بثث
ب - ث - ث
KÖK- 9 geçiş
- 9 ayet
- 7 sîga
- 9 sözlük
Rüzgarın esmesi sonucu etrafa dağılan toz anlamından gelmiş olmalıdır. BÇÇ, yaymak, türetmek anlamlarına gelmektedir. Kuyudan veya ırmaktan alınan sulu toprak emektir.devamı ›
Bu sayfa şu yazımları da kapsar: بثّ
Notlarım
Sözlükler(9)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Rüzgarın esmesi sonucu etrafa dağılan toz anlamından gelmiş olmalıdır. BÇÇ, yaymak, türetmek anlamlarına gelmektedir. Kuyudan veya ırmaktan alınan sulu toprak emektir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR189 harfباب الثاء والباء
ب ث يستعمل فقط
بث:
بَثُّ الشيءِ: تفريقُه.
وبَثَثْتُ الشيءَ والخَبَرَ: نَشَرُتُه، وابتَثَتْهُ أيضاً.
يقال: بَثَّ الخَيْلَ في الغارة، وبَثَّ الكَلاّبُ كِلابَه على الصَّيْد.
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR383 harfبَثَّ الخبرَ وأَبَثَّهُ بمعنىً، أي نشره. يقال: أَبْثَثْتُكَ سِرِّي، أي أظهرته لك. وبَثَّثَ الخبرَ، شُدِّدَ للمبالغة، فانْبَثَّ أي انتشر. وتَمْرٌ بَثٌّ، إذا لم يُجَدْ كَنْزُهُ. قال الأصمعي: تَمْرٌ بَثٌ، إذا كان منثوراً متفرِّقاً بعضه من بعض. والبَثُّ: الحالُ والحُزْنُ. يقال: أَبْثَثْتُكَ، أي أظهرتُ لك بثِّي. وبَثْبَثْتُ الخبرَ بَثْبَثَةً: نَشَرْتُهُ، وكذلك الغبارَ، إذا هَيَّجْتَهُ.
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR yok32.026 harfMadde başı: بثّ(باب الباء وما بعدها في الذي يقال له المضاعف)
(بتّ) الباء والتاء لـه وجهان وأصلان: أحدهما القطع، والآخر ضربٌ من اللباس. فأما الأوّل فقالوا: البتّ القطع المستأصِل، يقال بَتَتُّ الحبلَ وأَبْتَتُّ. ويقال أعطيتُه هذه القَطيعةَ بَتّاً بَتْلاً. "والبتَّةَ" اشتقاقُه من القَطْع، غير أنّه مستعملٌ في كل أمرٍ يُمضَى ولا يُرجَع فيه. ويقال انقطع فلانٌ عن فلان فانبتَّ وانقبض. قال:
فَحَلَّ في جُشَمٍ وانبتَّ
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR559 harfب ث ث
بثـوا الخيـل فـي الغـارة وبـث كلـاه علـى الصيـد وخلـق الله الخلق فبثهم في الأرض.
وبث المتاع في نواحـي البيـت إذا بسطـه وبثـت البسـط " وزرابي مبثوثة " وتمر بث ومنبث: متفرق غير مكنوز وانبث الجراد في الأرض.
ومـن المجـاز: بثثتـه مـا فـي نفسـي ابثـه وابثثتـه إيـاه وباثثتـه سري وباطن أمري إذا أطلعته عليه.
قال ذو الرمة: وأسقيه حتى كاد مما أبثه تكلمني أحجاره وملاعبه وكطانـت
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR2.275 harfبَثَّ الشيءَ والخَبَرَ يَبُثُّه ويَبِثُّه بَثّاً، وأَبَثَّه، بمعنًى، فانْبَثَّ: فَرَّقه فتَفَرَّقَ، ونَشَره؛ وكذلك بَثَّ الخيلَ في الغارة يَبُثُّها بَثّاً فانْبَثَّتْ، وبَثَّ الصيادُ كلابَه يَبُثُّها بَثّاً؛ وانْبَثَّ الجَرادُ في الأَرض: انْتَشَر؛ وخَلَقَ اللهُ الخلْقَ، فبَثَّهم في الأَرض. وفي التنزيل العزيز: وبَثَّ منهما رجالاً كثيراً ونساء؛ أَي نَشَر وكَثَّر؛ وفي حديث أُم زَرْع: زَوْجي لا
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR113 harf* ب ث ث * * بَثَّ * الخبر من باب رد وأبثه بمعنى أي نشره و * أبَثَّهُ * سره أي أظهره له و * البَثُّ * الحال والحزن
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR2.481 harfبث الشيء و الخبر يبثه ، بالضم، ويبثه ، بالكسر، بثا، هكذا صرح به ابن منظور وغيره، فقول شيخنا-: أما الكسر فلم يذكره أحد من اللغويين، ولا من الصرفيين مع استيعابهم للشواذ والنوادر، فالظاهر أن المصنف اشتبه عليه ببت بالمثناة، بمعنى قطع، فهو الذي حكوا فيه الوجهين، وتبرع هو بزيادة لغة ثالثة غير معروفة، انتهى- منظور فيه، وكفى بابن منظور، صاحب اللسان، حجة. وأبثه إبثاثا وبثثه ، بالتشديد، للمبالغة.
