دوم

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: د-و-مالصيغ: ٧ · الجذور المجاورة: ٦٢ · الآيات: ٩ · السور: ٦؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».شيأدُمْتَأديصيددَائِمٌدومدَائِمُونَدنردُمْتُمْجذذدَامَتِقنطرخلدوصي

الجذرالصيغ ٧الآيات ٩السور ٦المجاورة ٦٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

دوم

د - و - م

جذر
  • الورود: ٩
  • الآيات: ٩
  • الصيغ: ٧
  • المعاجم: ١٣

Devam : Kışın yaprak dökmeyen ağaç, katran ağacı demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Devam : Kışın yaprak dökmeyen ağaç, katran ağacı demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٤٢٦
باب الدال والميم و و ء ي معهما د و م، د ي م، أ د م، م د ي، أ م د، م ي د، د م ي، و م د، م أ د، د أ م مستعملات دوم، ديم: ماء دائم: ساكن. والدَّوْمُ مصدر دامَ يدوم. ودامَ الماءُ يدومُ دَوْماً وأَدَمْتُه إِدامةً إذا سَكَّنتُه، وكُلُّ شيءٍ سَكَّنْتَه فقد أدَمْتَه. والدِّيمةُ: المطر الذي يدوم دوماً يوماً وليلةً أو أكثر. وفي حديث عائشة: أنّها سُئِلَت هل كان رسول اللهِ -صَلّى الله عليه وسَلَّم
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٤١٧
دامَ الشيء يَدومُ ويَدامُ، دَوْماً ودَواماً ودَيْمومَةً، وأَدامَهُ غيره. ودَوَّمَتِ الشمسُ في كبد السماء. وقال: والشمسُ حَيرى لها في الجوِّ تَدْويم أي كأنَّها لا تمضي. قال الأصمعيّ: دَوَّمَتِ الخمرُ شاربَها، إذا سكِر فدار. ويقال: أخذه دُوامٌ بالضم، أي دُوارٌ، وهو دُوار الرأس. ودامَ الشيء: سكنَ. وفي الحديث: نَهى أن يُبَالَ في الماء الدائم، وهو الساكن. ودَوَّمْتُ القِدْرَ وأَدَمْتُها، إذا
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ١٦٬٧٠٣
د م ( وايء ) أدم ، دوم ، ديم ، دمى ، أمد ، ومد ، مأد ، دأم . دوم ديم : قال الليث : دَامَ الشيءُ يَدُوم دَوْماً ، والدِّيمةُ مَطَرٌ يَدُوم يوماً وليلةً أو أكثر . وفي حديث عائشة : أنها سُئِلتْ هل كان رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) يُفَضِّلُ بعض الأيام على بعض فقالت : كان عَمَلهُ دِيمَةً . قال أبو عبيد : قال الأصمعيّ وغيره : أصل الدِّيمَةِ المطرُ الدَّائمُ مع سكون . قال أبو عبيدُ : فَشَبَّهَتْ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١١٬٦٦٦
(باب الدال والواو وما يثلثهما) (دوي) الدال والواو والحرف المعتل. هذا بابٌ يتقارب أصولُه، ولا يكاد شيءٌ [منه] ينقاس، فلذلك كتبْنا كلماتِه على وُجوهها. فالدَّوِيُّ دَوِيُّ النَّحل، وهو ما يُسمع منه إذا تجمَّع. والدَّواء معروف، تقول داوَيتُه أُداوِيه مُداواة ودِواءً. والدَّواة: التي يُكتَب منها، يقال في الجمع دُويٌّ ودِوِيٌّ([1]). قال الهذَليّ([2]): عَرَفْتَُ الدّيارَ كرَقْم الدُِّوِ *** يِّ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٠٩٤
- أصل الدوام السكون، يقال: دام الماء، أي: سكن، (ونهي أن يبول الإنسان في الماء الدائم) (الحديث: (نهى أن يبال في الماء الراكد) أخرجه مسلم والنسائي وأبو داود. انظر: الفتح الكبير 3/266؛ وسنن أبي داود برقم 69. وعند النسائي والبخاري عن أبي هريرة عن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: (لا يبولن أحدكم في الماء الدائم ثم يتوضأ منه). انظر: فتح الباري 1/346؛ سنن النسائي بشرح السندي 1/49؛ وهذه الرواية هي التي
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٩٨٧
