كفي

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ك-ف-ي9 sîga, 39 mücavir kök, 32 ayet, 15 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.كتبكَفَىفَسَيَكْفِيكَهُمُحسبهديكفيفَكَفَىذنبشهديَكْفِيَكُمْيَكْفِوكلليسبِكَافٍوَكَفَىعبدثلثفري

KökSîga 9Ayet 32Sure 15Mücavir 39

▶ Ağı aç (3B)

كفي

ك - ف - ي

KÖK
  • 33 geçiş
  • 32 ayet
  • 9 sîga
  • 12 sözlük

“Dengi” demektir. Terazinin bir kefesinin adıdır.devamı ›

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: كفى

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

“Dengi” demektir. Terazinin bir kefesinin adıdır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.702 harf
الكاف والفاء و"وايء" معهما ك و ف، و ك ف، ك ف ي، ك ي ف، ك ف أ، أ ك ف، أ ف ك مستعملات كوف: كُوفانُ: اسم أرض، وبها سميت الكوفة. والكافُ: ألِفها واو، فإن استعملت فعلاً قلت: كوفتُ كافاً حسنة. وكَوفت الأديم: قورته. وكف: الوَكْفُ: القطر. وكَفَ الماء يكفُ وكفاً، وهو مصدره. ووَكَفَت الدلو تكِفُ وكيفاً، وهو هنا مصدره. والوَكيفُ: القطران. قال العجاج: وَكِيفَ غربي دالج تبجسا أي: تفجر. ودمع واكفٌ، وماء
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR333 harf
Madde başı: كفىكَفاهُ مُؤُنَتَهُ كِفايةً. وكَفاكَ الشيء يَكْفيكَ، واكْتَفَيْتُ به. واسْتَكْفَيْتُهُ الشيء فكَفانِيهِ. وكافَيْتُهُ من المُكافاةِ. ورجوت مَكافاتَكَ، أي كِفايَتَكَ. ورجلٌ كافٍ وكَفِيٌّ. وهذا رجلٌ كافيكَ من رجلٌ، ورجلان كافِياكَ من رَجُلَيْنِ، ورجالٌ كافوكَ من رجال. وكَفْيُكَ بتسكين الفاء، أي حسبك. والكُفْيَةُ: القُوت؛ والجمع الكُفَى.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR14.617 harf
ك ف ( و اي ء ) كفي ، كفأ ، كوف ، كيف ، وكف ، أفك ، أكف . كفي : قال الليث : كَفَى يَكْفِي كِفَايةً إذا قامَ بالأمْرِ ، واسْتَكْفَيْتُه أَمْراً فكفَانِيهِ ، ويقال : كفاكَ هذا الأمرُ أي حَسْبُكَ ، وكفاكَ هذا الشيءُ ، وتقولُ : رأيْتُ رَجُلاً كافِيَكَ مِنْ رَجُلٍ ، ورأيت رَجُلَيْنِ كافِيَيْكَ مِنْ رجُلَيْنِ ، ورأيتُ رِجَالاً كافِيكَ من رِجَالٍ ، معناهُ : كفاكَ به رجُلاً . وقال الزجاجُ في قول الله جلَّ
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR401 harf
Madde başı: كفى- الكفاية: ما فيه سد الخلة وبلوغ المراد في الأمر. قال تعالى: ﴿وكفى الله المؤمنين القتال﴾ [الأحزاب/25]، ﴿إنا كفيناك المستهزئين﴾ [الحجر/95]. وقوله: ﴿وكفى بالله شهيدا﴾ [النساء/79] قيل: معناه: كفى الله شهيدا، والباء زائدة. وقيل: معناه: اكتف بالله شهيدا (انظر: معاني القرآن وإعرابه للزجاج 2/57؛ ومغني اللبيب ص 144)، والكفية من القوت: ما فيه كفاية، والجمع: كفى، ويقال: كافيك فلان من رجل، كقولك: حسبك من
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR234 harf
ك ف ي كفاه مؤنته كفاية وكفاك بهم رجالاً‏.‏ وكفاني ما أوليتني‏.‏ واستكفيته الأمر فكفانيه وهذا كافيك وكفيك‏:‏ هذا حسبك‏.‏ واكتفيت به‏.‏ وقنعت بالكفية وهي القوت وقنعوا بالكفى ولا ومختبط لم يلق من دوننا كفًى وذات رضيع لم ينمها رضيعها