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR388 harfبَثَّ
بَثَّ I , U ( n. ac. بَثّ 1 ),
a. Spread about, scattered, strewed; divulged, disclosed; disseminated.
بَثَّثَ
بَثَّثَ II ,
a. see I .
أَبْثَثَ
أَبْثَثَ IV ,
a. Divulged, disclosed, revealed.
اِنْبَثَثَ
اِنْبَثَثَ VII ,
a. Pass. of I.
بَثّ
بَثّ 1 ,
a. Secret.
b. Grief, sorrow.
c. Divulgation, disclosure.
بَثڤثَ
N. P. بَثڤثَ I , N. P. اِنْبَثَثَ VII ,
a. Divulged.
Mücavir kökler55 mücavir (70 toplam)
- دبب
4 ortak ayet · Böcek demektir
- خلق
5 ortak ayet · Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir
- زرب
1 ortak ayet · Zerb : Zerab üstüne oturulan minderdir
- هبأ
1 ortak ayet · Toz
- شكو
1 ortak ayet · Abajur gibi
- موه
2 ortak ayet · Su
- زوج
2 ortak ayet · İlik ve düğme çiftinin her biridir
- ميد
1 ortak ayet · Sallar
- فرش
1 ortak ayet · Feraş Suyun kuruduktan sonra toprak üzerinde bıraktığı…
- أيي
4 ortak ayet · Evye kuş yuvası demektir
- عمد
1 ortak ayet · Direk demektir
- سمو
3 ortak ayet · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır
Geçtiği ayetler(9)
… السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ …
Ve yaydıŞüphesiz ki göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün değişmesinde, insanlara yararlı şeylerle denizde akan gemilerde, Allah’ın gökten indirip, yeryüzünü ölümünden sonra dirilttiği suda, her türlü canlıyı orada yaymasında, rüzgarların değiştirilmesinde, gökle yer arasında emre hazır bekleyen bulutta elbette akleden bir kavim için ayetler vardır.
… الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ …
Ve yaydıEy insanlar; sizi bir tek nefisten yaratan, ondan eşini var eden ve ikisinden bir çok erkek ve kadın üreten Rabbınızdan korkun. Kendisi adına birbirinizden dilekte bulunduğunuz Allah’dan korkun da, akrabalık bağını kesmekten sakının. Muhakkak ki Allah; sizin üzerinizde tam bir gözeticidir.
