كفف

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ك-ف-ف10 sîga, 140 mücavir kök, 14 ayet, 9 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ظفرأمنكُفُّواقوموَيَكُفُّوايَكُفُّونَوَكَفَّكففيديفَكَفَّقتلكَفَّركسبسطحرض

KökSîga 10Ayet 14Sure 9Mücavir 140

▶ Ağı aç (3B)

كفف

ك - ف - ف

KÖK
  • 15 geçiş
  • 14 ayet
  • 10 sîga
  • 9 sözlük

Avuç demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(9)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Avuç demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.348 harf
الكاف والفاء ك ف، ف ك مستعملان كف: الكَفُّ: كفّ اليد، وثلاث أكُفّ، والجميع: كُفُوف. وكُفَّةُ اللثة: ما انحدر منها على أصول الثغر. وكِفّة السحاب وكفافه: نواحيه. وكِفّة الميزان: التي توضع فيها الدراهم. والكِفّة: ما يصاد به الظبي. ولقيته كَفّةً لِكَفَّةٍ، وكَفَّةً عن كَفَّةٍ، أي: مفاجأة مواجهة. واستْكفّ القوم بالشيء: أحدقوا به. واسْتَكفّ السائل: بسط يده. وكفّ الرجل عن أمر كذا يكُفُّ كَفّاً،
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.688 harf
الكَفُّ: واحدة الأكُفِّ. وقولهم: لقيته كَفَّةَ كَفَّةَ، بفتح الكاف، أي كفاحاً، وذلك إذا استقبلتَه مواجَهة. وهما اسمان جُعِلا واحداً وبُنيا على الفتح مثل خمسة عشر. وكُفَّةُ القميص: ما استدار حولَ الذَيل. وكان الأصمعي يقول: كلُّ ما استطال فهو كُفَّةٌ بالضم، نحو كُفَّةِ الثوبِ وهي حاشيته، وكُفَّةُ الرملِ وجمعه كِفافٌ. وكلُّ ما استدار فهو كِفَّةٌ بالكسر، نحو كِفَّةِ الميزان، وكِفَّةِ الصائد وهي
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.482 harf
ك ف ف كففته عن الشرّ فكفّ عنه فهو كافٌ ومكفوف‏.‏ وهو يكفكف دمعه‏:‏ يمسحه مرةً بعد مرةً ليردّه‏.‏ وصافّوهم ولافوهم ثم كافوهم أي حاجروهم وتكافّوا‏:‏ تحاجزوا‏.‏ وعنده كفاف من العيش‏.‏ ما كفّ عن الناس أي أغنى‏.‏ ونفقته الكفاف وليس فيها فضل‏.‏ وليتني أنجو منه كفافاً لا لي ولا عليّ‏.‏ ودعني كفاف‏:‏ تكفّ عني وأكف عنك‏.‏ قال رؤبة‏:‏ فليت حظّي من نداك الضّافي والنفع أن تتركني كفاف واستكف الناس
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR11.061 harf
كفّ الشيءَ يكُفُّه كَفّاً: جمعه. وفي حديث الحسن: أَنَّ رجلاً كانت به جِراحة فسأَله: كيف يتوضأُ؟ فقال: كُفَّه بخِرْقة أَي اجمَعها حوله. والكفُّ: اليد، أُنثى. وفي التهذيب: والكف كفّ اليد، والعرب تقول: هذه كفّ واحدة؛ قال ابن بري: وأَنشد الفراء: أُوفِّيكما ما بلَّ حَلْقيَ رِيقتي، وما حَمَلَت كَفَّايَ أَنْمُليَ العَشْرا قال: وقال بشر بن أَبي خازم: له كَفَّانِ: كَفٌّ كَفُّ ضُرٍّ، وكَفُّ فَواضِلٍ خَضِلٌ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR1.251 harf
* ك ف ف * * الكَفُّ * واحدة * الأكُفِّ * و * ِكَفَّةُ * الميزان بكسر الكاف وفتحها والجمع * ِكفَفٌ * بكسر الكاف و * الكَافَّةُ * الجميع من الناس يقال لقيتهم كافة أي كلهم و * كَفَّ * الثوب خاط حاشيته وهي الخيطا الثانية بعد الشل و * المَكْفُوف * الضرير وقد كف بصره و * كَفَّ * بصره أيضا و * كَفَّهُ * عن الشيء فكف وهو يتعدى ويلزم وباب الكل رد و * الكَفَافُ * من الرزق القوت وهو ما كف عن الناس أي أغنى
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR15.273 harf
الكف: اليد سميت لأنها تكف عن صاحبها، أو يكف بها ما آذاه، أو غير ذلك أو منها إلى الكوع قال شيخنا: هي مؤنثة وتذكيرها غلط غير معروف، وإن جوزه بعض تأويلا، وقال بعض: هي لغة قليلة، فالصواب أنه لا يعرف، وما ورد حملوه على التأويل، ولم يتعرض المصنف لذلك قصورا، أو بناء على شهرته، أو على أن الأعضاء المزدوجة كلها مؤنثة. انتهى. قلت: وفي التهذيب: الكف: كف اليد، والعرب تقول: هذه كف واحدة، قال ابن بري: وأنشد
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.739 harf
كَفَّ كَفَّ U ( n. ac. كَفّ 1 ), a. Hemmed. b. Bandaged ( foot ). c. Overfilled. d. [ acc. & 'An ], Averted, turned from. e. [ 'An ], Abstained, desisted from. f. [ & pass. كُفَّ كُفَّ ], a. Was dazzled, blinded. كَاْفَفَ كَاْفَفَ III , a. see I (e) . تَكَفَّفَ تَكَفَّفَ V , a. Stretched out the hand ( beggar ). تَكَاْفَفَ تَكَاْفَفَ VI , a. see I (e) . اِنْكَفَفَ اِنْكَفَفَ
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR44.461 harf
كفف كَفَّ - يَكُفُّ - كَافّ - كَافَّة - كَفّ - كَفَّيْن كَفَّ - يَكُفُّ + كائن + شيئاً: يضمه ويجمعه على نفسه ويقصر من طوله: يأتي إلى شيء طويل ممدود، فيثنيه أو يقصر من طوله، مُجَمِّعاً إياه على بعضه، ومقرباً إياه من مكان يعتبر غمداً ومخبأ له كَفَّ - يَكُفُّ + كائن + يديه: ضد مدها: يثنيهما نحو جسمه، وهي كناية عن توقف الطمع إلى ما عند الغبر {وكف
Tamamını oku