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR5.085 harf
الليث: كَفَى يَكْفِي كِفايةً إِذا قام بالأَمر. ويقال: اسْتَكْفَيْته أَمْراً فكَفانِيه. ويقال: كَفاك هذا الأَمرُ أَي حَسْبُك، وكَفاكَ هذا الشيء. وفي الحديث: من قرأَ الآيتين من آخر سورة البقرة في ليلة كَفَتاه أَي أَغْنَتاه عن قيام الليل، وقيل: إِنهما أَقل ما يُجزئ من القراءة في قيام الليل، وقيل: تَكْفِيانِ الشرَّ وتَقِيان من المكروه. وفي الحديث: سَيَفْتَحُ اللهُ عليكم ويَكْفِيكم اللهُ أَي يَكْفيكم
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR236 harf
* ك ف ي * * كَفَاهُ * مؤونته يكفيه * كِفَايةً * و * كَفَاهُ * الشيء و * اكتَفَى * به و * اسْتَكْفَيْتُهُ * الشيء * فَكَفَانِيهِ * و * كَافَاهُ مُكافاةً * ورجا * مُكافَاتَهُ * أي * كِفاَيَتَهُ * ورجل * كافِ * و * كَفِيٌّ * مثل سالم وسليم
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.185 harf
: ( و كذا في النسخ والصَّوابُ أَنْ يُكْتَب بالياءِ ، فإنَّ الحرفَ يائِيٌّ . ( *!كَفاهُ مَؤُونَتَهُ *!يَكْفِيهِ *!كِفايَةً ) ، بالكسْرِ : قامَ به . ( *!وكَفاكَ الشَّيءُ ) *!يَكْفِيكَ ( *!واكْتَفَيْتَ به ) ، كِلاهُما اضْطَلَعَ . ( *!واسْتَكْفَيْتُهُ الشَّيءَ *!فكَفَانِيهِ ) ؛ ) نقلَهُ الأزْهرِي والجَوْهرِي . ( ورجُلٌ *!كافٍ *!وكَفِيٌّ ) ، كسالِمٍ وسَلِيمٍ ؛ كذا في الصِّحاح . ( و ) هذا رجُلٌ (
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR1.426 harf
Madde başı: كفىكَفَى 1 كَفَى ذ He, or it, sufficed, or contented: hence كَفَانِى فُلَانٌ الأَمْرَ Such a one sufficed me, or contented me, in respect of the affair; i. e., by taking upon himself to perform it or accomplish it if good, or to prevent it or avert it if evil: and كَفَانِى شَهِيدًا He sufficed me as, or for, a witness; or he suffices me as, or for, such: and sometimes بِ is redundantly prefixed to
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.237 harf
كَفَى كَفَى I ( n. ac. كِفَاْيَة 23t ), a. Sufficed. b. [ acc. & Min or 'An ], Served instead of. كَفَّيَ كَفَّيَ II , a. see I (a) . كَاْفَيَ كَاْفَيَ III , a. see I (a) . b. [ acc. & Bi ], Requited by. اِكْتَفَيَ اِكْتَفَيَ VIII a. [ Bi ], Was satisfied, contented with, found sufficient. اِسْتَكْفَيَ اِسْتَكْفَيَ X , a. see VIII . b. Asked to give enough of. كَُِفْي كَُِفْي [
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR12.052 harf
كفي كَفَى - يَكْفِي - كَافِي - كَافٍ كَفى - يَكْفي + كائن أو شيء + كائناً أو أمراً: كفى الكائن أو الشيء لفعل أمر: يكون الكائن أو الشيء وحده دون عون أو مشاركة من آخر قادراً على القيام بالفعل كاملاً كَفَى - يَكْفِي + كائن + كائناً آخر + شيئاَ أو فعل شيء: الفعل متعدي لمفعولين: يجعل الكائنُ الكائن َ الآخرَ، مكتفياً: يجعله يستغني ولا يحتاج إلى
Tamamını oku