د و م دام الشيء دوماً ودواماً ولا أفعله مادام كذا‏.‏ وأدام الله عزك‏.‏ وأنا أستديم الله نعمتك‏.‏ ودام على الأمر وداوم عليه‏.‏ وظل دوم‏:‏ دائم‏.‏ قال حاجب بن زرارة في يوم جبلة‏:‏ شتان هذا والعناق والنوم والمشرب البارد في الظل الدوم ودام المطرأياماً‏.‏ ومطرتهم السماء بديمة وديم وديمت وأدامت‏.‏ وشرب المدامة والمدام‏:‏ سميت لـأن شربهـا يـدام أيامـاً دون سائـر الأشربـة‏.‏ وقطعوا ديمومة
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣بلا ترجمةالحروف: ١٤٬٦٦١
دامَ الشيءُ يَدُومُ ويَدامُ؛ قال: يا مَيّ لا غَرْوَ ولا مَلامَا في الحُبِّ، إن الحُبَّ لن يَدامَا قال كراع: دامَ يَدُومُ فَعِلَ يَفْعُلُ، وليس بقَوِيٍّ، دَوْماً ودَواماً ودَيْمومَةً؛ قال أَبو الحسن: في هذه الكلمة نظر، ذهب أهل اللغة في قولهم دِمْتَ تَدُومُ إلى أنها نادرة كمِتَّ تَموتُ، وفَضِلَ يَفْضُلُ، وحَضِرَ يَحْضُرُ، وذهب أبو بكر إلى أنها متركبة فقال: دُمْتَ تَدُومُ كقُلْتَ تَقُولُ، ودِمْتَ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٦٦
* د و م * * دامَ * الشيء يدوم ويدام * دَوْما * و * دَوَاماً * و * دَيْمُومَةً * و * دَامَ * الشيء سكن وفي الحديث ﴿نهى أن يبال في الماء * الدَّائِم *﴾ وهو الساكن و * الدُّوَّامَةُ * بالضم والتشديد فلكة يرميها الصبي بخيط فتدوم على الأرض أي تدور و * الدَّوْمُ * شجر المقل و * المُدَامُ * و * المُدَامَةُ * الخمر و * استَدَامَ * الرجل الأمر إذا تأنى به وانتظر و * المُدَاوَمَةُ * على الأمر المواظبة
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٩٬٨٠٣
| | ( *!دَامَ ) الشيءُ ( *!يَدُوم ) كقَال يَقُول . | ( و ) دَامَ ( *!يَدَامُ ) كَخَافَ يَخَافُ ، | فالمَاضِي منه مَكْسور لا ما يُتَبادر من | سِياقِه من فَتْحِهِما في المَاضِي ولا | قائِلَ بهِ ؛ إذ لا مُوْجِب لِفَتْحِهِما مَعًا ، | وشاهِدُ اللُّغَة الأَخِيرة قَولُ الشَّاعِر : | % ( يا مَيُّ لا غَرْوَ ولاَ مَلامَ % ) % | % ( في الحُبّ إِنّ الحُبّ لن *!يَدَامَا % ) % | | ( *!دَوْمًا *!وَدَوامًا
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٥٬٠٤٧
دَامَ 1 دَامَ دام دامي , aor. يَدُومُ and يَدَامُ; (S, M, Msb, K;) the see. pers. of the pret. when the aor. is يَدُومُ being دُمْتَ; and when the aor. is يَدَام, دِمْتَ; (M;) and accord. to Kr, (M,) you say also دِمْتَ, aor. تَدُومُ, which is extr., (M, K,) and not of valid authority, held by the lexicologists [in general] to be anomalous like مِتَّ having for its aor. تَمُوتُ, and فَضِلَ of
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٤٨٤
دَام دَام ( w ) U ( n. ac. دَوْم 1 , دَوَاْم 22 , دَيْمُوْمَة ), a. Lasted, continued, endured, remained. b. Stopped, stood still. دَوَّمَ دَوَّمَ II , a. Circled, turned round ( bird, sun ). b. Rendered giddy ( wine ). c. Made to turn round, spun ( top ). d. Moistened, sprinkled; threw cold water into a cooking-pot when boiling. e. Rained incessantly. دَاْوَمَ دَاْوَمَ III , a.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٣٩٬٠٣٩
دوم دَامَ - يَدُوْمُ (دَامَ - يَدَامُ) - ما دامَ - دائِم- دائِمُوْن دَامَ - يَدُوْمُ (دَامَ - يَدَامُ)- دُمْتُ + الكائن: ظل وجود الشيء أو فعله مستمراً مدة زمنية محددة دَامَ - يَدُوْمُ + الكائن + في مكان: ظل موجوداً مدة زمنية محددة، في مكان محدد أو ضمن مجموعة أو زمرة محددة ﴿وكنت عليهم شهيدا ما دمت فيهم﴾ دَامَ - يَدُوْمُ + كائن + على أمر: ظل
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٧)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٦٢ (الإجمالي: ٨٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. دنر