Sîgalar(10)

Mücavir kökler140 mücavir (170 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. يدي

    5 ortak ayet · El ve kol demektir

  2. قتل

    4 ortak ayet · “Kıtl”, çatışmada ilk karşılaştırılan kişilerden birine…

  3. مكك

    1 ortak ayet · Kemik iliği demektir

  4. بسط

    2 ortak ayet · Bisat kilim demektir

  5. قوم

    6 ortak ayet · Hayvanların ön ayaklarına denir

  6. برص

    1 ortak ayet · Ebres alacadır, cüzzam hastalığı demektir

  7. ركس

    1 ortak ayet · Riks devenin burnunu ayağa bağlayan ve ortası binicinin…

  8. ظفر

    1 ortak ayet · Size zafer kazandırdı

  9. كمه

    1 ortak ayet · Kataraktlı

  10. كهل

    1 ortak ayet · Ve yetişkin

  11. أمن

    6 ortak ayet · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  12. حرض

    1 ortak ayet · Hurd kireç taşı demektir

Geçtiği ayetler(14)

  1. يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ

    TopyekünEy iman edenler; hep birden barışa girin. Şeytanın adımlarına uymayın. Çünkü O, siziniçin apaçık bri düşmandır.

  2. … الدِّينُ الْقَيِّمُ فَلَا تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنْفُسَكُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَمَا يُقَاتِلُونَكُمْ كَافَّةً وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ

    TopyekünDoğrusu ayların sayısı; gökleri ve yeri yarattığı günden beri Allah’ın kitabında oniki aydır. Bunlardan dördü haram olanlardır. İşte doğru din budur. O halde bunlardan nefislerinize zulmetmeyin. Müşrikler sizinle nasıl toplu olarak savaşıyorlarsa, siz de onlarla tolu olarak savaşın. Ve bilin ki; muhakkak Allah, müttakilerle beraberdir.

