جالوت

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ج-ا-ل3 sîga, 48 mücavir kök, 3 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.دفعهزمبِجَالُوتَجالوتجندأذنغلبطالوتجوز

KökSîga 3Ayet 3Sure 1Mücavir 48

▶ Ağı aç (3B)

جالوت

ج - ا - ل

KÖK
  • 3 geçiş
  • 3 ayet
  • 3 sîga
  • 9 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Câlut

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: جول

Notlarım

Sözlükler(9)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.941 harf
Madde başı: جولباب الجيم واللام و و ا ي ء معهما ج أ ل، ل ج أ، أ ج ل، ج ي ل، ج ل و، ج و ل، و ج ل، و ل ج مستعملات جأل: الجيألُ: الضَّبعُ. والجميع: الجيائل. قال الكُميتُ: نُطعم الجيأل الِّهيد من الكـو مِ ولم تدع من يُشيط الجَزُورا لجأ: لجأ فلان إلى كذا مَلجأ ولجأ وهو يلجأُ ويلتجىءُ. وألجأنا الأمر إلى كذا أي: إضطرّني إليه. ولجأ: اسم رجل. أجل: الأجلُ: غاية الوقت في الموت. ومحل الدَّين ونحوه. وتقول: أجل هذا
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR710 harf
Madde başı: جولجالَ يَجولُ جَوْلاً وجَوْلاناً. وكذلك اجْتالَ وانْجالَ. قال الشاعر: وأَبي الذي وَرَدَ الكُلابَ مُسَوَّماًبالخيل تحتَ عَجاجِها المُنْجالِ وجَوَلانُ المالِ أيضاً بالتحريك: صِغاره ورديئهُ. والإجالَةُ: الإدارةُ. يقال في الميسر: أَجِلِ السِهامَ. والتَجْوالُ: التَطوافُ. وجَوَّلَ في البلاد، أي طَوَّفَ. قال أبو عمرو: جُلْتُ هذا من هذا، أي اخترته منه. واجْتَلَتُ منهم جَوْلاً، أي اخترت. وتَجاوَلوا في
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR8.172 harf
Madde başı: جول(باب الجيم والواو وما يثلثهما) (جوي) الجيم والواو والياء أصلٌ يدلُّ على كراهة الشيء. يقال اجتَوَيْت البلادَ، إذا كرِهتَها وإنْ كنتَ في نَعْمةٍ، وجَوِيتُ. قال: بَشِمْتُ بِنِيِّها وجَوِيْتُ عنها *** وعندي لو أردتُ لها دواءُ([1])ومن هذا الجَوَى، وهو داءُ القلْب. فأمّا الجِوَاءُ فهي الأرض الواسعة، وهي شاذَّةٌ عن الأصل الذي ذكرناه. (جوب) الجيم والواو والباء أصلٌ واحد، وهو خَرْقُ الشيء. يقال جُبْتُ
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.111 harf
Madde başı: جولج و ل جال الفرس في الميدان جولاناً وجالوا في الحرب جولة وكانت لهم جولة‏.‏ وجول في البلاد وطوف وهو جوالة جوابة وكانت بينهما مجاولة ومطاردة‏.‏ قال العباس بن مرداس‏:‏ بكل الحجاز قد ضربنا كتيبـة تجاولنـا عن أرضها ونجيلها وتجاولوا في الحرب‏.‏ قال النابغة‏:‏ والخيل تعلم أنا في تجاولنا يوم الحفاظ أولو بؤسي وإنعام وأجـال القداح‏.‏ وخذ ما جال على غربالك وخذ جوالة غربالك‏.‏ واستهجالت الريح السحاب‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR7.686 harf
