دوم
د - و - م
جذر- الورود: ٩
- الآيات: ٩
- الصيغ: ٧
- المعاجم: ١٣
Devam : Kışın yaprak dökmeyen ağaç, katran ağacı demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٣)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Devam : Kışın yaprak dökmeyen ağaç, katran ağacı demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٤٢٦باب الدال والميم و و ء ي معهما
د و م، د ي م، أ د م، م د ي، أ م د، م ي د، د م ي، و م د، م أ د، د أ م مستعملات
دوم، ديم:
ماء دائم: ساكن.
والدَّوْمُ مصدر دامَ يدوم. ودامَ الماءُ يدومُ دَوْماً وأَدَمْتُه إِدامةً إذا سَكَّنتُه، وكُلُّ شيءٍ سَكَّنْتَه فقد أدَمْتَه.
والدِّيمةُ: المطر الذي يدوم دوماً يوماً وليلةً أو أكثر.
وفي حديث عائشة: أنّها سُئِلَت هل كان رسول اللهِ -صَلّى الله عليه وسَلَّم
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٤١٧دامَ الشيء يَدومُ ويَدامُ، دَوْماً ودَواماً ودَيْمومَةً، وأَدامَهُ غيره. ودَوَّمَتِ الشمسُ في كبد السماء. وقال:
والشمسُ حَيرى لها في الجوِّ تَدْويم
أي كأنَّها لا تمضي. قال الأصمعيّ: دَوَّمَتِ الخمرُ شاربَها، إذا سكِر فدار. ويقال: أخذه دُوامٌ بالضم، أي دُوارٌ، وهو دُوار الرأس. ودامَ الشيء: سكنَ. وفي الحديث: نَهى أن يُبَالَ في الماء الدائم، وهو الساكن. ودَوَّمْتُ القِدْرَ وأَدَمْتُها، إذا
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ١٦٬٧٠٣د م ( وايء )
أدم ، دوم ، ديم ، دمى ، أمد ، ومد ، مأد ، دأم .
دوم ديم : قال الليث : دَامَ الشيءُ يَدُوم دَوْماً ، والدِّيمةُ مَطَرٌ يَدُوم يوماً وليلةً أو أكثر .
وفي حديث عائشة : أنها سُئِلتْ هل كان رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) يُفَضِّلُ بعض الأيام على بعض فقالت : كان عَمَلهُ دِيمَةً .
قال أبو عبيد : قال الأصمعيّ وغيره : أصل الدِّيمَةِ المطرُ الدَّائمُ مع سكون .
قال أبو عبيدُ : فَشَبَّهَتْ
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١١٬٦٦٦(باب الدال والواو وما يثلثهما)
(دوي) الدال والواو والحرف المعتل. هذا بابٌ يتقارب أصولُه، ولا يكاد شيءٌ [منه] ينقاس، فلذلك كتبْنا كلماتِه على وُجوهها. فالدَّوِيُّ دَوِيُّ النَّحل، وهو ما يُسمع منه إذا تجمَّع. والدَّواء معروف، تقول داوَيتُه أُداوِيه مُداواة ودِواءً. والدَّواة: التي يُكتَب منها، يقال في الجمع دُويٌّ ودِوِيٌّ([1]). قال الهذَليّ([2]):
عَرَفْتَُ الدّيارَ كرَقْم الدُِّوِ *** يِّ
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٠٩٤- أصل الدوام السكون، يقال: دام الماء، أي: سكن، (ونهي أن يبول الإنسان في الماء الدائم) (الحديث: (نهى أن يبال في الماء الراكد) أخرجه مسلم والنسائي وأبو داود.
انظر: الفتح الكبير 3/266؛ وسنن أبي داود برقم 69.
وعند النسائي والبخاري عن أبي هريرة عن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: (لا يبولن أحدكم في الماء الدائم ثم يتوضأ منه).
انظر: فتح الباري 1/346؛ سنن النسائي بشرح السندي 1/49؛ وهذه الرواية هي التي
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٩٨٧د و م
دام الشيء دوماً ودواماً ولا أفعله مادام كذا.
وأدام الله عزك.
وأنا أستديم الله نعمتك.
ودام على الأمر وداوم عليه.
وظل دوم: دائم.
قال حاجب بن زرارة في يوم جبلة: شتان هذا والعناق والنوم والمشرب البارد في الظل الدوم ودام المطرأياماً.
ومطرتهم السماء بديمة وديم وديمت وأدامت.
وشرب المدامة والمدام: سميت لـأن شربهـا يـدام أيامـاً دون سائـر الأشربـة.
