أيك

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: أ-ي-ك1 sîga, 12 mücavir kök, 4 ayet, 4 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.وعدظلملوطأيكصحبحققالْأَيْكَةِكذبتبعثمودقومكون

KökSîga 1Ayet 4Sure 4Mücavir 12

▶ Ağı aç (3B)

أيك

أ - ي - ك

KÖK
  • 4 geçiş
  • 4 ayet
  • 1 sîga
  • 12 sözlük

Gür ormanlık yer, bir ülkenin adı.devamı ›

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: ءيك · ايك

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Gür ormanlık yer, bir ülkenin adı.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR324 harf
الكاف والياء والهمزة ك ي أ، أ ي ك مستعملان كيأ: كاء يكيءُ كَيْئاً: ارتدع. والكَأْكَأَةُ: النكوص، كأكأتُه فتكأكأ عنا، أي: انتدع وارتدع. والأكّاكةُ: الشديدة من شدائد الدهر، يقال: ائتكّ فلان يأتكُّ ائتكاكاً شديداً. وأكّه: مثل رده. أيك: الأَيْكَةُ: غيظة تنبت السدر والأَراك ونحوهما من ناعم الشجر. يقال: أيْكةٌ أيَّكة، أي: مثمرة.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR51 harf
الأَيْكُ: الشجرُ الكثير الملتفُّ، الواحدة أَيْكَةٌ.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR6.353 harf
باب اللفيف من حرف الكاف كوي ، كاء ، أك ، أيك ، وكي ، وكك ، وكوك ، وكا ، كي ، كيك ، كيا ، كأي ، أكي ، كوك . كوي : قال الليث : كَوَى البَيْطَارُ وغيرُه الدَّابَّة وغيرَهَا بالمِكْوَاةِ يكْوِيها كيّاً وكَيَّةً . والمِكْوَاةُ : الحديدة المُحْمَاةُ التي يكْوَى بها . والكَوَاءُ : فَعَّالٌ من الكَاوِي . واكْتَوَى يكْتَوِي اكْتِواءً ، فهو مُكْتَوٍ . وفي الحديث : ( إنّي لأغْتَسِلُ مِنَ الجَنَابَةِ ثم
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR7.977 harf
(باب الهمزة والياء وما يثلثهما في الثلاثي) (أيد) الهمزة والياء والدال أصلٌ واحد، يدلّ على القوة والحِفْظ. يقال أيّدَه الله أي قوّاه الله. قال تعالى: ﴿والسَّماءَ بَنَيْنَاهَا بِأَيْدٍ﴾ [الذاريات 47]. فهذا معنى القوّة. وأمّا الحفظ فالإياد كلُّ حاجزٍ الشيءَ يَحفَظُه. قال ذو الرمّة: دفَعْناهُ عن بَيْضٍ حِسَانٍ بأجْرَعٍ *** حَوَى حَوْلَها مِنْ تُربِهِ بإيادِ([1])(أير) الهمزة والياء والراء كلمةٌ واحدة
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR86 harf
- الأيك: شجر ملتف، وأصحاب الأيكة قيل: نسبوا إلى غيضة كانوا يسكنونها، وقيل: هي اسم بلد.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR81 harf
أ ي ك فلان فرع من أيكة المجد‏.‏ وتقول‏:‏ كذب صاحب مليكه كما كذب أصحاب الأيكه‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.652 harf
الأَيْكةَ: الشمر الكثير الملتفّ، وقيل: هي الغَيْضة تُنْبِتُ السَّدْر والأَراك ونحوهما من ناعم الشجر، وخص بعضهم به منبت الأَثْل ومُجتَمعه، وقيل: الأَيْكة جماعة الأَراك، وقال أَبو حنيفة: قد تكون الأَيْكة الجماع من كل الشجر حتى من النخل، قال: والأَول أَعرق، والجمع أَيْكٌ. وأَيِكَ الأَراك فهو أَيِكٌ واسْتَأْيَك، كلاهما: التفٍّ وصار أَيكة؛ قال: ونحنُ من فَلْجٍ بأَعْلَى شِعْبِ، أَيْكِ الأَراكِ مُتَداني
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR158 harf
* أ ي ك * * الأَيْكُ * الشجر الكثير الملتف الواحدة * أيْكَةٌ * فمن قرأ ﴿أصحاب الأيكة﴾ فهي الغيضة ومن قرأ ﴿أصحاب ليكة﴾ فهي اسم القرية وقيل هما مثل بكة ومكة
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.201 harf
الأيك: الشجر الملتف الكثير كما في الصحاح. وقيل: الغيضة تنبت السدر والأراك ونحوهما من ناعم الشجر، قاله الليث. أو الجماعة من كل الشجر حتى من النخل وخص بعضهم به منبت الأثل ومجتمعه، وقال أبو حنيفة: الأيك: الجماعة الكثيرة من الأراك تجتمع في مكان واحد الواحدة أيكة وقد خالف هنا اصطلاحه فتأمل، قال أبو ذؤيب: موشحة بالطرتـين دنـا لـهـا جنى أيكة يضفو عليها قصارها وقد جعلها
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR1.989 harf
Madde başı: ايكأَيِكَ الأَرَاكُ 1 أَيِكَ الأَرَاكُ ذ , aor. اَيَكَ , The [trees called] اراك became what is termed أَيْكَة [n. un. of أَيْكٌ, q. v.]; as also ↓ استأيك. (K.) The former occurs in poetry contracted into أَيْكَ. (ISd, Sgh.) 10 اـِسْتَاْيَكَ see 1. أَيْكٌ أَيْكٌ ذ Numerous, luxuriant or tangled or dense, trees: (S, K:) or a place where water collects and sinks into the ground (غَيْضَةٌ)
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR6.861 harf
Madde başı: ءيكءيك أَيَكَ - يَأْيَكُ - أيْكَة أَيَكَ - يَأْيَكُ - أيْكَة أَيَكَ - يَأْيَكُ + الشجر أو الزرع: التف وتشابك وكثف وصار غيضة أيْكَة: على وزن " فـَعـْلـَة": اسم فعل بمعنى مفعول للمرة من" أَيَكَ - يَأْيَكُ ": الغيضة: الغابة الكثيفة واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ" التشابك أو التعليق بكلابة أو عليقة بين كائنين أو جمعين"، وهي: أَيَكَ - يَأيَك، شَجَرَ -
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler12 mücavir (15 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. صحب