  3. … تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنْفُسَكُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَمَا يُقَاتِلُونَكُمْ كَافَّةً وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ

    TopyekünDoğrusu ayların sayısı; gökleri ve yeri yarattığı günden beri Allah’ın kitabında oniki aydır. Bunlardan dördü haram olanlardır. İşte doğru din budur. O halde bunlardan nefislerinize zulmetmeyin. Müşrikler sizinle nasıl toplu olarak savaşıyorlarsa, siz de onlarla tolu olarak savaşın. Ve bilin ki; muhakkak Allah, müttakilerle beraberdir.

  4. وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّةً فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طَائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا …

    TopyekünMü’minlerin hepsi de seferber olacak değildirler. Her topluluktan bir taifenin dinini iyi öğrenmek ve kendisine döndüklerinde kavmini uyarmak üzere geri kalmaları gerekmez mi? Olur ki kaçınırlar. 9

  5. وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

    TopyekünBiz, seni; ancak bütün insanlara müjdeci ve uyarıcı olarak gönderdik. Ne var ki insanların çoğu bilmezler.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökكفف
YapıÜçlü
Özel DurumMükerrer
Bağlamsal Yakın Köklerمنع, حجز, صدد
Zıt Kökبسط
Çekirdek Özet 1El ayası veya avuç içi gibi bükülüp toparlanarak kenar oluşturmak ve dışarı taşmayı önlemek
Çekirdek Özet 2Bir saldırıyı, zararı veya eylemi sınır koyarak durdurmak; insanları dağılmayan kuşatıcı bir çerçeve içine almak
Çekirdek Özet 3Saldırganlığı frenleme, haddi bilme ve topluluğu dağılmaktan koruyan kuşatıcı nizam
Kritik Hata RiskiKökün türevi olan «kâffe» kelimesini sadece sayısal bir çokluk sanıp toparlayıcı ve sınır koyucu birlik niteliğini gözden kaçırmak; engelleme fiilini ise pasif bir geri çekilme saymak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
كفBir şeyi bükerek, toplayarak veya örterek sınırlandırmak; dağılmasını önlemek. Çekirdeğin bu kapsayıcı ve sınırlayıcı niteliği كفت kökünde toplayıp içine alma, كفر kökünde üstünü örtüp kapatma, كفل kökünde himaye ederek kuşatma ve كفي kökünde başkasına muhtaç bırakmayacak sınıra ulaştırma biçiminde görülürفİkinci dudak sesinin katlanmasıyla sınır çekme eylemi pekişmiş, kumaş kenarının kıvrılması gibi içe toplayıcı ve dışa set çekici kesin bir durdurma/frenleme karakteri kazanmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
كavuç içi; kavrama, eğme, kaplamaKökün temelinde yer alan içbükey bükülme, bir şeyi içine alarak tutma veya dışarıya karşı siper olma hareketi
فağız; söz, açıklık, kenarNesnenin veya alanın uç noktası, sınırı, kenar çizgisi
فağız; söz, açıklık, kenarSınır çizgisinin katlanarak içe bükülmesi, kenarın kapatılıp taşmanın engellenmesi
كففAvuç içi gibi bükülerek kenarlarından toparlama ve sınır çizerek taşmayı/geçişi engellemeDağılma eğilimindeki unsurları kenarlarından toplayarak bir kap gibi içte tutmak ve dışarıdan gelen ya da dışarıya yönelen taşkınlığı kesin bir sınırla durdurmak