Madde başı: جولجالَ في الحَرْب جَوْلة، وجالَ في التَّطْواف يَجُول جَوْلاً وجَوَلاناً وجُؤُولاً؛ قال أَبو حية النميري: وجالَ جُؤُولَ الأَخْدَرِيِّ بوافد مُغِذٍّ، قَلِيلاً ما يُنِيخُ ليَهْجُدا وتَجاوَلوا في الحرب أَي جال بعضهُم على بعض، وكانت بينهم مُجاوَلات، وجالَ واجْتال وانْجال بمعنًى؛ قال الفرزدق: وأَبي الذي وَرَدَ الكُلابَ مُسَوَّماً بالخَيْل، تَحْتَ عَجاجِها المُنْجال والتَّجْوال: التَّطْواف. وفي الحديث:
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR236 harf
Madde başı: جول* ج و ل * * جَالَ * من باب قال * جَوَلاناً * أيضا بفتح الواو و * الجَوْلانُ * بسكون الواو جبل بالشام و * الإجَالةُ * الإدارة و * التَّجْوَالُ * التطواف و * جَوَّلَ * في البلاد بالتشديد أي طوَّف و * تجاوَلُوا * في الحرب جال بعضهم على بعض
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR8.420 harf
Madde başı: جولجال في الحرب جولة، جال في الطواف جولا، ويضم هذه عن الصاغاني وجؤولا كقعود، وهذه عن ابن سيده، وأنشد لأبي حية النميري: وجال جؤول الأخدري بوافد مغذ قليلا ما ينيخ ليهجـدا وجولانا، محركة اتفق عليه الأزهري وابن سيده والصاغاني والزمخشري. وجيلالا، بالكسر وفي بعض النسخ: جيلانا. قال ابن عباد: جيلال: فعلال، من جال يجول. وجول تجوالا عن سيبويه، قال: والتفعال بناء موضوع
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR15.576 harf
Madde başı: جولجَالَ 1 جَالَ جال , (S, K, &c.,) aor. يَجُولُ, (S,) inf. n. جَوْلٌ (S, K) and جُولٌ (K) and جَوَلَانٌ (Az, S, ISd, Z, Sgh) and جُؤُولٌ (ISd, K) and جِيلَالٌ, (Ibn-'Abbلd, K, TA,) in some copies of the K جِيلَان; (TA;) and in like manner, ↓ اجتال and ↓ انجال; (S, K;) He went round or about, or or round about; as also ↓ جوّل, inf. n. تَجْوَالٌ: (K:) or جوّل signifies he went round, or about, or
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.176 harf
Madde başı: جولجَالَ جَالَ ( w ) U ( n. ac. جَوْل 1 , جُوْل 3 , جُوُوْل 27 , جَوَلَاْن 36 ) a. Went or circled round, about. b. Turned, wheeled round. c. Roamed. جَوَّلَ جَوَّلَ II a. [ Fī ], Wandered about in. جَاْوَلَ جَاْوَلَ III , a. Wheeled round ( in fight ); outflanked. أَجْوَلَ أَجْوَلَ IV , a. Made to go round, circle, revolve; turned round, about; revolved. تَجَاْوَلَ تَجَاْوَلَ VI ,
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler48 mücavir (61 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. جند