… تَرَوْنَهَا وَأَلْقَى فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً …
Ve yaydıGökleri, gördüğünüz gibi direksiz olarak yaratmış, sizi sarsar diye yere ağır baskılar koymuş, orada her türlü canlıyı yaymıştır. Biz, gökten su indirip orada her sınıf bitkiler yetiştirmişizdir.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | بثث |
| Yapı | Üçlü (muzaaf) |
| Özel Durum | Mükerrer son harf (şeddeli) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | نشر, ذرو, فرق |
| Zıt Kök | جمع |
| Çekirdek Özet 1 | Sıkışık veya derli toplu bir merkezden dışarıya doğru parçalanarak kontrolsüzce saçılmak, yayılmak |
| Çekirdek Özet 2 | Canlıların, tozların ve kederin tutulduğu yerden serbest kalarak geniş bir alana dağılması |
| Çekirdek Özet 3 | Mekânsal veya ruhsal yoğunlaşmanın sınırları aşarak çoklu ve geri döndürülemez biçimde ortama intişarı |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca planlı ve düzenli bir yayma olarak algılayıp saçılma, tutulamama ve serbest kalma dinamiğini gözden kaçırmak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| بث | Bir hazne veya iç alandan dışarıya doğru ani veya sürekli çıkış, saçılma | ث | İkinci ث harfinin eklenmesi ve şeddelenmesiyle hareket süreklilik ve çok yönlülük kazanmış; saçılma tek bir fırlamadan ziyade geniş bir alana kontrolsüzce ve çoklu parçalar halinde yayılma biçimine dönüşmüştür |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ب | ev, çadır; iç, barınma, içinde olma | Hareketin kapalı bir mekândan, içsel bir hazneden veya toplanma alanından başladığını gösterir |
| ث | işaret, çarpı (ت ikizi türetme); sınır, kırılma, dışa vurum | İçeride tutulan şeyin sınırı aşması, yarık bularak dışarı fırlaması hareketini temsil eder |
| ث | işaret, çarpı (ت ikizi türetme); sınır, kırılma, dışa vurum | Dışarıya çıkan parçaların her birinin ayrı bir yöne doğru dağılmasını ve saçılmanın sürekliliğini temsil eder |
| بثث | Kapalı bir kaynaktan sınırları aşarak çoklu ve kontrolsüz biçimde etrafa saçılma hareketi | Odakta toplanmış olan unsurların haznesinden çıkarak geniş bir çevreye çok parçalı biçimde dağılması hareketini tanımlar |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir kaba veya depoya basılmamış, derlenip toparlanmamış hurmaların etrafa saçılıp dağılması (تمر بث) ve rüzgarın etkisiyle toprağın eşilip tozun savrulması (بث التراب) |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Zü’r-Rimme bir beytinde içindeki hüznü ve gizli kederi harabelere döküp yaymasını şöyle dile getirir: وأسقيه حتى كاد مما أبثه / تكلمني أحجاره وملاعبه |
| Erken Arapça kullanım | Süvarilerin baskın esnasında her yöne dağıtılması (بث الخيل في الغارة) ve avcının köpeklerini avın üzerine salıp etrafa yayması (بث الصياد كلابه) |
Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisânü’l-Arab, Esâsü’l-Belâga ve Dîvânu Zî’r-Rimme.
Sami etimolojik katman
Sami dillerinde بثث kökü, içerdeki basıncın gevşemesi sonucu parçaların çevreye saçılması, fışkırması veya dağılması ana fikriyle ilişkilidir. İbranicede kökün doğrudan üçlü biçimi belirgin bir leksikal varlık göstermemekle birlikte, dökülme ve saçılma bildiren bazı ikincil fonetik biçimlerle akrabalık taşır. Süryanicede ve Doğu Sami kolunda (Akadca) benzer fonetik yapıdaki kökler genellikle dağıtma, saçma veya parçalara ayırma semantik alanında sınırlı yansımalara sahiptir. Arapçada ise kök, hem maddî nesnelerin (toz, çekirge, atlar, hurma) hem de mânevî hallerin (sır, keder, hüzün) tutulamayıp etrafa yayılması nüansıyla çok güçlü bir semantik genişleme yaşamıştır. Arapçadaki bu kullanım, tutulan şeyin haznesini aşarak gayr-i iradî veya taşkın bir şekilde yayılması karakterini muhafaza etmiştir.