وقطعوا ديمومة
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣بلا ترجمةالحروف: ١٤٬٦٦١دامَ الشيءُ يَدُومُ ويَدامُ؛ قال:
يا مَيّ لا غَرْوَ ولا مَلامَا
في الحُبِّ، إن الحُبَّ لن يَدامَا
قال كراع: دامَ يَدُومُ فَعِلَ يَفْعُلُ، وليس بقَوِيٍّ، دَوْماً ودَواماً ودَيْمومَةً؛ قال أَبو الحسن: في هذه الكلمة نظر، ذهب أهل اللغة في قولهم دِمْتَ تَدُومُ إلى أنها نادرة كمِتَّ تَموتُ، وفَضِلَ يَفْضُلُ، وحَضِرَ يَحْضُرُ، وذهب أبو بكر إلى أنها متركبة فقال: دُمْتَ تَدُومُ كقُلْتَ تَقُولُ، ودِمْتَ
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٦٦* د و م * * دامَ * الشيء يدوم ويدام * دَوْما * و * دَوَاماً * و * دَيْمُومَةً * و * دَامَ * الشيء سكن وفي الحديث ﴿نهى أن يبال في الماء * الدَّائِم *﴾ وهو الساكن و * الدُّوَّامَةُ * بالضم والتشديد فلكة يرميها الصبي بخيط فتدوم على الأرض أي تدور و * الدَّوْمُ * شجر المقل و * المُدَامُ * و * المُدَامَةُ * الخمر و * استَدَامَ * الرجل الأمر إذا تأنى به وانتظر و * المُدَاوَمَةُ * على الأمر المواظبة
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٩٬٨٠٣| | ( *!دَامَ ) الشيءُ ( *!يَدُوم ) كقَال يَقُول . | ( و )
دَامَ ( *!يَدَامُ ) كَخَافَ يَخَافُ ، | فالمَاضِي منه مَكْسور لا ما يُتَبادر من | سِياقِه من فَتْحِهِما في المَاضِي ولا | قائِلَ بهِ ؛ إذ لا مُوْجِب لِفَتْحِهِما مَعًا ، | وشاهِدُ اللُّغَة الأَخِيرة قَولُ الشَّاعِر : | % ( يا مَيُّ لا غَرْوَ ولاَ مَلامَ % ) % | % ( في الحُبّ إِنّ الحُبّ لن *!يَدَامَا % ) % | | ( *!دَوْمًا *!وَدَوامًا
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٥٬٠٤٧دَامَ
1 دَامَ دام دامي , aor. يَدُومُ and يَدَامُ; (S, M, Msb, K;) the see. pers. of the pret. when the aor. is يَدُومُ being دُمْتَ; and when the aor. is يَدَام, دِمْتَ; (M;) and accord. to Kr, (M,) you say also دِمْتَ, aor. تَدُومُ, which is extr., (M, K,) and not of valid authority, held by the lexicologists [in general] to be anomalous like مِتَّ having for its aor. تَمُوتُ, and فَضِلَ of
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٤٨٤دَام
دَام ( w ) U ( n. ac. دَوْم 1 , دَوَاْم 22 , دَيْمُوْمَة ),
a. Lasted, continued, endured, remained.
b. Stopped, stood still.
دَوَّمَ
دَوَّمَ II ,
a. Circled, turned round ( bird, sun ).
b. Rendered giddy ( wine ).
c. Made to turn round, spun ( top ).
d. Moistened, sprinkled; threw cold water into a cooking-pot when boiling.
e. Rained incessantly.