Sîgalar(9)

Mücavir kökler39 mücavir (159 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. شهد

    10 ortak ayet · Petekteki baldır

  2. وكل

    7 ortak ayet · Kuşların yumurta bıraktığı yerdir

  3. أله

    21 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  4. عبد

    6 ortak ayet · Ana kapının önündeki bekçidir

  5. حسب

    4 ortak ayet · Hisbe okun nişangah kısmına denir

  6. خبر

    3 ortak ayet · Haber : Doğurmadan evvel devenin memesinde görülen süttür

  7. ثلث

    2 ortak ayet · Sülle çokluk demektir

  8. بين

    7 ortak ayet · Beyn topraktaki yarık demektir

  9. ليس

    3 ortak ayet · Bu kelime “late”den dönüşmüştür

  10. ذنب

    2 ortak ayet · Zenb : Kuyruk demektir

  11. كتب

    5 ortak ayet · Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir

  12. فري

    2 ortak ayet · Ferv “Ferre”ye bak

Geçtiği ayetler(32)

  1. … فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا

    YettiÖksüzleri evlenme çağına gelene kadar deneyin. O vakit kendilerinde bir olgunlaşma görürseniz; mallarını kendilerine teslim edin. Büyüyecekler de geri alacaklar diye onları israf edip de tez elden yemeyin. Zengin olan sakınsın. Fakir olan da uygun bir şekilde yesin. Mallarını kendilerine verdiğinizde yanlarında şahid bulundurun. Hesab sorucu olarak Allah kafidir.

  2. وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِأَعْدَائِكُمْ وَكَفَى بِاللَّهِ وَلِيًّا وَكَفَى بِاللَّهِ نَصِيرًا

    Ve yettiAllah, düşmanlarınızı daha iyi bilir. Allah, size dost olarak da yeter, yardımcı olarak da yeter.

  3. وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِأَعْدَائِكُمْ وَكَفَى بِاللَّهِ وَلِيًّا وَكَفَى بِاللَّهِ نَصِيرًا

    Ve yettiAllah, düşmanlarınızı daha iyi bilir. Allah, size dost olarak da yeter, yardımcı olarak da yeter.

  4. انْظُرْ كَيْفَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَكَفَى بِهِ إِثْمًا مُبِينًا

    YettiBir bak; Allah’a karşı nasıl yalan uyduruyorlar? Apaçık bir günah olarak bu, yeter.

  5. فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ بِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ صَدَّ عَنْهُ وَكَفَى بِجَهَنَّمَ سَعِيرًا

    YettiOnlardan bir kısmı ona inandı, bir kısmı da ondan yüz çevirdi. Çılgın ateş olarak cehennem yeter.

  6. ذَلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللَّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ عَلِيمًا

    YettiBu büyük lütuf, Allah’tandır. Allah; her şeyi bilici olarak kafidir.

  7. مَا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَمَا أَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ وَأَرْسَلْنَاكَ لِلنَّاسِ رَسُولًا وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا

    YettiSana gelen her iyilik, Allah’tandır. Sana gelen her fenalık da kendindendir. Seni insanlara elçi olarak gönderdik. Buna şahid olarak Allah yeter.

  8. … يَكْتُبُ مَا يُبَيِّتُونَ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ وَكِيلًا

    YettiSana; peki, derler. Yanından ayrıldıktan sonra da içlerinden bir grup sana söylediklerini hilafına geceleyin plan kurarlar. Allah gece tasarladıklarını yazıyor. Onlara aldırış etme. Allah’a tevekkül et. Vekil olarak Allah yeter.

  9. وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَكَفَى بِاللَّهِ وَكِيلًا

    YettiGöklerde olanlar da, yerde olanlar da Allah’ındır. Vekil olarak Allah yeter.

