بنن

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ب-ن-ن2 sîga, 16 mücavir kök, 2 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.قلبكفربَنَانَهُبننبَنَانٍرعبلقيعنققدرفوقوحيأمنمع

KökSîga 2Ayet 2Sure 2Mücavir 16

▶ Ağı aç (3B)

بنن

ب - ن - ن

KÖK
  • 2 geçiş
  • 2 ayet
  • 2 sîga
  • 9 sözlük

Parmak ucu demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(9)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Parmak ucu demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR770 harf
باب النون والباء ن ب، ب ن مستعملان نب: نَبَّ التَّيْسُ يَنِبُّ نبيباً.. وقال عمر لوَفْدِ أهلِ الكوفة حين شَكَوْا سَعداً: ليُكَلِّمْني بعضكم، ولا تَنِبّوا عندي نبيب التُّيُوس. بن: البَنَّةُ: رِيحُ مرابض الغَنَم والبَقَرِ والظِّباء.. وتقول: أجدُ لهذا الثَّوْب بَنَّةً طيِّبةً من عَرْف تُفّاحٍ أو سَفَرْجل. والإبنانُ: اللّزوم، تقول: أَبَنَّتِ السَّحابةُ، إذا لَزِمَتْ ودامت. وأَبَنَّ القوم بمحلة،
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.662 harf
أبَنّ بالمكان: أقام به. والبَنَّةُ: رائحةٌ، طيّبة كانت أو منتنةً. والجمع بِنانٌ. وكِناسٌ مُبِنٌّ، أي ذو بَنَّةٍ، وهي رائحة بعر الظباء إذا رعت الزهَر. والبَنانَةُ: واحدة البَنانِ، وهي أطراف الأصابع. وجمع القلة بَناناتٌ. بني بَنى فلان بيتاً من البُنيان. وبَنى على أهله بِناءً فيهما، أي زَفَّها. وبَنَّى قُصوراً، شُدِّدَ للكثرة. وابْتَنى داراً وبَنى بمعنىً. والبنيانُ: الحائطُ. وقوسٌ بانِيَةٌ، بَنَتْ
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR519 harf
ب ن ن شممت منه بنة طيبة‏.‏ وأجد في هذا الثوب بنة تفاح أو سفرجل‏.‏ وأجد بنة الغزل منك أي أنت حائك‏.‏ وفيها بنة مرابض الغنم‏.‏ ومنها قيل للروضة‏:‏ البنانة لطيب البنة وأبنت ديارهم‏:‏ عادت فيها بنة النعم‏.‏ قال الجعدي‏:‏ أقاموا بها حتى أبنت ديارهـم على غير ديـن ضـارب بجـران وما زاد عليه بنانةً أي إصبعاً واحدةً‏.‏ قال‏:‏ لا هـم كرمـت بنـي كنانـه ليس لحي فوقهم بنانه ومـن المجـاز‏:‏ أبنـوا
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR6.057 harf
البَنَّة: الريح الطيِّبة كرائحة التُّفّاح ونحوها، وجمعُها بِنانٌ، تقول: أَجِدُ لهذا الثوب بَنَّةً طيِّبة من عَرْف تفاح أَو سَفَرْجَل. قال سيبويه: جعلوه اسماً للرائحة الطيبة كالخَمْطة. وفي الحديث: إن للمدينة بَنَّةً؛ البَنَّة: الريح الطيِّبة، قال: وقد يُطلق على المكروهة. والبَنَّة: ريحُ مَرابِضِ الغنم والظباء والبقر، وربما سميت مرابضُ الغنم بَنَّة؛ قال: أَتاني عن أَبي أَنَسٍ وعيدٌ، ومَعْصُوبٌ
Maddenin bağlantısı