    2 ortak ayet · Ordu demektir

  2. أذن

    2 ortak ayet · Kulak demektir

  3. صبر

    2 ortak ayet · Granit taş demektir

  4. طالوت

    1 ortak ayet · Talut

  5. هزم

    1 ortak ayet · Kırılmış kısalmış sopa demektir

  6. طوق

    1 ortak ayet · Güç

  7. جوز

    1 ortak ayet · Ceyeze vadinin girilen sırtı, su veya insanın geçtiği geçit…

  8. غرف

    1 ortak ayet · Ğurfe, Çardak denilen yazlık evdir

  9. فرغ

    1 ortak ayet · Ferğ “Firağ”, kovanın su dökülen ağzıdır

  10. برز

    1 ortak ayet · Bariz çıkıntı demektir

  11. دفع

    1 ortak ayet · Def : Dalgaların denizden getirdiği atıklar

  12. فيأ

    1 ortak ayet · Fey Güneşin en kısa gölgesi demektir

Geçtiği ayetler(3)

  1. … وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ قَالُوا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلَاقُو اللَّهِ كَمْ …

    Câlut’aTalut orduyla birlikte ayrılıp çıktığı vakit dedi ki: Allah, sizi bir ırmakla deneyecektir. Kim ondan içerse benden değildir. Kim de ondan tatmazsa şüphesiz ki bendendir. Eliyle bir avuç alanlar başka. Derken onlardan birazı müstesna olmak üzere hepsi de ondan içiverdiler. Talut ve beraberindeki mü’minler ırmağı geçtikleri vakit; bizim bugün Calut ve ordusuna karşı gücümüz yoktur, dediler. Mutlaka Allah’a kavuşacaklarını bilenlerse dediler ki: Nice az topluluk, Allah’ın izniyle pek çok topluluğu yenmiştir. Allah sabredenlerle beraberdir.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökجالوت
YapıÖzel ad (muarreb şahıs ismi)
Özel DurumBeş harfli gayrimunsarıf a'cemî özel isim
Bağlamsal Yakın Köklerطغو, جبر, بغى
Zıt Kökطوع
Çekirdek Özet 1İbrânîce kökenli, cüsseli ve zırhlı Amâlika veya Filistî savaşçı önderini adlandıran özel isim
Çekirdek Özet 2İman ve sebat karşısında fiziki büyüklüğün ve askeri tahakkümün mağlup oluşunun tarihsel timsali
Çekirdek Özet 3Asimetrik güç dengesinde zahiri üstünlüğün ilahi yardım ve stratejik hassasiyetle çöküşü
Kritik Hata Riskiİsmi mitolojik bir dev masalına indirgeyerek kıssadaki askeri, ahlaki ve itikadi yasayı gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
جلAçığa çıkmak, belirginleşmek, sürgün olmak veya cesim olmak (جلو, جلا)و, تKelime gayrimüsta'mel bir a'cemî özel isim olduğundan Arapça sülâsî türetim kurallarına tabi değildir; Arapça kök bağları lafzî benzeşmeden ibarettir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaKaba cüssenin, ağırlığın ve baskıcı bir kütlenin hareketini simgeler
اÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçOrdunun başındaki otoriteyi, iddia edilen mutlak gücü ve öncülüğü ifade eder
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, bağlamaTahakküm kurma, emri altındakileri zorla sevk etme ve kuşatma eylemini temsil eder
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, sabitlemeMaddi güce ve zırha aşırı güvenip yere mıhlanmışçasına sabitlenme durumunu anlatır
تİşaret, çarpı; sınır, nihayet, akıbetKaçınılmaz çatışma noktasına varışı ve küstah gücün kesin sonunu remzeder
جالوتKaba ve zorba gücün sevk edilerek nihai sınıra dayanmasıKendi devasa kütlesine ve zırhına güvenerek kibirle sınır çizen otoritenin ilahi akıbetle karşılaşması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamVeri bulunamadı
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımErken dönem Arapça metinlerde ve nüzul ortamında, Tâlût ve Dâvûd kıssası bağlamında İsrailoğulları'na baskı uygulayan ordunun devasa komutanını niteleyen muarreb bir unvan ve özel isim olarak kaydedilmiştir