  10. لَكِنِ اللَّهُ يَشْهَدُ بِمَا أَنْزَلَ إِلَيْكَ أَنْزَلَهُ بِعِلْمِهِ وَالْمَلَائِكَةُ يَشْهَدُونَ وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا

    YettiLakin Allah, sana indirdiğine şahidlik eder. Onu bilerek indirmiştir. Melekler de şahidlik ederler. Esasen şahid olarak Allah yeter.

Sîga sayfası: فَسَيَكْفِيكَهُمُ
Sîga sayfası: يَكْفِيَكُمْ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökكفي
YapıÜçlü kök (nâkıs)
Özel DurumSon harfi illetli (lâmü'l-fiil yâ)
Bağlamsal Yakın Köklerحسب, غني, جزأ
Zıt Kökحوج
Çekirdek Özet 1Bir ihtiyacı, gediği veya yükü dışarıdan başka hiçbir desteğe gerek bırakmayacak biçimde tam olarak karşılama ve savma
Çekirdek Özet 2Yaratıcının varlığa, insana ve elçisine her düzeyde (koruma, tanıklık, hidayet, vekillik) mutlak biçimde yetmesi ve başka merci arayışını bütünüyle hükümsüz kılması
Çekirdek Özet 3Varlık hiyerarşisinde ontolojik ve ahlaki tamlık; dışsal bağımlılıkların tasfiyesi ve hakiki güven merkezinin tekilleşmesi
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca asgari düzeyde idare etme veya kanaat getirme şeklinde daraltılarak ilahi koruma, mutlak yetkinlik ve tam güvence boyutunun göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
كفBir şeyi sınırlandırma, tutma, çevirme, sarıp kapatma ve dışarıya taşmayı ya da dışarıdan içeriye girişi engelleme anlamı taşır; nitekim كفف kökünde el ayası ve menetme, كفر kökünde örtme ve kapatma, كفت kökünde içine alıp toplama, كفل kökünde ise himaye edip sorumluluğunu üstlenme anlamları bu ortak sınır çekme ve kuşatma mantığından türer.يİki harfli çekirdeğin sunduğu tutma ve çevreleme eylemine yöneliş, işlevsel tamamlanma ve dinamik bir koruma/karşılama boyutu katarak ihtiyacın tam sınırında durmayı ve başkasına mahal bırakmayacak yetkinlikte bir ikameyi ifade eder.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
كAvuç içi; kavrama, eğme, kaplamaİhtiyacı veya durumu avuç içine alarak bütünüyle kavrama, kontrol altına alma ve sınırlarını kuşatma hareketini başlatır.
فAğız; söz, açıklık, kenarKuşatılan sınırın dışa açılan ucunu belirleme, açığı kapatma veya savunan bir çıkış sağlama işlevini üstlenir.
يEl ve kol; iş, yapma, uzanmaKavranan ve kapatılan durumu etkin bir edimle tamamlama, süreklilik kazandırma ve ihtiyacı bizzat karşılayıp sonuca bağlama hareketini gerçekleştirir.
كفيAvuç içiyle kavranan bir ihtiyacın etkin bir müdahaleyle tam sınırında kapatılıp başka bir unsura gerek kalmayacak biçimde nihayete erdirilmesiBir işin bütün yükünü üstlenerek başka hiçbir müdahaleye açık kapı bırakmayacak şekilde tam ikame ve koruma sağlanmasını betimler.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kimsenin ihtiyacını, yiyeceğini veya geçim yükünü başka bir arayışa mahal bırakmayacak tamlıkta üstlenme; açığı tam denk gelen payla kapatma ve saldırıyı savma.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şiirinde kök, bir topluluğun baskınına veya açlık kıtlığına karşı koruyucu bir kalkan olma, muhtaçların azığını tam karşılama anlamında şahit getirilmiştir: ومختبط لم يلق من دوننا كفى / وذات رضيع لم ينمها رضيعها (Asâsü’l-Belâga).
Erken Arapça kullanımKlasik bedevi kullanımında bir işi bizzat yüklenip başkasını o zahmetten kurtarma anlamında كفاه مؤنته ve bir kimsenin değer veya yetkinlik bakımından aranan tüm nitelikleri karşıladığını anlatmak için كافيك من رجل denilmiştir.