البَنَّة: الريح الطيِّبة كرائحة التُّفّاح ونحوها، وجمعُها بِنانٌ، تقول: أَجِدُ لهذا الثوب بَنَّةً طيِّبة من عَرْف تفاح أَو سَفَرْجَل. قال سيبويه: جعلوه اسماً للرائحة الطيبة كالخَمْطة. وفي الحديث: إن للمدينة بَنَّةً؛ البَنَّة: الريح الطيِّبة، قال: وقد يُطلق على المكروهة. والبَنَّة: ريحُ مَرابِضِ الغنم والظباء والبقر، وربما سميت مرابضُ الغنم بَنَّة؛ قال: أَتاني عن أَبي أَنَسٍ وعيدٌ، ومَعْصُوبٌ تَخُبُّ به الرِّكابُ وعيدٌ تَخْدُجُ الأَرآمُ منه، وتَكره بَنَّةَ الغَنمِ الذَّئابُ ورواه ابن دريد: تُخْدِجُ أَي تَطْرَح أَولادَها نُقَّصاً. وقوله: معصوبٌ كتابٌ أَي هو وعيد لا يكونُ أَبداً لأَن الأَرْآم لا تُخْدِجُ أَبداً، والذئاب لا تكره بَنَّة الغنم أَبداً. الأَصمعي فيما روى عنه أَبو حاتم: البَنَّة تقال في الرائحة الطيّبة وغير الطّيبة، والجمع بِنانٌ؛ قال ذو الرمة يصف الثورَ الوحشيّ: أَبَنَّ بها عوْدُ المَباءَةِ، طَيِّبٌ نسيمَ البِنانِ في الكِناسِ المُظَلَّلِ قوله: عَود المباءَة أَي ثَوْر قديم الكِناس، وإنما نَصَب النسيمَ لَمَّا نَوَّنَ الطيِّبَ، وكان من حقه الإضافةُ فضارع قولَهم هو ضاربٌ زيداً، ومنه قوله تعالى: أَلم نجعل الأَرضَ كِفاتاً أَحياء وأَمواتاً؛ أَي كِفاتَ أَحياءٍ وأَمواتٍ، يقول: أَرِجَتْ ريحُ مباءتنا مما أَصاب أَبعارَه من المطر. والبَنَّة أَيضاً: الرائحة المُنْتِنة، قال: والجمع من كل ذلك بِنانٌ، قال ابن بري: وزعم أَبو عبيد أَن البَنَّة الرائحة الطيّبة فقط، قال: وليس بصحيح بدليل قول عليّ، عليه السلام، للأَشْعث بن قَيْس حين خطَب إليه ابْنَتَه: قُمْ لعنك الله حائكاً فَلَكَأَنِّي أَجِدُ منكَ بَنَّةَ الغَزْلِ، وفي رواية قال له الأَشْعثُ بنُ قَيْس: ما أَحْسِبُكَ عَرَفْتني يا أَمير المؤْمنين، قال: بلى وإني لأَجِدُ بَنَّة الغزل منك أَي ريح الغزل، رماه بالحياكة، قيل: كان أَبو الأَشْعث يُولَع بالنِّساجة. والبِنُّ: الموضعُ المُنتِنُ الرائحة. الجوهري: البَنَّةُ الرائحة، كريهةً كانت أَو طيبةً. وكِناسٌ مُبِنٌّ أَي ذو بَنَّةٍ، وهي رائحة بَعْر الظِّباء. التهذيب: وروى شمر في كتابه أَن عمر، رضي الله عنه، سأَل رجلاً قَدِمَ من الثَّغْر فقال: هل شَرِبَ الجَيْشُ في البُنيات الصغار (* قوله «في البنيات الصغار» وقوله «البنيات ههنا الأقداح إلخ» هكذا بالتاء آخره في الأصل ونسخة من النهاية. وأورد الحديث في مادة بني وفي نسخة منها بنون آخره).؟ قال: لا، إن القوم لَيُؤْتَوْنَ بالإناء فيَتداولُونه حتى يشربوه كلُّهم؛ قال بعضهم: البُنيات ههنا الأَقداحُ الصِّغار. والإبْنانُ: اللُّزومُ. وأَبْنَنْتُ بالمكان إِبْناناً إذا أَقمْت به. ابن سيده: وبَنَّ بالمكان يَبِنُّ بَنّاً وأَبَنَّ أَقام به؛ قال ذو الرمة: أَبَنَّ بها عَوْدُ المباءةِ طَيِّبٌ وأَبي الأَصمعي إلا أَبَنَّ. وأَبَنّتِ السحابةُ: دامَتْ ولزِمَتْ. ويقال: رأَيت حيّاً مُبِنّاً بمكان كذا أَي مقيماً. والتبنينُ: التثبيت في الأَمر. والبَنِينُ: المتثبِّت العاقل. وفي حديث شريح: قال له أَعرابيّ وأَراد أَن يَعْجَل عليه بالحكومة. تَبَنَّن، أَي تثَبَّتْ، من قولهم أَبَنَّ بالمكان إذا أَقام فيه؛ وقوله: بَلَّ الذُّنابا عَبَساً مُبِنّاً يجوز أَن يكون اللازمَ اللازق، ويجوز أَن يكون من البَنَّة التي هي الرائحة المنتنة، فإما أَن يكون على الفعل، وإما أَن يكون على النسب. والبَنان: الأَصابع: وقيل: أَطرافها، واحدتها بَناتةٌ؛ وأَنشد ابن بري لعباس بن مرداس: أَلا ليتَني قطَّعتُ منه بَنانَه، ولاقَيْتُه يَقْظان في البيتِ حادِرا وفي حديث جابر وقتْل أَبيه يومَ أُحُد: ما عَرَفْتُه إلا ببَنانه. والبَنانُ في قوله تعالى: بَلَى قادرين على أَن نُسوّيَ بَنانه؛ يعني شَواهُ؛ قال الفارسي: نَجْعلُها كخُفّ البعير فلا ينتفع بها في صناعة؛ فأَما ما أَنشده سيبويه من قوله: قد جَعَلَت مَيٌّ، على الطِّرارِ، خَمْسَ بنانٍ قانِئ الأَظفارِ فإنه أَضاف إلى المفرد بحسب إضافة الجنس، يعني بالمفرد أَنه لم يكسَّر عليه واحدُ الجمع، إنما هو كسِدْرة وسِدَر، وجمعُ القلة بناناتٌ. قال: وربما استعاروا بناءَ أَكثر العدد لأَقله؛ وقال: خَمْسَ بنانٍ قانئِ الأَظفار يريد خمساً من البَنان. ويقال: بنانٌ مُخَضَّبٌ لأَن كل جمع بينه وبين واحده الهاءُ فإِنه يُوَحِّد ويذكَّرُ. وقوله عز وجل: فاضربوا فوق الأَعْناق واضربوا منهم كل بَنان؛ قال أَبو إسحق: البَنانُ ههنا جميعُ أَعضاء البدن، وحكى الأَزهري عن الزجاج قال: واحدُ البنان بَنانة، قال: ومعناه ههنا الأَصابعُ وغيرُها من جميع الأَعضاء، قال: وإنما اشتقاقُ البنان من قولهم أَبَنَّ بالمكان، والبَنانُ به يُعْتَمل كلُّ ما يكون للإقامة والحياة. الليث: البنان أَطرافُ الأَصابع من اليدين والرجلين، قال: والبَنان في كتاب الله هو الشَّوى، وهي الأَيدي والأَرجُل، قال: والبنانة الإصْبَعُ الواحدة؛ وأَنشد: لا هُمَّ أَكْرَمْتَ بني كنانهْ، ليس لحيٍّ فوقَهم بَنانهْ أَي ليس لأَحدٍ عليهم فضل قِيسَ إصبعٍ. أَبو الهيثم قال: البَنانة الإصبعُ كلُّها، قال: وتقال للعُقدة العُليا من الإصبع؛ وأَنشد: يُبَلِّغُنا منها البَنانُ المُطرَّفُ والمُطرَّفُ: الذي طُرِّفَ بالحنّاء، قال: وكل مَفْصِل بَنانة. وبُنانةُ، بالضم: اسمُ امرأَة كانت تحتَ سَعْد بن لُؤَيّ بن غالبِ بن فِهْرٍ، ويُنسَبُ ولدُه إليها وهم رَهْط ثابت البُنانيّ. ابن سيده: وبُنانةُ حيٌّ من العرب، وفي الحديث ذكرُ بُنانة، وهي بضم الباء وتخفيف النون الأُولى مَحِلة من المَحالّ القديمة بالبَصرة. والبَنانة والبُنانة: الرَّوْضة المُعْشِبة. أَبو عمرو: البَنْبَنة صوتُ الفُحْشِ والقَذَع. قال ابن الأَعرابي: بَنْبَنَ الرجلُ إذا تكلَّم بكلام الفحش، وهي البَنْبنة؛ وأَنشد أَبو عمرو لكثير المحاربيّ: قد مَنَعَتْني البُرَّ وهي تَلْحانْ، وهو كَثيرٌ عندَها هِلِمّانْ، وهي تُخَنْذي بالمَقالِ البَنْبانْ قال: البَنْبانْ الرديءِ من المنطق والبِنُّ: الطِّرْق من الشحم يقال للدابة إِذا سَمِنتْ:ركِبَها طِرْقٌ على طِرْقٍ (* قوله «ركبها طرق على طرق» هكذا بالأصل، وفي التكملة بعد هذه العبارة: وبنّ على بنّ وهي المناسبة للاستشهاد فلعلها ساقطة من الأصل) الفراء في قولهم بَلْ بمعنى الاستدراك: تقول بَلْ واللّهِ لا آتيكَ وبَنْ واللّه، يجعلون اللام فيها نوناً، قال: وهي لغة بني سعد ولغة كلب، قال: وسمعت الباهِلِيين يقولون لا بَنْ بمعنى لا بَلْ، قال: ومن خَفيفِ هذا الباب بَنْ ولا بَنْ لغةٌ في بَلْ ولا بَلْ، وقيل: هو على البدل؛ قال ابن سيده: بَلْ كلمة استدراكٍ وإعلامٍ بالإضْراب عن الأَولِ، وقولهم: قام زيد بَلْ عَمْروٌ وبَنْ عَمْروٌ، فإن النون بدلٌ من اللام، أَلا ترى إلى كثرة استعمال بَلْ وقلَّة استعمال بَنْ والحُكْمُ على الأَكثر لا الأَقلِّ؟ قال: هذا هو الظاهر من أَمره قال ابن جني: ولسْتُ أَدفعُ مع هذا أَن يكون بَنْ لغةً قائمة بنفسها، قال: ومما ضوعف من فائِه ولامِه بَنْبان، غير مصروف، موضع؛ عن ثعلب؛ وأَنشد شمر: فصار َ ثنَاها في تميمٍ وغيرِهم، عَشِيَّة يأْتيها بِبَنْبانَ عِيرُها يعني ماءً لبني تميم يقال له بَنْبان؛ وفي ديار تميم ماءٌ يقال له بَنْبان ذكره الحُطيئة فقال: مُقِيمٌ على بَنْبانَ يَمْنَعُ ماءَه، وماءَ وَسِيعٍ ماءَ عَطْشان َ مُرْمل ِ يعني الزِّبْرِقان أَنه حَلأَه عن الماء.

