Varsayımı kesin bilgiye dönüştürmeŞüphe içeren önermelerin sağlam delillerle tahkik edilip doğrulanmasıKesin
SiyasiToplumsal kriz ve mücadeleDireniş ve sebatÇözülme ve dağılmayı durdurmaBaskı, tehdit veya savaş anında yöneticilerin ve toplumun konumunu korumasıGüçlü
İktisadiPiyasa ve akit düzeniFiyat ve sözleşme istikrarıBelirsizlik ve dalgalanmayı engellemeAkitlerin bağlayıcılık kazanması ve kurumsal güven ortamının oluşturulmasıGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDenge noktası ve kararlılık (stabilite)Fizikte veya dinamik sistemlerde bir yapının dış pertürbasyonlara maruz kaldığında orijinal durumuna geri dönmesi veya konumunu korumasıKesin
Beşeri bilimlerPsikolojik ve kurumsal dayanıklılık (resilience)Sosyolojide kurumların, psikolojide bireyin travma ve baskı karşısında dağılmayıp temel işlevlerini sürdürmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca fiziksel duruş, askeri cesaret veya donuk bir gelenekçilik olarak anlamak
Kur'an içi daha geniş anlamKök; bilginin delille temellenmesi, kalbin vahiy ile mutmain olması, ahlaki ilkelerin sarsılmaması ve dilin hakikati mühürlemesini kapsayan bütüncül bir tahkikat halidir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataDinamik bir şuur ve bilinçli bir direnç olan istikamet halini, düşünsel körlük ve değişime kapalı bir durağanlık (statizm) zannetmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin muhatapta inşa etmek istediği kişiliğin temel vasfı olan zihinsel ve ahlaki kararlılığı tanımlar; imanın kuru bir iddia değil, sarsıntılara karşı dirençli bir hakikat olduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Mücadele ve cihat anında sebatı emreden ayetlerde, vahyin peยeyderpey indiriliş hikmetini açıklayan nüzul ayetlerinde ve kelime-i tevhidin etkisini anlatan mesellerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İmanın salt duygusal veya geçici bir coşku olduğu yanılgısını düzeltir; hakiki imanın zorluk ve fitne anlarında ayakların kaymamasıyla (sebat) ölçüleceğini ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir kazığın veya nesnenin toprağa çakılarak sarsılmaz hale getirilmesi, yerinden oynamaması.
  • Soyut anlamDüşünce, inanç ve eylemin dış tesirlere, şüphelere ve tehditlere karşı konumunu muhafaza etmesi, tahkik edilmesi.
  • Sistematik karşılıkSistemin iç tutarlılığını ve dengesini dış bozucular karşısında koruyan kurumsal ve ontolojik istikrar ilkesi.
  • LaTeX modeliS(t)=lim⁡ΔF→∞(ΔxΔF)−1  ⟹  dxdt=0
  • LaTeX açıklamasıModelde S, sistemin sebat ve sabitleşme derecesini; ΔF, sisteme dışarıdan uygulanan bozucu kuvvet ve baskıları; Δx, bu baskı karşısında sistemin konumundaki sapmayı temsil eder. Dış kuvvet sonsuza yaklaşırken sapma oranının tersinin sıfırdan büyük kalması, konumun zamana göre değişimini (dxdt) sıfırda tutarak sarsılmazlığı ve zevale karşı direnci matematiksel olarak ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ث