رحق

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ر-ح-ق1 sîga, 2 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.رحقختمرَحِيقٍسقي

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 2

▶ Ağı aç (3B)

رحق

ر - ح - ق

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 11 sözlük

Sarıktır. Sarmak anlamında yokuşa çıkarken virajlar dolanarak çıkıldığı için sarma anlamı kazanmıştır. Yapışkan maddenin bez yüzeyine yapışması anlamına da gelmektedir. Bir tür içkidir. Bira gibi hafif sarımtırak içkidir. Hafif sarhoşluk, düşüncesizlik anlamlarında kullanılmıştır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(11)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Sarıktır. Sarmak anlamında yokuşa çıkarken virajlar dolanarak çıkıldığı için sarma anlamı kazanmıştır. Yapışkan maddenin bez yüzeyine yapışması anlamına da gelmektedir. Bir tür içkidir. Bira gibi hafif sarımtırak içkidir. Hafif sarhoşluk, düşüncesizlik anlamlarında kullanılmıştır.

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR23 harf
الرَحيقُ: صَفوةُ الخمر.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR14.082 harf
باب الحاء والقاف والراء حقر ، حرق ، قرح ، قحر ، رقح ، رحق : مستعملات . حقر : الحَقْرُ في كل المعاني : الذِّلَّةُ . تقول : حَقَر يَحْقِر حَقْراً وحُقْرِيَّة وكذلك الاحتقار ، واسْتَحْقَرَه : رَآهُ حَقِيراً ، وتَحْقيرُ الْكَلِمَة : تَصْغِيرُها . والحَقِير : ضِدُّ الخَطِيرِ . وقال أبو عُبَيْد : يقال : حَقِير نَقِيرٌ . قحر : قال الليث : القَحْرُ : المُسِنُّ وفيه بَقِيَّة وَجَلَدٌ . أبو عُبَيْد عن أبي
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR4.823 harf
(باب الراء والحاء وما يثلثهما) (رحض) الراء والحاء والضاد أصلٌ يدلُّ على غَسْل الشيء. يقال رحَضْتُ الثَّوبَ، إذا غسَلْتَه. قال: مَهَامِهُ أَشْباهٌ كأنَّ سَرابَها *** مُلاءٌ بأيدي الغاسِلات رحيضُ([1]) ويقال للمغْتَسَل([2]) المِرحاض. فأما عَرَقُ الحمَّى فإِنَّه يسمّى الرُّحَضاء؛ وهو ذاك القياس، كأنّها رحضَتِ الجسمَ، أي غَسَلْتَه. (رحق) الراء والحاء والقاف كلمةٌ واحدة. وهي الرَّحيق: اسمٌ من
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR63 harf
- قال الله تعالى: ﴿يسقون من رحيق مختوم﴾ [المطففين/25]، أي: خمر.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR243 harf
ر ح ق سقاه الرحيق وهو الخالص من الخمر‏.‏ وتقول‏:‏ يا شارب الرحيق أبشر بعذاب الحريق‏.‏ ومن المجاز‏:‏ مسك رحيق‏:‏ لا غش فيه‏.‏ قال يصف شعراً‏:‏ يسقى الدهان والرحيق والكتم حتـى استـَوَتْ نِبتَتُـه ومـا ظَلَـمْ وما نقص. وحسبٌ رحيق: لا شوب فيه.
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR504 harf
الرَّحِيقُ: من أَسماء الخمر معروف؛ قال ابن سيده: وهو من أَعْتَقِها وأَفضَلها، وقيل: الرَّحِيقُ صَفُوة الخمر. وقال الزجاج في قوله تعالى: من رَحِيق مختوم، قال: الرَّحِيق الشراب الذي لا غِشّ فيه، وقيل: الرَّحِيقُ السَّهل من الخمر. والرَّحِيقُ والرُّحاقُ: الصافي ولا فعل له. قال أَبو عبيد: من أَسماء الخمر الرحيقُ والرّاحُ. وفي الحديث: أَيُّما مؤمِنٍ سقَى مؤمناً على ظَمَإٍ سقاه الله يوم القيامة من
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR35 harf
* ر ح ق * * الرَّحِيقُ * صفوة الخمر
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR806 harf
الرحيق: من أسماء الخمر معروف، قال أبو عبيد: من أسماء الخمر الرحيق والراح أو: أطيبها وهو صفوة الخمر أو: أعتقها وأفضلها قاله ابن سيده، أو: الخالص، وقال الزجاج: هو الشراب الذي لا غش فيه، وقال غيره: هو السهل من الخمر أو الصافي قال ابن دريد: الرحق: أصل بناء الرحيق، قالوا: هو الصافي، وبكل ذلك فسر قوله تعالى: يسقون من رحيق: مختوم وفي الحديث: أيما مؤمن سقى مؤمنا على ظمأ سقاه الله يوم القيامة من الرحيق
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR786 harf
رُحَاقٌ رُحَاقٌ ذ : see what follows, in two places. رَحِيقٌ رَحِيقٌ ذ Wine: (A 'Obeyd, K:) or the choicest of wine: (S, TA:) or the sweetest of wine: or the most excellent thereof: (K:) or the oldest and most excellent thereof: (M, TA:) or unadulterated wine: (Zj, TA:) or wine that is easy to swallow: (TA:) or pure wine: or clear wine: as also ↓ رُحَاقٌ: (K:) in all of these senses the former
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR3.021 harf
رحق رَحَقَ - يَرْحَقُ - رَحِيْق رَحَقَ - يَرْحَقُ + كائن + شيئاً: يستخلصه بشكل صاف من غير كدر أو شائبة رَحِيْق: على وزن " فـَعيل": اسم فاعل مبالغة بمعنى مفعول من " رَحَقَ - يَرْحَقُ ": الشراب الصافي الخالص من الغش واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " فصل واستخراج شيء من شيء بالتصفية والنخل والترشيح " وهي: لَبِنَ- يَلبَنُ، رَحَقَ - يَرْحَقُ، نَخَلَ
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler2 mücavir (3 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. ختم