Kaynak et-Taberî, Târîhu'l-ümem ve'l-mülûk; Lisânü'l-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça جالوت lafzı, Kitab-ı Mukaddes İbranicesindeki Golyat (גָּלְיָת) isminin Aramice veya Süryanice telaffuz halkaları üzerinden Arap fonetiğine فاعُول kalıbında aktarılmış muarreb biçimidir. İbranice kökeni klasik olarak açığa çıkmak veya sürgün olmak kökü olan גלה ile irtibatlandırılsa da modern filolojik araştırmalar ismin Filistîler üzerinden Ege veya Anadolu (Luvice / Lidce) kökenli bir savaşçı unvanıyla ilişkili olabileceğini göstermektedir. İbranicedeki son ses olan "tav" harfi Arapçaya doğrudan açık te ت olarak intikal etmiş, kelime Arapçalaşırken tipik bir a'cemî özel isim morfolojisi kazanmıştır. Dolayısıyla kök, Arap dilinin kendi iç türetim zincirine değil, kadim Yakındoğu tarihsel-kültürel coğrafyasının ortak anlatı mirasına aittir.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Hebrew and English Lexicon; Arthur Jeffery, The Foreign Vocabulary of the Qur'an.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönVeri bulunamadıKlasik dilcilerin جلو kökünden türetme denemeleri lafzi uyarlamadan ibarettir; kök Arapça içi bir fiilden türememiştirGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice גָּלְיָתSüryanice ve Aramice aktarım hatlarıyla Arapçaya girmiş, son ses aynen korunmuşturKesin
Daha geniş dilsel ilişkiHint-Avrupa / Anadolu dilleriFilistîlerin deniz kavimleri göçüyle ilişkili olarak Lidce veya Luvice yönetici unvanlarıyla muhtemel fonetik bağıMuhtemel

Kaynak David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; HALOT.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
جالوتAnlamlıZorba ordu komutanının özel adıKur'an'da Tâlût ve Dâvûd kıssasında zikredilen zırhlı ve azgın düşman lideriKur'an'da geçer; a'cemî özel isim

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
جالوتMerkezKibirli askeri tahakkümŞahıslaşmış ve zırhlanmış kibirli askeri gücü doğrudan temsil ederKıssada fiziki üstünlüğüne güvenen somut düşman lideri
طغوKomşuHaddi aşma, taşkınlıkSınırları çiğneyip hakka karşı azgınlaşma halini fiil ve vasıf olarak bildirirCâlût'un karakterini oluşturan ahlaki ve ameli taşkınlık
جبرKomşuKaba kuvvet ve zorbalıkİradeyi baskı altına alan, boyun eğdirici kör gücü tanımlarCâlût ordusunun toplumsal ve askeri dayatmacılığı
بغىKomşuHaksız yere tecavüzHakkı olmayan sınırları ve mülkü gasbetme kastını anlatırDüşman ordusunun İsrailoğulları'nın yurduna ve mukaddesatına saldırısı
طوعZıtGönüllü itaat ve boyun eğişKibirli tahakkümün aksine hakikate teslimiyeti ve tevazuyu gösterirDâvûd ve mümin ordunun temsil ettiği itaat ve teslimiyet ekseni

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaجالوتZorba komutanKur'an'da adı geçen Filistî/Amâlika komutanıKesin
LatinceGoliathDev cüsseli savaşçıKitab-ı Mukaddes Vulgata metnindeki karşılık olup devasa gücü simgelerKesin
İngilizceGoliathDev, yenilmez görünen hasımAşırı cüsseli, zırhlı ve ilk bakışta yenilmesi imkânsız sanılan rakipKesin
AlmancaGoliathDev hasım, devasa güçAsimetrik mücadelelerdeki devasa tarafı niteleyen kavramsal isimKesin
FransızcaGoliathDev savaşçıKarşı konulamaz görünen fiziki kütleyi ve kudreti temsil eden şahısKesin