    الآيات المشتركة: ١ · دِينَارٍ kelimesinin aslı دِنَّارٍ dir

  2. جذذ

    الآيات المشتركة: ١ · Bir şeyin gelişigüzel parçası

  3. سعد

    الآيات المشتركة: ١ · Saad dirsekten ele kadar olan kısımdır (ön kol)

  4. قنطر

    الآيات المشتركة: ١ · Bir kantar malı

  5. أدي

    الآيات المشتركة: ١ · İdave matara (su kabı) demektir

  6. صيد

    الآيات المشتركة: ١ · Av

  7. خلد

    الآيات المشتركة: ٢ · Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir

  8. صلو

    الآيات المشتركة: ٢ · Namaz

  9. عطو

    الآيات المشتركة: ١ · Bölüşmede birisine düşen pay demektir

  10. رقب

    الآيات المشتركة: ١ · Rekabe Boyun demektir

  11. شيأ

    الآيات المشتركة: ٣ · Şey

  12. وصي

    الآيات المشتركة: ١ · Vesat bohça gibi kıymetli şeylerin bulunduğu, kabı asıp…

الآيات التي ورد فيها(٩)

  1. خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِمَا يُرِيدُ

    Devam etti

  2. وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ عَطَاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ

    Devam etti

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökدوم
YapıÜçlü (sülâsî)
Özel DurumEcvef (orta harfi vâv)
Bağlamsal Yakın Köklerخلد, بقي, ثبت, قرر
Zıt Kökزول
Çekirdek Özet 1Hareketsizlik, durgunluk, çalkantısız ve kesintisiz biçimde bir halde sebat etme
Çekirdek Özet 2Bir hal veya varoluşun kesintiye uğramadan, sükûn ve kararlılıkla sürmesi
Çekirdek Özet 3Dinamik eylemlerin sürdürülebilir bir sebat, düzen ve istikrar zeminine kavuşması
Kritik Hata RiskiKökü mutlak ve ezeli-ebedi sonsuzluk (huld) ile karıştırarak yaratılmış varlıkların göreli ve bağlı devamlılığını mutlaklaştırma hatası

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
دوBir eksen etrafında dönme, bir sınır içinde cereyan etme ve döngüsel hareket (دور, دول, دون)مDönme ve devinim hareketini sükûn, toplanma, tutunma ve kesintisiz bir durgunluk halinde sabitleştirmiştir

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
دKapı; giriş, geçiş, hareketBir halden diğerine geçiş eşiğini ve durumun sınırını belirler
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaDurumlar ve anlar arasında kopmaz bir rabıta ve süreklilik bağı kurar
مSu; akış, çokluk, derinlikDurulmuş suyun sükûneti gibi toplayıcı, kuşatıcı ve yekpare bir yayılım sağlar
دومEşikten geçip bağlanan ve durulan akışBir durumun dağılmadan, dış müdahalelerden arınmış bir sükûn ve kararlılıkla birbirine eklenerek sürmesi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSuyun akmayıp göllenerek durgun kalması (mâün dâim), kaynayan tencerenin soğuk su veya ateşin yatıştırılmasıyla taşmasının ve galeyanının dindirilmesi (idâmetü'l-kıdr) ve yırtıcı kuşun havada kanat çırpmadan dururcasına süzülmesi
Cahiliye şiiri kullanımıNâbiğa el-Ca‘dî kaynayan kazanın taşmasını dindirme tasvirinde kökü şu şekilde kullanır: تفور علينا قدرهم فنديمها / ونفثؤها عنا إذا حميها غلا
Erken Arapça kullanımZü'r-Rumme güneşin göğün tam ortasına varıp duraklamış gibi göründüğü anı şu şekilde dile getirir: والشمس حيرى لها في الجو تدويم