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR135 harf
* ب ن ن * * البَنَانةُ * واحدة * البَنَانِ * وهي أطراف الأصابع ويقال بنان مخضب لأن كل جمع ليس بينه وبين واحدة إلا الهاء فإنه يوحد ويذكر
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR12.799 harf
: ( *!البَنَّةُ : الرِّيحُ الطَّيِّبَةُ ) كرائِحَةِ التُّفَّاحِ ونحْوِه ، جَمْعُه *!بِنانٌ . قالَ سِيْبَوَيْه : جَعَلُوه اسْماً للرّائِحَةِ الطَّيِّبةِ كالخَمْطَةِ ؛ ( و ) قد يُطْلَقُ على ( المُنْتِنَةِ ) المَكْرُوهَةِ . وهكذا رَوَاه أَبو حاتِمٍ عن الأَصْمعيّ من أنَّ البَنَّةَ تقالُ فيهما ؛ ( ج بِنانٌ ) ، بالكسْرِ ؛ وأَنْشَدَ الجوْهرِيُّ : وتَكْره *!بَنَّةَ الغَنمِ الذِّئابُ قالَ ابنُ بَرِّي :
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR302 harf
بَنَّ بَنَّ بَنَّة 1t , a. Perfume, fragrance. بُنّ بُنّ 3 , a. Coffee-berry. بُنِّيّ بُنِّيّ 3yi , a. Coffeecoloured, brown. بَنَاْن بَنَاْن 22 , a. Fingerends, finger-tips. بُنَاْنَة بُنَاْنَة 24t , a. Meadow; park. بَن بَن - بْنُ a. Son. See بَنَى بَنَادُوْرَى بَنَادُوْرَى a. Tomato.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok75.831 harf
بنن بَنَّ - يَبِنُّ - بَنان - بَنُوَ - يَبْنُو - ابْن- يا بُني- ابْنَيْن- بَنيْن - بَني - بَنيْه -ابن السبيل - بَني آدَم - بَني إسرائيل - ابْنَة - ابْنَتيْن - بَنات - أبناء بَنُوَ - يَبْنُو + كائن + كائناً: يكون ابناً له: يكون وينشأ من نكاح الكائن امرأة وحملها وولادتها له ابْن: مفرد ذكر : البشر المفرد الذكر الذي ينشأ من نكاح امرأة وحملها
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler16 mücavir (24 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. رعب