    4 ortak ayet · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…

  2. كذب

    2 ortak ayet · Kizb, kumaşın boyanmasında kullanılan bir çeşit boya…

  3. حزب

    1 ortak ayet · “Huzme” demet demektir

  4. ثمود

    1 ortak ayet · Semûd

  5. لوط

    1 ortak ayet · “Liyat” sıva harcı demektir

  6. رسل

    2 ortak ayet · Saçak demektir

  7. قوم

    2 ortak ayet · Hayvanların ön ayaklarına denir

  8. وعد

    1 ortak ayet · “Va’id” yağmur bulutu demektir

  9. تبع

    1 ortak ayet · İnek yavrusu, dana demektir

  10. حقق

    1 ortak ayet · Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır

  11. ظلم

    1 ortak ayet · Zalimler

  12. كون

    1 ortak ayet · Kevn, tepe demektir

Geçtiği ayetler(4)

  1. وَإِنْ كَانَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ لَظَالِمِينَ

    El EykeOrmanlık yerde oturanlar da gerçekten zalim kimselerdi.

  2. كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ

    El EykeEyke halkı da peygamberleri yalanladı.

  3. وَثَمُودُ وَقَوْمُ لُوطٍ وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ أُولَئِكَ الْأَحْزَابُ

    El EykeSemud, Lut kavmi ve Eyke halkı da. İşte onlar, ayrı topluluklardı.