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde دوم kökü, özellikle Batı Sami ve Güney Sami kollarında durma, sessizleşme, bekleme ve sükûnet bulma temel semantik alanı etrafında gelişmiştir. İbranicede aynı kök ailesine bağlanan דמם (d-m-m / dāmām) kökü, susma, hareketsiz kalma, donakalma ve sessizce bekleme anlamlarını taşır. Süryanicede dam / dmā formları duraklama ve dinginleşme çağrışımına sahiptir. Arapçada kök, ecvef yapıda (دوم) hem fiziksel durgunluğu (hareketsiz kalan su, dinen kaynama) hem de bu sükûnetin zamana yayılarak bir halin kesintisiz sürmesini (lüzûm ve istimrar) ifade edecek biçimde özelleşmiştir. Dolayısıyla kökün ilksel Sami tabakasındaki sessizlik ve donukluk anlamı, Arapçada dinamik bir halin istikrarlı ve düzenli bir biçimde kesintisizliğini koruması yönüne evrilmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT ve David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönDurgunlaşma ve bir halde sebat etmeHareketin ve çalkantının yatışması ile durumun kesintisiz korunması arasındaki geçişKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice דמם ve Süryanice dm kökleriHareketsizleşme, susma ve sessizce bekleme temel ekseniGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dış kollarında kesin soydaşlık doğrulanmamıştırVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha ve Brown-Driver-Briggs.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
دومAnlamlıSükûn ve süreklilikBir durumun çalkantısız ve kesintisiz sürmesiHedef kök
دموAnlamlıKan akmasıCanlılığın temel sıvısının akması ve çıkmasıدم kökünün türevi, Kur'an'da geçmez
ودمAnlamlıİkrar ve pekiştirmeSözleşmeyi veya durumu sağlamlaştırmaKur'an'da geçmez
ومدAnlamlıBoğucu sıcakRüzgarsız, durgun ve yapışkan sıcaklıkSükûn ve durgunluk ile anlamsal temas taşır
مدوAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bağımsız kök kaydı yoktur
مودAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bağımsız kök kaydı yoktur

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
دومMerkezSüreklilik ve sükûnBir durumun veya şartın varlığını sükûnetle koruyarak kesintisiz uzamasıİçsel çalkantı olmaksızın sebat etme
خلدKomşuEbedilikYok olmama ve zamansal bitimsizlikدوم bir şarta bağlı olabilirken خلد mutlak tükenmezliği vurgular
بقيKomşuVarlıkta kalmaYok oluşa ve fena bulmaya karşı varlığını sürdürmeدوم halin akışındaki sebatı, بقي ise yok olmama olgusunu belirtir
ثبتKomşuKararlılıkSarsılmama, yerinden oynamama ve dirençثبت mekanik veya iradi direnci, دوم ise zamansal uzamayı öne çıkarır
قررKomşuYerleşmeHareketten sonra bir yerde sakin olma ve oturmaقرر mekânsal veya zihni yatışmayı, دوم sürecin devamını bildirir
زولZıtZeval bulmaYerinden ayrılma, sona erme, yok olma ve kesintiye uğramaBir halin veya varlığın ortadan kalkması

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaدومSükûn ve devamlılıkBir halin çalkantısız, kesintisiz ve kararlı biçimde sürmesiKesin
LatinceDurare, manereSürmek, kalmakFiziksel ve zamansal direnci karşılar; kökteki dinginlik nüansı ikincildirGüçlü
İngilizceLast, endure, persistDevam etmek, sebat etmekSüreklilik ve katlanma yönünü verir; durgun su imgesini dışarıda bırakırGüçlü
AlmancaDauern, verharrenSürmek, bir halde kalmakZaman boyunca varlığını korumayı ve sabit durmayı karşılarGüçlü
FransızcaDurer, persisterSürmek, devam etmekZamansal akışta kesintiye uğramamayı ifade ederGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary ve Kluge Etymologisches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Zarf-fiil (mâ dâme / düm-)Hayatta olma ve birliktelik süresiŞarta ve hayata bağlı geçici süre; Mâide 5:117, Âl-i İmrân 3:75, Meryem 19:31
Geçmiş zaman (dâme / dâmet)Kozmik ve ontolojik düzenin süresiGöğün ve yerin devamlılığı ile mukayyet ahiret halleri; Hûd 11:107, Hûd 11:108
İsim formu (dâimün)Nimetin kesintisizliği ve tükenmezliğiCennet rızkının ve gölgesinin aralıksız oluşu; Ra‘d 13:35
Çoğul isim (dâimûne)İbadette sebat ve ahlaki istikrarNamazı ve kulluk bilincini terk etmeksizin sürdüren müminler; Meâric 70:23
Şart ve ikamet hali (dâmû)Bir mekânda kalış ve fiili durumBir yerde bulunulduğu müddetçe geçerli olan hükümler; Mâide 5:24, Mâide 5:96