Kaynak Oxford English Dictionary; Lewis and Short, Latin Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Belirgin anlam ayrışması tespit edilmediÖzel isim: Zorba ordu komutanı CâlûtTâlût'un ordusunun nehirden geçişi, Câlût ve ordusunun büyüklüğünden çekinilmesi, müminlerin sebat duası ve nihayetinde Dâvûd'un Câlût'u öldürmesi bağlamında geçmektedir (Bakara 2:249, 2:250, 2:251).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi yardım ve tevfîk meselesiSayısal ve fiziki azlığın ilahi nusret ile devasa kütleleri alt etmesindeki adeti ilahiye tartışmasıZahiri sebeplerin mutlaklaştırılmasının reddi
FıkıhSavaş hukuku ve mübârezeDüşman ordusunun reisinin teke tek vuruşmada öldürülmesinin psikolojik ve hukuki hükümleriKomuta kademesinin imhasıyla harbin neticelenmesi
TefsirKıssa tahlili ve sosyolojiToplumların imtihanı, Tâlût'un liyakati ve Dâvûd'un tarih sahnesine çıkışının sosyolojik yasalarıKuru kalabalıkların değil arınmış azınlığın belirleyiciliği
HadisVeri bulunamadıBağımsız bir fıkhi veya itikadi terim olarak hadis metinlerinde ıstılahlaşmamıştırVeri bulunamadı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve tevekkülPutlaşmış kaba kuvvet timsaliİmanı sınama ve saflaştırma vasıtasıZahiri kuvvete değil yalnızca Allah'a sığınmanın gerekliliğini ortaya koyarKesin
İlmiAsimetrik stratejiHantal kütle modeliOdaklanmış zayıf noktanın keşfiDevasa cüssenin tek bir zayıf noktasından çökertilebileceğini gösterirGüçlü
SiyasiOtokratik hegemonyaAskeri diktatörlük ve tahakkümToplumu korkuyla sindirme aygıtıAdaletten yoksun, sadece zora dayalı siyasi iktidarların kırılganlığını temsil ederKesin
İktisadiVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadıKökün doğrudan iktisadi bir kurum veya mekanizma karşılığı tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKinetik enerji yoğunlaşması ve rezonansÇok büyük atalet kütlesine sahip bir yapının, hassas bir rezonans frekansında veya tek bir noktaya uygulanan yüksek kinetik basınçla devrilmesiGüçlü
Beşeri bilimlerAsimetrik çatışma ve kurumsal hantallık teorisiAşırı büyümüş, bürokratikleşmiş ve zırhlanmış yapıların, çevik ve motive küçük yapılar karşısında uyum yeteneğini kaybederek çökmesiKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiCâlût'u sadece eski bir İsrail-Kenan mitolojik cengaveri sayarak olayın evrensel sosyolojik kanununu göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamZahiri üstünlüğe sahip şımarık elitlerin ve askeri zorbaların, iman ve teknik maharetle nasıl devrildiğinin ebedi yasası
Yanlış anlamanın doğuracağı hataNiceliği niteliğe üstün tutmak, zahiri güç ve teknolojik üstünlük karşısında ümitsizliğe kapılarak teslimiyeti meşrulaştırmak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın "nice az topluluk, Allah'ın izniyle çok topluluğa galip gelmiştir" ilkesini somutlaştıran en dramatik tarihsel dönüm noktasını sunduğu için önemlidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Müminlerin cihad, sabır, sebat, liyakat ve devletleşme süreçlerini anlatan Bakara suresi 246-252. ayetler grubunda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Sayısal üstünlüğün ve teçhizat zenginliğinin zaferin yegane şartı olduğu zannını yıkar; zihni ve ameli disiplini en temel güç kaynağı kılar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamAğır zırhlı, dev cüsseli ve fiziki gücüyle korku salan zalim ordu komutanı.
  • Soyut anlamZahiri gücüne güvenen hantal tahakkümün, iman ve stratejik hedefleme karşısındaki mutlak kırılganlığı.
  • Sistematik karşılıkAsimetrik güç denkleminde ilahi takdir ve odaklanmış kabiliyetin kütlesel üstünlüğü sıfırlaması.
  • LaTeX modelilim⁡Δt→0F⋅ΔtM=v  ⟹  (m≪M∧θ=θ0)⊢M→0
  • LaTeX açıklamasıModelde M harfi Câlût'un temsil ettiği devasa hantal kütleyi ve askeri tahakkümü, m harfi ise Dâvûd'un ve inanan azınlığın zahiri fiziki küçüklüğünü temsil eder. İtme denklemi (F⋅ΔtM) ve kritik isabet parametresi (θ=θ0), odaklanmış hassas bir gücün devasa direnç kütlesini tek bir darbeyle (M→0) devre dışı bırakmasını sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ج