    1 ortak ayet · Ve mühürledi

  2. سقي

    1 ortak ayet · Sakiy: Kaba konmuş sudur

Geçtiği ayetler(1)

  1. يُسْقَوْنَ مِنْ رَحِيقٍ مَخْتُومٍ

    Saf içecekOnlara mühürlü, halis bir şarabtan içirilir.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökرحق
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerخمر, خلص, صفو
Zıt Kökكدر
Çekirdek Özet 1Tortusuz, duru, katışıksız ve en üstün nitelikteki saf içecek
Çekirdek Özet 2Cennet ehline ikram edilen, bozulma ve şaibeden mühürle korunmuş saf meşrubat
Çekirdek Özet 3Niteliğin yabancı unsurlardan arınması ve mutlak lekesizlik hali
Kritik Hata RiskiDünyevi sarhoş edici içkilerin noksanlıklarını lafza yükleyerek cennet nimetindeki mutlak berraklık ve letafeti göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
رحGenişlik, yayılma, ferahlık ve yumuşak kuşatıcılık; nitekim رحب kökünde mekânın genişlemesi, رحل kökünde yola çıkıp açılma ve رحم kökünde kuşatıcı şefkat ve koruyucu genişlik anlamları esastır.قق harfinin getirdiği toplama, sınırlandırma ve odaklama gücüyle akışkan ferahlık dağılmaktan korunmuş; tortularından arındırılarak saf, berrak ve katıksız bir öz halinde yoğunlaştırılmıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رİnsan başıBaşlangıç, öncelik, en üstün derece ve cevher niteliği
حÇit, duvarKuşatma, dış etkenlerden koruma, yabancı unsurları ayırma
قUfuktaki güneş, iğne deliğiYoğunlaşma, toplanma, süzülme ve nihai sınır noktası
رحقEn üstün nitelikteki cevherin (ر) dışarıdan gelebilecek her türlü tortu ve kirlilikten muhafaza edilip (ح) en süzülmüş, katışıksız noktada yoğunlaşarak belirmesi (ق).

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamYıllanmış, tortusu dibe çökmüş, hiçbir katkı maddesi veya bulanıklık içermeyen en kaliteli ve süzme içecek; mecazen hilesiz misk ve lekesiz asil soy.
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye ve erken dönem şairleri tarafından berrak, saf ve tortusuz içecekleri nitelemek üzere kullanılmıştır; nitekim saç bakımında kullanılan katkısız ve arı yağları tasvir eden beyitte bu saflık şu mısralarla kaydedilmiştir: يسقى الدهان والرحيق والكتم / حتـى استـَوَتْ نِبتَتُـه ومـا ظَلَـمْ
Erken Arapça kullanımKlasik dilde içine hile, katkı veya su karıştırılmamış katıksız nesneler için deyimleşmiştir; nitekim saf misk için مسك رحيق ve arı bir nesep için حسب رحيق tabirleri kullanılmıştır. Hadis metinlerinde ise susuz bir mümine ikramda bulunmanın mükâfatı olarak cennetin korunmuş içeceği bağlamında أَيُّما مؤمِنٍ سقَى مؤمناً على ظَمَإٍ سقاه الله يوم القيامة من الرحيق المَخْتوم şeklinde yer almıştır.