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamElin bilekten parmak uçlarına kadar olan iç yüzü (el ayası, avuç); elbisenin veya çadır bezinin sökülmesini önlemek için kenarlarının içe kıvrılarak dikilmesi (kifâf); kavisli yapısıyla nesneleri tutan terazi gözü (kiffe)
Cahiliye şiiri kullanımıBişr b. Ebî Hâzim bir beytinde eli ve kudreti şu sözlerle tasvir eder: له كَفَّانِ: كَفٌّ كَفُّ ضُرٍّ، / وكَفُّ فَواضِلٍ خَضِلٌ نَداها. Züheyr b. Ebî Sulmâ ise avucun kavrama hareketini şöyle aktarır: حتى إذا ما هَوَتْ كَفُّ الولِيدِ لها، / طارَتْ، وفي يدِه من ريشَِها بِتَك
Erken Arapça kullanımHasan-ı Basrî'nin yaralı kimsenin abdesti hakkındaki كُفَّه بخِرْقة (onu bir bez parçasıyla toparlayıp sar) ifadesi; rızkın ne eksik ne fazla, tam yetecek ve başkasına el açtırmayacak sınıra ulaşması durumuna «kifâf» denilmesi

Kaynak Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Proto-Semitik kök düzeyinde *kapp- biçiminde yeniden kurulan kök, avuç içi, el ayası ve kavisli nesne anlamıyla Sami dillerinin tamamında ortak bir mirastır. İbranicede כף (kaf) el ayası, avuç, ayak tabanı ve kavisli kap anlamlarını taşır. Aramice ve Süryanicede ܟܦܐ (kappā) el ayası, terazi kefesi ve içbükey nesne anlamında kullanılır. Akadcada kappu sözcüğü avuç, el, kâse ve kuş kanadı karşılıklarıyla belgelenmiştir. Bu ortak somut çekirdek, içbükey bir kavis çizerek bir şeyi tutmayı, sarmayı ve sınırlandırmayı ifade eder. Arapçada kök bu anatomik ve nesnel zeminden hareketle hem elin kendisini كف hem de el çekmek, el çektirmek, engellemek, sınır koymak ve kenar dikmek eylemlerini türetmiştir. Bu dönüşümle kök, fiziksel bir organdan kapsamlı bir hukuki ve ahlaki frenleme ile kuşatıcı bütünlük (kâffe) kavramına doğru semantik genişleme göstermiştir.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönAvuç içinden türeyen tutma, kenar dikme ve alıkoyma fiilleriSomut organ adından (el ayası) eyleme (engellemek, bükmek, kuşatmak) doğru semantik genişleme gerçekleşmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice kaf, Aramice kappā, Akadca kappuEl ayası, kavisli kap ve terazi kefesi anlamında Proto-Semitik ortak mirasKesin
Daha geniş dilsel ilişkiMısırca kp / kꜣp (kavramak, örtmek, kapalı tutmak)Afro-Asyatik katmanda içe doğru bükerek sarma ve örtme eylemleriyle muhtemel kök akrabalığıMuhtemel