دَاْوَمَ
دَاْوَمَ III ,
a.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٣٩٬٠٣٩دوم
دَامَ - يَدُوْمُ (دَامَ - يَدَامُ) - ما دامَ - دائِم- دائِمُوْن
دَامَ - يَدُوْمُ (دَامَ - يَدَامُ)- دُمْتُ + الكائن: ظل وجود الشيء أو فعله مستمراً مدة زمنية محددة
دَامَ - يَدُوْمُ + الكائن + في مكان: ظل موجوداً مدة زمنية محددة، في مكان محدد أو ضمن مجموعة أو زمرة محددة
﴿وكنت عليهم شهيدا ما دمت فيهم﴾
دَامَ - يَدُوْمُ + كائن + على أمر: ظل
الجذور المجاورةالمجاورة: ٦٢ (الإجمالي: ٨٦)
- دنر
الآيات المشتركة: ١ · دِينَارٍ kelimesinin aslı دِنَّارٍ dir
- جذذ
الآيات المشتركة: ١ · Bir şeyin gelişigüzel parçası
- سعد
الآيات المشتركة: ١ · Saad dirsekten ele kadar olan kısımdır (ön kol)
- قنطر
الآيات المشتركة: ١ · Bir kantar malı
- أدي
الآيات المشتركة: ١ · İdave matara (su kabı) demektir
- صيد
الآيات المشتركة: ١ · Av
- خلد
الآيات المشتركة: ٢ · Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir
- صلو
الآيات المشتركة: ٢ · Namaz
- عطو
الآيات المشتركة: ١ · Bölüşmede birisine düşen pay demektir
- رقب
الآيات المشتركة: ١ · Rekabe Boyun demektir
- شيأ
الآيات المشتركة: ٣ · Şey
- وصي
الآيات المشتركة: ١ · Vesat bohça gibi kıymetli şeylerin bulunduğu, kabı asıp…
الآيات التي ورد فيها(٩)
خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِمَا يُرِيدُ
Devam etti
وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ عَطَاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ
Devam etti
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | دوم |
| Yapı | Üçlü (sülâsî) |
| Özel Durum | Ecvef (orta harfi vâv) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | خلد, بقي, ثبت, قرر |
| Zıt Kök | زول |
| Çekirdek Özet 1 | Hareketsizlik, durgunluk, çalkantısız ve kesintisiz biçimde bir halde sebat etme |
| Çekirdek Özet 2 | Bir hal veya varoluşun kesintiye uğramadan, sükûn ve kararlılıkla sürmesi |
| Çekirdek Özet 3 | Dinamik eylemlerin sürdürülebilir bir sebat, düzen ve istikrar zeminine kavuşması |
| Kritik Hata Riski | Kökü mutlak ve ezeli-ebedi sonsuzluk (huld) ile karıştırarak yaratılmış varlıkların göreli ve bağlı devamlılığını mutlaklaştırma hatası |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| د | Kapı; giriş, geçiş, hareket | Bir halden diğerine geçiş eşiğini ve durumun sınırını belirler |
| و | Çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | Durumlar ve anlar arasında kopmaz bir rabıta ve süreklilik bağı kurar |
| م | Su; akış, çokluk, derinlik | Durulmuş suyun sükûneti gibi toplayıcı, kuşatıcı ve yekpare bir yayılım sağlar |
| دوم | Eşikten geçip bağlanan ve durulan akış | Bir durumun dağılmadan, dış müdahalelerden arınmış bir sükûn ve kararlılıkla birbirine eklenerek sürmesi |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Suyun akmayıp göllenerek durgun kalması (mâün dâim), kaynayan tencerenin soğuk su veya ateşin yatıştırılmasıyla taşmasının ve galeyanının dindirilmesi (idâmetü'l-kıdr) ve yırtıcı kuşun havada kanat çırpmadan dururcasına süzülmesi |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Nâbiğa el-Ca‘dî kaynayan kazanın taşmasını dindirme tasvirinde kökü şu şekilde kullanır: تفور علينا قدرهم فنديمها / ونفثؤها عنا إذا حميها غلا |
| Erken Arapça kullanım | Zü'r-Rumme güneşin göğün tam ortasına varıp duraklamış gibi göründüğü anı şu şekilde dile getirir: والشمس حيرى لها في الجو تدويم |
المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Sami dilleri ailesinde دوم kökü, özellikle Batı Sami ve Güney Sami kollarında durma, sessizleşme, bekleme ve sükûnet bulma temel semantik alanı etrafında gelişmiştir. İbranicede aynı kök ailesine bağlanan דמם (d-m-m / dāmām) kökü, susma, hareketsiz kalma, donakalma ve sessizce bekleme anlamlarını taşır. Süryanicede dam / dmā formları duraklama ve dinginleşme çağrışımına sahiptir. Arapçada kök, ecvef yapıda (دوم) hem fiziksel durgunluğu (hareketsiz kalan su, dinen kaynama) hem de bu sükûnetin zamana yayılarak bir halin kesintisiz sürmesini (lüzûm ve istimrar) ifade edecek biçimde özelleşmiştir. Dolayısıyla kökün ilksel Sami tabakasındaki sessizlik ve donukluk anlamı, Arapçada dinamik bir halin istikrarlı ve düzenli bir biçimde kesintisizliğini koruması yönüne evrilmiştir.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT ve David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Durgunlaşma ve bir halde sebat etme | Hareketin ve çalkantının yatışması ile durumun kesintisiz korunması arasındaki geçiş | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice דמם ve Süryanice dm kökleri | Hareketsizleşme, susma ve sessizce bekleme temel ekseni | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik dış kollarında kesin soydaşlık doğrulanmamıştır | Veri bulunamadı |