  4. وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍ كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ

    El EykeEyke’liler ve Tübba kavmi de. Bunların her biri peygamberlerini yalanlamışlardı da tehdidim üzerlerine hak olmuştu.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökأيك
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef ve mehmûz
Bağlamsal Yakın Köklerشجر, غيض, لفف
Zıt Kökجرد
Çekirdek Özet 1Ağaçların birbirine dolanarak oluşturduğu sık, gölgeli ve gür koruluk veya fundalık
Çekirdek Özet 2Bolluk, tabii koruma ve refahın nankörlük ve ticari ahlaksızlığa kalkan yapıldığı kavim nitelemesi
Çekirdek Özet 3Coğrafi ve iktisadi korunaklılığın ilahi adaletten muafiyet sağlamayacağı uyarısı
Kritik Hata Riskiİfadeyi yalnızca bilinmeyen bir kentin soyut özel adı sayıp kökün imlediği ekolojik ve ahlaki niteliği yok saymak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
أيToplanma, yoğunlaşma, kuvvet bulma ve bir merkezde kümelenme hareketini taşır; nitekim أيد kökünde güç ve dayanma, أيم kökünde dumana boğarak yoğunlaştırma anlamları ortaktır.كKavrama, sınırlama ve bükülme karakterine sahip ك harfinin eklenmesiyle kümelenme hareketi, dalların birbirini kavrayıp sararak kapalı ve gölgeli bir ağaç örtüsü oluşturmasına özelleşmiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
أÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçTopraktan kuvvetle yükselen ana hayat hamlesi ve canlılığın ilk belirişini gösterir.
يEl ve kol; iş, yapma, uzanmaYükselen gövdeden çevreye doğru dallanma, kollara ayrılma ve yayılma hareketini imler.
كAvuç içi; kavrama, eğme, kaplamaÇevreye uzanan dalların birbirini kavraması, bükülerek birbiri içine geçmesi ve koruyucu bir kubbe oluşturmasıdır.
أيكCanlılığın kuvvetle yükselip kollar halinde çevreye uzanması ve dalların birbirine kenetlenerek kapalı, gölgeli bir örtü meydana getirmesi hareketidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDalları birbirine sarılmış, geçit vermez sık ağaç topluluğu; özellikle kurak vaha çevrelerinde sidr ve erâk ağaçlarının oluşturduğu sulak, gölgeli koruluk (el-gayza).
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi el-Ahtal, meyve toplayıcısının dalları birbirine dolanmış sık ağaçlıklar arasında yönünü şaşırmasını bu kökle tasvir etmiştir: يكاد يحار المجتني وسط أيكها / إذا ما تنادى بالعشي هديلها

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Arapça أيك kökü, Sami dillerinde gür bitki örtüsü, ulu ağaç ve koruluk alanları imleyen kavramsal alanla örtüşmektedir. İbranicede sağlamlık ve güç bildiren kökten türeyen ve ulu ağaç ya da meşe anlamına gelen allon veya elah kelimeleriyle semantik bir akrabalık gösterse de birebir fonetik eşleşme kısıtlıdır. Süryanice ve diğer Arami lehçelerinde sık çalılık ve gölgelik alanları niteleyen biçimler mevcuttur. Arapçada kök, ağaçların türünden ziyade morfolojik durumuna odaklanmış; dalların sarmaş dolaş olup kapalı bir sığınak meydana getirmesini temel semantik eksen kabul etmiştir.