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça رحق kökü, Sami dilleri ailesinde damıtılmış, süzülmüş, arı sıvı ve kokulu bitki özü (nektar) semantik alanıyla örtüşen arkaik bir köktür. Kökün fiil formlarının dilde sınırlı kalıp doğrudan isim biçiminde (câmid) yerleşmiş olması, erken dönemde belirli bir damıtılmış/saf içecek veya arı madde için müstakil bir adlandırma olarak korunduğunu gösterir. Fonetik ve semantik açıdan akışkanlığın durulması, aromatik nitelik ve süzme arılık bildiren bu yapı, Arapçada her türlü tortu, hile ve bulanıklıktan arınmışlık şeklinde üstün bir soyutlamaya kavuşmuştur.

Güven Muhtemel

Kaynak Lane’s Lexicon, David Cohen, Brown-Driver-Briggs.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSüzülmüşlük, duruluk ve katışıksızlık bildiren isim köküKarışım ve tortulardan arınmış saf içecek ve lekesiz nitelikGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiTatlı özsu, nektar ve aromatik arı akışkan kavramlarıAkışkanın süzülerek en saf kıvamına ve kokusuna ulaşmasıMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıKarşılaştırmalı veriler bu kökte Sami dilleri dışına kesin delil sunmazVeri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Tahdhīb al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
رحقAnlamlıEn saf içecekTortusuz, katışıksız, mühürlü saf meşrubatHedef kök; Kur'an'da geçer
رقحAnlamlıMalı ıslah etmek, kazanç sağlamakTicareti ve maişeti çekip çevirmek, geliştirmekKur'an'da geçmez
حرقAnlamlıYakmak, tutuşturmakAteşin temas ettiği nesneyi tahrip edip tüketmesiZıt tesir; Kur'an'da geçer
حقرAnlamlıKüçülmek, değersizleşmekİtibarsızlık, düşüklük ve aşağı düzeyde kalmaSaflığın ve değerin zıddı; Kur'an'da geçmez
قرحAnlamlıYarmak, delmek, saf su çıkmasıDeride yara açılması veya kaynaktan duru suyun fışkırmasıKaynaktan çıkış bağı; Kur'an'da geçer
قحرAnlamlıKurumak, sertleşmekYaşlılık veya kuraklık sebebiyle derinin sertleşip buruşmasıAkışkanlığın yitimi; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
رحقMerkezSaflık ve arılıkTortusuz, en süzme, kirlenmeye karşı mühürlenmiş saf içecekKatıksız ve lekesiz nihai cevher
خمرKomşuİçecek ve sarhoşlukAklı ve idraki örtme; رحق ise akıl örtücü pislikten arınmış saf lezzettirMaddenin fermente olup örtmesi
خلصKomşuAyrışma ve saflıkKarışık unsurların arasından sıyrılıp süzülme süreci; رحق sürecin ulaştığı nihai arı nesnedirKarışımdan kurtulma eylemi
صفوKomşuDuruluk ve berraklıkBulanıklığın çökmesi ve saflığın görünür olması; رحق lezzet, koku ve kıvamda doruk noktayı adlandırırGörünür duruluk hali
كدرZıtBulanıklık ve tortuAkışkanın tortulanması, kirlenmesi ve arılığını kaybetmesiKarışıklık, tortu ve keder hali

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaرحقSaf ve katışıksız içecekHiçbir yabancı madde, hile ve tortu barındırmayan içecek ve özKesin
Latincenectar, merumNektar, katkısız şarapMerum su katılmamış arı içeceği, nectar ise tanrısal arı içeceği karşılarGüçlü
İngilizcenectar, pure choice wineNektar, saf süzme içecekKarışımsız, en kaliteli ve bozulmamış sıvı özü ifade ederGüçlü
AlmancaNektar, reinster WeinNektar, en saf içecekKatkısız, tortusuz ve damıtılmış içeceği nitelerGüçlü
Fransızcanectar, vin purNektar, saf içecekKatışığı bulunmayan, lekesiz ve kaliteli sıvıyı karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
رَحِيقCennet ehline sunulan mühürlü, tortusuz, baş ağrısı ve sersemlik vermeyen arı içecekAhiret mükâfatı ve iyilerin (ebrâr) nail olacağı nimetler bağlamı (Mutaffifîn 83:25).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret ahvali ve cennet nimetleriCennetteki içeceklerin dünyevi içkilerle isim benzerliği taşısa da mahiyet, arılık ve akıl zaafı doğurmama yönünden ontolojik ayrımıMaddi ve manevi her türlü noksanlıktan arınmış mutlak lezzet
FıkıhEşyada asıl olan ibaha ve haram içeceklerDünyadaki aklı giderici ve necis sayılan içkilerin haramlığına karşılık, ahiretteki meşrubatın mutlak taharetiHükmi necasatten ve aklı ifsaddan arınmış helal nimet
Tefsirرَحِيقٍ مَخْتُومٍ terkibinin izahıİçeceğin misk ile mühürlenmiş olması, açılıncaya dek hiçbir yabancı elin değmemiş ve bozulmamış olmasıBozulmaya karşı mühürlenmiş katışıksız saflık
HadisMüminler arası dayanışma ve fedakârlıkDünyada susuzluk çeken bir mümine su ikram etmenin ahiretteki karşılığının rahîk olarak vaad edilmesiAmelin arılığına denk ilahi ikram