المصدر Maqāyīs al-Lugha ve Brown-Driver-Briggs.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| دوم | Anlamlı | Sükûn ve süreklilik | Bir durumun çalkantısız ve kesintisiz sürmesi | Hedef kök |
| دمو | Anlamlı | Kan akması | Canlılığın temel sıvısının akması ve çıkması | دم kökünün türevi, Kur'an'da geçmez |
| ودم | Anlamlı | İkrar ve pekiştirme | Sözleşmeyi veya durumu sağlamlaştırma | Kur'an'da geçmez |
| ومد | Anlamlı | Boğucu sıcak | Rüzgarsız, durgun ve yapışkan sıcaklık | Sükûn ve durgunluk ile anlamsal temas taşır |
| مدو | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bağımsız kök kaydı yoktur |
| مود | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bağımsız kök kaydı yoktur |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| دوم | Merkez | Süreklilik ve sükûn | Bir durumun veya şartın varlığını sükûnetle koruyarak kesintisiz uzaması | İçsel çalkantı olmaksızın sebat etme |
| خلد | Komşu | Ebedilik | Yok olmama ve zamansal bitimsizlik | دوم bir şarta bağlı olabilirken خلد mutlak tükenmezliği vurgular |
| بقي | Komşu | Varlıkta kalma | Yok oluşa ve fena bulmaya karşı varlığını sürdürme | دوم halin akışındaki sebatı, بقي ise yok olmama olgusunu belirtir |
| ثبت | Komşu | Kararlılık | Sarsılmama, yerinden oynamama ve direnç | ثبت mekanik veya iradi direnci, دوم ise zamansal uzamayı öne çıkarır |
| قرر | Komşu | Yerleşme | Hareketten sonra bir yerde sakin olma ve oturma | قرر mekânsal veya zihni yatışmayı, دوم sürecin devamını bildirir |
| زول | Zıt | Zeval bulma | Yerinden ayrılma, sona erme, yok olma ve kesintiye uğrama | Bir halin veya varlığın ortadan kalkması |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | دوم | Sükûn ve devamlılık | Bir halin çalkantısız, kesintisiz ve kararlı biçimde sürmesi | Kesin |
| Latince | Durare, manere | Sürmek, kalmak | Fiziksel ve zamansal direnci karşılar; kökteki dinginlik nüansı ikincildir | Güçlü |
| İngilizce | Last, endure, persist | Devam etmek, sebat etmek | Süreklilik ve katlanma yönünü verir; durgun su imgesini dışarıda bırakır | Güçlü |
| Almanca | Dauern, verharren | Sürmek, bir halde kalmak | Zaman boyunca varlığını korumayı ve sabit durmayı karşılar | Güçlü |
| Fransızca | Durer, persister | Sürmek, devam etmek | Zamansal akışta kesintiye uğramamayı ifade eder | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary ve Kluge Etymologisches Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| Zarf-fiil (mâ dâme / düm-) | Hayatta olma ve birliktelik süresi | Şarta ve hayata bağlı geçici süre; Mâide 5:117, Âl-i İmrân 3:75, Meryem 19:31 |
| Geçmiş zaman (dâme / dâmet) | Kozmik ve ontolojik düzenin süresi | Göğün ve yerin devamlılığı ile mukayyet ahiret halleri; Hûd 11:107, Hûd 11:108 |
| İsim formu (dâimün) | Nimetin kesintisizliği ve tükenmezliği | Cennet rızkının ve gölgesinin aralıksız oluşu; Ra‘d 13:35 |
| Çoğul isim (dâimûne) | İbadette sebat ve ahlaki istikrar | Namazı ve kulluk bilincini terk etmeksizin sürdüren müminler; Meâric 70:23 |
| Şart ve ikamet hali (dâmû) | Bir mekânda kalış ve fiili durum | Bir yerde bulunulduğu müddetçe geçerli olan hükümler; Mâide 5:24, Mâide 5:96 |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Ahiret hayatının süresi ve beka sıfatı | Cennet ve cehennemin devamının zatî mi yoksa ilahi iradeye bağlı olarak mı sürdüğü meselesi | Mutlak beka ile mukayyet devam arasındaki fark |