Güven Muhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBirbirine dolanmış ağaç ve dalların oluşturduğu gölgeli korulukAğaçların tek tek varlığından ziyade toplu ve girift dokusunu niteleyen somut adlandırmaKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Aramicede iri gövdeli ağaç ve koruluk bildiren sözcüklerle anlamsal yakınlıkBirebir ses denklikleri sınırlı olmakla birlikte tabii sığınak ve gür bitki semantiğinde müşterektirMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadı

Kaynak David Cohen, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
أيكAnlamlıBirbirine dolanmış sık ağaçlıkErâk ve sidr gibi ağaçların oluşturduğu gölgeli, korunaklı orman dokusuHedef kök; Kur'an'da geçer
أكيKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
يأكKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
يكأKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
كأيAnlamlıMiktar ve çokluk bildiren edatكأين terkibinde 'nice, ne kadar çok' anlamında kullanılırKur'an'da geçer; bileşik yapıdır
كيأAnlamlıGeri adım atma ve çekinmeKorku veya engel sebebiyle geri durma ve vazgeçme haliKitābü'l-Ayn kaydı; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
أيكMerkezSık ve birbirine sarılmış ağaçlıkDalların birbirine dolanmasıyla oluşan kapalı ve sığınaklı orman dokusunu bildirirVaha ekosisteminde gölge ve koruma sağlayan girift çalılık veya koruluk
شجرKomşuGenel ağaç ve dallanmaAğaçların gövde yapısını ve dallanıp budaklanmasını genel olarak ifade ederTür ve doku sıklığına bakılmaksızın bütün ağaç cinsi
غيضKomşuSulak alan ormanıTaban suyunun veya çekilen suların beslediği bataklık koruluğunu karşılarAğaç sıklığıyla birlikte zemindeki suyun çekilme halini vurgular
لففKomşuSarmaş dolaş olma haliNesnelerin veya cennet bahçelerindeki bitkilerin katmerli biçimde birbirine girmesini anlatırSadece koruluğa has olmayıp her türlü iç içe geçişi niteleyen genel durum
جردZıtÇıplak ve örtüsüz araziHer türlü bitki, ağaç ve gölgeden yoksun kalmış açık ve düz zemini ifade ederأيك kökünün barındırdığı sık örtü ve korumanın tam karşıtı olan çoraklık