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret hayatının süresi ve beka sıfatıCennet ve cehennemin devamının zatî mi yoksa ilahi iradeye bağlı olarak mı sürdüğü meselesiMutlak beka ile mukayyet devam arasındaki fark
FıkıhTaharet hükümleri ve ibadet sürekliliğiDurgun suya (mâ-i dâim) necaset düşmesi durumunda suyun temizlik vasfını yitirip yitirmemesiHareketsiz ve akmayan suyun fıkhi statüsü
TefsirHûd suresindeki gökler ve yer durdukça ifadesiAyetteki devam kaydının ebedilikle mi yoksa Arapların örfündeki mecazi süreklilikle mi ilgili olduğuŞarta bağlı devamlılık ile nihayetsiz devamın telifi
HadisAmellerin kıymeti ve sünnetAllah katında en sevimli amelin az da olsa devamlı olanı (edvemühâ) olduğu vurgusuİbadette aşırılık yerine düzenli ve kesintisiz istikrar

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKulluk ve taatİstikrar ve murakabeEylemleri geçici heveslerden çıkarıp kalıcı ahlaki ilkeye dönüştürmeAmelin değerini anlık coşkudan değil kesintisiz ve dingin sürekliliğinden almasıKesin
İlmiDoğal yasalar ve metodolojiDüzenlilik ve süreklilik prensibiBilimsel gözlemin üzerine kurulduğu sebep-sonuç bağlarındaki değişmezlikTabiat kanunlarının carî ve devamlı oluşu sayesinde bilgi üretilmesiGüçlü
SiyasiHukuk ve otoriteMeşruiyet ve yürürlük süresiİktidarın keyfilikten uzak kurumsal istikrarı sağlamasıBir yönetimin veya antlaşmanın geçerliliğinin belirlenen şartlar sürdükçe korunmasıGüçlü
İktisadiÜretim ve akışSürdürülebilirlik ve daimi gelirSermayenin ve akarın kesintiye uğramadan nema sağlamasıTüketim ile gelir kaynağının dengeli, tükenmeyen bir döngüde tutulmasıGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKararlı durum (steady state) ve sürekli fonksiyonlarBir sistemin iç değişkenlerinin zamana bağlı dalgalanmalar göstermeksizin dengede kalması ve süreçte kesinti (discontinuity) bulunmamasıKesin
Beşeri bilimlerKurumsallaşma ve sürdürülebilir alışkanlıkSosyal pratiklerin bireysel ve geçici tepkilerden arınarak öngörülebilir, yerleşik normlara dönüşmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca mekanik bir zaman uzaması veya sıkıcı bir tekrar olarak algılayıp kökün çekirdeğindeki sükûnet, dinginlik ve denge boyutunu göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, salt bir zaman akışı değil; şarta bağlı yaşama hali, ameldeki ahlaki sebat, nimetin tükenmez dinginliği ve kozmik düzenin sınırları olarak kullanılır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataGöğe ve yere bağlanan devamlılık ifadelerini mutlak ebedilik zannederek ahiret ile dünya arasındaki ontolojik farkı silmek veya ibadette kaliteyi terk edip biçimsel ısrara indirgemek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın varlık, hayat ve kulluk tasavvurundaki göreli süreklilik ile mutlak ebedilik arasındaki ince ayrımı kavramayı sağlar. Bir durumun varlığını hangi şartlar altında koruduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberlerin hayat süreleriyle mukayyet şahitliklerini bildiren ayetlerde (Mâide 5:117, Meryem 19:31) ve ahiretteki hallerin çerçevesini çizen ayetlerde (Hûd 11:107-108) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Sürekliliği mutlak dokunulmazlık sayma hatasını düzeltir; Kur'an'da devamlılığın hemen daima bir şarta, zamana veya ilahi iradeye bağlı olduğunu ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamSuyun akmayıp göllenerek durgun kalması, kaynayan kabın yatışması ve yırtıcı kuşun havada kanat çırpmadan süzülmesindeki çalkantısız sükûnet hali.
  • Soyut anlamBir durum, nizam veya fiilin iç dengesini yitirmeden, dışsal kesintilere uğramaksızın zamansal olarak varlığını istikrarla koruması.
  • Sistematik karşılıkDini hayatta istikrarlı taat, tabiatta kararlı durum ve toplumsal alanda kurumsal süreklilik zemini.
  • LaTeX modelilim⁡Δt→0ΔSΔt=0∧∀t∈[t0,t1],  S(t)=S0
  • LaTeX açıklamasıFormülde S incelenen durumu veya hali, t zamanı, [t0,t1] durumun sürdüğü belirlenmiş zaman aralığını, S0 ise durumun başlangıçtaki sabit ve dingin dengesini temsil eder. Durumdaki değişimin sıfıra yaklaşması kökün fiziksel çekirdeğindeki sükûneti, zaman aralığı boyunca durumun başlangıç değerini koruması ise kökün lüzûm ve süreklilik vasfını sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: د