Kaynak Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Asās al-Balāgha (Zemahşerî).

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde كفي kökü, zayıf son harfli yapısıyla Batı ve Güney Sami kollarında belirginleşen bir anlamsal gelişime sahiptir. İbranice ve Aramice gibi Kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan aynı kök harfleriyle yetme fiili yerine, denklik ve bükülme bildiren ikili kök türevleri veya k-p-p tabanından gelen eğme, boyun eğdirme, avuç içine alma formları öne çıkar. Arapçada ise son harfin yâ olmasıyla kök, hem k-p tabanının sunduğu avuçlama ve çevreleme dairesini korumuş hem de bir yükü tamamen sırtlanıp başkasına ihtiyaç bırakmama şeklinde soyut ve hukuki bir yetkinliğe evrilmiştir. Bu yönüyle Arapça, kökün koruma, savunma ve tam karşılama niteliğini en yüksek semantik olgunluğa ulaştıran Sami dildir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Lexicon, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönكف ikili tabanından nâkıs fiile türeyişEl ayası, tutma, engelleme ve çevreleme anlamındaki somut hareketten, bir açığı tam kapatarak yetme ve savunma soyutlamasına geçiş.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Aramice k-p-p / k-p-y tabanlarıAvuçlama, eğme, boyun eğdirme veya denklik kurma ekseninde fonetik ve semantik paralellikler barındırır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik ortak koruma/kapatma çekirdeğiKökün k-p morfolojik unsuru üzerinden dış etkileri savma ve bir alanı emniyete alma işleviyle bağlantılıdır.Muhtemel