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaأيكSık ve gölgeli korulukAğaçların sarmaş dolaş olmasıyla teşekkül eden kapalı ve korumalı bitki dokusuKesin
Latincenemus, lucusKoruluk, kutsal ormanAğaçlık ve gölgeli mevkileri karşılar; Arapçadaki çalı ve erâk sıklığını tam yansıtmazGüçlü
İngilizcethicket, grove, copseÇalılık, sık korulukKüçük çaplı, geçit vermez sık ağaç ve çalı kümesini karşılarGüçlü
AlmancaDickicht, HainSık fundalık, koruBirbirine girmiş geçit vermez çalı dokusu ile koruluk alanını ifade ederGüçlü
Fransızcafourré, bosquetSık fundalık, küçük koruDalların birbirine karıştığı yoğun bitki topluluğunu nitelemektedirGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أصحاب الأيكةGür ormanlık ve sulak bir vahada refah içinde yaşayan Şuayb kavmiÖlçü ve tartıda hile yapan, zengin tabiatın sunduğu imkânları ahlaksızlığa sığınak kılan topluluğun helak bağlamı (el-Hicr 15:78, eş-Şuarâ 26:176, Sâd 38:13, Kâf 50:14)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi helak yasası ve nankörlükEyke halkının Medyen ile aynı topluluk mu yoksa farklı bir millet mi olduğu ve tabii refahın azaba engel olamayışıNimetle şımarmanın ve kibrin ilahi cezayı kaçınılmaz kılması
Fıkıhİktisadi adalet ve pazar ahlakıEyke kıssasında öne çıkan eksik ölçme, tartıda çalma ve piyasada fesat çıkarma yasaklarıTicari dürüstlük, ölçü aletlerinin meşruiyeti ve kamu düzeninin korunması
TefsirCoğrafi terim ve kıraat farklarıKelimenin sık koruluk mu yoksa Leyke adında müstakil bir şehir mi olduğu tartışmasıMekânın fiziksel zenginliği ile şirk ve ahlaki çöküş arasındaki bağın tahlili
HadisTarihi ibret mekanlarıAntik helak yurtlarının ve kalıntılarının bulunduğu yerlerden geçerken ibret ve hüzün hali takınmaAzaba uğramış kavimlerin coğrafyasına karşı gafletten sakınma tavsiyesi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniYaratılış ve şükür bilinciTevhidin tabiat deliliKorunaklı çevrenin puta değil şükre vesile kılınmasıDoğal sığınakların şirke gerekçe yapılmasını engellemekGüçlü
İlmiBeşeri coğrafya ve ekolojiVaha ekosistemiÇevresel refahın toplum yapısına etkisini gözlemlemekKapalı ve zengin ekosistemlerin insan ahlakına etkisini tahlil etmekGüçlü
SiyasiCoğrafi korunaklılık ve güçKabilevi otonomi sığınağıDış müdahaleye kapalı bir coğrafyada otorite kurmakGüvenli tabii sınırların otoritede kibre yol açmasıMuhtemel
İktisadiTicaret yolu ve pazar tekeliLojistik vaha zenginliğiTicari zenginliğin tekelci ve hileli kazanca alet edilmesiÖlçü ve tartıda hile ile üretilen servetin kaçınılmaz yıkımıGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYoğun kümelenmiş kapalı ağ topolojisi (high-density cluster)Düğümlerin birbiriyle aşırı bağ kurarak dış girdilere geçirgenliğini sıfırladığı yapı, ağaçların sarmaş dolaş dokusuna denktir.Güçlü
Beşeri bilimlerKapalı refah toplumu sendromu (enklav psikolojisi)Korumalı tabii bir çevrede biriken servetin dış dünyaya karşı kibir ve ahlaki muafiyet üretmesi durumudur.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİfadeyi geçmişte kalmış bilinmeyen bir kentin harita üzerindeki soyut adı seviyesine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamDoğal nimetlerin, gölgeli korulukların ve vaha zenginliğinin insanı ahlaki sorumluluktan kaçıran bir sığınağa dönüştürülmesini niteleyen tipolojik kavim durumu.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKıssayı masalsı bir yerleşim hikayesi sayarak çevre zenginliği ve iktisadi refahın getirdiği ahlaki çürüme tehdidini göz ardı etmek.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın kavimleri sadece soy adlarıyla değil, yaşadıkları coğrafyanın karakteri ve bu çevrenin doğurduğu ahlaki sınavla birlikte andığını kavramayı sağlar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Şuayb peygamberin tebliğinin, ticari adaletin, ölçü-tartı ahlakının ve ilahi cezalandırma yasasının zikredildiği kıssa ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Coğrafi ve iktisadi sığınakların insanı ilahi sorumluluk ve adaletten muaf kılacağı yönündeki aldatıcı güven duygusunu tashih eder.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamAğaç ve çalıların birbirine sarılarak oluşturduğu sık, gölgeli ve korunaklı koruluk veya fundalık.
  • Soyut anlamUnsurların birbirine dolanarak dış etkilere kapalı, yoğun ve korunaklı bir refah alanı meydana getirmesi.
  • Sistematik karşılıkTabii koruma ve zenginliğin ahlaki sorumluluktan kaçış kalkanı kılınması sonucu sistemin kaçınılmaz çöküşü.
  • LaTeX modeliρ=∑i≠jwijV,Φ=e−αρ,lim⁡ρ→∞Φ=0
  • LaTeX açıklamasıModelde ρ değişkeni ağaç dallarının birbirine sarılmasıyla ortaya çıkan hacimsel yoğunluğu ve iç kenetlenmeyi temsil eder; wij unsurlar arasındaki dolanıklık bağlarını, V kaplanan hacmi gösterir. Φ fonksiyonu koruluğun dış dünyaya karşı geçirgenliğini ve açıklığını ifade eder. ρ yoğunluğu arttıkça geçirgenlik (Φ) sıfıra yaklaşır; bu durum somut düzlemde geçit vermez bir koruluğu, kavramsal düzlemde ise dış denetime ve ahlaki ilkelere kendini kapatan iktisadi tecrit halini simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ا