    1 ortak ayet · “Ru’b” taşmakta olan havuz veya taşan su demektir

  2. عنق

    1 ortak ayet · Onların boyunları

  3. ثبت

    1 ortak ayet · Sibat(Te) kayış demektir

  4. فوق

    1 ortak ayet · Üst

  5. ضرب

    1 ortak ayet · Örnek verdi

  6. بلو

    1 ortak ayet · Biley taşı

  7. وحي

    1 ortak ayet · İşaretleşmek için yakılan ateştir

  8. سوي

    1 ortak ayet · Seviye: Engebesiz düz yerdir

  9. قدر

    1 ortak ayet · Kıdr kazandır

  10. لقي

    1 ortak ayet · “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır

  11. قلب

    1 ortak ayet · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır

  12. مع

    1 ortak ayet · Beraber

Geçtiği ayetler(2)

  1. … كَفَرُوا الرُّعْبَ فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْنَاقِ وَاضْرِبُوا مِنْهُمْ كُلَّ بَنَانٍ

    Ekstremite, parmakHani Rabbın, meleklere: Ben sizinleyim, haydi iman edenlere sebat verin, diye vahyetmişti. Ben, küfretmiş olanların kalblerine korku salacağım. Artık siz de vurun boyunlarının üstüne, vurun tüm parmaklarına.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökبنن
YapıÜçlü
Özel DurumMükerrer
Bağlamsal Yakın Köklerأنمل, بصم, كفف
Zıt Kökجذم
Çekirdek Özet 1Bir yere yerleşip sinme, tutunma ve bedenin nesneleri kavrayan en uç noktaları
Çekirdek Özet 2İnsanın eylem, tutunma ve ince yaratılış hassasiyetini temsil eden parmak uçları ve ekstremiteler
Çekirdek Özet 3Bireysel failiyetin, zanaatın, biyometrik özgünlüğün ve ince bedensel tesviyenin somut dayanağı
Kritik Hata RiskiAnlamı yalnızca soyut bir kokuya veya salt modern parmak izine indirgeyerek ayetlerdeki bedensel kavrama ve harp fonksiyonunu dışarıda bırakmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بنAyrılmayacak biçimde bitiştirme, üst üste koyarak kurma, nesil veya yapı oluşturma (بني, بنو)نİkizleşen nun harfi lüzum, kalıcılık ve sinme anlamını pekiştirmiş; kavramayı, tutunmayı ve ince işçiliği gerçekleştiren en uç sınırlara (بنان) özgülemiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بev, çadır; iç, barınma, içinde olmaBarınma alanını, içe yerleşmeyi, sabitliği ve mekân tutmayı temsil eder.
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkYaşam belirtisini, sürekliliği, ince uzantıyı ve temas kabiliyetini gösterir.
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkİkinci uzantı hareketi pekiştirir; en uç noktadaki hassas tutunmayı ve yayılımı sağlar.
بننBir barınma veya beden alanından dışa uzanan, nesnelere süreklilikle temas edip tutunan ve iz bırakan en uç organların hareketi.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir yere yerleşip oradan ayrılmamak (lüzûm), koyun veya sığır ağıllarının toprağa sinen kokusu ile nesneleri tutmaya yarayan parmak uçları ve uzuvlar.
Cahiliye şiiri kullanımıNâbiğa el-Ca‘dî şiirinde kavmin bir yurtta kökleşip kalmasını ağıl kokusunun sinmesiyle tasvir eder: أقاموا بها حتى أبنت ديارهم / على غير دين ضارب بجران
Erken Arapça kullanımZü’r-Rumme yabani bir boğanın korunaklı gölgelikte kalışını tasvir ederken kökün yerleşme ve koku boyutunu birlikte kullanır: أَبَنَّ بها عوْدُ المَباءَةِ، طَيِّبٌ / نسيمَ البِنانِ في الكِناسِ المُظَلَّلِ

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-Arab, Asâsü’l-Belâga.

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde بنن kökü, biçimlendirme, kurma, türetme ve yapılandırma bildiren ortak *bn kök katmanıyla irtibatlıdır. İbranicede בנה (bānâ) fiili inşa etmeyi ve oluşturmayı, bēn ismi ise yapı taşını ve nesli sürdüren oğulu ifade eder. Aramice ve Süryanicede ܒܢܐ (bnā) biçimlendirmek ve kurmak manasındadır. Akadcada banû fiili yapmak, yaratmak, biçimlendirmek ve meydana getirmek anlamlarını taşır. Arapçada kök ikizleşerek (gemination) yapma ve biçimlendirmenin doğrudan aleti olan bedensel ekstremitelere, yani nesneleri tutan, alet kullanan, ince yapıyı oluşturan parmak uçlarına (بنان) ve bir mekâna tamamen yerleşip sinme anlamına (إبنان) yoğunlaşmıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago (CAD).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönبننMekâna yerleşip sinme (lüzûm), kalıcı koku ve kavrama aleti olan parmak uçlarıKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişki*bn / bny / banûİnşa etme, biçimlendirme ve yapı oluşturma anlamındaki ana Sami çekirdeğiGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik *bnMısır dilinde biçimlendirme ve tohum/yapı anlamlarıyla kurulan morfolojik yakınlıkMuhtemel