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
كفيAnlamlıYetmek, savmak, ikame etmekBir ihtiyacı tam olarak karşılamak, zahmeti başkasından kaldırmak ve saldırılara karşı kalkan olmak.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
كيفAnlamlıHal, durum, keyfiyet; kesmekBir şeyin nasıllığını, biçimini sorgulama veya belirleme edatı; deriyi kesip şekillendirme.Kur'an'da geçer; biçimsel sınırlama bağı vardır.
فكيKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
فيكKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
يكفKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
يفكKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
كفيMerkezYetme, ikame, korumaBir gediği başkasına mahal bırakmayacak tamlıkta kapatıp yükü bütünüyle üstlenmek.Dış etkeni savuşturma ve tam güvence oluşturma niteliği taşır.
حسبKomşuKifayet, ölçü, hesapİhtiyacın miktarına denk gelerek tam hesap edilmiş ölçüde yetmek.كفي fiilindeki koruma ve savma yükü yerine ölçüsel denkliğe odaklanır.
غنيKomşuBağımsızlık, ihtiyaçsızlıkDış unsurlara muhtaç olmama, bizatihi yetkin ve doymuş bulunma hali.غني durumun kendisindeki zenginliktir; كفي ise bir ihtiyacı karşılayan ilişkisel edimdir.
جزأKomşuİkame, karşılama, yerini tutmaBir yükümlülüğü veya borcu asgari geçerlilik sınırında karşılamak.كفي tam ve doyurucu bir yetiş iken جزأ yalnızca hukuki veya şekli geçerlilik eşiğidir.
حوجZıtMuhtaç olma, eksik kalmaKendi başına varlığını veya işini sürdüremeyip dış desteğe bağımlı hale gelmek.Yetersizliğin, eksikliğin ve harici bir kaynağa zorunlu muhtaçlığın ifadesidir.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaكفيYetmek, kafi gelmek, savmakBir ihtiyacı tam karşılayıp başkasına gerek bırakmama ve koruma altına alma.Kesin
LatincesufficereAlttan desteklemek, yetmek, kafi gelmekBir gereksinimi karşılayacak tabanı sunmayı içerir; kökün aktif savunma yönünü tam karşılamaz.Güçlü
İngilizceto suffice, to protect/avengeYetmek, kafi gelmek, koruyarak bertaraf etmekModern İngilizcede çoğunlukla asgari yeterliliği anlatır; Kur'ani bağlamdaki koruyucu ikameyi eksik bırakır.Güçlü
Almancagenügen, ausreichenYetmek, kafi gelmekÖlçü ve miktar bakımından yeterli olmayı karşılar; uhdesine alma ve tehlikeyi savma nüansı zayıftır.Güçlü
FransızcasuffireYetmek, kafi gelmekAsgari veya niceliksel yeterlilik eksenlidir; kökün failin koruyuculuğuna dayanan derinliğini içermez.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
كَفَى بِاللَّهِ شَهِيداً / وَكِيلاًMutlak tanıklık ve yetkin güvenceAllah'ın şahitliği, koruyuculuğu ve vekilliğinin başka hiçbir beşeri tasdike ihtiyaç bırakmaması (Nisâ 4:6, Nisâ 4:81, Ra‘d 13:43, Furkān 25:31, Feth 48:28).
فَسَيَكْفِيكَهُمُ اللَّهُDüşmanlara ve tehlikelere karşı koruyup savmaHile, tuzak ve saldırılara karşı ilahi müdahalenin kalkan olması ve peygamberi muhafaza etmesi (Bakara 2:137, Hicr 15:95).
أَوَلَمْ يَكْفِهِمْ / أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَVahyin ve mucizenin kanıt olarak yetkinliğiİndirilen kitabın ve ilahi işaretlerin hakikati kavramak için eksiksiz ve nihai bir delil olması (Ankebût 29:51, Fussilet 41:53).
أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُKulun tüm varoluşsal ihtiyaç ve korkularına kafi gelmeSahte tanrıların ve beşeri tehditlerin yersizliğini bildiren mutlak itminan bağlamı (Zümer 39:36).
أَلَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْİmdadın ve yardımın kuvvet olarak kafi gelmesiSavaş meydanında meleklerle indirilen desteğin zafere ve dirence tam yetmesi (Âl-i İmrân 3:124).
كَفَى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباًHukuki ve ahlaki sorumluluğun kendi kendine yetmesiAhirette amel defterinin ve insanın kendi şahitliğinin hesabı görmeye kafi gelmesi (İsrâ 17:14).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamTevhid, tefvîz ve tevekkül bahisleriAllah'ın zâtında ve fiillerinde yetkinliği; esbâbın ontolojik bir zorunluluk mu yoksa ilahi adetin bir perdesi mi olduğu meselesi.İlahi kudretin ve rububiyetin hiçbir aracıya muhtaç olmaksızın yaratılmışa yetmesi.
FıkıhKifâî yükümlülükler (farz-ı kifâye) ve nafakaBir görevin toplumun bir kısmı tarafından yerine getirilmesiyle diğerlerinden sorumluluğun düşmesi ve nafakanın asgari sınırı.Bir açığın veya yükümlülüğün, başkasına gerek kalmayacak şekilde karşılanıp düşürülmesi.