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniUhrevi karşılık ve niyet saflığıİhlaslı amelin mükafatıArındırma ve taltifAmeline riya karıştırmayan müminin ahirette katışıksız nimetle mükâfatlandırılmasıKesin
İlmiEpistemik doğrulukSaf ve şüphesiz bilgiZihni berraklaştırmaBilginin her türlü vehim, taklit ve şüpheden (gişş) ayıklanmış duru hakikat olmasıGüçlü
SiyasiYönetimde meşruiyet ve adaletŞaibesiz ve lekesiz idareKamusal güveni sağlamaKamu otoritesinin karar ve uygulamalarına şahsi çıkar, hile ve adaletsizlik bulaştırılmamasıGüçlü
İktisadiTicaret ahlakı ve emtia niteliğiHilesiz ve katkısız ürünAldatmayı engellemeMala yabancı unsur karıştırılmaması, kalitenin korunması ve tüketiciye katıksız sunulmasıKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDamıtma ve fraksiyonel saflaştırma (distilasyon)Bir sıvının kaynatılıp buharlaştırılarak yabancı maddelerden ve tortulardan ayrıştırılması, en saf bileşenin elde edilmesi süreciyle yapısal benzerlik taşır.Güçlü
Beşeri bilimlerEtik arılık ve kurumsal şeffaflıkToplumsal kuralların, ilişkilerin ve hukuki nizamın yolsuzluk, hile ve gizli ajandalardan arındırılarak lekesiz işlemesiyle izomorfiktir.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiLafzı sadece dünyadaki sarhoşluk verici alkollü içkilerle bir tutarak dünyevi sefahatin bir kopyası şeklinde algılamak.
Kur'an içi daha geniş anlamFiziksel ve zihinsel hiçbir keder, yorgunluk, sersemlik veya tortu içermeyen; korunmuş, mühürlü, saf lezzet ve kemal derecesindeki varoluşsal ikram.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataCennet tasvirlerini ya kaba bir dünyevi heva düzeyine indirgemek ya da tersine lafzın somut letafetini ve ikram boyutunu büsbütün inkar ederek lafızdan kopmak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın cennet tasavvurunda nimetlerin dünyadaki noksanlıklardan bütünüyle tecrit edildiğini; ilahi ikramın özünde mutlak arılık, lekesizlik ve mühürlenmiş bir korunmuşluk bulunduğunu kavramak için vazgeçilmez bir anahtardır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İyilerin (ebrâr) ahiretteki hallerini, cennet içeceklerini ve eskatolojik taltif sahnelerini betimleyen ayet grubunda (özellikle Mutaffifîn suresi) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Cennette sunulan meşrubatın sarhoşluk, mide bulantısı, baş ağrısı veya akıl kaybı doğurabileceği vehmini ve ahiret mükâfatlarının dünyevi kusurlarla kayıtlı olduğu algısını düzeltir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamYıllanmış, tortusu dibe çökmüş, hiçbir yabancı unsur karışmamış en saf ve süzme akışkan.
  • Soyut anlamHer türlü kirlilik, hile, şaibe ve bulanıklıktan arınmış mutlak duruluk, lekesizlik ve kemal hali.
  • Sistematik karşılıkDış müdahalelere ve bozulmaya karşı mühürlenerek koruma altına alınmış niteliksel saflık ve arılık standardı.
  • LaTeX modeliR=(A∖D)∩P
  • LaTeX açıklamasıModelde A ham akışkanı veya cevheri, D tortu, kirlilik ve katkı unsurlarını, fark kümesi işlemi (A∖D) yabancı maddelerden bütünüyle arındırılmış saf özü, P dış etkenlere karşı korumayı ve mühürlenmeyi, R ise hiçbir şaibe taşımayan mühürlü saf nihai cevheri (رحيق) temsil eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ر