Kaynak David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, HALOT.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بننAnlamlıYerleşmek, sinmek, parmak uçlarıHedef köktür; bedenin en uç kavrama noktalarını ve lüzumu anlatır.Kur'an'da geçer
نبنKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
ننبKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بننMerkezParmak uçları, ekstremitelerNesneyi kavrayan, işleyen ve bireysel çizgileri taşıyan uç kısımdır.Hem harpte tutunmayı hem yaratılıştaki ince tesviyeyi kapsar.
أنملKomşuParmak ucu, tırnak dibiÖzellikle tırnağın bittiği etli uç noktayı ve öfkeyle ısırmayı bildirir.بنن köküne göre daha dar ve sadece tırnak çevresindeki boğumu anlatır.
بصمKomşuParmak genişliği, izParmak kalınlığıyla ölçü almayı ve parmağın bıraktığı temas izini anlatır.بنن organın kendisini ve eklemlerini, بصم ise bıraktığı iz ve eni hedefler.
كففKomşuEl ayası, avuçParmakları değil, topluca tutan ve engelleyen avuç içini ifade eder.بنن uçlardaki hassas hareketi, كفف ise toplayıcı ve sınırlayıcı tutuşu bildirir.
جذمZıtKökünden kesilme, uzuvsuz kalmaBedenin uçlarının kopması, parmakların veya elin tamamen kesilip yok olmasıdır.بنن kökünün sağladığı kavrama ve tutunma kabiliyetinin bütünüyle yok edilmesidir.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبننParmak uçları, ekstremitelerKavrayan, işleyen, tutunan uç organlarKesin
Latinceextremitates, digitorum apicesUç organlar, parmak uçlarıBedenin en uç sınırlarını ve temas noktalarını karşılar.Güçlü
İngilizcefingertips, extremities, phalangesParmak uçları, uzuvlar, parmak boğumlarıHem kavrama yetisini hem anatomik uç noktaları kapsar.Kesin
AlmancaFingerspitzen, GliedmaßenParmak uçları, uzuvlarİnce motor becerilerini ve uç eklem sınırlarını ifade eder.Güçlü
Fransızcabouts des doigts, extrémitésParmak uçları, uçlarDokunma, tutma ve anatomik uç sınır anlamını karşılar.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
بَنَانٍSavaş kabiliyetini felç eden eklem ve parmak uçlarıAskeri mücadelede düşmanın kılıç, ok ve mızrak tutmasını engellemek amacıyla el ve ayak eklemlerinin hedef alınması (Enfâl 8:12).
بَنَانَهُYeniden dirilişte ferdi kimliğin ve ince anatomik düzenin eksiksiz ihyasıİnkârcıların bedenin çürüdükten sonra toplanamayacağı iddiasına karşı, en ince ve karmaşık uç detayların dahi tastamam tesviye edileceğini bildiren diriliş bağlamı (Kıyâmet 75:4).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamBa‘s ve haşir doktriniİlahi kudretin bedeni diriltirken sadece kaba iskeleti değil, en ince detay olan parmak uçlarını dahi aynen var etmesi.Bireysel kimliğin ve yaratılış kemalinin mikroskobik düzeyde ispatı.
FıkıhKısas ve diyet hükümleriEl ve ayak parmak uçlarının (benân), eklem yerlerinin telef edilmesi halinde ödenecek diyet miktarları ve ceza sınırları.Organın kavrama ve hareket kabiliyetinin hukuki değer tespiti.
TefsirEnfâl ve Kıyâmet surelerinin lafız tahliliKelimenin tekil parmak ucu mu yoksa el ve ayakların tamamı (şevâ) mı olduğu yönündeki lügat açıklamaları.Askeri felç etme stratejisi ile kozmik yeniden yaratılış dengesi arasındaki lafzi köprü.
HadisTaharet ve zikir adabıAbdest alırken parmak aralarının ve uçlarının hilallenmesi ile tesbihatın parmak uçlarıyla sayılmasına dair rivayetler.Bedenin uç noktalarının ibadet ve zikir aleti olarak tescili.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhiret ve dirilişBireysel kimlik mühürüFerdi sorumluluğun eksiksiz ihyasıİnsanın en karmaşık uç detaylarının aynen diriltilmesi ilahi kudretin sınır tanımazlığını gösterir.Kesin