Kaynak HALOT, David Cohen, Koehler-Baumgartner.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
كففAnlamlıAvuç, kenar bükmek, engellemek, topyekûn kuşatmakHedef köktür; el ayası, geri çekilme ve kuşatıcı sınır anlamlarını taşırKur'an'da geçer
فكفKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir, Kur'an'da geçmez
ففكKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir, Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
كففMerkezSınırlandırarak engellemek, el çektirmek, içe toplayıp taşmayı önlemekBir sınırı içe doğru kıvırarak veya önleyici set çekerek durdurma nüansı taşırHem organ adı hem de aktif frenleme ve kuşatma anlamı içerir
منعKomşuGüç kullanarak bir şeyin gerçekleşmesine engel olmakكفف kökünde elini çekme/tutmada bir sınır koyma varken منع kökünde doğrudan kudret ve mahrum bırakma öne çıkarDışsal bir engelleme gücünü merkeze alır
حجزKomşuİki şeyin arasına girerek ayırmak ve mani olmakAraya fiziksel veya manevi bir engel koyarak geçişi kesme niteliği taşırBölme ve set çekme boyutu baskındır
صددKomşuYüz çevirerek veya çevirterek yoldan alıkoymakİstikameti saptırma ve bilinçli olarak vazgeçirme vurgusu barındırırYön değiştirme ve caydırma esastır
بسطZıtYaymak, açmak, sermek, serbest bırakmakكفف kökündeki toparlama, bükme ve sınırlandırmanın aksine sınırsızca ve engelsizce yayılmayı ifade ederAvucun açılması veya sınırların kaldırılmasıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaكففAvuç, kenar bükmek, engellemek, topyekûn kuşatmakOrgan adını, sınır koyma eylemini ve kuşatıcı bütünlüğü tek kökte toplarKesin
Latincecohibere, retinere, continereGeri tutmak, dizginlemek, sınırda tutmakEngelleme ve sınırda tutma boyutunu karşılar; avuç içi somut çekirdeğini dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceto restrain, to withhold, palm, all-inclusiveEngellemek, el çektirmek, el ayası, kuşatıcıEylemin durdurma yönünü ve avuç anlamını farklı kelimelerle ifade ederGüçlü
Almancazurückhalten, abwehren, HandflächeGeri tutmak, savuşturmak, el ayasıFiili geri çekme ve defetme yönünü verir, kökün kavramsal birliğini tek kelimede toplayamazGüçlü
Fransızcaretenir, contenir, paumeTutmak, alıkoymak, el ayasıEylemin frenleyici ve sınırlayıcı niteliğini karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
كَافَّةًTopyekûn, eksiksiz bütünlük, kuşatıcı çerçeveİnananların barış nizamına bütünüyle girmesi, topyekûn savaşa çıkılması veya peygamberin bütün insanlığa gönderilişi bağlamı (Bakara 2:208, Tevbe 9:36, Tevbe 9:122, Sebe 34:28)
كَفَّيْهِİki avuç, el ayasıÇaresizlik içinde suya doğru avuçlarını açan kimse veya mülkü yok olunca pişmanlıktan avuçlarını ovuşturan kişi tasviri (Ra'd 13:14, Kehf 18:42)
كَفَّ / كَفَفْتُ / فَكَفَّSaldırıyı, düşman elini ve zararı engellemekAllah'ın müminleri korumak için inkârcıların elini ve saldırısını durdurup geri püskürtmesi bağlamı (Mâide 5:11, Mâide 5:110, Fetih 48:20, Fetih 48:24)
كُفُّوا / وَيَكُفُّوا / يَكُفَّİnsanların ellerini savaştan veya kötülükten çekmesiHenüz savaş emri gelmemişken elleri savaştan çekme talimatı veya fitnecilerin el çekmesi bağlamı (Nisâ 4:77, Nisâ 4:84, Nisâ 4:91)
يَكُفُّونَAteşi veya azabı savuşturmak, uzaklaştırmakİnkârcıların kıyamet günü yüzlerinden ve sırtlarından cehennem ateşini savuşturamayacakları bağlam (Enbiyâ 21:39)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahî koruma (hıfz) ve kulun fiili (terk/kef)Kötülükten "el çekme"nin (kef) müstakil bir iradi fiil sayılıp sayılmadığı ve Allah'ın müminlerden düşman baskısını engellemesi (kefü'l-ba's) meselesiİradi olarak eylemsizliği seçme ve ilahî iradenin şerri frenlemesi
FıkıhHukuki yasaklar ve haramlardan el çekme (kef anil-mahzûrât)Nehyin gereği olarak günahtan el çekmenin mükellefiyet boyutu; meşru müdafaada saldırganın elini engelleme derecesiYükümlülüğün menfi yönü olarak kötülükten el çekme zorunluluğu
TefsirKâffeten lafzının hal veya sıfat oluşu; kef fiilinin ilahî yardım boyutuBakara 2:208'deki barışa girişin bütüncüllüğü ile Sebe 34:28'de Hz. Peygamber'in risaletinin evrenselliği tartışmalarıDağılmayı önleyen kapsayıcı çerçeve ve ilahî müdahaleyle gelen savunma
HadisFitne zamanlarında el çekme ve kifâf ölçüsünde rızıkFitne anında "elini ve dilini tut" (kufteke) emirleri; kifâf ölçüsünde rızık duası ve avuç açıp dilenmenin (istikef) kınanmasıZararı sınırlandırma, aza kanaat etme ve iffetli duruş