Güven Güçlü
Kaynak Lane's Lexicon, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Brown-Driver-Briggs.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | بثث kökünden saçılma, sırrı yayma ve kederi açığa vurma | Maddî saçılma anlamından psikolojik taşkınlığa ve bilginin alenileşmesine doğru düzenli bir soyutlama gelişmiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Kuzeybatı Sami dillerindeki saçma ve püskürtme kökleri | Çevre Sami dillerinde daha dar olan saçılma anlamı Arapçada köklü bir yayılma ve türetme kavramına evrilmiştir | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik katmanın diğer kollarında doğrulanabilir doğrudan bir soydaş biçim tespit edilmemiştir | Veri bulunamadı |
Kaynak Lisânü’l-Arab ve Dictionnaire des racines sémitiques.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| بثث | Anlamlı | Saçılmak, dağılmak, yaymak | Parçaların bir merkezden çevreye kontrolsüz veya geniş biçimde dağılması | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| ثبث | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Arapça sözlüklerde mühmel kabul edilmiş, kelime türetilmemiştir | Kur'an'da geçmez |
| ثثب | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Arapça sözlüklerde mühmel kabul edilmiş, kelime türetilmemiştir | Kur'an'da geçmez |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| بثث | Merkez | Yayma ve saçma | Bir merkezden veya hazneden koparak etrafa çok parçalı biçimde dağılma | İç basınç veya serbest kalma sonucu her yöne intişar |
| نشر | Komşu | Açma ve yayma | Dürülü, katlı veya örtülü bir şeyi açığa çıkarıp sermek | بثث saçılmayı, نشر ise katlı olanın açılarak yayılmasını öne çıkarır |
| ذرو | Komşu | Savurma | Rüzgar veya harici bir güçle havaya fırlatıp dağıtmak | ذرو rüzgarla uçuşma ve hafiflik yönünü vurgular |
| فرق | Komşu | Ayırma ve bölme | Bütün olanı parçalara ayırarak birbirinden uzaklaştırmak | فرق sınır koyma ve tasnife, بثث ise saçılıp yayılmaya bakar |
| جمع | Zıt | Bir araya getirme | Dağınık parçaları bir noktada toplamak ve derlemek | Saçılmanın aksine merkeze doğru birleştirme hareketidir |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | بثث | Dağıtmak, yaymak, saçmak | Tutulamayan şeyin etrafa çoklu parçalar halinde yayılması | Kesin |
| Latince | dispergere, diffundere | Saçmak, dağıtmak, akıtmak | Parçaların etrafa savrulmasını karşılar, içsel kederin taşması anlamını kısmen dışarıda bırakır | Güçlü |
| İngilizce | to scatter, to disperse, to disseminate | Dağıtmak, yaymak, saçmak | Maddî ve soyut yayılmayı iyi karşılar; kelebekler gibi saçılma dinamiğini verir | Güçlü |
| Almanca | zerstreuen, ausbreiten | Dağıtmak, etrafa yaymak | Mekânsal dağılmayı tam verir, hüzün ve sırrın dışa vurumu için ek bağlam gerektirir | Güçlü |
| Fransızca | disperser, disséminer, répandre | Dağıtmak, tohum gibi saçmak | Dağılma ve intişar hareketini karşılar, derlenmemiş olmayı ifade eder | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| Canlıların yeryüzüne yayılması | Canlı türlerinin ve insanların yeryüzünün dört bir yanına saçılıp çoğaltılması | Yaratılış ve kozmik kudret ayetleri: Bakara 2:164, Nisâ 4:1, Şûrâ 42:29, Câsiye 45:4, Lokmân 31:10 |
| Maddenin zerrelere ayrılıp saçılması | Dağların ufalanarak havaya savrulan toz zerrelerine dönüşmesi | Kıyamet sahneleri ve kozmolojik bozuluş: Vâkıa 56:6 |
| İnsanların kontrolsüzce etrafa dağılması | Dehşet anında insanların her yöne uçuşan pervaneler gibi savrulması | Kıyamet günü insan psikolojisi: Kâria 101:4 |
| Nimetlerin mekânda bolca sergilenmesi | Cennet döşeklerinin ve yaygılarının her köşeye bolca serpilmiş olması | Uhrevî mükâfat ve cennet tasviri: Gâşiye 88:16 |
| İçteki kederin taşkın biçimde açığa vurulması | Ruhsal acı ve hüznün artık içeride tutulamayıp yalnız Allah'a arz edilmesi | Sabır ve yakarış bağlamı: Yûsuf 12:86 |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Yaratılış ve tenâsül (توليد الخلق) | Canlıların ve insanın tek bir nefisten veya maddeden yeryüzüne yayılmasının ilahî kudretle ilişkisi | İlahî iradenin varlığı çoklaştırıp mekâna dağıtması |