İlmiAnatomi ve adli tıpBiyometrik uç yapıÖzgünlük tespiti ve kavrama mekanizmasıParmak uçlarındaki sinir yoğunluğu, kavrama kabiliyeti ve dermatoglifler (parmak izleri) sistemi kurar.Kesin
SiyasiHarp nizamı ve savunmaHareket ve güç odağıKarşı gücün eylem aletini kırmaOrdunun silah tutma, mızrak yöneltme ve yürüme refleksinin uç eklemlerden vurularak düşürülmesi.Güçlü
İktisadiEmek ve üretimZanaat ve işleme aletiKatma değerli iş üretimiİnsanın nesneler dünyasını dönüştürmesini, alet yapmasını ve üretimde bulunmasını sağlayan temel uzuvdur.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerFraktal sınır düğümü ve diferansiyel uçKarmaşık bir geometrik yapının en dış çeperinde yer alan, tüm iç organizasyonun bilgisini ve sınır koşullarını en yüksek hassasiyetle taşıyan uç nokta.Güçlü
Beşeri bilimlerFailiyet sınırı ve imzaBireyin soyut iradesini somut dünyaya aktardığı, temas ettiği nesnede iz bıraktığı ve sorumluluk üstlendiği somut eylem arayüzü.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü sadece modern parmak izi keşfine hapsederek Enfâl suresindeki askeri bağlamı ve kadim dildeki tüm ekstremite (el-ayak eklemleri) anlamını unutturmak.
Kur'an içi daha geniş anlamKelime hem savaşta hasmın mukavemet ve silah tutma kabiliyetini bütünüyle felç eden uzuvları hem de ahirette insanın ferdi özgünlüğünü kuran en ince yaratılış harikasını ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataEnfâl 8:12 ayetindeki vuruş emrinin stratejik hedefi anlaşılamaz; Kıyâmet 75:4 ayeti ise sadece adli tıp mucizesine indirgenerek ilahi tesviyenin kapsamlı anatomik ve ontolojik boyutu gözden kaçırılır.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem somut askeri mücadelede en can alıcı anatomik noktaları nasıl hedef gösterdiğini hem de diriliş gibi gaybî bir hakikati bedenin en uç ve karmaşık ayrıntısı üzerinden nasıl delillendirdiğini gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Bedir Savaşı'ndaki stratejik yardımı anlatan ayetlerde ve kıyamet günündeki bedensel dirilişi, yaratılışın mükemmelliğini ele alan eskatolojik metinlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'daki diriliş tasvirlerinin genel ve kaba bir canlanmadan ibaret olduğu zannını yıkar; ilahi kudretin bedenin en ince, en karmaşık ve bireye özgü uç sınırlarına (ekstremitelerine) kadar nüfuz ettiğini ispatlar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir mekâna yerleşip sinmek, tutunmak; bedenin nesneleri tutan, kavrayan ve alet kullanmasını sağlayan en uç kısımları, parmak uçları ve eklemleri.
  • Soyut anlamBireysel failiyetin dış dünyayla temas kurduğu en hassas sınır, eylem ve ince yaratılış mükemmelliği.
  • Sistematik karşılıkSistemin bütünü temsil eden ve dış dünya ile etkileşimini sağlayan en uç diferansiyel arayüzü.
  • LaTeX modeli∂Ω∩{x∈R3∣∇ϕ(x)≠0}  ⟹  F(x)=Iu
  • LaTeX açıklamasıModelde Ω biyolojik veya fiziksel bedeni, ∂Ω bu bedenin en uç sınırlarını ve ekstremitelerini temsil eder. ∇ϕ(x)≠0 ifadesi, uç noktalardaki en yüksek hassasiyet, sinir yoğunluğu ve hareket değişim gradyanını gösterir. F(x) bu uçların sağladığı kavrama ve eylem fonksiyonunu, Iu ise her bireye özgü değişmez kimlik ve mükemmel tesviye çıktısını simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ب