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniBireysel ve ahlaki sorumlulukKötülükten iradi olarak el çekmeFrenleme mekanizmasıDindarlık yalnızca eylem üretmek değil, zararlı alana sınır çekip orada durabilmektirKesin
İlmiMetodolojik çerçeve ve kavramsal sınırEpistemik sınırlandırmaDağılmayı önlemeBilimsel araştırmada konuyu bütüncül ve haddi aşmayan bir çerçeve (kâffe) içinde tutmakGüçlü
SiyasiSavunma, asayiş ve kamu düzeniSaldırganlığı durdurma ve toplumsal bütünleşmeGüvenlik sınırıOtoritenin dış tecavüzü engellemesi ve toplumu ortak bir nizam altında dağılmadan tutmasıKesin
İktisadiTüketim dengesi ve sosyal güvenlikYetecek asgari ölçü (kifâf)İsrafı ve bağımlılığı engellemeBireyin başkasına el açmasını önleyen, lüks ve israftan el çektiren iktisadi dengeGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSınır koşulu (boundary condition) ve sönümleme (damping)Dinamik bir sistemde salınımı veya patlamayı frenleyen, sistemi kararlı bir zarf içinde tutan sınır mekanizmasıGüçlü
Beşeri bilimlerHukuki tedbir (inhibisyon) ve regülasyonBireylerin birbirine zarar vermesini durduran kurumsal fren ve toplumun bir bütün olarak intizamıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riski«Kâffe» ifadesini sadece sayısal bir toplam («hepsi») olarak okumak; «kef» eylemini ise pasif bir eylemsizlik veya acizlik saymak
Kur'an içi daha geniş anlamKök, sadece sayısal bir yığın değil, dağılmayı önleyici bir çerçeve (içe toplama) ve dış tecavüze karşı aktif bir sınır koyma (dışa set çekme) dinamiğidir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİslam'a girişi (Bakara 2:208) veya peygamberin tebliğini (Sebe 34:28) parçacı algılamak; kötülüğü engelleme (kef) vazifesini sadece temenni düzeyinde bırakıp hukuki ve fiili frenleme gerekliliğini gözden kaçırmak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem bireysel ahlakta (elini kötülükten çekme) hem siyasi dengede (saldırganlığı durdurma) hem de toplumsal birliktelikte (bütüncül intizam) vazettiği "sınır koyma ve toparlama" felsefesini açıklar
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Düşman saldırılarının ilahî yardımla püskürtüldüğü ayetlerde (Mâide 5:11, Fetih 48:20), fitne ortamında el çekme emirlerinde (Nisâ 4:77, 91) ve İslam nizamına bütünüyle girme çağrılarında (Bakara 2:208, Sebe 34:28)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dinin parçacı bir yaklaşımla yaşanabileceği yanılgısını yıkar; ilahî yardımın sadece soyut bir teselli değil, fiili saldırıları engelleyici nesnel bir sınır koyma gücü olduğunu gösterir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamEl ayası veya avuç içi gibi içbükey bükülerek toparlanan uzuv; kumaşın çözülüp dağılmasını önlemek amacıyla kenarlarının kıvrılarak dikilmesi.
  • Soyut anlamZarar verici bir taşkınlığı sınır koyarak durdurmak (engelleme) ve bir topluluğu dağılmayacak biçimde kuşatıcı bir çerçeve içine almak (bütünlük).
  • Sistematik karşılıkSistemin içe doğru bütünleşmesini sağlayan zarf ile dışarıdan yönelecek yıkıcı kuvveti sıfırlayan fren mekanizması.
  • LaTeX modelidxdt=f(F−K)=0  ⟹  X⊆B
  • LaTeX açıklaması

Modelde F dışarıdan gelen saldırgan kuvveti veya yayılma eğilimini; K bu kuvvete karşı koyan sınırlayıcı ve engelleyici direnci (كف) temsil eder. F−K=0 dengesi sağlandığında hareket türevi sıfırlanır, yani zarar verici eylem durdurulur ve el çektirilir. X korunmak istenen unsurların kümesini, B ise bu unsurları bir arada tutan ve dağılmasını önleyen kuşatıcı sınırı (كافة) simgeler; böylece X⊆B ifadesi, bütünlüğün bir sınır içinde eksiksiz muhafaza edilişini matematiksel olarak ifade eder.

Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ك