Tefsir"Kefâ billâh" kalıbı ve ilahi kâfîlikCümledeki bâ harfinin zâidliği ve ta‘cîb/tahkîk anlamı; Allah'ın vekil, şahit ve hami olarak tekilliği.İkna, itminan ve sahte güç odaklarının bütünüyle tasfiyesi yönünde anlam genişlemesi.
HadisGece ibadeti ve kötülüklerden korunma rivayetleriBakara Suresi'nin son ayetlerinin kişiye yetmesi (كَفَتَاهُ) ve sabah-akşam dualarında kifayet talebi.Şerri savuşturma, tehlikelerden koruma ve ibadette asgari ikameyi sağlama.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve tevekkülMutlak Kâfî (El-Kâfî)Aracıları devreden çıkarmaYaratıcının kuluna her hususta yetmesi, şirk ve sahte sığınak psikolojisini temelden yıkar.Kesin
İlmiEpistemoloji ve delil sistemiNihai bürhanBaşka delil arayışını sonlandırmaVahyin ve apaçık hakikatin zihinsel tatmin ve kesin bilgi için tam yeterlilik oluşturması.Güçlü
SiyasiMeşruiyet ve egemenlikTam otorite ve vekaletHarici vesayeti reddetmeHakka dayalı otoritenin, harici şantaj ve tehditlere karşı ilahi güvenceyle kendi kendine yetmesi.Güçlü
İktisadiBölüşüm ve kifaf miktarıKifayet eşiği ve farz-ı kifâyeSosyal açıkların kapatılmasıToplumsal temel ihtiyaçların eksiksiz karşılanarak sistemik bağımlılık ve açlığın giderilmesi.Kesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYeter şart (sufficient condition) ve kapalı sistem dengesiBir önermenin veya fiziksel durumun gerçekleşmesi için başka hiçbir ek değişkene ihtiyaç duymayan tam belirleyicilik hali.Güçlü
Beşeri bilimlerPsikolojik özyeterlilik ve sosyal güvence doyumuBireyin veya toplumun dışsal bağımlılık krizlerini aşarak varlığını tehditlere karşı tam koruma altına alabilme kapasitesi.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca kanaat etmek, asgari geçimle idare etmek veya niceliksel bir yetinme eşiği olarak algılanması.
Kur'an içi daha geniş anlamKök; düşmanları savma, saldırılara set çekme, tam koruyucu kalkan olma, mutlak şahitlik ve hiçbir aracıya mahal bırakmayan ontolojik güvencedir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hata"Kefâ billâh" gibi temel vahiysel güvencelerin pasif bir teselliye indirgenmesi, Allah'ın yeticiliğinin hayata ve tarihe müdahil olan kudret boyutunun silikleşmesi.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın merkezine tevhidi yerleştiren Kur'an; korku, sığınma, şahitlik ve hidayet arayışında insanın Allah'tan başka hiçbir mercie muhtaç olmadığını bu kökle ilan eder. Sahte tanrıların ve güç odaklarının ürettiği vehimleri bertaraf eder.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Müminlerin tehdit edildiği, yalnızlaştırılmak istendiği savaş ve kriz anlarını ele alan ayetlerde (Âl-i İmrân 3:124, Ahzâb 33:25); vahyin hakikati karşısında inat edenlere karşı ilahi şahitliğin vurgulandığı yerlerde (Nisâ 4:81, Ra‘d 13:43, Ankebût 29:52) ve tevekkül merkezli teselli ayetlerinde (Zümer 39:36).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnsanın ilahi yardımın yanında başka aşkın veya dünyevi koruyucular araması gerektiği zannını kökten yıkar; sebepleri ilahlaştırma yanılgısını düzeltir ve dini hayatı aracılardan arındırır.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir açığı, ihtiyacı veya saldırıyı el ayasıyla kavrayıp tam sınırında tutarak başka hiçbir harici desteğe gerek bırakmayacak şekilde savmak ve karşılamak.
  • Soyut anlamVarlığın ve insanın ontolojik, ahlaki ve pratik bütün gereksinimlerinde Yaratıcının mutlak ikame, şahitlik ve koruma sağlayarak sahte dayanakları iptal etmesi.
  • Sistematik karşılıkSistemin iç tutarlılığını ve dengesini sağlayan, harici entropik tehditleri engelleyen tam ve yetkin güvence mekanizması.
  • LaTeX modeliS(x,y)  ⟹  (R(x,y)=1∧∀z (z≠x  ⟹  N(y,z)=0))
  • LaTeX açıklamasıModelde x yeten faili (ilahi fail), y yetinilen durumu veya muhtaç varlığı, S(x,y) ise x'in y'ye kafi gelme bağıntısını temsil eder. R(x,y)=1 ifadesi x'in y'nin bütün ihtiyaç ve koruma talebini tam karşıladığını gösterir. İfadenin sağ tarafındaki ∀z (z≠x  ⟹  N(y,z)=0) bileşeni ise, x dışındaki hiçbir z merciine y'nin en küçük bir ihtiyacının veya bağımlılığının kalmadığını (N=0) kesin olarak sembolize eder. Böylece kökün ikame ve dışlayıcı yetkinlik mantığı matematiksel olarak modellenmiştir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ك