| Fıkıh | Taharet hükümleri ve ibadet sürekliliği | Durgun suya (mâ-i dâim) necaset düşmesi durumunda suyun temizlik vasfını yitirip yitirmemesi | Hareketsiz ve akmayan suyun fıkhi statüsü |
| Tefsir | Hûd suresindeki gökler ve yer durdukça ifadesi | Ayetteki devam kaydının ebedilikle mi yoksa Arapların örfündeki mecazi süreklilikle mi ilgili olduğu | Şarta bağlı devamlılık ile nihayetsiz devamın telifi |
| Hadis | Amellerin kıymeti ve sünnet | Allah katında en sevimli amelin az da olsa devamlı olanı (edvemühâ) olduğu vurgusu | İbadette aşırılık yerine düzenli ve kesintisiz istikrar |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Kulluk ve taat | İstikrar ve murakabe | Eylemleri geçici heveslerden çıkarıp kalıcı ahlaki ilkeye dönüştürme | Amelin değerini anlık coşkudan değil kesintisiz ve dingin sürekliliğinden alması | Kesin |
| İlmi | Doğal yasalar ve metodoloji | Düzenlilik ve süreklilik prensibi | Bilimsel gözlemin üzerine kurulduğu sebep-sonuç bağlarındaki değişmezlik | Tabiat kanunlarının carî ve devamlı oluşu sayesinde bilgi üretilmesi | Güçlü |
| Siyasi | Hukuk ve otorite | Meşruiyet ve yürürlük süresi | İktidarın keyfilikten uzak kurumsal istikrarı sağlaması | Bir yönetimin veya antlaşmanın geçerliliğinin belirlenen şartlar sürdükçe korunması | Güçlü |
| İktisadi | Üretim ve akış | Sürdürülebilirlik ve daimi gelir | Sermayenin ve akarın kesintiye uğramadan nema sağlaması | Tüketim ile gelir kaynağının dengeli, tükenmeyen bir döngüde tutulması | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kararlı durum (steady state) ve sürekli fonksiyonlar | Bir sistemin iç değişkenlerinin zamana bağlı dalgalanmalar göstermeksizin dengede kalması ve süreçte kesinti (discontinuity) bulunmaması | Kesin |
| Beşeri bilimler | Kurumsallaşma ve sürdürülebilir alışkanlık | Sosyal pratiklerin bireysel ve geçici tepkilerden arınarak öngörülebilir, yerleşik normlara dönüşmesi | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca mekanik bir zaman uzaması veya sıkıcı bir tekrar olarak algılayıp kökün çekirdeğindeki sükûnet, dinginlik ve denge boyutunu göz ardı etmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da kök, salt bir zaman akışı değil; şarta bağlı yaşama hali, ameldeki ahlaki sebat, nimetin tükenmez dinginliği ve kozmik düzenin sınırları olarak kullanılır |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Göğe ve yere bağlanan devamlılık ifadelerini mutlak ebedilik zannederek ahiret ile dünya arasındaki ontolojik farkı silmek veya ibadette kaliteyi terk edip biçimsel ısrara indirgemek |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın varlık, hayat ve kulluk tasavvurundaki göreli süreklilik ile mutlak ebedilik arasındaki ince ayrımı kavramayı sağlar. Bir durumun varlığını hangi şartlar altında koruduğunu gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Peygamberlerin hayat süreleriyle mukayyet şahitliklerini bildiren ayetlerde (Mâide 5:117, Meryem 19:31) ve ahiretteki hallerin çerçevesini çizen ayetlerde (Hûd 11:107-108) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Sürekliliği mutlak dokunulmazlık sayma hatasını düzeltir; Kur'an'da devamlılığın hemen daima bir şarta, zamana veya ilahi iradeye bağlı olduğunu ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamSuyun akmayıp göllenerek durgun kalması, kaynayan kabın yatışması ve yırtıcı kuşun havada kanat çırpmadan süzülmesindeki çalkantısız sükûnet hali.
- Soyut anlamBir durum, nizam veya fiilin iç dengesini yitirmeden, dışsal kesintilere uğramaksızın zamansal olarak varlığını istikrarla koruması.
- Sistematik karşılıkDini hayatta istikrarlı taat, tabiatta kararlı durum ve toplumsal alanda kurumsal süreklilik zemini.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde incelenen durumu veya hali, zamanı, durumun sürdüğü belirlenmiş zaman aralığını, ise durumun başlangıçtaki sabit ve dingin dengesini temsil eder. Durumdaki değişimin sıfıra yaklaşması kökün fiziksel çekirdeğindeki sükûneti, zaman aralığı boyunca durumun başlangıç değerini koruması ise kökün lüzûm ve süreklilik vasfını sembolize eder.