| Fıkıh | Hırsızlık, avlanma ve malın telef olması | Saçılmış ve depolanmamış malın (تمر بث) korunma statüsü (hırz) ve av hayvanlarının salınması | Koruma altında olmayan dağınık mal veya serbest bırakılan avcı hayvan |
| Tefsir | Kıyamet tasvirleri ve insan psikolojisi | Dağların toz haline gelmesi ve insanların saçılmış pervanelere benzetilmesinin semantik boyutu | Maddenin formunu yitirip zerreleşmesi ve iradesiz sürükleniş |
| Hadis | Sırrın yayılması ve duygu aktarımı | Ümmü Zer hadisinde geçen sırrın veya kederin yayılması ifadeleri | Gizli kalması gereken haberin kontrolsüzce topluma ifşa edilmesi |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Yaratılış ve tevhid | İntişar ve çoğalma | Varlığın tek merkezden çokluğa çıkışını idrak ettirme | Yeryüzündeki tüm biyolojik çeşitliliğin tek bir ilahî kaynak tarafından dağıtıldığını gösterir | Kesin |
| İlmi | Fizik ve kozmoloji | Entropik dağılma ve difüzyon | Maddenin veya enerjinin yoğunluk farkıyla çevreye yayılması | Dağların toza dönüşmesi ve canlıların yayılması termodinamik ve biyolojik difüzyonla örtüşür | Güçlü |
| Siyasi | Toplum ve fetih | Nüfusun iskânı ve dağılımı | Gücün veya nüfusun homojen yahut stratejik yayılımı | Süvarilerin akında dağılması veya kavimlerin yeryüzüne iskân edilmesi sürecini açıklar | Güçlü |
| İktisadi | Kaynak dolaşımı | Sermayenin ve emtianın saçılması | Stoklanmamış, kontrolsüz piyasaya bırakılmış dolaşım | Depolanmayıp etrafa dağılan malın atıl kalması veya aşırı arz ile değer yitirmesi riski | Muhtemel |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Difüzyon ve serbest dağılım (Brownian hareketi) | Parçacıkların yüksek yoğunluklu bir bölgeden düşük yoğunluklu ortama doğru rastgele ve çok yönlü saçılması hareketiyle tam bir yapısal uygunluk gösterir | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kolektif panik ve duygu bulaşması | Bireylerin veya kitlelerin bir merkezî denetimden çıkarak şaşkınlık ve dehşet içinde her yöne kontrolsüzce dağılması ve duygusal taşkınlık | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü sadece radyo veya televizyon yayını gibi modern teknik yayın (بث) anlamına indirgemek yahut salt soyut bilgi aktarımı saymak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Canlıların biyolojik çoğalmasından jeolojik ufalanmaya, psikolojik keder taşkınlığından kıyamet paniğindeki savrulmaya kadar uzanan kapsamlı saçılma hareketi |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Yaratılış ayetlerindeki dinamik çoğalmayı ve kıyamet sahnelerindeki parçalanma dehşetini statik bir varoluş veya basit bir mekanik yer değiştirme olarak yorumlamak |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Varlığın tekillikten çokluğa intikalini (canlıların yayılması) ve kıyamet anında maddenin bütünlüğünü kaybedip mikro zerreler halinde dağılmasını tasvir eden temel dinamik köktür. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Yaratılış ve nimet delillerini sayan kevnî ayetlerde (Bakara, Nisâ, Lokmân) ve kıyamet sahnelerinin dehşetini anlatan eskatolojik surelerde (Vâkıa, Kâria). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Varlıkların yeryüzüne rastlantısal serpildiğini zanneden mekanik bakışı düzeltir; dağılmanın ilahî bir sevk ve kudret eseri olduğunu, kederin ise insanda hapsedilemeyip dışa taşan fıtrî bir yük olduğunu ortaya koyar. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamBir kapta veya mahfazada tutulmayan hurma tanelerinin, tozların yahut hayvan sürülerinin bir merkezden çıkarak çevreye doğru serbestçe ve kontrolsüz biçimde saçılıp yayılması.
- Soyut anlamİçsel bir yoğunluğun, bilginin, sırrın veya kederin artık sınırları içinde barınamayarak dış dünyada aleni ve çok yönlü bir tesir alanına intikal etmesi.
- Sistematik karşılıkSistemin çekirdeğindeki potansiyel enerjinin veya nüfusun, çevreye kinetik bir dağılım ve çokluk halinde transfer edilmesi süreci.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde başlangıçtaki yoğunlaşmış merkezi kaynağı, bu merkezden dışarıya doğru gerçekleşen akış diverjansını (saçılmayı), zamana bağlı saçılma fonksiyonunu, ise dağılma sonucunda ortamın her noktasına yayılmış olan ayrık parçacıkların () toplam dağılım yoğunluğunu sembolize eder.